MONUMENTA ZOLLER ANA M( »NUMENTA ZOLLERANA. Hrkttttki-3M c ZUR GESCHICHTE DES HAUSES HOHENZOLLEM. HERAUSGEGEBEN VON RUDOLPH FREIHERRN VON STILLFRIED UND D R. TRAUGOTT M2ERCKER. ZWEITER BAND. Irkttnkn kr iniiikisrip %m. J235 — . 1332. BEELIN IN COMMISSION BEI ERNST & KORN (GROPIUS'SCHE BUCH- & KUNSTHANDLUNG) 185C. VORWORT. Der erste Band der Monmnenta Zollerana umfasste, ausser den ältesten Urkunden des gemeinsamen Zollerstammes, die der Schwäbischen Linie; in dem gegenwärtigen Bande wird an die mit Nr. CLX. des vorhergehenden bei dem Normaljahre 1235 abgebrochene Urkundenreihe der Fränkischen Linie der Erlauchten Hohenzollern von Neuem angeknüpft, um in diesem und den nächstfolgenden Bänden ohne Unterbrechung bis zu dem gesteckten Ziele, d.h. bis zu der im Jahre 1417 erfolgten Königlichen Belehnung des Burggrafen Friedrich VI. von Nürnberg mit der Kur Brandenburg, fortgeführt zu werden. Seit Beginn des Erscheinens dieses Urkundenwerkes sind nicht nur auf dem Felde deutscher Quellenforschung überhaupt, sondern auch speciell auf Burggräflichem Gebiete ausserordentliche Fortschritte gemacht worden. Bei den deutschen Alterthumsvereinen, zumal den Fränkischen, zeigt sich in den letzt- verflossenen Jahren eine ungemeine Regsamkeit, welche in dem aufblühenden G ermanischen Museum ihre geistige Triebfeder und ihren materiellen Einigungspunkt findet. Die Centraiarchive und Akademien zu Wien und München fahren in rühmlichem Wetteifer fort, ihre Quellen zu Tage zu fördern; als eine besonders erfreuliche Erscheinung muss es aber begrüsst werden, dass durch Rieclers hohes Verdienst dem Ilohenzollerischen Stammbaum in dem Schoosse der Akademie zu Berlin eine Pflanz- und Pflegestätte bereitet wurde. Ein Blick auf den Inhalt des vorliegenden zweiten Bandes zeigt, dass fast alle Deutschen Archive einen Beitrag zu dieser Sammlung geliefert haben, die bei Weitem überwiegende Mehrzahl von Urkunden aber dem Schatze des Königlich Bayrischen Reichsarchiv es entlehnt wurde, und gebietet es daher die Pflicht, hier vor Allem den Ausdruck des Dankes zu beurkunden, für die so v überaus willfährige Unterstützung, welche sowohl die frühere, als ganz besonders auch die gegenwärtige Königlich Bairische Archivdirection dem Werke seit Jahren ohne Ermüden hat angedeihen lassen. Den wesentlichsten Bestandtheil der gegenwärtigen Urkundensammlung bildet der Inhalt des ehemaligen Burggräflichen Stammarchives, dessen Entstehung und fernere Entwickelung bereits vor 10 Jahren in dem Archive für die Geschichte von Oberfranken Bd. III. abgehandelt wurde. Inzwischen ist das unter Burggraf Friedrich V. (um d. J. 1370) angelegte sogenannte „Ankunfts- huch " wieder zu Tage gekommen, und gewährt dasselbe nicht nur eine kostbare Fundgrube für Schriftstücke, deren Originale verloren gingen, sondern auch ein Mittel zur Controlle der noch im Original vorhandenen Urkunden des damaligen Burggräflichen Archives. Diese letzteren nun — die den Burggrafen von Kaisern und Königen, geistlichen und weltlichen Fürsten, von Klöstern und Kirchen, von Herren und Unterthanen ausgestellten Urkunden — befinden sich jetzt möglichst vollzählig im Reichsarchive zu München. Nicht minder zahlreich als diese Kategorie sind die von den Burggrafen ausgestellten Urkunden vertreten, und auch diese finden sich jetzt zum grössten Theil in München vereinigt. Unter denselben lieferten die ehemaligen Fürstbischöflichen Archive von Bamberg, Würzburg, Eichstädt und Regensburg eine ansehnliche Ausbeute; desgleichen die übrigen geistlichen Stiftungen des Frankenlandes, namentlich die Klöster Heilsbronn und Spalt und die Deutscli- ordens-Häuser zu Virnsberg, Nürnberg u. a. m., so wie auch die ebendort zusammengeflossenen Archivreste ehemaliger Reichsstädte und verschiedener ausgestorbener Dynasten - Familien. Dagegen konnten manche Fränkische Privat-Archive noch nicht erschöpfend genug benutzt werden, und waren die Herausgeber hinsichtlich dieser Materialien oftmals in dem Falle, die Abdrücke von Falckenstein, Oetter, Schütz, Wölckern u. a. m., wie unvollkommen sie auch meist befunden worden, wiedergeben zu müssen. Von anderen Deutschen Archiven bot besonders das K. K. Haus- und Staats - Archiv zu Wien viel Neues über die Burggräflichen Lehen in Oesterreich, während die Sächsischen Quellen, dem historischen Entwickelungsgange gemäss, für die vorliegende Periode weniger — wennschon sehr schätzbare — Beiträge lieferten; dagegen aber gewährte das Kurhessische Archiv einen namhaften Ersatz für den in den ersten anderthalb Jahrhunderten der Burggräflichen Dynastie noch sehr spärlichen Yorrath an Familien-Documenten. vi Was endlich die aus gedruckten Werken entnommenen Materialien anlangt, so sind dies der grossen Mehrzahl nach solche Urkunden, in welchen die Burggrafen nur als Zeugen oder als Nebenpersonen erscheinen, und welche daher im blossen Auszuge mitgetheilt werden durften. Wenn hierbei eine möglichste Vollständigkeit erreicht wurde, so ist dies nicht ohne gefällige Beihülfe befreundeter Gelehrten geschehen, unter denen hier vor Allen die Namen Stähn und Fic/cler hervorgehoben zu werden verdienen. Wohl wird im Laufe der Jahre noch manche für die Monuxnenta Zollerana wichtige Urkunde entdeckt werden, wie denn überhaupt diese Sammlung nicht als abgeschlossen zu betrachten ist, sondern die Erschliessung neuer Quellen ihr nur mehr Werth verleihen und die Herausgeber zu grösserem Danke verpflichten kann. Solche Nachträge werden, zugleich mit den für den Handgebrauch unentbehrlichen Registern über die gesammte Fränkische Abtheilung, dem Schlussbande angehängt werden. Die Bearbeitung des Stoffes anlangend, so wurden bei dem vorliegenden Bande (zu welchem der II. Tlieil der Hohenzollerischen Forschungen seiner Zeit als Commentar dienen wird) die bisher befolgten, durch die öffentliche Kritik approbirten, Grundsätze festgehalten; — die diplomatischen Quellen in einem reinen kritisch geläuterten Urtext dem fachgelehrten Publicum vorzulegen : darauf haben die Herausgeber ihr Augenmerk besonders gerichtet, Bei dem Drucke, für dessen würdige Ausführung die rühmlich bekannte Officin Alles aufbietet, soll zugleich die Seitens der Rcdaction auf die Correctur verwandte Sorgfalt dazu beitragen, das Werk den erhabenen Intentionen seines Königlichen Urhebers und Pflegers gemäss erscheinen zu lassen. Möge auch der Inhalt des Werkes seiner hohen Bestimmung entsprechend befunden werden; jedenfalls wird derselbe den Sachkundigen Zeugniss geben von einem ausdauernden ernsten Streben zum Anbau eines, trotz mannigfacher Versuche, bis jetzt fast wüst gelegenen Feldes der Wissenschaft. Berlin, den 10. März 1856. VII I. loiscr Jntiiridj'js II. IBcstiltignng hs latt ks tion Birnskrg fiir Burggraf Conrad I. von September 1235. clei gratia Romanorum Imperator Semper Augustus, Jerosolimc et Sycilie Rex. Per presens scriptum notum faeimus uniuersis, quod Cunradus burgrauius cle Nurenbei'C, dilectus fidelis noster, in nostra presentia constitutus, nostre celsitudini supplicauit: quod cum ipse emisset a Gotfrido de Hohenloch, fidele nostro, Castrum virnesperc, *) quod idem Gotfridus pro reconpensatione dampni a Ludewico de virnesperc sibi illati, eodem Ludewico concedente, de nostra licentia fuerat assecutus, nos uendicionem ipsam ratam habere et dictum Castrum, cum omnibus iustieiis et rationibus suis, Sibi et heredibus suis confir- mare de nostra gratia dignaremur. Nos igitur suis supplicationibus fauorabiliter inclinati, attendentes etiam grata satis et aeeepta seruicia, cpie idem burgrauius nobis et Imperio deuote exhibuit hactenus, et que de bono in melius poterit ex- hibere : de nostre liberalitatis gratia, qua benemeritos et fideles nostros Semper consueuimus preuenire, predictam uendicionem ratam habemus, dictum Castrum, cum omnibus iustieiis et pertinentiis suis, Sibi et heredibus suis perpetuo confir- mantes. Ad huius itaque nostre confirmationis memoriam, presens scriptum fieri et sigillo maiestatis nostre iussimus communiri. Huius rei testes sunt: S. venera- bilis Ratisponensis Episcopus, Imperialis aule cancellarius, Frater II. venerabilis magister domus teuthonicorum, Hermannus Marchio de Baden, Comes Fridericus de Zolre; Wolfradus de Crutheim, Frater Bertholdus de Tanrode, Cunradus de Smideluelt, Hermannus de Stolzenberc, Henricus de Steine, Fridericus de Kczel- berc, Hermannus de Seheym et alii quam plures. Data apud Hagenowe, Anno dominice incarnationis millesimo Ducentesimo tricesimo quinto, mense Septem- bri, nonae Indictionis. (Original im -Eiinigl. Hßaiftsrijtn Sridjanrdjiitc. *) T "irnsberg im Königl. Bairischen Landgericht Anspach. 1 Bd. II. l II. October 1235. Fridericus II. Romanormn Imperator Rudolfo Abbat! Faucensi renovat pos- sessionem provinciae Aschowe. Testes: Dilecti principes, venerabiles E. Salzburgensis Archiepiscopus, S. Ratisponensis Episcopus, Imperialis aule Cancellarius, Sibotto Augustensis Episcopus, Frater Ilermaimus Magister Domus sancte Marie theutonicorum, Abbas Sancti Emmeranni; 0. Dux Bawarie, H. Langrauius Turingie, Comes pälatinus saxoiiie, H. Marcliio de Baden, C. Burcrauius de Nvrernberc et alii quam plures. Datum apud Atigustom, anno 1235, mense Octobris, Indictione nona. «ßrigitinl im König!. 3®airisdjcn ilcidiaardjitif. III. December 1235. Fridericus II. Romanorum imperator R. comiti Tliolosano concedit jus in vasallos quo s dam. Testes: Treverensis archiepiscopus, Dux bawarie palatinus comes reni, Dux lotheringie, Dux brabancie, Dux de limburg, Marchio de baden, Burg- grauius de nueremberc, A. de pictauia comes, et alii quam plures. Actum et clatum apud Hagen, anno 1235, mense Decembr. Mone Anzeiger 1835 S. 133. IV. Im Jahre 1235. Cunradus burggravius in Nürnberg fideli suo ministeriali in Nuzzeze et eius fratribus et sororibus concedit, ut bona sua in Schellenhart, quae heredi- tarie possidebant, manu sua dei genitrici Mariae et fratribus domus teutonicae in Nürmberg conferant. Testes: Ylricus deKünigstem,Lewpoldus de Grindela, CunradusButiclarius in Nürmberg, Heinricus de Vendebaeh, Eberhardus de la..., Albertus de musel- liiarstorlf, Heinricus Neze de gerliartsliofen, Cunradus wigenoch, Ylricus dur- brech, Wolframus hennagel, Bertholdus scuteloc, Burchardus de Rutmersberge. Acta sunt hec Anno dominice incarnacionis MCCXXXY., Indictione VIII. ans bcm dfopiallmdje bcs Jkutsrliorbcns jii Hiirnbtrg. V. nun grnrliiiiigt ks nun ffiictcnliufcii ddjtnlmng nn kn ®Mt5iijflrkn. Im Jahre 1235. Yt in nostris gesta temporibus eterne stabilitatis robur ualeant obtinere, maturiori consilio pronisum est et taxatum, res sollempniter ordinatas sigillatis apicibus perhennare. Notum sit igitur uniuersis presentes litteras inspecturis. quod ego Cunradus Burgrauius in Nurenberc, attendens fidelia obsequia et deuota, que fidelis meus ministerialis Rudegerus in dietenbouen, una cum fratris sui lilia, pluries mihi exhibuerunt et exhibent incessanter, concessi eis tamquam benemeritis, ut bona sua in dietenhouen,*) que possidebant hereditarie, mea manu sancte dei genitrici Marie et fratribus domus teutonice in Nurenberc conferrent. Ad huius etiam concessionis mcc perhennem memoriam, presens scriptum sigillo meo insigniri mandaui. Acta sunt liec anno dominice incarna- tionis. M° C° C° NXNV., Indictione YIII., Coram testibus subnotatis: Ylrico de küngestein, Lupoldo de grindela, Cunrado buticulario, heinrico de uendebacli, Eberhardo de la ..., Alberto de musemardorf, Heinrico Neze de gerhartehouen, Cunrado bigenot, Ylrico turbreche, Wolframo henangel, Belchtoldo scuteloc, Burebardo de rutmarsberge, Et abis quampluribus. (Original im liitiigl. JJnirisrjien leirfjsnrtjjmr. Anli. (bis liier abgebildete älteste Burg gräflich Nürnbergische Siegel. *) Bietenhofen, im Königl. Bairischen Landgericht Markteribach. 1* VI. Januar 123G. Fridericus II. Romanoriun Imperator, privilegia Ecclesiae Yivariensi a divis predecessoribus suis concessa, confirmat. Testes: Trevirensis archiepiscopus, dux Bavariae comes Palatinus Reni, dux Lotharingiae, dux Brabantiae, dux de Limburge, marcliio de Baden, bur- gravius de Nuremberk, R. comes Tolosanus, A. de Pictavia comes Valentinensis. Actum et datum apud Hagenau, anno 1236, mense Januarii, IX. Indictionis, Imperii anno XYI .7 regni Jerusalem. X., regni Siciliae XXXYII. (Vaissette) Histoire de Languedoc T. III., Preuves p. 374 sq. VII. März 1236. Compositio inter Fridericum IL Imperatorem et Bertholdum Argentinensem episcopum. Testes: Sifridus Moguntinensis archiepiscopus, Conradus abbas S. Galli, Hermannus marchio de Baden, Conradus burggravius de Nuremberg, Gotfridus de Hoehenloch, Henricus et Albertus fratres de Nilcn, Henricus et Gotfridus juniores de Nifen etc. Actum et datum apud Argentinam, anno 1236, mense Martii, IX. Indictione. Schocpflin Alsat. diplom. I. p. 374 sq. VIII. März 1236. Fridericus II. Romanorum Imperator confirmat Petro Raceburgensi Episcopo privilegia et investituram temporaliiun bonorum. Testes: Sifridus Archiepiscopus Moguntinensis, Conradus Argentinensis, Conradus Spirensis Episcopi, Conradus de Sancto Gallo, UMcus de Murbach abbates; Hermannus marchio de Baden, Conradus Burcgravius de Nurenberg, comes Albertus de Habspurg, Conradus de Hohenloch etc. Actum et datum apud Hagenowe, anno 1236, mense Martio. Westpliälen Monum. II. 2070. IX. April 1236. Fridericus Rom. Imperator Privilegium civibus de Mollesheim anno 1219 datum confirmat. Testes: Heinricus Constantiensis Episcopus, Hermannus marchio de Baden, Conradus burcgravius de Nuerenberc. Datum apud Hagenowe, anno 1236, mense Aprili. Schoepflin Alsat. diplom. I. p. 336. X. 6. April 1236. Kaiser Friedrich II. nimmt die Leute zu Sopramonte gegen den Bischof von Trient in Schutz. Zeugen: die Bischöfe von Passau, Seckau, Constanz und Speier, der Markgraf von Baden, zwei Grafen von Hohenloh, der Burggraf von Nürnberg, Heinrich Graf von Werth. Datum Speier , 6. April 1236. Cod. Wangian. in Font. Austr. II. Bd. 5. p. 369. XL April 1236. Fridericus II. Romanorum Imperator Monasterio in Peterlingen confirmat Privilegium a Friderico I. Imperatore datum. Testes: Raspo Landgravius Thuringie, Hermannus Margravius de Baden, Chonradus burgravius de Nurenberg. Datum apud Spiram, mense Aprilis 1236. Solothurner Wochenblatt Jahrg. 1830 S. 43 fg. XII. Mai 1236. Friderici II. Romanorum Imperatoris Privilegium mercatus civitati Oppenheim concessum. Testes: Siferidus Maguntinus, Theodoricus Trevirensis Archiepiscopi, Ekkebertus Babenbergensis —; Otto dux de Bruneswic, Heinricus Lantgrauius XV. Januar 1237. Fridericus II. Romanoruin Imperator Monasterio Sancte Crucis in Austria omnia bona et privilegia sua confirmat. Testes: Patriarcha Aquilejensis, E. Moguntinus, Salzpurgensis et Trevi- rensis Archiepiscopi, S. Ratisponensis, imperialis aule cancellarius, E. Bamber- gensis Episcopi; 0. dux Bawarie, IL Lancrauius Turingie, B. dux Karint hie, lrater Hermannus magister domus teutonicorum, C. Comes de Hardecke, E. Collies de Play, Gotfridus de Hohenloch, Burcrauius de Nuorremberch et alii romplures. Acta sunt anno MCCXXX sexto, mense Januarii, decime Inclictionis, ini- perante Eriderico secundo Rom. Imperatore, Jerusalem et Sicilie rege, Imperii ejus anno septimo decimo, Regni Jerusalem, uno decimo, regni vero Sicilie trigesimo octavo. Datum Wienne. (Original im Kloster jitm ISjciligen Krruj, iit (Mcrrarij. Nach der Indiction und den Kaiserlichen Regierungsjahren , gehört diese Urkunde in das Jahr 1237 und nicht 1236; in v. Stillfried Mon. Zoller. (d. a. 1843) I. p. 36 wird sie irrthümlich unter den 6. Jan. 1230 gesetzt. XVI. Februar 1237. Fridericus II. Romanorum Imperator, ad supplicationem Theoderici Abbatis de Wilhering, confirmat privilegia Monasterii ejusdem. Testes: Sifridus Moguntinus, Tlieodericus Treucrensis, — Archiepiscopi, Ekkebertus Babenbergensis, Sifridus Ratisp onensis, — Conradus Frisingensis Episcopi; Batzeslaus Rex Boemorum, Otto Comes palatinus Rheni Dux Baba- riae, IJeinricus Raspo Landgrauius Thuringiae Comes palatinus Saxoniae, Bern- harclus Dux Karintliiae, Principes; Hermannus marchio de Baden, Conradus Burcgrauius de NurenberJc, Fridericus de Truhendingen, Comes Ilartmannus de Dilingen, Gotfridus de Hohenloch, Conradus frater ejusdem, nobiles; Heinricus de Babbenlieim imperialis aulae Marscalcus etc. Actum et datum apud Wiennam, anno 1236*) (vel potius 1237), mense Februarii, deeima Indictione. Stülz Geschichte d. Klosters Wilhering 507 ff. ") Das Jahr 1236 ist nach der Florentinisclien Zeitrechnung. 1 Thuringie, Heimannus marchio de Baden, Gerhardus Comes de Dietsche, Eber- hardus de Ebersteine, ConradusBurcgrauius de Nuerinberc, Gotfridus et Conra- dus fratres de hohenlocb comites Romaniole, Nobiles; Wernherus de Bonlandia imperialis aule dapifer, Philippus de Hohenuelse —, ministeriales, et alii quam plures. Acta sunt anno 1236, mense Madii, Indictione IX. Datum apud Wetpha- lariam. Original im (inmjjerjogl. IjrssiHtjjrn J>tnntanrrijinr. XIII. Juni 1236. Documentum confirmationis Friderici II. Romanorum Imperatoris, quo Privilegium, monasterio Portensi anno 1214 indultum, confirmat. Testes: Eckebertus Babenbergensis , ... Pataviensis, Siboto Augustensis Episcopi; Otto Comes Palatinus Rheni et dux Bavarie, ... Lantgravius Thuringie , Conradus Burcgrauius de Nuerinberc, Burcgrauius Magdeburgensis, Conradus de Tannenrode, Gotfridus de Ilohenloch Comes Romaniole, Fride- ricus de Truhendingen etc. Actum anno MCC tricesimo sexto, mense Junii. Datum apud Wer dam. (Original im König!. Jjiidjsisrjim IjnnpiätnatsQrrjiuir. XIV. Juni 1236. Fridericus II. Romanorum Imperator XXX. jugera hgnorum prope Tuten- berc, quae Nobilis Hartmannus de Salburc ecclesiae Ccllensi Misnensis Dioc, contulit, eidem ecclesiae appropriat. Testes: Eckebertus Babenbergensis, Syboto Augustensis Episcopi, Bern- hardus Abbas de Buch, Otto Comes Palatinus Rheni, Henricus Landgravius Thuringie, Conradus burgrauius de Nurenberc, Albertus burgrauius de Meyde- burc, Conradus de Tannenrode, Godefridus de Iloenloch Comes Romaniole, Conradus Pincerna de Winterstede. Actum anno 1236, mense Junii, IX. Indictionis; anno Roman. ImperiiXYI., Regni Jerusal. XI., Regni Sicil. XXXVII. Datum apud Wer dam. Original im -König!. Jmdjsisdjen 5janptstnatsardjiuc. 6 XX. März 1237. Friclerici Roman. Imperatoris confirmatio privilegii, a Leupoldo duce Austrie et Styrie Monasterio in Richersperg super libertate rnutae in Austria indulti. Testes: Patriarcha Aquilegiensis, Sifridus Maguntinensis, Chunradus Tre- verensis et Eberhardus Salzburgensis Arciüepiscopi, E. Babenberg., S. Ratispon. Imperialis Aule Cancell., Episcopi; 0. Dux Baw. Comes Palat. Rcni, Wernliar- dus Dux Carinth., H. Lantgrav. Turing., Gotfridus de Ilohenloch, Chunradus Purgrav. de Nurenberch et alii quam plures. Actum et datum Wienne, anno 1236 (rectius 1237), mense Maren, X. Indic- cionis. Mon. Boic. IV. 444 sq. XXI. April 1237. Fridericus Romanorum Imperator Monasterio Metmensi confirmat Privilegium super immunitate tlielonei, a Liupoldo quondam duce Austriae indultmn. Testes: Salisburgensis et Moguntinus Archiepiscopi, Babenbergensis, Ra- tisbonensis et Frisingensis Episcopi; Bavarie et Carinthie Duces, Landgravius Thuringie, Marcliio de Baden, Burgravius de Nurenberc, Godefridus de Hoen- locli et alii quam plures. Actum et datum Wienne, anno 1237, mense Aprili, X. Indictione. Mon. Boic. XI. 443 sq. XXII. April 1237. Fridericus Romanorum Imperator civitati Wiennae Privilegium concedit. Testes: Sifridus Moguntinus, Eberhardus Salzburgensis Arcliiepiscopi, Eckbertus Bambergensis, Syfridus Ratisponensis, Imperialis aule Cancellarius, Rutgerus Pataviensis, Chunradus Frisingensis Episcopi; Otto Comes Palatinus Rheni, dux Bavarie, Ilenricus Landgravius Thuringie, Comes Palatinus Saxonie, Hermannus Marcliio de Baden, Chunradus burggravius de Nurenberch, Gotfridus de Ilohenloch, Fridericus de Truhendinge etc. Datum Wiennae, anno 1237, mense Aprilis. Hormayr Geschichte d. Stadt Wien II. Nr. 50. 2 Bd. II. 9 XXIII. April 1237. Fridericus II. Romanoram Imperator monasterio de Sitansteten confirmat Privilegium, a Liupoldo quondam Duee Austrie eidem indultum. Testes: Salzeburgensis et Moguntinus Archiepiscopi, Babenbergensis, Ra- tisponensis, Imperialis Aule Cancellarius, et pataviensis Episcopi; Burgravius de Nurenberc, Godefridus de Hoenlocli, de Hardeeke et de Bleien Comites — et alii quam plures. Datum apud Wiennam, anno 1287, mense Aprili, Decima Indietione. Hormayr Archiv Jahrg. 1827, S. 504. XXIV. April 1237. Fridericus Rom. Imperator confirmat Liupoldi Ducis Austriae Privilegium immunitatis a muta et teloneo in Austria, anno quondam MCCIY. monasterio S. Nicolai Pataviensi datum. Testes : 0. Bavvariae et Carinthiae Duces, Burggravius deNurenberg, G. de Ilolrenloch. Actum Wiennae, anno 1287, mense Aprilis, Indietione X. «Original im Sänigl. 33airisdjtn licirtjsardjint. XXV. April 1237. Confirmatio privilegiorum ducatus Styrensis, ministerialibus et comprovin- cialibus ab Ottocaro Styriae et Leupoldo Austriae ac Styriae dueibus datormn, per Fridericum II. Rom. Iinperatorem facta. Testes: Otto Palatinus Comes Rheni dux Bavarie, Plenricus Landgravius Turingie Comes Palatinus Saxonie, Bernhardus dux Carinthie, Hennannus Mar- cliio de Baden, Conradus burggravius de Nurmberg, Gotfridus de Hohenloch, Fridericus de Truhendingen etc. Datum apud Anasum (Ens), anno 1237, mense Aprilis. Lünig Reichsarchiv VII 142. 10 XXVI. August 1237. Fridericus II. Romanorum Imperator confirmat venditionem advocatiae ecclesiae Osnabrugensis, per Comitem Tekeneburgensem factam. Testes : Sifridus Moguntinus Archiepiscopus, Cunradus burggravius de Nu- renberg, Comes Albertus et comes Rudolfus de Husberge, fratres, Heinricus de Werda, Gotofredus de Hoenloh etc. Datum apud Augustam, anno 1237, mense Augusto. Moser Osnabrückische Geschichte III. S. 318 fg. XXVII. August 1237. Fridericus Romanorum Imperator confirmat arbitrium super compositione inter Cizensem et Numburgensem ecclesiam promulgatum. Testes: Siffridus Moguntinus Archiepiscopus, Herbipolensis, Augustensis et Bambergensis Episcopi, frater Hermannus, Magister domus sanetae Mariae Teu- tonicorum, frater Bertoldus deTanrode, Comes Popo deHenneberc, Gottfridus de Hohelo, Burccravius de Nurenberc, Pincerna de Wintersteten et plures alii. Acta sunt anno 1237, mense Augusto, deeime indictionis. Datum apud Augustam. Lepsius Geschichte der Bischöfe von Naumburg I. S. 287 fg. XXVIII. August 1237. Fridericus Romanorum Imperator declarat, quod Rudegcrus Episcopus Pa- taviensis sibi feoda omnia, quae Liupoldus quondam Austriae et Styriae Dux in utraque terra ab ecclesia Pataviensi titulo feodali tenuerat, obligavit, titulo pignoris tenenda, coram nobilibus imperii fidelibus Friderico de Truhendingen, Wolfrado de Chrutheim et Burgrauio de Nurenberch. Actum in castris apud Wilheim, anno 1237, mense Augusto, Indictione X. Original im Jtäitigl. Sairisdjtn Itidisnrrijiuc. 11 XXIX. Augast 1237. Fridericus II. Rom. Imperator oblationem bonorum apud Gerbrunnen et Rotenburc, per Helvericum Hartwici filium ad hospitalem S. Mariae teutoni- coruin factam, eonfirmat. Testes: Sifridus Maguntinensis arcliiepiscopus, Siboto Augustensis, L. Wor- maciensis episcopi; Conradus burcgravius de Nuerinberc, comes Henricus de Werde, Gotfridus de Hohenloch, Wolfrat de Crutheim, Boppo de Burhen, No- biles; Conradus pincerna de Winterstetten, Conradus de Smidevelt, Heinricus marscalcus de Bappenheim, Eberliardus de Heringesberge, Ramungus de Camer- steine, Rindesmulus et alii quam plures. Datum in castris apud Briderichingen, anno 1237, mense Augusto. dDrigiiml im itiinigl. ilurtcmbtrgisdjrn Itnatsarcjiinc. XXX. 1. October 1237. Kaiser Friedrich IL nimmt die von ihm abgefallenen, nun aber von dem Bund mit den Lombarden zurücktretenden Bürger von Mantua wieder zu Gnaden an. Zeugen: Albert Patriarch von Antiochien, der Bischof von Worms, Nicolaus Bischof von Reggio, Bruder Hermann Deutschordensmeister, der Markgraf von Burgau, die Markgrafen Azo von Este und M. von Lancia, Albert und Rudolf Grafen von Habsburg, Heinrich Graf von Nassau, Bertold Landgraf von Leuchtenberg, Gotfrid Graf von Ziegenhain und dessen Bruder, Conrad Burggraf von Nürnberg (Conradus burcgravius de Nuremberc), Heinrich Graf von Sohns, Heinrich von Bappenheim Marschall etc. Datum in castris apud Godium (Goito), anno 1237, Cal. Octobris. Boehmcr Regesta Imp. 1198— 1254 pag. 176. XXXI. August 1238. Fridericus Rom. Imperator Gotefrido de Hohenloch mundobardiam lilii ac bonorum quondam Rudolphi de Kiselowe tenendam concedit. Testes: Bercholdus Patriarcha Aquilegensis, Sifridus Arcliiepiscopus Mogun- tinus, Conradus Coloniensis Electus, Willeprandus Arcliiepiscopus Magdebur- gensis, Hermannus Ilerbipolensis, Henricus Missenensis, Rodoerus Pataviensis, 12 Landolfus Wormaciensis Episcopi; Bernardus Dux Carinthie; Henricus Comes Ascanie, Henricus Comes de Ilennenberc, Conradus burggravius de Nuerenberc, Gotefridus et Bercholdus fratres Comites de Zigenhagen, Fridericus de Truhen- dingen, Conradus de Smideveld, Henricus Marescalcus de Bappenlioim et aIii quam plures. Actum in castris in obsidione Brixiae, anno 1238, mense Augusto. Hansselmann Landeshoheit I. 403. XXXII. 6. September 1238. Fridericus Romanorum Imperator confert domui fratrum Teutonicormn in Al denburg gratiam specialem, ut eis liceat possessiones pro 300 marcis argenti emere, exemta a munere precario et onere servitii. Testes: G. Maguntinus , W. Magdeburgensis Archiepiscopi, R. Pataviensis, II. Iderbipolensis , L. Wormaciensis, Misnensis Episcopi; Comes de Ilennenberc, Burcgrauius de Nurenberc, F. de Truhendingen, G. et C. delloen- locli, C. de Smidefelt. Datum in castris et obsidione Brixiae, Anno 1238, VI. Septembr., XH. In- dictione. tßrigittnl im Jtünigl. Ji'ädjaisrijDit Hjnuptstantanrrljiur. xxxni. October 1238. Kaiser Friedrich II. bestätigt der Aebtissin und dem Convent zu Niedermünster im Elsass das Patronatrecht zu Ottenrode, welches König Conrad IV. zwar angesprochen hat, sie aber vor den von dem Erzbischof von Mainz bestellten Richtern als ihnen zugehörig nachgewiesen haben. Zeugen: Bertold Patriarch von Aglei, Sil'rid Erzbischof von Mainz, die Bischöfe Hermann von Wirzburg, Rüdeger von Passau und Landolf von Worms, Bernhard Herzog von Kärnthen, Heinrich Graf von Ascanien, Heinrich Graf von Henneberg, Conrad Burggraf von Nürnberg, Gotfried und Conrad von Smidelvelt. Datum in obsidione Brixie, im October 1238. Boehmer Reg. Imper. 1198 — 1254 p. 181. 13 (Original im -Küttigl. lairisdjcn äitirfjsarrjjiur. Von den an grün - rotli - gelben Seidenfaden angehangenen Siegeln der 8 Bürgen ist das dritte das hier abgebildete Bnrggräflich Nürnbergische, mit der Umschrift: # S. CVNRADI BVRGRAVII I)E (N)YRINBERC ET COMITKS D)E ZOLER. XXXIY. Oetober 1240. Otto Palatinus Comes Reni Dux Bawarie, Hartmannus Comes de Dilingen, Chunradus Burcrauius de Nurenberch, Fridericus junior de Truhendingen, Alt- rnannus de Abensperc, Alhardus de Preysingen, Sifridus de Vrowenberch et Ekolfus de Warte, Sifrido venerabili Ratisponensi Episcopo, Imperialis Aule Cancellafio, tide obstagiali se obstringunt, pro servanda coneordia inter Rapo- tonem Palatinnm Bawarie Comitem et ecclesiam atque civitatem Ratisponensem inita; et hoc quidem modo, quod si Rapoto Palatinus compositionem violaverit, lidejussores dicti Episcopo certam pecunie summam solvere tenentur. Actum apud Ratisponam, Anno Incarnacionis Dominice MCCXL., mense 0ctobris, Indiccione XIV. XXXV. October 1240. Rapotonis Palatini Comitis Bavarie reconciliatio cum Sifrido Episcopo Ra- tisponensi. Testes : Otto Comes Palatinus Rheni Dux Bavarie, Hartmannus Comes de Dilinfgen], Cunradm Burcligravius de Nurenberc, Fridericus junior de Truhending, Bertoldus Comes de Greiffesbach, Gehhardus jun. Comes de Hirzberg, Altmannus de Abensperc. Actum apud Ratisponam, anno 1240, mense Octobris, Indictione XIV. dDtiginal im Kiinigl. laitistjjcn Stidjaardjinr. Die Siegel fehlen. xxxvi. 8. Juli 1241. Rapoto Comes Palatinus in Chraiburch, una cum uxore sua Alhaide, Ecclesie in Boumburch, ob remedium animarum, nec non in recompensationem damno- rum et gravammum per se et progenitores uxoris sue *) eidem Ecclesie illatorum, omne jus, quod sibi in Ecclesia in Sizendorf competere videbatur, donant. Actum apud Chraiburch, anno domini MCCXLI., VIII. Idus Julii. Mon. Boic. II. p. 199. ") D. h. die Burggrafen von Nürnberg. XXXVII. Im Jalire 1241. Chunrcidus et Fridericus filius suus burggravii de Nüremberg fideli suo Chun- rado dicto Haydario consensum suum praebent, ut praedium suum situm in villa Kirchperch fratribus de domo teutonica pro 24 libris nürembergensis monetär vendere possit. Testes : Burchardus de Hiltmerstorff, Luppelinus, Sifridus de Lebzing, Herdegenus de Hertenbach, Chunradus de Ilertzogenhoue, de Nüremberg Bignotus dictus, Schiltelocus, Hermannus Augwille. Datum Anno Incarnacionis domini M. CC. XLI., Mense Aprilis. ans öcm (ßnpinlburjje brs Srntsrijorbcris ju liiritbtrg. 15 - ~ XXXVIII. Mai 1242. Fridericus II. Romanorum Imperator eonfirmat Privilegium ab Hcnrico Co- loniensi Electo anno 1229 civibus Coloniensibus indultum. Testes: B. Aquilegiensis Patriarcha, Marinus Arcliiepiscopus Barensis — Rudolphus Comes de Habsburg, Fridericus Junior Burggravius de Nürnberg, Conradus de Iloenlolie — et alii quam plures, Actum et Datum Capuae, anno 1242, mense Majo, Indictione XV. Lüniff Reichsarchiv XIII. S. 341. XXXIX. Mai 1242. Fridericus II. Romanorum Imperator eonfirmat civibus Coloniensibus Privilegium, quod Clionradus Coloniensis Electus eis anno 1289 indulsit. Testes: Bertoldus Aquilegiensis patriarcha, — frater Gerardus magister domus Teutonicorum in Jherusalem, Henricus Aquensis prepositus imperialis aule prothonotarius, Rudolfus comes de Habchespurch, Fredericus iunior burch- grauius de Noremberch, Chunradus de Hohenloch, Anseimus junior de Justingen et alii quamplures. Actum et datum apud Capuam, anno 1242, mense Madii.*) Indictione XV. Lacomblet Urkundenbuch des Niederrheins II. S. 138. *) In dem fehlerhaften Abdruck bei Hansselmann Landeshoheit II. 124 ist diese Urkunde irrig vom März datirt. XL. 1. Oetober 1243. Heinricus dictus Studigel, civis in Norinberch, Heinrico Babenbergensi Electo villam in Ilezels, ab Ekeperto quondam Episcopo sibi oppignoratam, restituit, sub sigilli.s Chunradi Romanorum in Regem Electi et Wormatiensis Episcopi. Testes: Chunradus Burgravius de Nurinberch, Cliünradus de Smidelvelt, Frater Berhtoldus de domo Teutonica et alii. Actum apud Nurinberch in domo Marcquardi Bvttiglarii, anno 1248, Primo 0ctobris, Prime Indictionis. (Drigiitnl im -Königl. iJniriadjtn lEirijsardjioc. l(i XLI. 1. October 1243. Ulricus de Furthe Ileinrico Babenbergensi Electo villani Sterfridesdorf resti- tuit, abEkeberto quondamBabenbergensiEpiscopo titulo pignoris sibi obligatam. Testes: Chunradus Burgravius de Nur emberch, Chunradus de Smidelfelt etc. Actum apud Nvrenberc, in domo Marquardi Butigularii, anno 1243, primo 0ctobris, prime indictionis. Höller Fränkische Studien S. 13. XLII. Deceinber 1243. Conradus Romanorum in Regem Electus confirmat et innovat Privilegium, a patre suo Friderico II. Imperatore fratribus liospitalis Sancte Marie domus theutonicoruin in Jerusalem indultum. Testes: Heinricus Babenbergensis Electus, Magister Philippus decretorum doctor, Rindesmulus custos Babenbergensis, Ylricus comes de Ultimis, Conradus burgrauius de Norenberch Se?iior et Junior burgrauius filius suus, Godefridus et Conradus fratres de Holxenloch, Conradus de Smidilvelt et ahi. Actum anno 1243, mense Decembri, Indictione secunda. Datum apud No- rinberch. v. Stillfried Mon. Zoller. (d. a. 1843) I. p. 46 sqq., nach einer incorrecten arehival. Copie; richtiger in dem Cod. dipl. ord. Teuton. Berolinensi, woselbst auch noch zwei andere Urkunden König Conrad's für den Deutschorden, von gleichem Dato, in welchen unter denselben Zeugen Conradus burgravius de Nurenberg — jedoch ohne seinen Sohn — aufgeführt ist. XLIIL 23. Juli 1244. Rapoto Comes palatinus Bawarie, composita lite inter se ipsuin et Hein- ricum Babenbergensem Electum super advocatia in Winzer exorta, fidejussores constituit comitem Cunradum deWazerburg et Fridericum juniorem Burgravium de Nurenberch, qui sub vinculo fidei eidem Electo promiserunt, quod si comes Palatinus pacta violaverit, intrarent Monacum vel Salzpurgum, nullatenus inde egressuri, donec Ecclesie Babenbergensi satisfecerit. Actum apud Ratisponam in majori ecclesia, anno 1244, XXIII. Julii. Ilöfler Fränkische Studien S. 14. 3 Bd. II. 17 XL1V. (Br^isdjaf digfrirfr min Mainz kkljlt km Burggrafen tum liirnkrg, kn gefangenen tinrno mm Slgij nidjt Imgnlas.ürii. (Um das Jahr 1245.) °) S. dei gratia sanetae Moguntinae sedis archiepiscopus, sacri imperii per Alemanniam archicancellarius, viro provido burgravio de Nurenberh gratiam suam et omne bonum. Fama didieimus referente, cui non inviti, quod tu Hur- nonem de Alceia, mali tocius artificem et auetorem, detineas captivatum; qui cum ab imperio multipliciter sit proscriptus, discretioni tuae mandamus auetori- tate imperii districte praecipient.es , quätenus eundem maleficum quocunque casu contigente evadere non permittas, quousque ipsum regiae curiae exhibeas et praesentes, reeepturum dignam pro suis meritis talionem. Mone Zeitschrift f. d. Gesch. d. Oberrheins Bd. III. S. 64. *) Da Sigfricd 1230 — 1249 Erzbiscliof von Mainz war, die Burggrafen noch zu Ende des Jahres 1243 — also noch nach den beiden Heerfahrten König Conrad's IV. gegen Sigfricd — sich am Hohenstaufischen Hoflager befanden , seit 1246 aber offen auf Seiten der Gegenpartei hervortraten, so muss dieser, so wie die beiden nächstfolgenden undatirten Briefe, in den angedeuteten Zeitraum gehören. XLV. pnljgrnf (Dtta trsurf)t kn Burggrafen mm lürnkrg, kn mm llgg, seinen Diener, loszulassen. (Um das Jahr 1245.) [ü.] *) dei gratia palatinus comes Reni et dux Bavariae viro discreto et ho- nesto burgraveo de Nurenberh salutem et sincerae dilectionis affectum. C. militem de Alceia, Palaciae nostrae apud Renum etMosellam procuratorem, qui propter quaedam secreta et ardua negocia nobiscum conferenda nos fuerat personaliter aditurus, tu, sicut intelleximus, in ipso itinere captivasti; cujus captivitas, quali- cumque de causa proveniens, cum ignominiosa sit nobis plurimum et dampnosa, tuam rogamus affectuose discretionem, quatenus eundem nobis restituas abso- lutum, habendo ad nos respectum, quod tibi pro molestiis, si quas fecit, emen- dationem dignam exhibebit. Monc Zeitschrift Bd. III. S. 64 fg. *) Der Cod. epistol., welcher, wie schon Mone a. a. 0. S. 59 bemerkt, mit Eigennamen sehr willkührlicli verfährt, hat M.; es kann aber hier nur Pfalzgraf Otto der Erlauchte zu verstehen sein. 18 XL VI. Burggraf Inckidj min lürnlirrg brbaner/UmsJlörbidjt für fias Heid], km pfalfgrafen dDftn nidjf unllfaljrai }\\ könnrn. (Um das Jahr 1245.) Illustri principi [0.] *) palatino comiti Reni ac duci Bavariae F. burgravms de Nurenberh obsequiosam cum multa promptitudine ad ejus beneplacita völun- tatem. Vestra nequaquam ambigat dominatio, ine, quantum sinit facultas, ad omnia, quae yestra requirit voluntas, esse Semper voluntarium ac paratum; verum tarnen ad praesens vestrum, quod doleo, nec possum, nec audeo desi- derium adinplere, quod dominus archiepiscopus Moguntinus mihi nuper auctori- tate imperii districte praecepit, uti C. vestrum militem, quem idem dominus archiepiscopus asserit esse proscriptum imperii, 11011 dimittam, donec regiae curiae praesentetur. Mone Zeitschrift Brl. III. S. 65. ') Der Cod. epistol., dem diese Briefe entlehnt sind, hat fälschlich C. XL VII. Cnnrab kr flfcrr, Burggraf nnn lünikrg, iihrrrignrt kai Unstet Inljanstn (IPiifcr pi Erfrr.sljafcn tlt 20. März 1246. In Nomine domini Amen. C. Burgrauius senior de Nurenberch Notum faci- mus omnibus, quod cum Sifridus venerabilis Abbas et conuentus de Ahusen, Eistetensis dyocesis, emissent predium in Vfershein *) situm apud quandam nünisterialem nostram, Adellieidem vidclicet de Aspacli, ut ipsa emptio firnhor esset et inmunis a fraude scrupulose cuiuslibet impeticionis, dicta matrona tra- didit abbat! et conuentui ecclesie memorate predium prelibatum iuxta consue- tudinem prouincialem terre illius, et hoc in foro Nurenberc iudiciali. Nostre quoque clementie super hoc consensu requisito, intuitu dei genitricis Marie et anime nostre remedio, dedimus ius eiusdem proprietatis prefato cenobio quiete perpetua possidendum. Idem quod fecimus ex habundanti circa predium situm in Gerhingen, ") quod Sifridus ministerialis noster impetebat, Sed conuentus 3' 19 sepefatus, datis Septem talentis hallensium omnem de hac impeticione scrupulum remouendo, libere deinceps possidebit. Nos igitur ad obuiandum litibus et in- iuriis, que possent in bonis supradictis cenobio sepedicti conuentus irrogari, presentem cartam de bis fecimus sigilli nostri ae testium titulis munitam perhen- niter roborari. Datum apud Kadolspurc, Anno domini M. CG. XLY1., XIII. Kai. Aprilis. Testes autem huius rei sunt: Fridericus Junior Burgraums, Ramüngus de Kamerstein, Hilteboldus de Grindela; Item homines Burgrauii Heinricus de Yendebaeh, Sifridus de Lebezingen; Item Albertus et Conradus monaclii de Ahusen, VMcus faber et sifridus seruientes eiusdem ecelesie, Aliique quam plures, tarn spirituales, quam seculares. (Original im ütiinigl. 33nir. licidjsnrrliiuc. Anli. (las bei Nr. XXXIY. abgebildete Barggräfliche Siegel. *) Urfershofen im Königl. Bair. Landger. Windsheim. **) Gerolfingen im Königl. Bair. Landger. Wassertrüdingen. XLVIII. Die Burggrafen Conrad und Friedrich zu Nürnberg gestatten iljren Hntcrtliniicii Beriuärfjtnisse an IKlnster ticilkrann. unb stiften selbst kl] in. 1. Mai 1246. In nomine domini Amen. Conradvs et Fridericvs dei gratia Bvrgravii in Nu- renberhe, Ad noticiam tarn modernorvm quam fvtvrorum per presens scriptvm cvpimvs pervenire, quod, propter amorem dei et venerabilis Edelwini abbatis et conventvs Halsbrunensis monasterii, licentiavimvs vniversis ministerialibvs et ceteris hominibvs nostris, vt libere conferant eidem monasterio elemosinas svas de mobilibvs et immobilibvs bonis suis, ipsis ministerialibvs et hominibvs nostris in extremis infirmitatibvs vite sve laborantibvs, nvlla obstante in poste- rvm heredvm nostrorvm contradictione; ita tarnen, quod ipsa collatio facta simpliciter careat omni fravde. Preterea, cvm prelibato Abbate et conventv concordare, ac ipsos dilectionis intime brachiis confovere cvpientes, omni ivri nostro atque dominio, quod nos in bonis eorvmdem et hominibvs ipsorum in Amelratorf *) habere credebamvs, totahter renvntiavimvs, nichil prorsvs et nos et heredes nostri ivris et potestatis in illis deineeps et in aliis bonis svis, que iam possident, habitvri. Porro in signvm perhennis amicicie inter nos et memoratvm 20 cenobivm conservande, dedimvs sepefato abbat! et conventvi cvriam nostram in Nivseze **) cvin omni ivre svo perpetvo possidendam. Sane igitvr, ad preli- batorvm confirmationem perpetvandam, presentem paginam testibvs adhibitis exinde conscribi et Sigillorvm nostrorvm ivssimvs mviiimine roborari. Testes svnt, fratres de claustro: Hartmann vs prior, Walthervs ccllerarivs, Brvno came- rarivs; Conversi: frater Hertwicvs, frater Conradvs magister Ilospitalis; MiLites: Werenhardvs, Arnoldvs Dapifcri, Sifridvs de Lebezingen et alii quam plures. Acta svnt ITec Anno gracie MCCXLVI., Indictione quarta, Kalendis Maii. Original im jEnnigl. Unirisrljtit Bnrjjsnrdjiuc. Anh. das liier abgebildete Siegel des Burggrafen Conrad I., mit der Umschrift: E S. (CONRADI B)VRGRA(VII I)E NYRENBERG ET COMITHS IN ZOLRE; und das seines älteren Sohnes : % S. BVRCGRAVII (FRI)DE(RICI I)E NVREN)BERC ET I)E ABINBERC. *) Ammerndorf im Königl. Buir. Landger. Kadolzbuvg. ") Neuses im Königl. Bair. Landger. Windsbach. XLIX. 25. Mai 124G. lieinricus Romanorum Rex notum facit, quod Herinanno Corbeiensi abbati per eos qui ante tempus promotionis suae imperium gubernabant, sit adjudi- catum, quod universa officia eccdesie ejus pertinentia, cum vacent, ad nutum ejus sint instituenda. Testes: Sifridus Moguntinus, Theodericus Trevirensis, Conradus Coloniensis Archiepiscopi; lieinricus dux Brabantie, Albertus dux Saxonie, l ieinricus et Guntherus fratres de Swarzinberg, Conradus et Eberhardus fratres de Euer- stein, Ernestus de Glichin, Adolfiis de Waldecke, Conradus deNurinberg, Wi- dekindus de Swalenberg, Emicho de Liningen, Heinricus et Hermannus fratres de Henneberg et alii. Datum in castris apud Hocheim (Yeitshocliheim), VIII. Cal. Jun. Fällte Tradit. Corbej. 403. l. Januar 1247. Heinricus Romanorum Rex, Gothefrido de Sulzburg alterum castrorinn Adelenburc, vel Heimberc, quod prius sue paruerit ditioni, in feodum castrense concedit, et insuper XL Marcas annuatim in officio Berengowe, quas ipsi Fri- dericus junior Burcgrauius de Nurenberg assignabit. Datum Nürenberc, anno domini MCCXLVI. ,*) mense Januario, Indiek V. (Driginnl im Söitigl. Inirisrljcn Scidjsnrdjint. *) Unrichtige Jahrzahl, statt 1247. li. 24. Februar 1249. Guillielmus Romanorum Rex anno regni sui primo, Christi 124!), VI. Cal. Mark, in castris apud Ingelheim, donationem omnium eorum, quae feudi nomine ab Imperio quondam Otho Meraniae Dux in Comitatu Burgundiae tenuerat, Frederico Nurenburgensi Burgrauio, Elizabethae ipsius Meranii sororis viro, fecit, nt ex diplomate testatum habemus. Vignier Chron. Burgund, pag. 151. lii. Juni 1249. Eberhardus de Sluzelberch, qui Castrum Rifenberch ab Ileiurico Baben- bergensi Episcopo tenebat, ab eodem aeeepit 450 liliras, ut contra Fridericum Burcgravium de Nurenberch et Fridericum de Truhendingen et eorum complices et fautores et alios invasores ecclesie sue sibi et successoribus suis assisteret. Datum apud Babenberch, anno 1249, mense Junii, Indictione VII. Aus dem Libro privileg. Bamberg. Vgl. Oesterreiclier Denkwürdigkeiten d. Fränkischen Geschichte II. S. 109. 22 Uli. September 1249. Herinannus comes de Hennenberch capitaniam et defensionem Eeclesie Babenbergensis assumsit, Dominus vero Episcopus Babenbergensis, ut expensas melius tolerare valeat, obligat ei castra Kunegespereh et Bettenburch, ea quidem expressa conditione, quod Ecclesiam Babenbergensem contra Fridericum Burc- gravium de Nuremberch, Fridericum de Truliendingen et nobilem comitissam de Orlamunde et pueros ejus, et contra quoslibet invasores eeclesie ejusdem defen- dat, exceptis episcopo Herbipolensi, et fratre suo comite Henrico de Hennenberch et sororio suo Friderico comite de Kastel, et Friderico de Ruheneke. Datum apud Luterburch, anno 1249, Indictione VII., mense Septembris. Aus dem Libro privileg. Bamberg. Vgl. Sprenger Geschichte von Banz S. 256. UV. 24. October 1249. Heinrieus Babenbergensis Episcopus Wolframum de Zabelstein defensorem eeclesie sue constituit in guerra contra Fr . Burgrauium de Nvrenberg et F. de Truhendingen et omnes eorum fautores. Datum aput Babenberch, Anno domini MOCXLIX., VIII. Indicione, Die dominica ante vigiliam Symo'nis et Jude. (£>rißinnl im König). Bniriadjrn Scitjjsnrdjiut. LV. Im Jahre 1249. Schutzbrief von König Conraden über das Closter Seeligenpordten , mit befelch, dass der Land-Richter und Burggraf zu Nürnberg jederzeit gemeltes Closter, da es die nothdurft erforderte, von seinetwegen schützen und handhaben sollen. Datum Nürnberg Anno 1249. Kocler Ilistor. Comitum de Wolfs fein p. 273. 23 fiiidjnf iHrriiiaim unn Minium] rirljtct ^aii.sdjcn km liidjnf nun Samberg nnb kn Mrranisrkn (Erben. 4. Juni 1250. In nomine ciomini Amen. NosHermannus dei gratiallerbipolensis Episcopus per presens scriptum notmn facimus universis, quod, ad instantem petitionem venerabilis domini Babenbergensis Episcopi, Nobilium Friderici Burcgravii de Nurenberch et Friderici de Truhen dingen, constituti arbitratores super guerra que de feodo quondain ducis mercanie (sie!) inter eos vertitur, preter penam mille marcarum argenti, ad quam pars non parens arbitrio se astrinxerat, sub fidejussione parti alteri persolvendam, quam voiumus in suo robore permanere, maiorein providimus cautionem: Hanc videlicet, quod praefatus dominus Babenbergensis episcopus, Albertus prepositus maior, Heinricus prepositus veteris Capelle, Ludovicus pincerna de Rotenhain, Cliunradus de Stetbacli etFridericus de Racenberge ex una parte, ex altera vero parte Fridericus Burcgravius de Nurenberch, Fridericus de Truhendingen, Eberliardus et Heinricus de Gyech, Wolframus et Albertus Yorscones, data fide in manus nostras corporate presti- terint juramentum, quod nunquam exibunt Herbipohm, donec arbitrium, quod inter eos pronmitiabamus, compleatur. Item ad maiorein cautelam adjutores utriusque partis absoluti a partibus fidem dederunt vice sacramenti, assistere parti servanti arbitrium, et inpugnare alteram per quam, absit, fuerit violatum. In cuius testimonium et roboris firmitatem, presentes literas sigillis nostro et parcium, Comitum de Hennenberch et Gotfridi de Ilohenloch feeimus comuniri. Acta Herbipoli, Anno domini MCCL., Indictione VIII., Quarto die intrante Junio. Hofier Frankische Studien S. 20 fir. LVII. 8. April 1251. Heinricus Babenbergensis Episcopus Lancheimensi monastcrio appropriat bona quaedam a Ramungo Galliculo de Blassenberch resignata. Actum publice in colle villae Lancheim adjacenti, in vigilia Palmarum, tempore placiti, quod ibidem habuit contra nobiles Fridericum Burchgravium de Nurenberch et Fridericum de Trugendingen, anno 1251, Indictione IX. v. Stillfried Mon. Zoller. (d. a. 1843) I. p. 55. LVIII. Innig Cnnrnii IV. kldjnt kn inrggpftn Jntkirjj nnn liirnlm'g mit ihr Inrg Cmi.ssrn. October 1251. Conradus dei gracia Romanorum in regem Electus Semper Augustus, Jerusalem et Sicilie rex. Tenore prcsentium notum esse uolumus vniuersis, quod nos Supplicationibus Fr. Burcgrauü de Nvrinberc eiusque vxoris, Jcarissime neptis nostre, fauorabiliter Inclinati, tarn ipsis quam suis pueris procreatis ab eis, vel amodo procreandis, castrvm nostrum Grusen *) cum onmibus suis pertinentiis in rectum feodum duximus concedendum. Ad cuius rei memoriam, presens scriptum sigilli nostri munimine duximus roborandum. Datum apud München. Anno dominice Incarnacionis Millesimo Ducentesimo Quinquagesimo primo, Mense Octobri, Decime Indictionis. (Original im Siinigl. SJairisdim lititjjsnrdjiuc. *) Creussen im Königlich Bairischen Landgericht Pegnitz. LIX. 21. Juni 1253. Berhtoldus Pataviensis Episcopus, ad redimendum fratrem suum G. Co- mitem de Sigmaringen, captum ab Ottone duce Bavariae, dicto duci ejusque filiis oppignorat Castrum Furstenecke. Testes: Otto de Lonsdorf canonicus Pataviensis, Chunradus Burgravius de Nurnberch, Albertus Liutzmann, Purchardus de Weier etc. Datum Lantshut anno 1253, XI. Cal. Jul., XI. Indict. Albertus Bohemus (Stuttgarter Ausg. v. J. 1846) S. 142. LX. 19. December 1253. Concordia facta a Ducibus Bavariae Ludovico et Henrico cum Episcopo Ratisbonensi. Testes : Mobiles viri Burcgravii de Nurnberch Conradus et Fridericus filius ejus, Gebliardus Comes de Sigmering, Albertus Leuzmann etc. Actum apud Strubingam, anno 1253; datum XIY. Cal. Jan., Indict. XI. Ried Cod. dipl. Ratisb. I. p. 437 sq. 4 Bd. II. 25 LXI. Hitfljltiii, DErroittmttE |ffal|griiiin nun lagtrn, stitot, mit Billtn ijps Bruders Itirggraf jFriEÖridj III. nnn liirnlitrg, an llastEr Eaiteiiljasladj. 3. Juni 1254. Ego Alheidis, relicta quondam Comitis Palatini Bawarie Rapotonis, et filia nostra Elizabet, Notum facimus uniuersis, quotl nos, pro quibusdam delictis dilectissiini mariti nostri pie memorie, proprietatem predii nostri in Westendorf delegauimus super altare Sancte Marie in Raitenhaslach, tempore domini Wal- tberi abbatis eiusdem loci; et liec delegatio est de uoluntate fratris nostri Fri- derici iunioris Burchrauii de Nürnberch, et consilio contirmata. Yt autem ipsa donatio rata permaneat et perpetuo inconuulsa, presentem litteram sigillo pre- dicti fratris nostri F. et proprio decreuimus roborare. Huius rei testes sunt: Gebliardus plebanus de Dietwrt, Hainricus plebanus de Ettenuelde, dominus Hainricus de Achdorf miles, Hainricus dictus Stemphaer et filius eius Hainricus, Fridericus de Mitterchirchen, Herwicus de Sifritstorf, Wernherus de March, Otto deHavnperg, Chunradus de Westramschirehen et alii quam phires. Datum Anno incarnationis domini M° CC° LIIII", III" Nonas Junii. Original im Königl. Inirisdjrn Stidjsnnjjitic. Anh. das hier abgebildete Siegel des Burggrafen Friedrich III. von Nürnberg und das Wittwen - Siegel seiner Schwester Adelheid, Pfalzgräfin von Baiern. 2(i LXII. 1. September 1254. Confoederatio Heinrici de Wida, Heinrici de Plawe et Heinrici de Gera advocatorum, cum Marathone Misnensi, qua, inter alia, Marchio se adstringit, Burgravium de Nurenberc et illum de Truhendingen, monere, quod se cum ad- vocatis uniant et. componant. Datum in Grimmis, Anno 1254, Cal. Sept. Ind. XII. (ffirigiiuil im Jünnigl. fmrijsisdjcn iimipstantsnrrljuif. LXIII. lit fffnljgrnfnt liiitmig itnii tfrinrittj big Eijiiii nertrngBii k\\ IBüidjnf tum laitibirg mit kti Mtrnitisdp (Brbtn. 25. September 1254. Nos Lodewicus et Heinricus dei gratia Comites Palatini Reni Duces Bawa- rie, Per presens Scriptum notum facimus uniuersis, quod uenerabilis in Christo Pater Bahenbergensis Episcopus, Fridricus de Truhendingen et Fridricus Burc- grauius de Nurenberc precise et sine condicione compromiserunt, tanquam in arbitratores, in Lodwicum Pincernam de Rotenhagen, Ylricum Stoeronem, Fasanum et C. Schuhsonem de Hoehsteten et Eberhardum de Giech, super omnibus dampnis partibus irrogatis a tempore, quo inter eos per uenerabilem Herbipolensem Episcopum Her[mannum] hone memorie et alios nobiles concor- dia extitit reformata: Et super forma ipsius concordie non seruata, Et super inuenienda uia, qualiter ipsi ministeriales, vassalli, homines et ciues eorum, sine metu persone et rerum, possint conuenire et alter alteri secure se comxnit- tere, Et qualiter prouincia et terra iIIa in pace et quiete ualeat permanere. Et ut unicuique iura sua conseruentur illesa, Promittentes in manu nostra fide data, quod quicquit predicti quinque uiri, uel maior pars eorum, super premissis et generaliter super omnibus discordiis et controuersiis, quo inter ipsos et homines eorum orte sunt, vel possent oriri, dixerint, tractauerint, uel ordinauerint, fir- mitcr debeant obseruare, ncc habeant aliquam potestatem contradicendi statutis ipsorum. Et si aliquis de Ministerialibus, uel hominibus eorundem statuto dicto- rum arbitratorum uellet contraire, uel quictum statum terre niteretur turbare, 4" 27 ipsi ad refrenandum eundem tenebuntur adinuicem se iuuare. Quod si liomines ipsorum aliquam iniuriam, uel uiolentiam per Rapinas, uel alias alter alteri in- ferret, infra quindecim dies debet emendari iuxta arbitrium predictorum. Et sine fraude Et malo ingenio ad hoc studebunt, ut concordia inter eos primitus ordinata et pacificus Status terre firmiter obseruetur. Quod si altera partium ea que ordinata fuerint, ut predictum est, noluerit obseruare, ille per quem steterit et per litteras arbitratorum publicatum fuerit, tamquam infamis et uio- lator fidei ab omnibus habeatur. Quod si aliquis de predictis quinque uiris non posset uel nollet se intromittere de tractanda concordia nominata, alter ei ydoneus de uoluntate partium subrogetur. Vt autem hec omnia plenius obser- uentur, presens scriptum Sigillis nostris et predictorum dominorum fecimus roborari. Huius rei testes sunt: Albertus Comes de Mosburch, Purchardus de wier, Marschalcus de , S. de Frowenberc, Arnoldus de Maessinhusen, Fr. de Yfsezze, C. de Hohenuels, AI. de Ezlo , et alii quam plures. Actum apud Landeshut, anno domini MCCLIY., VIII. Kalendis (sie!) Octobris, XII. indictione. ©riginal im Sntiigl. Knirisrjjrn Stcitjjaardjine. Anli. das bei Nr. LXI. abgebildete Siegel des Burggrafen .Friedrich III. von Nürnberg. LXIV. - ( #d]ibirsprudj ^misdjen km lisdjnf tum Moniberg nnb kn MBrankdp cErbni. 18. Januar 1255. Nos Ludwicus Pincerna de Rotenhagen, fasanus et Chunradus Stuhso de Hoehsteten presenti scripto profitemur et notum faeimus vniuersis, quod, cum coram Illustribus dueibus Bawarie in nos, tanquam in arbitratores, esset com- promissum, et Vlricum Steronem et Eberhardum de Giecli, ita, ut quicumque nostrum interesse non possent aut nollent, alii loco eorundem substituerentur, de consensu partium, uidelicet domini nostri Babenbergensis Episcopi etEcclesie Babenbergensis Ex una parte, nobilium uirorum dominorum Fr[iderici| de Truhendingen et Fr[iderici] Burcgrauii de Nurenberch ex altera, adtemptatum fuit ex parte domini nostri Episcopi, cum predictus Stoero et Eberhardus de Giecli non possent, legitimis detenti impedimentis, labori interesse ärbitrandi, ut alii duo pro uoluntate dictorum nobilium substituerentur. Ad quam substitucionem nominal:i fuerunt per dictos nobiles: Ylricus dictus Spiez et Wolframmus de Ramsental; quibus, cum dominus noster Episcopus et sui adiutores parati esscnt. in omnibus obedire, predicti nobiles potcstatem arbitrandi in eos nullam con- ferre äliquatenus uoluerunt, propter quod arbitrium de concordia extitit impe- ditum. Nos itaque in forma compromissi in 110s collati, ad instanciam predicti domini nostri Episcopi, procedere uolentes, pronunciamus: quod in nos fuit compromissum super diuersis discordiis et controuersiis, que orte fuerant inter venerabilem dominum nostrum Babenbergensem Episcopum et Ecclesiam Ba- benbergensem Ex una parte, et nobiles uiros dominos Fr[idericum] de Truhen- dingen et Fr[idericum] Burcgrauium de Nurenberch ex altera, a tempore, quo inter eos per venerabilem Herbipolensem Episcopum bone memorie concordia extitit reformata, Et super dampnis hinc inde datis, Super reformacionc quoque pacis et boni Status tcrre, Et qualiter unicuique iura suapossent illesa in poste- rum conseruari, Et super inuenienda uia, qualiter utraque pars alteri secure sc posset conunittere, Et super quibusdam aliis articulis in publico instrumento Illustrium Ducum Bawarie sigillis roborato comprehensis, ita, ut utraque pars nostre super premissis ordinacioni deberet sine contradictione qualibet obedire, in tantum, ut pars rebellis infamis et periura ab omnibus baberetur. Et inueni- mus venerabilem dominum nostrum Babenbergensem Episcopum, vna cum omnibus adiutoribus, fidclibus et ministefialibus suis, nostre super premissis ordinacioni uelle in omnibus subiacere, et ea que pacis et amicicie essent deuo- tissime obseruare; Partem uero dictorum nobilium inuenimus diffugia.quer entern et nolentem aliquo modo nostris ordinacionibus subiacere. Et hoc non in odium cuiusquam dicimus, scd sub testimonio ihesu christi, qui est cognitor omnium secretorum. Quia ex forma compromissi in nos collati teneamur, partem ream et obedire nolentem nostris literis incusare, Partem igitur predictorum nobi- lium presentibus incusamus, ita, quod pene prenotate debeat subiacere, partem memorati domini nostri Episcopi decernentes omnimodis innocentem. In cuius rei testimonium prcsentes literas iusshnus sigillorum nostrorum impressionibus roborari. Iluic autem exactissime adtemptacioni nostre, pro ordinanda pace et concordia inter predictos dominum nostrum Babenbergensem Episcopum et Ecclesiam Babenbergensem et nobiles Frfidericum] de Truhendingen et Fr[idericum] Burcgrauium de Nurenberc dominos, interfuerunt: venerabiles uiri Albertus maior prepositus Babenbergensis, 0. de Ortenburch prepositus sancti Jacobi, Frfidericus] decanus, II. veteris Capelle prepositus Ratisponensis, ... Comes de lamingen, Eber, de Schawenberc canonici Babenbergenses; Nobilis uir Fr[idericus] de vfsezze, w. Marschalcus et yringus de Chunstat, IL de Strip- p erch, w. dapifer de Newanstorf, ditricus miles de , Perhtoldus de 29 Yendbach, Ylr[icusJ dictus Spiez et alii plures. Actum in campis inter Schehsliz et Meinelstorf, Anno domini M° CC" L° quinto, XV. Kalendas Februarii, pla- cito uero et adtemptacione placiti durantibus per precedentes sex septimanas, XIII. Indictione. (Original im Stiinigl. Snirisdjtn ffieidjaardjinr. LXV. Burggraf Cünrah I. 11011 Itfiirnbrrg itnb srin Jbljn jFrirbririj III. ucrkatifcii iljit (ßrbrcdjtc 1111 Bnrgtinb km (trafen Injjann 0011 Ütargnnk 3. Juli 1255. Ego Corraudus Burgrauü deNnremberc et Ego Fredericus filius ejus, Notum facimus presentes litteras inspecturis vel audituris, quod nos vendidimus, gui- tauimus et concessimus Nobili Viro Joliani Comiti burgundie et domino Salinensi et heredibus suis, quos habet ab ysabella de Cortonay Comitissa, IJxore sua. quicquid iuris habemus, habere possumus et debemus in Comitatu burgundie et eins appendiciis et in regno francie, excepta auocatia bisuntina, tarn ratione elizabetli vxoris mee, burgrauü Junioris, quam ratione donationis et Concessionis nobis factarum a domino W. illustri rege romanorum Semper Augusto super Omnibus feodis, que quondam dux meranie Otto, frater dicte uxoris mee burgrauü Junioris, ab imperio tenebat et tenere debebat ratione Comitatus burgundie et quacumque alia ratione, quam habemus et habere possumus in dicto Comitatu, pro Septem mille marcis argenti, quas recognoscimus [recepisse in pecjunia numerata, Versa in vtilitate nostra, et de quibus nos tenemus [pro pagatis, re- nunjciantes exceptorum non sollute et 11011 numerate pecunie et omni Juri tarn canonico, quam ciuih et omni Consuetudini, per quam posset dicta venditio impediri. In cuius rei testimonium presenti Scripto sigilla nostra duxhnus appo- nenda. actum et datum anno gratie MCC quinquagesimo quinto, apud argen- tinam, die sabbati proxima post festum apostolorum petri et pauli. (Original im priniinjiol-Srrijiuc )n 33tsnntan, sonst zu Bote, woselbst auch die nachstehenden, auf dieselbe Sache bezüglichen Urkunden aufbewahrt wurden. An den eingeklammerten Stellen ist das Original beschädigt; von den angehang. zwei Burggräfl. Siegeln findet sicli nur noch das von Friedrich III. (s. bei Nr. LXI.) vor. Vgl. Spiess Arcli. Nebenarbeiten II. 43. 30 LXVI. Ilii, Inrggraf JFrißbridj's III. imb Äaktlj's tum Ä£ran Cndjfcr, tuirii mit Intiann, Jfnjjn ks dmafeii Snljann tum Inrgnnb, ucrlalit. 3. Juli 1255. Nos Corraudus burggrauii de Nuremberch et fredericus filius eius, Notum fa[cimus presentes litteras inspecturis] et auclituris, quod nos tenemur juramento prestito corporali et promittimus, facere matrimo[nium de alis nata nostra bur]- grauii iunioris, quam habemus de Elisabeth vxore nostra, sorore ottonis quondam | ducis meranie, et de johanne], Nato Nobilis viri joliannis Comitis burgundie et domini Salinensis, cui damus et concedimus [in matrimonium pro dicta na]ta nostra pleno iure quidquid iuris liabemus, habere possumus et debemus in Comita[tu burgundie et eius appendiciis] et in regno francie, excepta auocatia bisuntina, tarn ratione dictc vxoris [nostre, Burgrauii iunioris], quam ratione donationis et concessionis nobis factarum a do min o W. illuxtri rege romanorum Semper augusto, super omnibus feodis, que quondam dictus Dux meranie ab imperio tenebat et tenere debebat ratione dicti Comitatus burgundie, et quam- cumque aham rationem, quam habemus et habere possumus in dieto Comitatu burgundie et eius appendiciis et in regno francie, excepta similiter auocatia Bisuntina. In cuius rei testhnonium, presenti scripto sigilla nostra duximus appo- nenda. actum et datum Argentine, die Sabbati proxima post festum apostolorum petri et pauh, Anno domini MCCL quinto. dürigitml im prouin|inl-Srd]iuf i» JJesnujaii; dasselbe ist an den eingeklammerten Stellen beschädigt. Vgl. Spiess a. a. O. IT. 44. LXVII. Inrggraf Jnekidj III. nan liirnkrg tilirrgirfif itucn tum ckurolkcrlv 5Eiiu Cm1]ter fkiljBid für (0raf Inljann tum Inrgnnft. 3. Juli 1255. Nos Johannes comes Burgundiae et dominus de Salinis, et nos Conradus senior et Feiricus junior Burgravii de Norimberg, notum facimus universis, quod nos J eiricus Aleidim filiam nostram Brocardo et Guimondo dominis et fratribus 31 de Guerolseckem commisimus conservandam; ita quod, si prefatus Johannes comes Burgundie et dominus de Sahnis de mille et quingentis marchis argenti usque ad festiun omnium sanctorum proxime nunc venturum nobis Feirico et Conrardo financiam fecerit, et de mille marchis vel tribus milhbus, sicut in lit- teris nostris continetur, nobis Feirico et Conrardo securitatem et cautionem impenderit, ex tunc Brocardüs et Guimondus fratres ante dicti prefato Johanni laude et assensu nostro filiam nostram tradent et deliberabunt prelibatam. Datum Argentine, sabbato post festurn beatorum Petri et Pauli apostolorum, anno 1255. Scliocpflin Alsat. dipl. I. p. 418, aus dem Archive von Dole. Vgl. Spiess Arcli. Nebenarb. II. 44. und I-Iistoire de Sires de Salins T. 1. p. 157. LXVIII. lönig ibiilitliii betätigt kn Burggrafen mm lürnkrg kii Verkauf itjrtr Mcranihdjcn (Erbunspriidjt auf Bnrgunir, an (®ruf Snjjann mm Ikrgnnh. 21. Juli 1255. Willelmus dei gratia romanorum rex semper augustus, universis sacri ro- mani imperii fidelibus presentes litteras inspecturis graciam suam et omne bonum. Decet munificentiam regiae majestatis subjectoruin suorum devotionem attendere et eorum grata servitia dignis retributionibus compensare. Porrecta si quidem nobis dilecti fidelis nostri Friderici Burgravii de Nuremberg et Elisabeth uxoris suae, sororis quondam clarae memoriae Ottonis ducis Meraniae, petitio contine- bat, quod ipsi omnia bona, possessiones et jura, quae idem dux Meraniae, dum viveret, in comitatu burgundiae ab imperio jure habuit, tenuit et possedit titulo feudali, nobili viro Johanni comiti Burgundie et domino Salinensi et ejus liere- dibus, quos ex nobili matrona Isabella de Courtenay uxore sua suseepit, pro Septem milhbus marcis argenti pure vendidit, a nobis et imperio in posterum feudi titulo possidenda, prout dilectus fidelis noster Conradus, Burgravius de Nuremberg, pater friderici ejusdem, nobis ex parte ipsorum exposuit et confir- mari a nobis humiliter postulavit. Praeterea expressum et adjectum fuit in ven- ditione praedicta, quod si nobiles matronae comitissa de Orlamonde et Marguerita domina de Truhendinge, sororespraedictae Elisabeth, hujusmodi venditioni nolue- rint consentire,*) pro qualibet earum mille marcae dementur de predicta summa 32 pecuniae superius annotata. insuper praedicti Conradus et fridericus Burgravii de Nuremberg quaedam feuda et bona, quae ipsis in praedicto comitatu duduin liberalitate propria duximus concedenda, simili modo et sub eodemprctio eidem Johanni Comiti Burgundiae et domino Salinensi et praedictis suis haeredibus vendiderunt, advocatia bisumptina dumtaxat excepto. unde nos grata servitia, quae tarn praedicti Burgravii, quam idem comes Johannes nostro culmini libe- raliter impenderünt, diligentius attendentes et affeetantes, ipsis favorabiliter in jure suo adesse et in gratia faciles inveniri, ipsorum benignis supplicationibus inclinati, venditiones ipsas ratas et gratas habemus et eas auetoritate regalis culminis confirmamus ex habundantiori gratia eidem comiti Johanni et suis heredibus antedictis, ex nunc in feudum a nobis et imperio perpetuo possidendi liberaliter concedentes. Et igitur precise volumus et mandamus, quam cito idem comes burgundiae et dominus Salinensis, quomodo poterit, nostro se con- spectui studeat presentare, praedicta feuda et bona reeepturus a nobis et pro- inde prestiturus nobis speciale homagium et fidelitatis debitae juramentum. Ad majorem igitur venditionis et emptionis hujusmodi roboris firmitatem, presenti edicto districtius universis et singulis inhibemus, ne quis hanc paginam nostrae confirmationis et ratihabitionis infringere audeat, vel ei ausu temerario contrairc, et idem qui facere presumpserit gravem celsitudinis nostrae offensam se noverit ineursurüm. datum alberomonte XII. cal. Augusti, indictionis tredeeimae, anno domini millesimo CCL quinto. (Capic im prüuinjinl-'ärrljutc jit Äsmircm. ") Die Erwähnung der übrigen Meranisclien Erbtöchter, welche in dem Kaufcontracte vom 3. Juli 1255 (Nr. LXY.) fehlen, zeigt an, dass die Königliche Bestätigung auf eine andere noch nicht aufgefundene Urkunde zu beziehen ist. — Die, ungeachtet ihrer Bedeutsamkeit, nicht in diese speciell Zollerische Sammlung aufzunehmenden Documente über den nachmals (1261 — 1269) zu Stande gekommenen Verkauf des Meranisch - Burgundischen Erbtheils der Beatrix von Orlamünde und Margaretha von Truhendingen , an Pfalzgraf Hugo von Burgund, s. bei v. Stillfried Mon. Zoller. (Halle 1843) T. I. p. 83 —91. LXIX. Innig Mljelm Imidin! iicn (frnfen Inljnnn nnn Inrgnnb mit km IHeronisdicn cBrbe bes Burggrafen nnn Iiiirnberg. 21. Juli 1255. Willelmus Dei gratia Romanorum Rex Semper augustus, universis presentes litteras inspecturis gratiain suarn et omne bonum. Cupientes dilectum fidelem nostrum Johannem comitem Burgundie et dominum de Salines et ejus heredes, quos ex nobili matrona Ysabella de Cortenay uxore sua suseepit, speciali pro- 5 Bd. II. 33 , 'i-k _ .... : c :"»• • • > ff t fi 1 p M ; •[ ' i'l um Iii sequi gratia et favore, quicquid juris in feudis et bonis, que dudum clare me- morie Otto Dux Meranie in comitatu Burgundie ab Imperio jure habuit, tenuit et possedit, nobis ratione Imperii competit, vel competere posset, tum quia sorores predicti ducis Meranie in bonis feudalibus secundum jura Imperii succe- dere ncqueunt, tum quia forte prcdicta bona non fuerunt a nobis tempore debito requisita, prout consuetudinis et juris ordo requirit, tum etiam ex quocumque jure vel cuncta predicta feuda et bona nobis fuerint devoluta, eidem comiti Burgundie et predictis heredibus liberaliter remittimus et donamus, advocatia Bisumptina predicto Burgravio de Nurenberg semper salva. Datum Alberti- monte, XII. Ivalcndas Augusti, Indictione decima tertia, anno Domini M° CG" Quinquagesimo quinto. (Original im Kaiser!. Sridjsardjiue jti |Saris. LXX. Innig ilbiliiiüi Iimtätigt hs min (LBrnf Intjnnn mm Inrgtmti kr Inrggratiii lli.v aiisgrsctk tCriligkingr. 21. Juli 1255. Willelmus Dei gratia Romanorum Rex Semper Augustus, Vniversis Sacri Imperii fidelibus presentes litteras inspecturis gratiam suam et omne bonum. Ex insinuatione dilecti fidelis nostri, nobilis viri Johannis comitis Burgundie et domini Salinensis, nobis innotuit, quod idem coines Lise, filie dilecti fidelis nostri Frederici Burgravii de Nuremberg, si Johannem filium suum mori conti- gerit, qui eamdem Lisam sibi matrimonialiter copulabit, ducentas marcas argenti annis singulis pro dotalicio exhibebit, prout in litteris ejusdem comitis plenius dicitur contineri. Quod quidem ratum et gratuin habentes et id tenore presen- tium protestantes, volumus quod imposterum inviolabiliter id a predicto comite et suis heredibus observetur. In cujus rei testimonium, presentes litteras sigillo majestatis nostre munitas eidem Lise duximus transmittendas. Datum Alberti- monte, XII. Kalendas Augusti, Indictione XIII., anno Domini MCCL quinto. (Üriginnl im Kaiser!. SRcidjsarejjiDe ja paris. 34 'f — LXXI. liinig liilljdni gciicljmigt W BErmenbitng kr Ifltraiiisiljen tlöiifrr j\\r fcitcncr kr Inrggriiihi lli.r. 27. Juli 1255. Willelmus Dei gratia Romanorum Rex Semper augustus, Vniversis Sacri Romani Imperii fidelibus presentes litteras inspecturis gratiam suam et omne bonum. Devota fidelium nostrorum obsequia, inanifestis operum indiciis com- probata, tanto debemus libentius largitatis nostre muncribus compensare, quanto celsitudini nostre grata exhibentur pariter et accepta; nam non debemus a mer- cede repellere a quibus servitia recepimus fructuosa, nee bene meritos debemus sine condigna retributionum vicissitudine preterire. Porrecta si quidem nobis dilecti fidelis nostri Friderici Burgravii de Nur einherg et Elizabeth uxoris sue, sororis quondam clare memorie Ottonis Ducis Meranie, pctitio continebat, quod ipsi omnia bona, possessionis et jura, quo idem Dux Meranie, dum viveret, in comitatu Burgundie ab Imperio jure habuit, tenuit et possedit titulo feudali, et omnia bona et feuda que in predicto comitatu Burgundie tarn eidem Frederico. quam dilecto lideli nostro Conrado patri ejusdem dudum liberalitate propria in feudum concessimus, Johanni, filio dilecti fidelis nostri Johannis comitis Burgundie et domiui Salinensis, cum eorum filia, Lisa in dotem, mhocatia Bisumptina duintaxat excepta, pure, legitime et liberaliter assignarunt, prout idem Conradus Burgravius de Nuremberg, pater Frederici ejusdem, nobis exposuit viva voce, et a nobis confirmari humiliter postulavit. Ynde nos, tarn ipsorum Frederici et Elizabeth uxoris ejusdem, et predicti comitis Burgundie preeibus inclinati, cui adesse in jure suo favorabiliter volumus et in gratia faci^es inveniri, quod ab eodem Frederico et Elizabeth uxore sua super assignatione predicte dotis factum est, rattun habemus et gratum, et id auetoritate Regalis culminis confirmamus, statuentes, ut, quam cito idem Johannes filius predicti comitis Burgundie co- mode poterit, nostro se studeat conspectui presentare, predicta feuda et bona in feudum reeepturus a nobis et proinde nobis speciale prestiturus homagium et fidelitatis debite juramentum. Quare universis et singulis presenti edicto districtius inhibemus, ne quis contra hanc nostram confirmationem et assigna- tionem predicte dotis venire audeat, vel ipsum Johannem in aliquo molestare; Quod qui lacere presumpserit gravem indignationem celsitudinis nostre se no- verit ineursurum. Datum Albertimonte, VI. Ivalendas Augusti, Indictione XIII., anno Domini MCCL quinto. dDrigiiml im itaiserlirljen Ipidjsnrrljiue \n $nris. 135 28. April 1256. Heinricus Episcopus Babenbergensis capitulo sno, ob Sterilitäten! et liostiles ineursus Nobilium dominorum F. de Truliendingeii et F. Bvrcravii cle Nvrenberch multipliciter oppresso, incorporat ccclesiam in Krana. In cujus rei testimonium littere desuper confecte sigilli sui ac Capituli Babenbergensis Ecclesie munimine sunt roborate. Actum Babenberc, anno 1256, IY. Kalendas Maji, Indictione XIY. Original im lönigl. Snitiatjjeit Jlfidjsnnjjint. LXXIII. Burggraf irifkiii] III. tarn Mürntirrg tuiil sriiir #BinaIjlin (Hlrsnludli omiussmi iljrr lirdjte auf W cLBrafbdjnft Biirgimb an pfaljgraf Inga nan Burgund Mai 1256. Universis ad quos presentes littere pervenerint, Nos Fredericiis burgravius de Nurembercli et nos Elysabeth ejus uxor salutem in domino. Noveritis, quod quidquid juris aut dominii aut actionis reclamare potuissemus aut possumus in coxnitatu Burgondie et ejus appendieiis et etiam in regno Francie, sive sit jure liereditatis, aut donatione vel concessione Rcgis Willermi, aut etiam jure quo- cumque vel ratione quacumque, vendidünus, concessimus et penitus quittavimus, pro precio mille et quadraginta marcharuin argenti, dilectis et specialibus nostris viro potenti Iiugoni comiti Burgundie palatino et nobili domini Aliz comitisse Burgondie palatine, ab ipsis et heredibus suis de cetero et imperpetuum pacifice babenda, possidenda et tenenda, Retenta tarnen nobis advocatia Bisontina: Re- nunciantes per juramentum corporaliter prestitum cuidam privilegio generali, Conrardo clilectissimo patri nostro et nobis Frederico a rege Willermo *) dato et concesso, in quo continctur concessio nobis facta ab ipso rege super feodis, que ab ipso et Imperio tenuit Otho quondam dux Merannie, et super feodis quo, habuit ab imperio R. palatinus comes Bavuarie, Et super illo feodo quod pre- decessor regis Willermi, dominus Hainricus de Tlruringia, Romanorum Rex electus, concesserat eidem; Nec non et super feodis nostris, que ab imperio actenus tcnuimus et possessimus, quantum ad hoc veruntamen, quia per ipsum Privilegium generale ipsam venditionem, concessionem et quittationem, vel aliquo alio modo non valeamus de cetero per nos vel per alium perturbare, vel eisdem ullatenus contraire. Et renuntianms similiter per idem juramentum, ne dono aliquo aut concessione Conrardo dilectissimo patri nostro, aut Frederico et Elysabeth predictis, a rege Willermo factis, vel concessis, aut litteris ali- quibus quascumque dictus pater noster aut nos ab ipso Rege, vel ab aliquo alio habuerimus vel habcamus, vel ahquis pro uobis contra dictam venditionem, concessionem et quittationem venire per nos vel per alium valeamus : Imo ipsis omnibus prccisc et penitus renunciamus. Item renunciamus per iddem juramentum auctioni, si nobis competeret vel competere posset de venditione hujusmodi recindenda, eo quod ultra dimidiam justi precii essemus decepti, vel de sup- plendo precio. Item renunciamus omni auxilio et beneficio juris canonici et civilis, et etiain scripti et non scripti, que dictis comiti et comitisse vel eorum hereclibus super prescriptis possent obesse et nobis prodesse, per iddem similiter juramentum. Et promisimus per iddem juramentum, nos nullo modo proquirere aut etiam procurare, quomodo nos aut heredes nostri aut alii aliqui in prescriptis valeamus aliud reclamare. Imo penitus volumus, dicimus et concedimus et per ipsum juramentum nos ad hoc firmiter obligamus, quod quicumque sit rex ale- mannie aut imperator Rome, si nos ad hoc vellent inducere, quod nos occasio- nibus seu rationibus quibuscumque ipsos comitem et comitissam, aut heredes suos inquietaremus vel gravaremus, nos hoc nullo modo faceremus, Imo oinnes deniaremus et contra ipsos nos pro nostris viribus poneremus, qui, dummodo ad nostram deveniret noticiam, procurarent vel proquirerent, quomodo clicti comes et comitissa vel eorum heredes super prescriptis inquietari valeant vel turbari. Item quia non circumventi, nec decepti dictam venditionem, concessionem et quittationem voluntate spontanea voluimus et ordinavimus, concedimus et per ipsum juramentum firmiter promittimus, nos vel aliquem pro nobis super dicto juramento dispensationem nullatenus impetrare, nec admittere, Imo cicius perjurii crimen incurrere, quam cito absolutionem seu dispensationem impetrare super sepedicto juramento per nos vel per alios curaremus. Et sciendum est, quod de dictis mille et quadraginta marchis jam recephnus in pecunia numerata quingentas et quadraginta marchas argenti, de quibus nos tenemus plenarie propagatis. Nec contra solutionem istam allegare possemus exceptionem, cui penitus renuntiamus, de non numerata pecunia; Residuum vero, videlicet quin- gente marche argenti, nobis reddende sunt vel solvende infra festum beati mi- chaehs nuper venturum. Item per juramentum sepedictum promisimus et bona fiele concessimus, garantiam portare de predictis omnibus quociuscumque super 37 hoc fuerimus requisiti. Et ut sepedicta venditio, concessio et quittatio et omnia que prescripta sunt firmiter observentur, presentes litteras nostris sigillis dedi- mus roboratas. Datum Meti, anno domini millesimo ducentesimo quinquagesimo sexto, mense Maio. (Original im ^Srnninpol - Slrtjjiue |ti äkaanfon. Anli. die liier abgebildeten Siegel des Burggrafen Friedrich III. und seiner Gemahlin Elisabeth. ') Vgl. Nr. LI. LXXIV. Cnitrnh kr ältere, Burggraf tum liimlicrg, gcixEljinigt kn Herkaaf ks larggräflidjcii (Brlit.s in Burgtitib. 21. Mai 1256. Nos Conrardus Burgravius de Nuremberch senior, universis ad quos presentes littere pervenerint Salutem in domino. Noveritis, quod nos venditionem, con- cessionem et quittationem, que fecerunt et concesserunt dilectus filins noster Fredericus Burgravius de Nuremberch et dilecta nostra Elisabeth ejus uxor, viro potenti Hugoni comiti Burgondie palatino et, nobili domine Alix comitisse pala- tine ejus uxori, super omne jus, dominium et etiam actionem, que dictus Fredericus et Elysabeth potuissent vel possent reclamare in comitatu Burgondie et ejus appendiciis et in regno Francie, que omnia ipsi Fredericus et Elysabeth dictis comiti et comitisse vendiderunt, concesserunt et quittaverunt pro precio 38 mille et quadraginta marcharum argenti, sicut in ipsorum Frederici et Elisabeth litteris continetur, Dictis comiti et comitisse super hoc datis, advocatia bysontina retenta, gratas habemus et bona lide laudamus. Et ne dieti comes et comitissa super dictis venditione, concessione et quittatione, vel super dicto comitatu et ejus appendiciis inquietari de cetero valeant vel turbari: Notum simihter faci- mus, quod nos quicquid juris, dominii aut actionis potuisseruus, aut possumus in ipso comitatu et ejus appendiciis, sive donatione regis Willermi, aut concessione seu ratione aliqua, quecumque sit, eisdem comiti et comitisse et eorrun heredibus cum dictis Frederico et Elisabeth simihter vendiinus, concedimus et quittamus, sub ipsorum conventionibus, pactionibus et in eodemprecio, ab ipsis et heredibus possidenda de cetero pacifice et tenenda, Ita c[uod de ipso precio nichil possumus petere vel reclamare. Imo ratum et stabile habemus quicquid de ipso precio Fredericus et Elisabeth egerint vel ordinaverint, Renunciantes penitus per juramentum corporahter prestitiun omnibus exceptionibus et omni juri canonico et civili et etiam scripto et non scripto, que nobis contra hoc pos- sent prodesse et ipsis comiti et comitisse, aut alteris ipsorum vel suis heredibus, obesse. Et etiam renunciamus omnibus litteris quecumque sint, sive generales sive speciales, et a quoeuinque nobis date sint aut concesse, et etiam omnibus rationibus, quibus possemus per nos vel per alium ipsos comitcm et comitissam et eorum lieredes super prescriptis inquietare ullatenus, aut turbare, Adstrin- gentes nos et heredes nostros simihter et obligantes eodem modo et sub eisdem exceptionibus et eisdem juramentis a nobis jam corporahter prestitis, quibus adstrinxerunt se et obligaverunt dicti chlecti nostri Fredericus et Elysabeth, sicut in litteris suis continetur, quas dictis comiti et comitisse donaverunt Super hoc sigilhs suis sigillatas, quod nos, nec ahqui pro nobis, contra prescripta vel contra ahquod prescriptorum non venimus de cetero, nec aliqua aha ratione que de cetero posset emergere; Imo omnes pro posse nostro deviaremus qui dictum comitem et comitissam super prescriptis in ahquo perturbarent. In cujus rei testimonium presentes litteras sigillo nostro dedimus sigillatas. Datum apud Calsbourc, Anno domini millesimo ducentesimo quinquagesimo sexto, die domi- nica ante ascensionem Domini. dkigiiml im |Jroninjial-!Irrjjinf jtt 3tennroii; bei v. Stillfried Mon. Zoller. (d. a. 1843) T. I. p. 69 irrthiimlich unter dem 1. Mai. LXXV. 21. Mai 1256. Conrardus Burgravius de Nuremberch senior et Fridericus filius ejus Burgra- vius junior et Elisabeth ejus uxor, omne dominium suum, quod sive jure heredi- tario, aut donatione regis Willermi reclamare possent in comitatu Burgondie et in regno Francie, Hugoni Palatino comiti Burgondie et nobili domine Alyz comitisse burgondie palatine concedunt et renuntiant, in presentia Abbatum de Urach, de Stainach et de Wicernach. Datum apud Cadelsbourc die dominica ante ascensionem domini, anno 1256. ©riginnl im prouinjinl-3rrl)tuc jti Bfsntipn. Von diesem, die beiden vorhergehenden Urkunden zusammenfassenden und die erstere wörtlich wiedergebenden, Documcnt befindet sich ein vollständiger Abdruck — jedoch mit unrichtigem Monatstage — in v. Stillfried Mon. Zoller. (Halle 1843) I. p. 67 scp — Dass diese von Vater und Sohn gemeinsam ausgestellte Urkunde das Datum von Cadolzbiirg trägt, während doch nur Burggraf Conrad sich daselbst, Burggraf Friedrich aber während des Mai und Juni d. J. sich in Metz befand, kann ebensowenig Anstoss erregen, als bei Nr. LXXIX., LXXVI. und LXXXI. die Datirung zweier Duplicate von ganz verschiedenen Orten. LXXVI. Burggraf Cnnrah, nein Jmtjn Jnthrid] nah taen taialjlin C ihn belli läsen bas Berlöbtims itirer Ciirljtrr lli.r mit Inljann mm Inrgnnh. 21. Mai 1256. Nos Conrardus senior burgrauius de Nuremberch,, et Nos Fredericus Junior burgrauius de nuremberch, Et nos Elysabeth burgrauia, eins vxor, vniversis presen- tes litteras inspecturis salutem in domino. Noveritis, quod cum conventiones et ordinationes facte fuerint et concesse inter nos et Fredericum burgrauiuin filium nostrum et elysabeth eius uxorem ex una parte, et viram potentem iohannem comitem burgondie et dominum Salinarum ex altera, Super matrhnonio contrahendo inter iohannem filium dicti iohannis eomitis burgondie et dominum Salinarum et Aliclim filiam dicti Frederici et elysabeth; Item et super emptione, quam fecit erga nos dictus iohannes comes burgondie et dominus Salinarum super hiis omnibus, que habere, possidere et reclamare poteramus, uel possemus in comitatu burgondie et eius appendieiis et in regno francie, ratione cuius emptionis nobis tenebatur dictus iohannes comes in magna pecunie summa nobis ab ipso soluenda, et etiam super pluribus articulis et promissionibus ratione dicti Ma- trimonii et dicte emptionis similiter et solutionis : Yidentes super hoc Maxima imminere pericula et multas inde capitales inünicicias exoriri, Cum hec omnia contra voluntatem et ad detrimentum viri potentis Hugonis comitis burgondie palatini et nobilis domine oledim (sie!) comitisse burgondie palatine essent or- dinata pariter et vallata, Kos de bonorum virorum consilio, et etiam volentes bona tide huiusmodi pericula curiosius euictare, omnibus conuentionibus, ordi- nationibus et concessionibus factis et concessis inter nos et dictum iohannem co- mitem et iohannem filium eius, quecumque sint et quaciunque ratione Ordinate et quoinodocumque firmate, aut vallate sint, vel fuerint, siue sit litteris autplegiis, aut quocumque alio modo, per iuramentum eorporaliter prestitmn renuntiamus penitus et precise. Item si litteras aliquas habuerimus aut habeamus, aut aliqui pro nobis, a dicto iohanne comite burgondie et domino Salinarum, quecumque sint aut quaciunque ratione data sint, et quorumeumque sigillis sigillate sint. siue sit ratione matrimonii faciendi inter iohannem filium suum et alyz filiam predictam, aut ratione emptionis aut solutionis, sicut dictum est, aut dehiti cuiuscumque, aut etiam quacumque conuentione, ordinatione aut concessione: Nos eisdem per iuramentum eorporaliter prestitum et bona fiele renuntiamus penitus et precise, Eosdem iohannem coinitem et iohannem filium eius super omnibus prescriptis immunes firmiter relinquentes et bona fiele penitus perquit- tantes. Insuper per iddem iuramentum promittimus et nos ad hoc firmiter obli- gamus, quod nos contra renuntiationes prescriptas et contra dictam quittationem non veniemus per nos vel per alium in futurum; Nec procurabimus vel proqui- remus, nec procurari aut proquiri faciemus, quomodo nos aut aliqui pro nobis ipsrnn iohannem comitem burgondie et dominum Salinarum aut eius vxorem, aut eorum heredes, aut iohannem filium eorumdem super prescriptis inquietare de cetero valeamus uel turbare. Et sciendiun, quod nos Semper nobis bysonti- nam advocatiam reseruamus. In cuius rei testimonium presentes litteras Sigillis nostris dedimus sigillatas. Datmn apud Calsbourc, Anno domini Milleshno du- c.entesiino quinquagesimo Scxto, die dominica ante ascensionem domini. (ßrigiiml im prouinjiol-StdjiDC |ti Jksnntoit, wovon ein Facsimile in v. Stillfried's Alterthümern des Hauses Hohenzollern. Vgl. die Wiederholungen dieser Urkunde unter Nr. LXXX. und LXXXI. G Bd. II. 41 LXXVI1. Die $bte unn Mindjanradj, ütindistEinadj iiiiit bc|citgcn kn Itirggrüflitljen Bcrgdjt auf Inrgunt 21. Mai 1256. Universis ad quos presentes littere pervenerint, Nos Rudiguer dei gratia abbas de Yrach, et nos albertus dei gratia abbas de Stainacli, et nos Hanricus dei gratia abbas deWicernach, salutem in Domino. Noveritis, quod in presentia nostra eonstituti viri potentes Conradus burgrcivius de nuremberch senior, et Freder icus burgrcivius ejus filius et nobilis domina Elysabeth, ejus Frederici uxor, re- cognoverunt: quod ipsi viro potenti Hugoni eomiti Burgondie palatino et nobili domine Alyz comitisse Burgondie palatine vendiderunt, concesserunt et quitta- yerunt quicquid juris, dominii et actionis potuissent, vel possunt reclamare in comitatu Burgondie et ejus appendiciis et in regno Francie, retenta advocatia Bysontina, pro quadam smnma pecunie; et recognoverunt et promiserunt, per Juramentum corporaliter in presentia nostra prestitum, quod nullam Litteram retinent vel retinebunt, sive sit a rege Willermo eis data, aut a Johanne co- mite Burgondie et Salinarum, super venditione aut concessione dicti eomitatus, aut donatione a quocumque factis, aut super matrimonio faciendo inter filium dicti Joliannis coinitis et Aliz filiam dicti Frederici et Elysabeth, aut quacumque alia ratione. Et si aliquas litteras retinuerint aut retinent, per idem juramentum omnibus litteris quascumque habuerint vel habeant, sive sint a Rege Willermo eis date, aut a dicto Johanne Comite, aut jure quocumque, vel quacumque ratione, vel a quibus cumque, quibus ipsi dictos Hugonem comitem Burgondie palatinum et Aliz comitissam Burgondie palatinam, vel aliquein ipsorum, aut eorum heredes, aut virum potentem dictum Johannem comitem Burgondie, aut Elysabeth ejus uxoreni, vel Johannem eorum filium, aut eorum heredes in ali- quo modo inquietare valeant vel turbare: Ipsi Conrardus et Fredericus et Elysabeth ejus uxor renuntiavcrunt penitus et renunciant bona fidc. Et sciendum, quod nos super omnibus prescriptis, ad requisitionem dominorum Conrardi, Frederici et Elysabeth, in ordinibus nostris et in verbo veritatis promisimus garentiam portare quocienscumque fuerimus requisiti. In cujus rei testimonium presentes litteras sigillis nostris dedimus roboratas. Datum apud Caclelsbourc, Anno domini millesimo ducentesimo quinquagesimo sexto, die dominica ante ascensionem domini. Original im ^rnuinjinl-^rdjitit ju itanitpn. 42 LXXVIII. Juni 1256. Fridericus Burgravius de Nuremberch et Elysabeth Burgravia ejus uxor, ornne dominium suum, quod sive jure liereditario, aut donatione regis Willermi reclamare possent in eomitatu Burgundie et in regno Francie, Hugoni palatino comiti Burgundie et nobili domine Alix comitisse Burgundie palatine penitus renuntiant. Datum Metis, anno 125G, mense Junio. (Original im $SrnDtn|ial-Slrd]iuc jti 3toan|nn, wörtliche Wiederholung der unter Nr. LXXIII. mitgetheilten Urkunde. Vgl. cl. Abdr. bei v. Stillfried Mon. Zoll. ( d. a. 1843) I. p. 75 sq. LXXIX. Burggraf (IDnnrait, sein Jbjjn Jmkidj miit kssni dBeraotjlin (Elisaktlj ueriinssern ijjrc Ilcdjtc auf biß clor an pfal^graf Jfuga nun Burgund Juni 1256. Universis ad quos presentes littere pervenerint, nos Conrardus Burgravius de Nuremberch senior, et nos Fredericus filius ejus, Burgravius de Nuremberch junior, et nos Elysabeth Burgravia, ejus Frederici uxor, salutem in domino. ]N T o- veritis, quod nos, quiequid juris aut dominii, aut actionis reclamare potuissemus vel possumus in eomitatu Burgondie et ejus appendieiis, et etiam in regno Francie, sive sit jure liereditario, aut donatione vel concessione regis Willermi, aut etiam jure quocumque, vel ratione quacumque: vendidimus, concessimus et penitus quittavimus, pro prccio mille et quadraginta marcharum argenti, cli- lectis et specialibus nostris, viro potenti Hugoni comiti Burgondie palatino et nobili domine Alyz comitisse Burgondie palatine, ab ipsis et heredibus suis de cetero imperpetuum pacifice habenda, possidenda et tenenda, retenta tarnen nobis advocatia Bysontina; Renunciantes penitus per juramentum corporaliter prestitum cuidam privilegio generali, nobis a Rege Willermo dato et concesso, in quo continetur concessio nobis facta ab ipso rege super feodis, que ab ipso et imperio tenuit Otho quondam dux Meramie, et super feodis que habuit ab imperio Rapoto palatinus comes Bavuarie, *) et super illo feodo, quod predeces- nni sor regis Willermi, dominus Henrieus de Thuringia, Romanorum rex eleetus, concesserat eidem, **) Datum apud Franquebourc, anno domini millesimo ducentesimo quinqua- gesimo sexto, mense Junio. (Original in duplo im Srrijiac ;u Brsnnjon. Anh. das Siegel des Burggrafen Conrad, sowie das seines Solines Friedrich und dessen Gemahlin. *) In dem vollständigen Abdruck dieses Documents bei v. Stillfried Mön. Zoller. (Halle 1843) T. I. p. 72 sq. haben sich hier, aus Versehen, die im Original fehlenden erläuternden Worte „et de Kraiburg, maritus Adelheidis, sororis Friderici, jam 1254, vidua factae. Adelheidis, Friderici filia, postea comiti de Castel nupsit" in den Text eingeschlichen. **) Bis hierher findet sich die Urkunde bereits abgedruckt in Spiess Nebenarb. II. S. 45 und in der Ilist. des Sires de Salins T. I. p. 59. Die weggefallene Stelle ist vollkommen gleichlautend mit Nr. LXXIII., LXXV. und LXXVIII. LXXX. Juni 1256. Fredericus junior Burgravius de Nuremberch et Elisabeth burgravia, uxor ejus, omnes conventiones intcr se et Johannem comitem Burgonclie et dominum Salinarum, de matrimonio contrahendo inter Johannem, tilium dicti Johannis comitis, et Alidim, filiam Frederici burgravii, initas, — videntes, multas inde capitales inimicicias exoriri, cum hec omnia contra voluntatem Hugonis comitis Burgonclie palatini essent ordinate, — solvunt. Datum Meti, anno 1256, mense Junio. (Original im ^rauinfial - Slrdjine |u -Bcsanron. Abdruck in v. Stillfried Mon. Zollcr. (d. a. 1843) I. p. 78 sq. Vgl. Nr.LXXVI. u. LXXXI. LXXXI. Juni 1256. Conradus senior burgravius de Nuremberch et Fredericus junior burgravius de Nuremberch, et Elysabeth burgravia ejus uxor, omnes conventiones inter se et Johannem comitem Burgonclie et dominum Salinarum, de matrimonio contrahendo inter filium dicti Johannis comitis, et Alidim, filiam Frederici burgravii, initas,—videntes, multas inde capitales inimicicias exoriri, cum hec omnia contra voluntatem Hugonis comitis Burgonclie palatini essent ordinata, — solvunt. Datum apud Franquenbourc (Frankenberg bei Uffenlieim), anno 1256, mense Junio. (Original im prouinjinl-Srrijioc ;tt Itaanrnn; ist eine blosse Wiederholung der unter Nr. LXXVI. xnitgetheilten Urkunde und des Inhalts von Nr. LXXX. Vgl. v. Stillfried Mon. Zoller. (d. «a. 1843) I. p. 79 sq. LXXXII. üe Ikrggrafen Cnnrair nnh Jntkidj tum fförnberg notiiitirtn km (£tjfod]of tum Itaj in e ikriinsstrnng ilircs (Mljtils tum itirgunb. Juni 1256. Venerabiii in Christo patri ac Domino suo Archiepiscopo Bisuntino, Con- radus Bu rgravius de Nürenberch,senior, Fr. burgravius filius suus et Elisa,beth ejus Fr. v.vor, salutem et reuerentiam. Noveritis, quod nos vendidimus, concessimus et quittavimus, pro quadam summa pecunie, dilectis nostris Hugoni comiti pa- latino et Alidi comitisse palatine Burgundie et heredibus suis, quidquid iuris, dominii aut actionis poteramus vel possumus reclamare in comitatu Burgundie et eins appendiciis et in regno Francie, Retenta nobis advocatia Bisuntina. et renun- eiavimus et renunciamus omnibus exceptionibus, donationibus, concessionibus et litteris, nobis a rege Willenno datis et coneessis, vel ab aliquo alio, quibus nos, aut aliquis pro nobis, ipsum comitem et comitissam, aut aliquem ipso nun aut lieredes suos, super prescriptis possemus de ceteris perturbare. Item renunciaui- mus et renunciamus penitus et precise omnibus conventionibus et ordinationibus lactis et coneessis inter nos et virum potentem Johannem comitem Burgundie et Dominum Salinarum, super matrimonio contrahendo inter Johannem ejus filium et Alidim liliam uostram, quam nos Fridericus habuimus de dicta Elisabeth, super venditione dicti comitatus, quam eidem feeeramus, et etiam omnibus litteris quas- cunque habuerimus, vel liabeamus, et pro quacunque ratione, a dicto Johanne comite. Et promisnnus per iuramentum corporaliter prestitum, quod contra dictam venditionem, concessionem, quitationem et renunciationem non venia- mus per nos vel per alios in futurum. Verumtamen rogamus nos ad hoc, quod omnia prescripta firmius observentur: quatcnus dictis comiti et comitisse, in testimonium prescriptorum, vestras literas detis sigillatas et apertas. Datum in Chadolspurch, mense Junii, Anno domini M° CG" EVI". (ßtiginnl im ^groninpal -SLrdjiue ju itenncun. I)io Schrift ist von anderer Hand, als die der übrigen, Seitens der Burggrafen, in den Burgundischen Angelegenheiten ausgestellten Original - Urkunden. 45 LXXXIII. Die larggraftn tum iüntbcrg bestätigen iiic lesdjeinignng ilires Infars über empfangene Inrgnnbisdje latifgelber. October 1250. Nos Conrardus burgravius de Nuremberch senior, et nos Fredericus burgravius de Nuremberch junior, et nos Elysabeth ejus Frederici uxor, Universis presentes litteras visuris salutem in Domino. Noveritis, quotl cum Henricus clericus, di- lectus noster notarius, loco nostri et per preeeptum nostrum vendiderit et quit- taverit dilectis nostris, Yiro potenti Hugoni Comiti Burgondie palatino et nobili domine Alyz comitisse Burgondie palatine et eorum heredibus, quiequid juris aut dominii reclamare potuissemus vel possemus in comitatu Burgondie et ejus appendieiis et in regno Francie, pro precio mille et quadraginta marcharum argenti, Quem Henricum propter quittationem et concessionem predictas fa- ciendas miseramus: quod nos ipsas venditionem et quittationem volumus, con- cedimus et confirmamus. Item dieimus, confitemur et verum est, quod nos dictas mille et quadraginta marehas argenti per manum dicti notarii integre et perfernte reeepimus in peeuhia numerata. Quare de ipsis mille et quadraginta marchis nos tenemus plenaric et penitus prosolutis. Unde per juramentum corporaliter prestitum promittimus et nos obligamus, quod contra omnia prescripta, vel contra aliquod prescriptorum, nullatenus per nos vel per alium de cetero venie- inus. Innno omnia prescripta et singula per iddem juramentum promittimus de cetero firmiter observare. Datum apud Chadelsburch, anno domini millesimo ducentesimo quinquagesimo sexto, mense 0ctobris. Original im prnniii|inl - Slrrijint |ii SJrsnnron. LXXXIV. October 125G. Fridericus burgravius de Nuremberch et Elisabeth Burgravia, ejus uxor, oinne jus suum in comitatu Burgondie, aeeepto venditionis precio mille et quadraginta marcharum argenti, Hugoni Palatino comiti Burgondie concedunt et renuntiant. Datum apud Mengauwe (Wasser-Mungenau), anno 125G, mense Octobris. dDriginal im ^itnninjinl-^tdjiut ;n Stsantun, eine blosse Wiederholung der unter Nr. LXXIII. und LXXVIII. aufgeführten Urkunden. 40 LXXXY dkmralgnittnng kr Burggrafen Catirafr ttnfo Jfriebridj mm iiirnkrg, über kr Bttrgtmksdje laiifmumnc. October 1250. Universis presentes litteras visuris, Nos Conrardus burgravius de Nurem- berch senior, nos Fredericiis burgravius de Nuremberch, et nos Elizabeth Bur- gravia, ejus Friderici uxor, salutem in Domino. Noveritis, quod cum nos omne jus et dominium, quod reclamare potuissemus in Comitatu Burgondie et ejus appendieiis et in Regno francie, jure hereditario vel donatione aliqua nobis facta, sive ratione quacumque, vendiderimus et penitus quittavimus dilectis nostris, Hugoni Comiti Burgondie palatino et Alyz comitisse Burgondie palatine, ejus uxori, et eorrnn heredibus, pro pretio mille et quadraginta marcharum argenti, de qua summa pecunie jam reeepimus quingentas et quadraginta marchas argenti, Residuum vero, videlicet quingente marclie argenti nobis solvende essent in festo beati Michaelis anni millesimi ducentesimi quinquagesimi sexti: quod nos ipsas quingentas marchas argenti, que nobis, ut dictum est, in festo beati Michaelis solvende erant, bene et sane reeepimus in pecunia numerata. Quare de omni pecunia prescripta plenarie et perfecte nos tenemus simpliciter et penitus pro pagatis. Datum apud Chadelsburch, anno Domini millcsimo ducentesimo quin- quagesimo sexto, mense Octobris. rigittnl im prouinjinl - Irdjiuc jn lesnnpn. LXXXVI. 17. Mai 1257. Heinricus Bambergensis Episcopus Taynoni de lichtenstein, ministeriali suo, promiserat C libras denariorum, ut ei assisteret in guerra, quam habebat cum nobilibus viris Friderico Burggrafio de Nuremberg et Friderico de Truhendingen, postmodum promisit eidem alias C libras, ut in uno castrorum Baben- bergensium residentiam faceret, aut castellanmn loco suo statueret. Datum Bamberg., anno 1257, XVI. Cal. Jun., Ind. XIII. Tins itrm Lilir. privileg. Bamberg. 17 f • S W.- Vv.'FS ? iffii 1 \l LXXXVII. ii Dir Burggrafen Conrad der Altere imi) Conrad der Jüngere mm rrkanftn, mit Untljmt ks jiinpitn ißurggrafrn Jntimdj, kn Uffrnljriiiii.sdjrn BJjjtil mm Birnshrg ttr. 16. October 1259. Ab Humana memoria faeilius elabitur quod nec scripto, nec voce testium roboratur. Cognoscant igitur posteri ac presentes, quod nos Conraclus senior et Conradus junior Burgratiii de Nurenberc Patrimonium et quicquit juris dominus Albertus et dominus Ludewicus fratres de vffenheim in Castro Firnsperc *) et suis attinentiis, et in v illi« Egenhusen, Eben et in Tag steten, *j necnon in forestis, siue titulo proprietatis, siue fcudali possidere dinoscebantur, aput ipsos fratres juste ac rationabiliter comparauimus, pro libris hallensium Quingentis quin- quaginta. Ex ipsa pecunia FR. Burgrauius et Fr. de Truhendingen pro nobis libras XXY hallensium persoluerunt, de libris vero Quinquaginta, que dande sunt in proxima dominica qua cantatur Inuocauit nie, per Arnolduni et Burkar- dum fratres de Selsendorf, per Heinricum cuspidem et antiquum Bozzonem cau- cionem ipsis fideiussoriam fecimus, tali forma: quod si pecuniam prelibatam in termino predicto non soluerimus, duo ex hiis fideiussoribus quos ipsi fratres denominauerint, in Windesheim vel in Onolspach se recipient; Et si infra mensem postquam se receperint memoratam pecuniam non soluerimus, reliqui duo fide- iussores cum primis se recipient, nun quam exituros (sie!), quoadusque sepedicta pecunia antedictis fratribus fuerit integraliter persoluta; Et si iidem fideiussores nostri promissum suum violauerint, quod absit, vel quiequid dampni fratres pre- fati exinde pereipient, nos et FR. Junior Burgrauius tenemur ipsos exsoluere, sine dampno. Preterea uillas Egenhusen, Eben et Tagsteten, domino Fr. de Morclbach pro libris LXXXXI obligarunt, quas redimemus de pecunia supra- dicta. Et si maior uel minor erit numerus eiusdem pecunie, vterque nostrum supplcbit alteri, ut est iuris. Insuper remanent libre Quadringente hallensium minus libris XY1, pro quibus sepefatis fratribus de vffenheim et eorum heredi- bus omnia bona nostra in Ikelnheim,***) exceptis vinetis, et siliginis octo maltris, super fidem suam feudali titulo contulimus, interposito talipacto, vt, quando nos uel heredes nostri memoratam pecuniam dictis dominis de vffenheim vel heredibus suis infra Epiphaniam domini et Quadragesimam non (sie!) assigna- bimus, cadem bona redibunt ad nos et nostros heredes libere et solute. Si uero eandem pecuniam in debito termino solucionis integraliter habere nequiuerimus, 48 quantam pecuniam soluerimus, tantos prouentus de eisdem bonis rehabebimus, sub forma qua obligauimus et contulimus, videlicet, pro libris hallensimn V et dimiclia, prouentus vnius libre. Ad hec protestamur, quod si in predicta uilla Ikelnheim tantos non liabemus redditus, per quos ipsis de prefata pecunia possit satisfieri secundum quod conuenimus, in proxima villa nostra Breitenciwe t) def- fectus idem integre suppleatur. In eisdem etiam bonis ipsos contra temerarios insultus quorumlibet pro posse nostro manutenere promisimus fideliter, ac tueri. Et si per homines nostros ibidem ulla grauamina pacientur, de satisfactione et emenda respectum ad nos habebunt, excepto si iidein malefactores sui a nobis recedent, emendam facere de perpetratis friuole negantes, indignacionem 110- stram sustinebunt, vsquequo ipsis satisfactum fuerit de illatis. Soror autem dic- toriun Fratrum, domina Adellieidis matrona in Ahnimmgen, omni accioni et juri, quod in predictis bonis ei competebat, libere ac volimtarie renunciauit, Omnes etiam rusticos in eisdem bonis residentes, qui ad ipsos de persona spec- tabant, nobis, exceptis infeudatis ab ipsis et hominibus eorum nobilioribus, libere tradiderunt. Omnem insuper caucionem cum eisdem bonis nobis facere tenentur, quam aput ipsos duxerimus requirendam. Ne igitur de suprascriptis aliquis dubietatis scrupulus inposterum suboriri valeat, presens scriptum in testimonium dedimus sigillorum venerabihs domini nostri J. Erbipolensis Epis- copi et propriis, et Friclerici Junioris Burgrauii, Friderici de Truhendingen, necnon Alberti de Hohenloch, munimine consignatum. Iluius itaque rei testes sunt liii: Gr. de Solzpurc, R. de Kamerstein Junior, Ar. B. et L. fratres de Seken- dorf, H. cuspis, Bozzo senior, Her. Asinus, Albertus et Heinricus de Ehenheim, Gotfridus de Ylfenhcim et alii quam plures. Datum et Actum aput Ikelnheim, Anno domini Millesnno CC° LYIHL, In die sancti galli. dDrigiital im Köitigl. Inirisrjjtit jRcirijsnrrijiur. Die Siegel des älteren Burggrafen Conrad und Friedricli's sind abgerissen; das des jüngeren Conrad hängt an. Vgl. Octter. Burggrafen I. S. 300 — 307. *) Yirnsberg im Ivönigl. Bairisclien Landger. Anspach. "') Egenhausen und Dachstetten im Landger. Lautershausen, Ebenhof im Landger. Anspach. *") Ikelheim im Landger. Windsheim. f) Breitenau im Landger. Anspach. 7 Bd. II. 49 LXXXVIII. Burggraf dDimrab unn lürnbtrg tinb sein Jkiljn Cmirnb bcsrljcnkcn ks llnstrr Bfcilslirniin. 5. August 1260. In nomine domini amen. Nos Cwir ach s Burggrauius de Nürenberch notum esse volumus vniuersis tarn presentibus quam futuris, quod nos solius dei, cuius contra nos in multis iram prouocauimus, et preeipue in fratribus Monasterii Halsprunensis auferendo et indebite usurpando bona ipsorum, iudicium formi- dantes, attendentes quoque, quod, nisi restituatur ablatum, non dimittitur pec- catum: ut eisdem fratribus satisfaceremus de dampnis per nos ipsis et iniuriis irrogatis, dedimus ipsis, cum consensu Cünradi filiinostri, omnia bona nostra que habuimus in Veltbrech *) in villa et extra uillam, quesita et non quesita, libere et quiete absque o mn i iure aduocatie a dicto Monasterio possidenda. Insuper villam que Winrichespach**) dicitur, iam desolatam et incultam, cum omnibus pertineneiis suis modo prefato tradidimus cenobio memorato. volentes igitur donaciones liuiusmodi inperpetuum esse ratas, nec umquam ab ullo heredum nostrorum eas infringi aliqua racione, presentem paginam super liiis conscriptam Sigilli nostro iussimus munimine roborari. Acta sunt hec mediantibus domino Edebvvino Abbate et fratre Cünraclo de Lantshüte, anno domini M° CC° LX°, indictione tercia, in Castro Abenberch, in die saneti Oswaldi Regis. Ina btm (Cnpinllnirljf bts Jilustcrs lilrilsbrnnii. *) Fellbrecht im K. Bair. Landger. Markteribach. **) Wintersbach, oder der Rothe Hof, ebendas. LXXXIX. 14. December 1260. Laudum Heinrici comitis de Henneberch, Eberhardi de Schlüsselberg alio- rumque arbitrorum, quo Iis inter Bertholduin Bambergensem Episcopmn et comites Ilermannum et Ottonem de Orlamund, super feodis et bonis relictis per mortem Ducis Meranie — videlicet super castris Roussenberg et Cranach et Flassenberg, de foro Schorgast et Steinach — orta, componitur, shnulque de impetitione comitum de Orlamund ad Purgravium de Nurnberch et ad do min um de Truhendingen pronuntiatur: quod sicut comes Hermannus, sepc dictus Bur- gravius et dominus Fridericus de Truhending apucl Schezlitz concordaverunt, quod inter se equaliter proprietatem et feoda, que ad ipsos ex morte ducis Meranie in Frankonia pervenirent, partiantur, Dominus Burgravius et dominus de 50 Truhending de Porcionibus suis in bonis quondam Ducis tantum debeant dare dicto Hermanno Comiti, quod portio sua singulis eorum porcionibus equalis fiat. Datum apud Langenstat, anno 1260, XIX. Kaiend. Januarii. Spiess Areli. Ncbenavb. I. S. 151 IT., aus einem Vidimus v. .T. 1293. xc. lurggraf Jfmkidj III. nun Märnkrg trljült bic üniuartsdjaft auf biß lambErgUdjBn ihljrn stms UrnbtM Canrat Im Jahre 1262. Bertholdus dei gracia Babenbergensis Ecclesie Episcopus, Yniuersis ad quos presens scriptum peruenerit salutem in domino. Attendentes pie deuo- cionis ac fidelitatis insignia, que dilectus auunculus noster, Fridericus Bvrgrouius de Nvrenberch, nobis et ecclesie nostre exlribuit, et in posterum poterit exliibere: bona, que dilectus auunculus noster Ch. Bvrgrauius de Nvrenberch a nobis et ecclesia nostra tenet in feodo, sibi contulimus iure et titulo feodali, ex ordina- cione et uoluntate dicti auuneuli nostri Ch. Bvrgrauii de Nvrenberch, fratris sui, si contingat eum sine heredibus discedere uel decedere ab liae vita. In cuius rei testimonium presentes literas conscribi feeimus, nostri sigilli munimine robo- ratas. Testes huius rei sunt: Eber, de Slvzclbercli, Ylricus de Slvzelberch. wol. dapifer, Ch. Cratz, Hartungus de Paris, Arnoldus, Ludwiens et Bvrkardus de Sekendorph, Gotfridus et Fridericus de Linde. Datum Babenberch, anno domini M° CC" LXII. (JDriginnl im liinigl. lairiadjm Scidjsatdjint. Bei Octtcr, Burggrafen II. S. 466 fälschlich unter dem Jahre 1*266. XCI. fltn Cndjtern Burggraf Jriekidj's III. tum liirnkrg mirb bir iadjfalgc in Irssrn laiukripdjEn ihljncn gesidjnt 24. April 1262. Yniuersis presentes litteras inspecturis Bor. dei gracia Babenbergensis Episcopus salutem in domino. Habentes pre oculis grata seruicia, que Dilectus consangwineus noster, nobilis uir Fridericus Burcrauius de Nurenberc, nobis 51 fideliter exhibuit et inantea exliibebit, nobis et Ecclesie nostre adherendo, patenter et potenter assistendo sine contradictione aliqua pro posse et uiribns contra quosque, liberaliter concessimus : ut filia sna Maria nomine, si ei super- uixerit, succedat in feodis, que a nobis et Ecclesia nostra noseitnr obtinere; et si illa morte preuenta fuerit, ad aliam, Alheidam nomine, specialiter deuolnantnr. Recognoscimus, quod si Cunradus frater dicti Burcrauü sine liberis decesserit, ad ipsum feoda qne a nobis tenet libere reuertantur. In cuius testimonium pre- sentes litteras fecimus sigilli nostri Munimine Roborari. Datum Anno domini MCCLX secundo, ARU. Kai. Maji, Pontificatus nostri tercio. iprigimil im Innigl. Sairisdjcit Itidjaardjiur. XCIL 12. Mai 1262. Iringus Herbipolensis Episcopus confirmat donationem ecclesiae in Supe- riori Cenne, *) fratribus Domus Tlieutonicae per Cunradum seniorem Burggravium in Nurenberg, de consensu Friderici et Cunradißliorum ejusdem, factam. Datum anno 1262, IV. Idus Maji, Ind. V., Pontificatus anno IX. Lang Reg. Boic. IV. p. 759. Das Original dieser für die Zollerische Genealogie wichtigen Bestätigungs -Urkunde war bisher ebensowenig aufzufinden, als das Burggräfliche Schenkungs-Documcnt selbst. *) Ober -Zenn im Königl. Bairischen Landger. Lautershausen. XCIII. 14. December 1262. Heinricus Comes Palatinus Rheni, Dux Bawarie (inferioris), concordiam cum Ecclesia Pataviensi per arbitros inire statuit. Testes: Memgotus Tumprepositus, Fridericus de Nurenberch Burgrauius, Otto Cantor, Heinricus de Pholinge et alii plures. Actum Patavie, anno 1262, XIX. Kalendas Januarii. Mon. Boic. XXIX. 2. p. 448 sq. » Ebendas. p. 184 sq. eine gleiche Urkunde von selbigem Dato, wo unter den nämlichen Zeugen: Fridericus de Nüirnberch Burgrawius. 52 XCIV. 15. December 1262. Ileinricus Palatinus Comes Rheni Dux Babarie, pro se et Ludovico fratre et heredibus, transigit cum pataviensi episcopo Ottone, de feudis ecclesie sue vacantibus a comitibus de Bogen et de Ortemberg, aliisque multis rebus. Testes, ex Laicis : Fridericus Burggravius de Nürnberg, Albertus de Hals, Ileinricus de Rorbaeli — et alii quam plures. Actum Pcttavie, anno 1262, X V III. Kalendas Januarii. Mon. Boic. XXVIII. 1. p. 384 sq. xcv. 4. Juni 1264. Compositio inter Luclovicum Comitem Palatinum Reni et Ducem Bawarie et Wernherum Archiepiscopum Moguntinensem, super proprietate Castri et oppicli Winlieym, facta per utriusque partis arbitratores, quibus Fridericus Burgravius de Nuremberg et Dietherus comes de Kazzenelenbogen tamquam Superiores acl- juncti fuerunt. Datum et Actum apucl Hemmingesbach, anno 1264, Pridie Nonas Junii. Gudcn. Cod. dipl. II. p. 148 sqq. XCVI. 7. August 1264. Ludwicus comes Palatinus Rheni, Dux Bawarie, cum Berthoklo Baben- bergensi Episcopo, super feodis que ab ecclesia ejusdem tenere debet Conradus Jerusalem et Sycilie Rex, clux Sweuie, convcnit in hunc moduni: quod arbitrio dilecti consanguinei et familiaris sui, viri nobilis Friderici Burgrauii de Nuren- berch, se pleno submittunt. Datum et actum in Campis apud Lapicleum pontem, anno 1264, YII. Idus Augusti. dDtigtital im Künigl. Ißnirisdjra ItidisntdjtaE. Abdruck in v. Stillfried Mon. Zoller. (d. a. 1843) I. p. 104. 53 XCVII. Im Jahre 1264. Herr Conrad Burggraf zu Nürnberg verkauft Heinrich Ros zu Hohenkürchen gesessen, ein Gut zu Puckerling (Peuerling). Testes: Wolter Schenk von Klingenburg, Bertold von der Thann etc. Anno 1264. Würfel Nachrichten zur Nürnberg. Geschichte I. S. 87. XCV1II. 5. März 1265. Gebhardus comes de Ilirzberch, Fridericus de Truhendingen, Fridericus Burggravius de Nurenberc, arbitri, novas ab transactione Frisingensi litium causas inter Bavariae Duces ad statum primae divisionis ubicuinque reducunt. Actum in campis apud Merchingen, anno 1265, III. Non. Marcii. Lang Reg. Boic. III. p. 242. XCIX. inrggrnf Cnnrah kr Jüngere jn litrnkrg sdjenkt, unter lürgsdjaft seines Irakers Jnekid), (füter an llnster Cngclttjnl. 23. März 1265. Quoniam ea que geruntur in tempore, ne simul cum processu temporis labantur, litterarum solent testimonio perhennari: Pateat universis presentis instrumenti Seriem inspecturis, quod Nos Conradus Junior Burggravius In Nu- rembercli omnia bona nostra in Entenberge,*) Novale In Stocke, Gerungesberge cum omnibus suis attineneiis, feodumln Buwerlingen, Novale inWerberge, Ad- vocaciam unius feodi In Gerliartsdorf, Advocaciam In superiori Hidelbach unius curie Lutymanni de Nurenberc et advocaciam super unum mansum In Diphers- dorf apud Yalvam cum omnibus suis attineneiis, vendidimus Dominabus cenobii In Engeltal et Heinrico dicto Swepfermann iure proprietatis in perpetuum libere possidenda, hac intermissa condicione, quod si praefatas Dominas et dictum 54 Heinricum a fcsto purificacionis beate virginis marie transacto infra clecem annos quamquam inpeticionis inpulsacionem sustinere contingat in bonis praelibatis, ab illa 110s inira menses duos ipsos, postquam super hoc commoniti fuerimus, penitus absolvere debeamus, sine ipsorum dispendio bona sibi sepedicta deoccu- pando; Quod si facere negleximus, duo nostrorum militum apud Nurenberch se recipient, abinde nunquäm exituri, nisi sedata hujusmodi qualibet inpeticione. Iluius rei iidejussor erat una nobiscmn noster dilectus fr ater fridericus Burggr civilis Nurimbergensis; testes vero sunt: Ramungius de Chamerstein, Hermanus de Stoffe, Heinricus de Tannen, Heinricus de Heringersberge, Bruno de Imeln- dorf, Leupoldus de Schonenberc, Heinricus de Domo, Arnoldus, Burkardus et Ludowicus fratres de Segendorf, Cunradus de Herzogenhove, Fridericus et Cfot- fridus fratres de Lint, Heinricus de Margental, Conradus Choler, Conradus de Steinelbach, Conradus de Tenninloh, Leupoldus de Braut, Cunradus Butigla- rius de Kaimberg, Heinricus de Hidelbach, Sibot et Marquart fratres dicti pfin- cingi, Wernher, Gunther, hermanus de Rot, Fridericus Yngelter et Leutzmanus et alii quam plures. In testimonium etiam praemissorum presens hoc scriptum iieri procuravimus, nostri et predicti fratris nostri friderici Sigillorum robore communitum. Datum anno domini MCCLXY., decimo calend. Aprilis. Nach einer Abschrift von Spiess. ') Entenberg im Königl. Bair. Landgericht Altdorf. Die übrigen Orte, nämlieli: Reut bei Gerssbcrg, Gerssberg, Pcurling, Weyersberg, Gerssdorf, Oberheidelbach und Diepersdorf, liegen sämmtlich in der Nähe. c. Inrgpf Jmiirirf] III. ncrprfjtet, j\i (Ühuiüten ks lisdjufs min dpcicr, auf tirn ÜBiinialt 4. Juni 1265. Ego Fridericus burcgravius de Nuremberg presenti scripto proliteor et pro- testor, ine omni iuri, actioni, sive impeticioni, quam habui in nemore dicto Bg- wald, adversus dominum meuin H. venerabilem episcopum Spirensem penitus renunciasse. Insuper promitto ante dicto domino meo episcopo, fratrem meum, potruum meum, vel alios quoscunque ad hoc firmiter inducere, ut et ipsi renun- cient de omnibus, ut premissum est, quemadmoduin renunciavi. Dominus meus vero episcopus, videlicet in recompensacionem eiusdem renunciacionis, daturus est michi centum marcas argenti duobus terminis distinctis, videlicet in festo 55 Martini quinquaginta marcas de illa pecunia, quam dominus Herbipolensis epis- copus sibi proxime persolvet, reliquas quinquaginta marcas in festo penthecostes proxime secuturo. Data Heidelberch, anno Domini MCCLXV., quinta feria post octavam penthecostes. R emiin g Urkunderibuch z. Gesell, d. Bischöfe v. Speyer S. 30G. ci. Innig Cnnrnbin ncrlciljt km Inrggrafen Jnckirj] III. tum liirnkrg hie Dogtci ks Ilukers MnndjstEinadj. 17. Juli 1265. Conradus Secundus dei gratia Jerosolime et Sycilie Rex, dvx Sweuie. Si fidelibus et bene meritis ad condigna premia respondemus, per hoc meritum aput devm et fauorem hominum nobis acquirimus, et nichilominus alii eorum exemplo ad nostra seruicia feruencius animantur. Tenore siquidem presentium profitemur et patere volumus vniuersis intuentibus Seriem huius scripti, quod dilecto fideli nostro, viro nobih Friderico Burcrauio de Nürenberch, qui per sua lidelia seruicia et deuota se nostre celsitudini gratum reddidit et aeeeptum, de nostre liberalitatis Munificencia, de Consensv et auetoritate Tvtoris et auuneuli nostri Karissimi, Lodwici Inchti Comitis Palatini Rheni, Dvcis Bawarie, Advo- caciam Fi Steina *) titulo contulimus feodali, et vxorem Arnoldi de Seckendorf, videlicet sororem Chonradi de Brukberch, cum pueris suis eidem dedhnus iure proprietatis omni tempore possidendam. In cuius rei euidenciam et perpetui roboris firmitatem, presens scriptum Sigilhs, nostro videlicet et predicti Tutoris nostri, cum subnotatis testibus dari iussimus insignitum. Testes autem svnt: Aerbo Archidiaconus Ratisponensis, Albertus Prepositus Illmvnstrensis, Fride- ricus et Gebliardus Lantgrauii de Levkenberg, Albertus Levtzmannus, Hadmarus de Laber, Gebhardus Comes de Rotenekke, Otto de Bruhsel, Chonradus de Lu- purch, werenherus deBrvnne, Chonradus deErenvels, Chonradus deHohenvels, winhardus de Rorbach, Otto de Curia, Chonradus de Pavgolstorf, wichnandus Yicedominus et alii quam plures. Actum et datum aput Lengenveit, Anno domini Millesimo dveentesimo LXV., XVI. Kai. Avgusti. dDriginal im ätimigl. lairiadjm Scidjsardjiut. Vgl. Nr. CCCLXXI. *) Kloster Münchsteinach, im Königl. Bair. Landger. Neustadt a. d. Aiscli. 56 CII. Friedrich III. von Gottes Gnaden Burggraf von Nürnberg iinii seine taiapn (Elisabeth tragen lagrentlj nnb Cabal|bnrg heui dtift (Ellmangen gi tCetjn auf. 28. Juli 1265. In nomine Domini Amen. Fridericus Bei gracia Bvrgrauius de Nvrenbcreh, et Elizabeth Bvrgrauia, Coniuges, Omnibus presentis scripti inspectoribus No- ticiam subscriptorum. Ad noticiam vniuersorum deuenire cupimus et protendi, quod nos manu coadunata proprietatem Opidi nostri in Baierrut, cum omnibus proprietatibus eidem attinentibus et circumiacentibus, quas ex successione pie memorie Ottonis Illustris Ducis Meranic uel aliunde habuimus, videlicet Castris, Ilominibus, nec non Siluis, Pratis, Pascuis, Mancipiis, Agris cultis et incultis, Molendinis, Piscacionibus, Aquis, Aquarumve decursibus, viis et Inuiis, que- sitis et inquirendis; Et Castrum nostrum in Chadolspurch, cum omnibus proprietatibus et Ivribus eidem attinentibus, videlicet terris, siluis et aliis superius proximo annotatis, libere et absolute, omni condicione cessante, Monasterio Sanctorum Martiruin Yiti, Sulpicii et Seruiliani in Elvvange dedimus et tradidi- mus, in manu Reuerendi in Christo patris ac Domini Ottonis eiusdem Monasterii Abbatis; et easdem proprietates iam dictas in feodo reeepimus ab eodem, con- sensu sui Conuentus unanimi accedente, filiam nostram Mariam et coniugem suum Lvdwicum, filium nobilis viri Comitis Lvdwici de Otingen, in omni eodem feodo heredes nobis instituentes, consensu Domini Abbatis predicti suique Conuentus similiter accedente, qui eciam in eodem instanti onme dictum feodiun a manu Domini Abbatis prefati reeepernnt. Hnius fei testes sunt: nobilis viri Lvdewicus de Otingen, Hadnricus de Chastel, Comites; Rvdolfus de Hvrnhaim alta domo, Ilermamius senior de Ilaheltingen, Herdegen de Grindelach, Her- mannus de Stöfe, Fridericus de Brvkkebercli, Chvnradus de Tanne, Chvnradus Dapifer de Sibenbrvnne,, Gervngus pincerna de Eringen, Erchenger de Rechen- berch, Ylricus et Chvnradus dicti Frichones, Hseinricus de Domo, Arnoldus Dapifer de Saeckendorf, Idartvngus de Chrlsen, Fridericus et Gotfridus Dicti de Linthe, Milites, et alii quam plures. Et ne de liiis inposteruin aliqua posset dubitacio suboriri, presentem cartam conscribi feeimus et nostrorum Sigillorum, nec non nobilium virorum Lvdewici de Otingen, Ilaeinrici de Chastel, Comi- tum, Domini Rudolfi et Domini Ilermanni predictorum de Hvrnhaim munimine K Bd. II. 57 fecimus roborari. Acta sunt hec Anno Domini M°CC°LXV°, Quarto die exeunte Jvlio, Indycione Octava, (Driginal im -Königl. -Bairiadjut leidjsarrjjinc. Anh. («an roth und grünen seidenen Schnüren) das hier abgebildete Siegel Burggraf Friedrich's III., — das erste bekannte quadrirte Siegel bei der Fränkischen Linie der Hohenzollern — und das seiner Gern «ahlin Elisabeth von Meran. Vgl. die Abdrücke bei Falkenstein Antiq. Nordg. III. p. 125, Schütz IV. p. 86, Longol Sichere Nachr. II. S. 135, Oetter II. S. 350 u. Stillfried M. Z. (1843) I. p. 106. cur. füotrs ks Stifts dMIttumgen, mtgin ks Irirggrnflidjcn Ibljiuanftrng.s tion laijrcntjj uiib Cabnl)bnrg. 28. Juli 1265. In Nomine Sancte et indiuidue Trinitatis Amen. Otto dei gratin Elwacensis Eeclesie Abbas, Totusque Conuentus ibidem, Omnibus presencium inspecto- ribus Salutem in Domino. Quia hominum fragilis est memoria, quo futura con- sueuit pericula generare, cautum est, ut ea que firmitatis robur obtinere debent inposterum, scriptorum munimine roborentur. Notum sit igitur Omnibus, quod nos recognoscimus et profitemur, nobis, nomine Eeclesie nostre, a nobili viro Domino Friderico Bvrgrcivio de Nvrenberch et Illustri femina Domina Elizabeth, Coniuge sua, proprietatem Opidi in Heuernte, cum Castris et omnibus proprie- 58 tatibus ei dem atinentibus, et Castrum in Chadolspurch, cum omnibus proprieta- tibus et jvribus eidem similiter atinentibus, que in instrumento super donacione Ecclesie nostre facta bonorum eorumdem confecto plenius sunt expressa, tali condicione et pacto data esse, et nos Ecclesie nostre nomine recipisse, scilicet: quod si iam dicti Burgrauius et coniux sua heredem masculum, vel ipse post obitum Domine E. coniugis sue cum alia sua legitima eiusdem condicionis legiti- mum heredem masculum procreauerint, quandocunque a nobis uel successoribus nostris idem Bvrgrauius, vel heres masculus procreatus, post obitum Bvrgrauii requisierit, prefatas proprietates integraliter, cum omni iure nobis nomine Ecclesie nostre in eisdem dato, sine contradicione qualibet restituere teneamur, re- tcntis Ecclesie nostre proprietatibus, Curie [nostre] in Reindorf*) sitc iuxta Chadolspurch et alterius Curie in Blöze**) site iuxta Baierrlte, que quondam fuit Willibrandi. Preterea si Domina Maria, filia Bvrgrauii dicti, vel Lvdewicus lilius nobilis viri Comitis Lvdwici de Otingen, maritus eius, sine herede in fata concesserit, proprietates predicte sub condicione et modo iam dicto ad Dominum Bvrgrauium et ad Dominum E. coniugem suam et eorumdem heredes, cum requisierint, reuertantur. Si uero sepedicto Bvrgrauio diem extremum claudente sepefati Maria et Lvdewicus maritus eius, sive heredes eorum quos procreaverint, proprietates predictas a nobis uel successoribus nostris requisierint sibi reddi, tenebimur ad restitucionem, secundum condicionem et moduin qui superius est expressus. Item si ex communi consensu Friderici Bvrgrauii et Generis (sie!) sui, Lvdewici iunioris comitis de Otingen, sepedicte proprietates fuerint requi- site a nobis uel successoribus nostris, ad consimilem restitucionem, vt supra dictum est, tenebimur bona fide. Alioquin, si predictarum condicionum aliqua existente, restitucio proprietatis bonorum multociens dictorum, a nobis uel successoribus nostris requisita fuerit et denegata, eo ipso quod denegabitur memo- rate proprietates cmn Curiis dictis in penam ad ilhun uel illos, cui vel quibus restitucio denegata fuerit dolo uel fraude contra condicionem suprascriptam, non obstante instrumento super donacione simpheiter et sine condicione facta confecto, libere et sine contradiccione, omni actione et iure quod nobis et ecclesie nostre posset competere cessante, reuoluantur. Huius rei testes sunt: Nobiles viri Lvdewicus de Otingen, Hseinricus de Chastel, Comites; Rvdolfus de Iivrn- haim alta domo, Hermannus senior de Haheltingen, Herdegen de Grindelach, Hermannus de Stöfe, Fridericus de Brvkkebercli, Albertus de Yestcnberch. Sifridus Topelin, Ylricus de Westhvsen, Chvnradus de Tanne, Chunradus Da- pifer de Sibenbrvnne, Gerungus Pincerna de Eringen, Erchengerus de Rechen- berch, Ylricus et Chvnradus dictiFrichones, Bvrchardus deLerbäwer, Chvnradus de Tanne gener eiusdem, Hseinricus de Domo, Arnoldus Dapifer de Saekendorf, Hartvngus de Chrisen, Fridericus et Gotfridus de Linthe, Clivnradus de Iler- zogenhoven, Milites, et alii quam plures Clerici et Laici. Et ne de hiis inposterum aliqua possit dubitaeio suboriri, presentem litterain conscribi fecimus et Sigillo- rum nostrorum, nee non virormn nobilium Lvdewici de Otingen, Ilseinrici de Chastel, Comitum, Domini Rvdolfi et Domini Hermanni predictoruin de Ilvrn- henliaeim munimine roborari. Acta sunt hec In Chadolspurch, Anno Domini M° CC°M° CC° (sie!) LXY°, Quinto Kalendas Augusti, Indiccione VIII. dDriginnl im Höntjjl. 33nkisdjtit jReirjjanrdjinc. Die Siegel des Abts und Convents von Elhvangcn hängen an grün und roth seidenen Schnüren. *) Raindorf im Königl. Bair. Landger. Cadolzburg. **) Flössen im Königl. Bair. Landger. Baireuth. CIV. Jnikidj min donttes dPimkn Inrggrnf gt liirnkrg rntsdjtikt tun km iCanifgBridjt gt lürnkrg Einen Ikdjt.sstmi gl (©nnjsten ks ilostn's ikilkronti. 1. December 1265. Fridericus dei gratia Bvrgrauius de Nvrinberc omnibus haue paginam in- specturis. Ne proeessu temporis vlla forsitan oriatur contentio de subscriptis, ideo tenore presentium vniuersitati fidelimn duximus intimandiun, quod, cum religiosi viri Abbas et conuentus monasterii in Halsprun villam in Muselindorf *) cum omnibus suis attinentiis quesitis et non quesitis, a bone memorie quondam Suplino ae ejus coniuge conparassent, et super bonis eisdem Heinrieus de IIvs, frater coniugis dicti Suplini, eos rnpeteret coram nobis in iudicio prouincicdi in norinberc, multis altercationibus ac aduocatorum tumultibus hine inde habitis, tandem mediantibus lionestis et cliscretis personis idem Heinrieus predicte im- petioni ac omni iuri, si quod habere videbatur, in forma iuris coram nostro pro- uinciali iudicio renunciauit, ac in domini Rudolfi Abbatis Halspmnensis manus in sua et heredum suorum persona resignauit simpheiter et precise. Ne autem super villa prenotata ecclesie Halsprunensi aliqua in posterum questio propo- natur, ipsam eisdem sentencialiter esse adiudicatam. sigilli nostri testimonio declaramus, subnotatis testibus, quorum hec sunt nomina: Ramungus de ca- merstem, Fridericus rindismvl, Gabehart de Henfenuelnt, Cunradus de Iler- zoginhoue, Cunradus stromeir Scultetus, Siboto phinzinger, Merclinus frater 60 ejus, Cunradüs purluzin, Hermannus notarius, Otto Celberherre et alii quam plures. Acta sunt Auno gratie M" CG 0 LXY., Indictione VIII., proxima die post festum Andree Apostoli. (Original im länigl. 33airiar|jrn Icidjaardpc. Das Siegel ist abgerissen. ') Mausenclorf im Königl. Bairischen Landger. Heilsbronn. cv. iitrggrnf jFritkirl) nmi Iliirnlicrg, stint fcajilin ttiib fdjintufcr ÜkltjEtfr, ErjjaltEn dotitEr unm linrijütift (Bidjstük ;ti MiESsbraitdj. 8. December 1265. Nos [Fridericus] Burgrauius de [Nurenberjg Tenore presencium protesta- mur et ad noticiam vniuersorum, tarn presencium quam futurorum, presens [scriptum intuenciuin peruenire cupimus et protendi], quod cum nos officium seu predium in Haduwarstorf *) ad mensam reuerendi patris [et domini nostri Hildebrandi Eistetensis Episcopi spectans], haberemus racione pignoris ab ante- cessoribus ipsius pro Centiun et XXX libris Hallensium [multis temporibus obligatum, Xos uolentes nostre] prouidere saluti, idem officium seu posscs- siones libere resignauimus iamdicto domino |Episcopo et sue Ecclesie Eistetensi, et ipse uice uersa dictum] officium et iuspatronatus Ecclesie in Haduwarstorf, necnon predium in Brünste,**) quod quibusdam ciui[bus Nurenbergensibus pro XXIII libris denariorum] Nurenbergensium fuit obligatum, nobis et domine Elizabeth vxori nostre, et Adelhaidi sorori nostre, relifcte Palatini Gomitis de] Or- tenberch, nomine precarie contulit quoad uixerimus possidendum, sub kiis eon- dicionibus: quod [nos promisimus prelibato domino Episcopo, et promittiinus per presentes,] quod quicquid per antecessores suos, uel per nos ipsmn uel per quemcumque a clictis possessionibus [alienatum seu obligatum est, infra spajcium duorum annoriun tenemur rccuperare et ad statum debitum reuocare. Preterea aduocaciam predictarum possessionum [infra eundem terminum ab aduoca]to absolucmus et resignari domino Episcopo faciemus. Quia uero eandem aduocaciam tenet [in feodo ab ipso domino Episcopo nobilis uir Ludo]uuicus Comes de Oetingen, promisimus eam absoluere a manibus ipsius Gomitis, sine damp[no Episcopi memorati, pro absolucioneuero facienda] a dominis [de] Leunrode, qui eandem aduocaciam tenent a Comite supradicto, mediana [partem pretii quod nos ei dare contigerit, soluet dominus Episcopus] memoratus. Nos igitur, in 61 I restaurimi huiusmodi precarie nobis concesse, [sepedicto domino Episcopo et sue Ecclesie libere declimus et donauimus] iuspatronatus Capelle in Reinharts- liouen, que nobis attinet titulo proprietaftis. profitemur quoque scripto presenti, quod nullus heredum] nostrorum procreatorum uel procreandorum aliquod ius habet post nostram et vxoris et sororis [mortem in singulis possessionibns supradictis, nidelicet in] Haduwarstorf, in Brünste, in aduocacia et etiam in juribus patronatus [Ecclesiarum memoratarum, sed cum nos decedere contigerit, singula] et vniuersa cum omni iure suo ad ipsum dominum Episcopmn et ad suam Ecclesiam Eistetensem [libere redeant et absolute. Huius rci testes sunt:] Abbas de Halsprunne, Frater Chunradus dictns de Landeshute, Monachi; Hein- ricus [de Domo, Conradus de Herzoghouen, Wirento de| Meren; Hammens Pincerna de Arberch, Milites; Meinwardus de Mvre, Hartmannus [Aduocatus de Ohrnbaw. Vt] autem hec inuiolabiliter obseruentur, presentes conscribi fe- cirnus litteras et eas [Sigillorum nostri, vxoris et sororis nostre mnnimine ius- si]mus roborari. Datum et Actum Anno Domini Millesimo CC. LXV., VI. Idus Decembris, [in Claustro Halsprunne.] ifrigitml im iinnigl. lattisdjcn iicirjjsnrtjiuit. Das Siegel Burggraf Friedricli's ist abgerissen, die seiner Gemahlin und Schwester hängen an. Die eingeklammerten Stellen dieser neuerdings sehr beschädigten Urkunde sind ergänzt aus Falkenstein Cod. dipl. Antiqu. Nordgay. p. 54 sq. *) Helbersdorf im K. Bair. Landger. Anspach. ") Briinst ebendas. Vgl. Nr. CCCCXLYI. CVI. Der üdii Satimttrsttin sdjenkt, mit Hillen her B urg grafen Jfriehridj nuh Canrnh nun Mürnberg, einen Crirlj an Illuster Ifeilsbranii. IG. Mai 1266. Cum feodaliter ab hominibus possessa seruorum dei vsibus conceduntur, nichil aliud agitur, quam quod diuina vtrobique pietas commendatur. Inde est, quod Ego Ramungus de Kamerstein presentium auetoritate tarn futuris quam presentibus manifesto, ine Piscinam meam iuxta Lütsdorf sitam, cuius fundum a dominis meis Friderico et Cunrado Burgrauiis de Nüremberg possideo tytulo feodali, pro remedio anime mee et parentum meorum, Cenobio Sancte Marie virginis in Halsprunne perpetuo cum omni Jure possidendam libere contulisse. 62 Sed cum liec collacio non sufficeret, nisi Jus proprietatis, quod ad iam dictos doininos pertinet, adderetur, aput ipsos obtinui, vt donatio mea communi eoriun assensu rata fieret atque firma, vt simul cresceret vbi beneficia coniunguntur; Hoc adiecto : si, domino inspirante, aliquid de villa superius annotata eodern modo dare prefato Cenobio decreuero, quod ab ipsis partem eiusdem tytulo tcneo prenotato, sicut tenent ratum de Piscina , similiter et sequens beneticium presenti Priuilegio confirmetur. Tarn salubre negotium et memoria dignum, ne aliqua obliuio oblitteret et obfuscet, presentem paginam Sigillis dominorum meorum Burggrauiorum et meo, sicut exigit ratio concessormn, Sigillari firmis- sime procuraui. Testes sunt: Arnoldus Dapifer, Burkardus, Ludowicus de Sekkendorf, Cunradus de Hertzogenhouen, Cunradus filius suus, Fridericus de Lebzingen, Ministeriales Burggrauii; Rüdegerus de Kipfenberch, Ortolfus de Bepphelar, Otto, Milites, et alii Laici fidedigni. Acta sunt hec Anno Domini M° CC° LXVI 0 , Tu festo Penthecosten. Ins bnn dCnpinlburljc bcs Slnsttrs 3jrilsbrnnn. CVII. 19. Juni 1266. Bertoldus Bambergensis Episcopus Ludovico Duci Bavariae oppidum Arnberg et alia feuda, post mortem Bertoldi Marcbionis de Hohenburcli ad Bambergensem ecclesiam devoluta, confert. Testes: H. Spirensis Episcopus, Walramus Prepositus Wormatiensis, Emicho comes de Ehlingen, Fridericus Burcgrafius de Nurenberc etc. Datum in campis apud novcim civitatem, anno 1266, XIII. Kai. Jul. Bibliotli. liist. Gotting. 190. Nr. 7. CVIII. 16. October 1266. Ludwicus Comes Palatinus Rheni, Dux Bavariae, Conrado Strömen: fo- restum in Nuremberg gubernandum committit. o o Testes : Fridericus Burggravius de Nurenberg, Albertus Praepositus Illmun- sterensis, Winhardus de Rorbach, Butiglarius de Nurenberg. Datum Nurenberg, anno 1266, XVII. Kai. Novembris. Lang Reg. Boic. III. 273. Die, der chronologischen Folge nach, hierher gehörigen Urkunden K. Conradin's d. d. Augsburg 24. October 1266, in Welchen Fridericus Burggravius de Nurcnbercli als Zeuge erscheint, sind, wegen der gleichzeitigen Zeugenschaft des Grafen von Zollern, bereits in Band I. S. 84. fg. mitgetlieilt. 63 BMMHBMMijlBM i&t. r-7 " CIX. Im Jahre 1266. Bertoldus dictus Isolt cum ecclesia Halsbrunnensi pennutat curiam suam in Wolansdorf, pro bonis in Pollisdorf, Ilusin et Gutmannshove, cum evictione contra omnes impetiones Henrici et Hilteboldi, filiorum Henrici de Lapide, buttuglarii in Nurinberc. Sigillatores: Fridericus burgrauius de Nuremberc, Heinricus de Lapide, Conradus de Burgelin et ipse Bertoldus. Actum anno 1266. (Original im König! Unirisrijtn Stidjsnrrijiut. Vgl. v. Stillfried Mon. Zoller. (d. a. 1843) I. pag. 114 sq. cx. Die #}. (Mjimirs-Capelle nnf kr Burg llörnlierg midi km cEgibicnklnster untergeben nnb kssen Ibt ptiii I Ijofcnplaii bestellt. 4. Mai 1267. Universis Christi fidelibus. Nos Fridericus Bei gracia Burggrauius in Nurem- berch, pietatis operibus connivere venturis litibus congruo providentie studio, lati- tudo materie ingressusque liminis precluduntur, cum res digne habite memoriam literarum testimonio commendantur. Nos igitur tenore presencium protestamur, quod ex communi consensu Elisabeth, uxoris nostre legitime, monasterio saneti Egidii in Nuremberch, in usus Abbatis et Conventus ejusdem monasterii, Ca- pellam Saneti Othmari in Castro Nuremberch , in nostra residentia sitam, eo jure, sicut ab antecessoribus nostris ad nos est delata, in omni jure patronatus et singulis usibus, deeimis, ortis, areis et aliis redditibus acquisitis hactenus et per- petuo acquirendis, contulimus manu coadunata, ac donamus intime propter Deuin, Eligentes nobis et posteris nostris Dominum Abbatem, quiciunque me- morato monasterio prefuerit, in Capellanum principalem, ita ut nobis nostrisque posteris, quandocies Nuremberch supervenerimus, ncc non quamdiu ibi fuerimus, in sepe dicta Capeila ab ipso Abbate vel monachis divina officia celebrentur, nobis vero absentibus tribus diebus in ebdomada a jam dictis monachis eciam in eadem Capeila solempniter celebrentur. Et ne hec donacio donacionisque 64 eollaeio a quoquam, quod non credimus, infringi valeat, vel alias in parte aliqua infestari, presentes litteras conscribi fecimus, sigilli nostri muniminc et uxoris nostre pretaxate, cum subscriptis testibus, videlicet Domino Burchardo Abbate in Urach, Domino Friderico Decano in Cadelspurck, Magistro Eberhardo, Con- rado de Herzogenhofen, Friderico et Gotfrido militibus deLinthe, Ilermanno et Friderico notariis, roboratas. Datum anno Dni M. CC.LXVIL, quarto nonas Maji, in Castro nostro Cadelspurck. Oettcr Burggrafen II. S. 215 fg. Vgl. Dess. Nachrichten von Cadolzbtiig S. 41). CXI. 5er pfalpuf bei Ejjtin trtljtilt kr Maria, Cndjttr Inrgpf Jfräkidfs III., kr (EiiEiifiudklcliiiiuig iikr kis Iiu'ggraftljiiiii. 28. Mai 1267. In nomine Domini Amen. Ludewicus Dei Gratia Com. Palat. Reni, Dux Bawaric. Cum vacante Imperio Romano omnes feudorum collationcs sive ordi- naciones jure dignitatis officii nostri, quod ab Imperio tenemus, ad nos perti- neant indifferenter, Hos attendentes fidem et devocionem, nec non servicia, que Nobilis vir Fridericus Bvrgravius de Nürnberg Romano Imperio impendit hacte- nus, et adliuc iinpendere potest, si sine lierede masculo decesserit, ad instan- ciam precum suarum, Dominam Mariam, filiam suam, conjugem nobilis Domini Ludewici Comitis de Otingen Junioris, etheredes quiab ea fuerint proereati, tarn Burggraviatu, quam omnibus aliis feodis, que dictus Fi 1 . Bvrgravius ab Imperio Romano tenet, oppido Swante*) dicto cum suis pertineneiis exccpto, nomine Imperii infeodamus et esse volmnus infeodatam. Ilujus rei testes sunt: Caris- simus Avunculus noster Chvnradus secundus Jerusalem et Sycilie Rex, Dux Swevie, Ludewicus senior comes de Otingen, Henricus Comes de Cliastel, Dominus Viridis de Wartperch, Hermannus de Ilurnhaim et H. filius ejusdem, Wolframmus Aduocatus ejus (sie!) de IJornberch, Herdegenus de Grindeläch et alii quam plures. Et ne super premissis ahquod inposterum possit dubium suboriri, presentes litteras conscribi fecimus et nostri Sigilli Karactere roborari. Actum et datum in Chadolspurch, annoDominiMCCLXVII.,**) quarto die exeunte Majo, indictione deeima. Histor. Norimb. diplom. p. 159, Nr. XXX. Vgl. a. Faesimile bei Oetter 11. und v.LancizoUe's (Gesch. d. Fr. Staats I., 1. S. 134) Zweifel dagegen. ') Schwandt im KSnigl. Bandseilen Landgericht Scliwabacli. ") Pisanisclie Zeitrechnung; nach der unsrigen das .1. 1230. 9 Bd. II. 65 CXIL Innig farakn trtljtilt kr dh'üiiii Maria nnn dkttingtn, gtb. Inrggriiün mm liimkrg, bit dkiEntnalkltjjnttng äkr ks Inrggraftljnm. 28. Mai 1267. In Nomine Do mini Amen. Chvnradus Secnndus Dei gratia Jerusalem et Sycilie Rex, Dux Sueuiae, Notuni esse volumus vniuersis ad quos presens scriptum peruenerit, quod nos attendentes fidem et deuocionem, nec non grata seruicia, que Dilectus familiaris noster, Nobilis vir Fridericus Bvrgrauius in Nvrenberch, Sacro Romano Imperio, progenitoribus nostris et nobis impendit hactenus et impendere poterit in futurum, instantissimis precibus suis inclinati, si sine He- rede Masculo decesserit, Do min am Mariam filiam suam, nobilis viri Ludewici Comitis Junioris de Otingen Coniugem, et heredes qui ab ea procreati fuerint, tarn Bvrgrauiatu, quam omnibus aliis feodis que dictus Fr. Bvrgrauius ab Imperio Romano tenet, Opido Swante*) dicto cum suis pertinenciis excepto, in- feodavimus et esse volumus infeodatam. Iluius rei Testes sunt: Lvdewicus Illustris Comes Palatinus Reni, Dux Bawarie, Lvdewicus senior Comes de Otingen, Hseinricus Comes de Chastel, Dominus Ylricus de Wartpercli, Hermannus de Hvrnlieim et H. filius eiusdem, Wolfra mmu s aduocatus de Dornberch, Herdegenus de Grindelach et alii quam plures. Et ne super premissis aliquod in posterum possit dubium suboriri, presentes litteras conscribi fecimus et nostri Sigilli Karactere insigniri. Actum et Datum In Chadolspurch, Anno Domini Millesimo ducentesimo sexagesimo septimo ,**) Quarto die exeunte Maio, Indic- tione decima. Mon. Boic. XXX., 1. p. 361. Vgl. das Facsimile bei Oetter II. und v. Lancizollc's (Gesell, d. Pr. Staats I., 1. »S. 184.) Zweifel dagegen. Vgl. Riedel Graf Rudolph von Habsburg und Burggraf Friedrich von Nürnberg S. 9 fg. ') Schwandt im Königl. ßair. Landger. Schwabaeli. ") Nach der Pisanischen Zeitrechnung; nach der unsrigen ist es das Jahr 66 CXIII. lElisnktlj, (0Binaj)lxn inrggrnf Jmkirjj's III., itnb krai Cndjtcr llnria sollen in kn iamkrgisdp !kln s n ks liirggraftljtuits snmkren. 15. Juni 1267. Berhtoldus Dei gracia Episcopus Babenbergensis, Vniuersis presencium inspectoribus Salutis affectum. Profitemur et protestamur presencium per teno- rem, quod nos, considerantes fidelia seruicia et deuota, que nobis et Ecclesie nostre dilectus Consanguineus noster Fridericus Burgrauius in Nvrenberch liac- tenus impendit et potest impendere infuturum, suis preeibus inclinati, omnia teoda que predictus Fridericus a nobis et a nostra Ecclcsia detinet infeodata, Dilecte cognate nostre Elyzabeth vxori eiusdem et Marie filie ipsins, excepto Officio Rot, cum omnibus attineneiis defeodauimus pleno iure. Si ucro predictus Fridericus sublatus de medio fuerit, predicta Cognata nostra Elyzabeth, vxor sua, omnia bona prelibata quam diu uixerit possidebit pacifice et quiete. Et ne lmiusmodi defeudacio et feodorum collacio inposterum a quoquam infringi ualeat uel mutari, presentem sibi cedulam conscribi feeimus et sigilli nostri munimine dedimus roboratam. Acta sunt liec et data Babenberch, Anno Domini M" CC° LXVII., In die Sancti A T iti, Indicione Decima. Original im iiönigl. Jlnirisdjra fficitijsnrdjiuc. Vgl. die Abdrücke bei Falckenstein Urk. u. Zeugn. S. 67, und Oetter II. S. 536. exiv. 28. Januar 1268. Adelheida et Petrissa, filiae qüondam Cunradi de Solzburch, cum eonsensu maritoriun suorum, Heinrici et Hiltepoldi, Heinrici de Lapide filiorum, Rudolfo abbati in Halsbrunne vendunt Castrum Burgelin, cum bonis in Beilingesdorf, Godmuzelsdorf, Kaphesdorf etc., cuius venditionis instrumentum sigillis domini Friderici BurgräMi de Nurenberc, Heinrici de Lapide senioris, Henrici de Abs- berch ac Vniversitatis civirun in Nurenberc fideliter est communitum. Actum apud Castrum Solzburc, anno 1268, sabbato post conversionem 8. Pauli, Indictione undeeima. v. Stillfried Mon. Zoller. (d. a. 1843) I. p. 119 sq. 9* 67 cxv. Icr lisdjnf nun lainbcrg bestätigt die Uttrggriiflidje fdjtniiting kr dt. (Dtjjinars-CapdlB an tnis dEgiäicnkhister pi Inrnberg. 6. März 1268. Berclitoldus dei gratia episcopus Bambergensis omnibus presentes litteras inspecturis Salutem in domino. Ad noticiam rei geste, quod ea qul geruntur in tempore, si liberali non commendantur memorie, oblivionis nota in tempore consecunt (sie!), Yniversitati civitatis vestre tenore presencium constare volu- mus, quod friclericus purggrcivius de nurenberg ins patronatus cappelle saneti Oth- rnarl in Castro nurenberg, quod ad ipsum ex antiqua et approbata et hactenus pacifice observata consuetudine spectare dinoscitur, cum decumis, ortis, areis et omnibus aliis suis attineneiis, Abbati et conventui ac monasterio Saneti Egidii in Nurenberg ordinis saneti Benedicti, expresso consensu Elizabeth uxoris sue pariter et voluntate bona ad id aeeedente, contulit et donavit pleno iure per- petuo pacifice possidendum. Ynde, cum predictus Fridericus nobis super hec dixerit suas prec.es, ad predictarum collacionum confirmationem Nos volentes suis justis et racionabilibus peticionibus annuere, ac nilfilominus et ipsi monasterio providere, predictam collacionem et donacionem ratam, gratarn et firmam habentes, ipsam bonfirmamus et presenti patrocinio communimus. Et ne, quod sie provide factum est, ab aliquo frangi valeat, in ipsius rei testimonium, ]no- nasterio, abbati et conventui supradictis presentes litteras concedimus nostri sigilli robore communitas. Datum Nureinberg, Anno domini millesimo, ducen- tesimo sexagesimo octavo, II. Nonas Marcii. Waldau Ijeitriig-c z. Gesell, d. Stadt Nürnberg Tli. II. S. 83 ff. Vgl. Nr. CX. CXVI. 19. Juni 1269. Berclitoldus Bambergensis Episcopus Ludovico Bavariae duci confert officium Dapiferatus ecclesiae suae, ex Imperatore Friderico abhinc devolutum, cum feodis pertinentibus in Nordgovia sitis, castro scilicet Hohinstein, advocatia Hersbruck, Yilseck, Auerbach, Pagenz, Yelden, sed reservata sibi advocatia civitatis Yilseck. 68 Testes: Henricus Spirensis episcopus, Walrabus praepositus Wormatiensis, Emicho comes de Lyningen, frater Bertholdi Episcopi, Fr. Burgrovius de Nuren- berg, Reinhardus de Hagenaue, Hermannus et Rudolphus de Hurnheim, Hada- marus de Labir, Meinhardus comes de Rotenek et alii quam phu'es. Actum et datum in campis apud Novcim civitatem (Neustadt a. d. Haardt), anno 1269, XTII. Kalendas Julii, duodecima indictione. Ussermann Episcop. Bamberg, cod. prob. pag. 172 sq. CXVII. 19. Juni 1269. Lodwici Coinitis Palatini Rheni, Ducis Bavariae, reversales, se officio Da- piferatus ecclesiae Bambergensis non alio modo, quam Fridericus Romanorum quondam Imperator, tempore Ekperti Episcopi, esse usurum, clerum et ministe- riales Babinbergenses ultra jus debitum non impediturum, nec Castrum ullum, vel munitionem de novo erecturum. Testes : Fridericus Burggravius de Nurenberg, Hermannus et Rudolfus de Hurnhaym, Hadmarus de Labro, Meinhardus Comes de Roteneck et alii. Actum et datum in campis apud Novam civitatem, anno 1269, XIII. Kalendas Julii, Indictione XII. Lang Reg. Boie. III. p. 329. CXVIII. Burggraf iriekirjj III. nnn ftärnberg stiftet im Master leilskotiii einen laljrtag für seine Mutter dementia. 8. September 1269. In nomine doinini Amen. Ne pia precedencium gesta posteris sint contro- uersie, uel litis materia, sed pocius deuote pietatis exempla, perutile iudicatur, quod rerum memoria litteris et testibus roboratur. Igitur presenti scripto in- notescat tarn instanti etati, quam future posteritati, quod vii' nobilis Fridericus burgrauius de Nurenberc, super grauaminibus multiplicibus et dampnis ecclesie halsbrunnensi ab ipso illatis, salubriter conpunctus, spe diuine propiciationis. Cur ia,in suam in Oberndorf,") cuius vsufructum nobilis domina Älheidis quon- dam Palatina Bawarie, ipsim Burcgrauii soror, pereipiet tempore vite sue, con- tulit cum omnibus attinenciis suis, quesitis et non quesitis, cultis et incultis, monasterio Halsbrunnensi, post mortem clicte sororis sue pleno jure quiete et libere possidendam, accedente consensu vxoris sue Elyszabeth ac predicte sororis, et trium quas tunc habuit fiücirum,") ita tarnen: quod de Redditibus eius- dem eurie, in Anniuersariis bone memorie matris sue clementis, ac antedicte sororis sue, ipsiusque burcgrauii et coniugis sue, conuentui liberaliter serviatur, ut defectus, quos conuentus per ipsum sustinuit, per huiusmodi servicia sup- pleantur, Preterea duas siluas, quarum vna dicitur forst, altera Gvnderamsgeseze, aput tiliam*") sitas, obpleniorem indulgenciam optinendam, prenotato cenobio dedit, perpetuo possidendas et pro suis vsibus modo quolibet dispensandas; ad quarum donationum euidenciam, presens instrumentum, cum subscriptione testiiun, Sigillo est eiusdem Friderici Burgrauii fideliter communitum. Testes sunt: Marquardus de Willehelmsdorf, Winhardus de Rorbacli, Arnoldus de Selsendorf, Heinricus de Maiental, Heinricus de Hidelbach, Brvno de Schonenberc, Cunradus de Kvrenburc, Wolkoldus de Nurenberc, milites; Marquardus phin- cinc, Cvnradus Stromaier, Fridericus Yngelter, Ilermannus Steiner, ciues Nuren- bergenses, et quamplures abi fide digni. Acta sunt liec Anno domini M° CO" LXIX., Juxta pontem Wikershoren , Sexto Idus Septembris. [Indicione XII. | (Driginal im -Königl. Inirisdjm Etidjsnnjjiuc. Das Burggräfliclie Siegel ist abgerissen; die Indiction mit anderer Tinte hinzugeschrieben. ") Oberndorf im Königl. Bair. Landger. Markter Ibach. "") An dieser Stelle findet sich bei Oetter II. 555. die, sowohl im Original als in den übrigen Abdrücken (bei Falkcnstein, Schütz, Wölckern) fehlende genealogische Notiz interpolirt: „nec non Ludeioici Comitis junioris de Oetingen ac Golfridi junioris de Jlohenloch, qui sunt generi Burcgrauii prelibati. "") Forst und Kondermannsgesess, zwei bei Linden im Königl. Bair. Landger. Markterlbach gelegene Wälder. CXIX. Inrggrof Jfriekiiij III. leiijt, mit Hillen seiner Cndjter Maria, tiein Halirstrmner ein IBurgletjn |n lürnberg. 17. December 1270. Fridericus Dei gracia Bvrcgravius senior de Nurenberch. Tenore presencium innotescere cupimus tarn presentibus quam luturis, quod consideratis fidelibus serviciis, que Conradus dictus Waldstromair nobis et antecessoribus nostris praestitit, cum consensu cbarissime filie nostre Marie Comitisse de Otingen , pre- fato castrensi domum nostram sitam iuxta Castrum nostrum, cum area adherenti 70 aliisquc pertinenciis, et decem libras denarioram monete Nurinbercheiisis, pro feuclo castrensi haereditario assignavimus et presentibus assignavimus (sie!), annis singulis ex precaria Ville nostre Gostenhove *) duobus terminis, in festo Wallpurgis et in festo Michaelis, juris titulo et absque impedimento colligendas. In cuius rei testiinonium et perpetuam linnitatem obtinendam, presentem inde paginam scribi facientes et sigillorum muniinine, nostri scilicet et filie nostre, duximus roborandam. Acta sunt liec in Nurenberch, Anno Doininice incarna- tionis MCCLXX., proxima feria quarta post dominicain, qua cantatur gaudete in Domino. Testes autem huius sunt: Arnoldus Dapifer de Iloheneke, Wal- therus et Burchardus fratres de Seckendorif, Iienricus et Hilpoldus de Lapide, Ramungus de Kamerstein, — de Butendorf, Gebehardus de Henfenveld, Lude- vvicus de Willehelmsdorf, Rudegerus de Brand, Burchardus Lerbaur dictus de Yurt, Bertholdus et Marquardus fratres dicti Pfinzinch, Sifridus dictus Ebener, Fridericus dictus Holsschuher, ministeriales et milites nostri; item Conradus Dapifer de Sibenbrunn, Gerungus Pincerna de Dringen aliique plures. (Detter Gesell, der Burggrafen II. S. 568. Das Original hat sicli leider noch nicht gefunden, was wegen des nur aus einer unzuverlässigen Abbildung bei (Detter (II. 346) bekannten Siegels der Gräfin Maria umsomehr zu beklagen ist. ') Jetzt Vorstadt von Nürnberg. CXX. 22. Februar 1271. Bertholdus Babenbergensis Episcopus curiam inEbelsvelt, quam Gertrudis relicta quondam Ottonis de Schonebrunnen ab Vlrico de Slvzelberch in feodo habebat, qui eandem ab ecclesia Babenbergensi titulo feodali habuit et quam ecclesie resignaverunt, donat et tradit monasterio dominarum in Sunnenvelt, ordinis Cisterciensis, jure perpetuo possidendam. Testes: Nobiles Fridericus Burggrcivilis de Nurenberch, Herdegenus de Grindelach; Ivunemundus de Lichtenvels, Iringus de Kunstet, Cunradus dictus Kroz et alii quam plures. Actum anno 1271, Dominica Invocavit. (Detter III. S. LI1I. sq. Vgl. (Hönn) Sachsen - Coburg. Iiistor. II. 28., wo die Urkunde in das Jahr 1270 gesetzt wird. CXXI. Ü5d]uf Icrtljnlb nnn Bainbrrg ncrtansdjt %n\\t an Burggraf iririirid) III. nun Moniberg. 24. August 1271. Nos Berhtoldus clei gracia Bambergensis Episcopus, tenore presencium constare volmnus vniuersis, quod dilecto avvnculo nostro Friderico Burcgravio de Nurenberg dedimus dilectos fideles nostros Ch. et Ot. de dytenhein, in quorum recompensacionem alios dare nobis et ecclesic nostre \ til<\s et eis consimiles compromisit. In huius rei testimonimn, presentem literam sibi dedimus nostri sigilli patroeinio roboratain. Testes huius rei sunt: Eberhardus et Ylricus de Slvezelberg, wol. dapifer, Chunradus Cracz et alii quam plures. Datum Bamberg, anno domini Millesimo ducentesimo septuagesimo primo, in die beati Bartholomei apostoli. Slnknnftsbnd) ks Jkrggrnftjjnms Uinrnbcrg. CXXII. 7. Februar 1272. Leo Episcopus Ratisponensis etLodwicus Palatinus Comes Rheni, DuxBa- warie, ob commissas diversas rapinas, incendia, injurias et damna, in arbitros compromittunt: videlicet Episcopus in Ylricum de Dorinberch, vicedominum suum, Praepositum Spaldensem, et in Chunradum de Erenuels et Baldwinum de Baerbing, ministeriales suos; Comes Palatinus vero in Winhardum de Ror- bach. Heinricum de Prisingen Camerarium et Wicluiandum vicedominum. Testes: Gebliardus Comes de Hirzperch, Fridericus Burcravius de Nvrem- berch, Rapoto et Diepoldus Comites de Ortenberch, Chunradus de Ilohenuels, Heinricus de Perge et alii quam plures. Actum et datum Ratispone, anno 1272, VII. Idus Eebruarii. Original im Jtänigl. JJairisdjtii Icidisordjiuc. 72 CXXIII. lisdjnf %n udii Eegtitsbtirg bclclinf Vit Burggrafen jFrirbririj III. imii Canrab mit dgalt unb (Dtfu'ingtn, nnb ifritkidj's CndjtEr, fcabttlj, mit Hicbtblb. 7. Februar 1272. Nos Leo miseratione diuina Ratisponensis Episcopus, Vniuersis presentes litteras inspecturis volumus esse notum, quod nos primo et principaliter infeu- dauimus nobilem virum Fridericum Bvrcrauium de Nvrenberch, de feudis infra scriptis, que ipse et progenitores sui a Ratisponensi Ecclesia hactenus tenue- runt; Postremo vero infeudauimus de eisdem nobilem virum C/wnradum Burc- rauium iuniorem. Infeudauimus etiam filiam ipsius Burcrauii senioris, Elizobetam iuniorem, de foro Rietvelden.*) Supradieti vero F. et C. Bvrcrauii, intendentes deuocioni nostre reddere gratas uices, promiserunt fide data, sicut in suis paten- tibus litteris continetur, quod predicta feuda que reeeperunt, quantum in eis est, non alienabunt, nec etiam transfeudabunt in quameumque personam aliam, Sed si sine heredibus mascidis decesserint, ad Ratisponensem Ecclesiam libere re- uertentur. Svnt autem ista feuda: forum Spalte, cum Ecclesia ibidem et iuribus suis, et tres partes Ciuitatis Orengoev, saluis aliis, que infuturum duxerint nomi- nanda. In cuius rei testimonium presentes litteras tradidimus Sigilli nostri robore communitas. Datum Ratispone, Anno domini M° CC° LXX" Secundo, VII. Idus F ebruarii. ißrißinnl im liinigl. Inir. Utiriisnrtljiut. Vgl. Leimes Nachrichten von Riedfeld etc. S. 75, und unten Nr. CXXXII. und Nr. C'CHI. *) Riedfelcl im Königl. Bair. Landger. Neustadt a. d. Aiseh. CXX1V. 4. März 1272. Bertholdus Babenbergensis Episcopus deeimam in Lochveit et molendinum in Horschelsdorf, quae Eberliardus de Gich in feodo habuit; item bona feodalia in Eberliarsdorf et Holzhusen, quae Heinricus de Hohenstein ecclesiae resigna- vit, proprietat Claustro beate virginis in Sunnenvelt. Testes: Fridericus Burgravius de Nurenberch, Eberliardus et Vlricus dicti de Sluzzelberch, Herdegenus Senior de Grindelach et alii quam plures. Datum Babenberch, anno 1272, IV. Non. Martii. Oetter III. S. LV. 10 Bd. II. 73 cxxv. 17. October 1272. Lodwicus Comes Palatinus Rheni, Dux Bawarie, civitatem Augustensein cum suis merchnoniis ac negotiis in specialem suam recipit protectionem. Testes : Hartmannus Episcopus Augustensis, Fr. Burgrauius de Nvrn- berch, Bertlioldns Comes de Greifspach, Hcinricus comes junior de Burgawe, Bertholdus Comes de Marsteten, Meinliardus Comes de Roteneck, Bertlioldus comes de Eschenloch, Chunradus de Luppurch, Chunradus de Haldenberch, Chunradus de Wildenrod et alii quam plures. Datum et Actum in Augusta, anno 1272, XVI. Kai. Novembris. (Original im Sütiigl. JJairisdjcii iirirljsnrtijiur CXXVL 22. August 1273. Gotliofridus Comes Seynensis declarat, quod Ludovicus Comes Palatinus Rheni Dux Bavariae cometiam Seynensem sibi contulit. Testes: Otto Praepösitus S. Widonis, Albertus Praepos. S. Cornel. Mun- sterii, Fridericus Burgravius de Nurenberg, Emicho Comes Sylvestris, Bertholdus comes de Eschenloch, Fridericus de Erenberg, Hermannus de Hachnar, Philippus et Gerhardus Dapiferi de Alzeya, Wernerus dictus Gutend et alii. Actum et datum Bac/ioraci, anno 1273, XI. Kai. Septembris. Tolner Eist. Palat. Cod. dipl. 71. Oetter II. S. 589. CXXVII. 22. September 1273. Grave Rudolff von Habsburg und von Kiburg, Landgrave zu Eisassen, überträgt seinem Oheim dem Burggrafen von Nürnberg und dem Marggraven von Ilachberg, seinen und des Graven Heinrich von Friburg Zwist mit dem Bischoff von Basel bis zu nächstem Gallitag zu schlichten. Datum anno 1273, festo S. Mauritii. Herrgott Geneal. Habsburg. III. p. 486. 74 CXXVIII. 7. October 1273. Rudolfus Romanorum in regem eleetus, Heinrieo Trevirorum archiepiscopo promittit, 1550 marchas solvere, pro expensis, quas idem apud Frankenvort pro electione sua fecisse dinoscitur, et pro hac summa pecuniae persolvenda constituit fidejussores: Wernerum archiepiscopum Maguntinum et Ludevicum comitem Palatinum Reni, nec non nobiles viros burgravium cle Norenberg, E. de Lynengen, FI. de "Vurstenberg. Actum et datum Frankenvort, anno 1273, sabbato post festum beati Remigii. Günther Cod. dipl. Rheno - Mosell. T. II. p. 381 sqq. CXXIX. ihjjubräf Innig iniinlptjs für Ißttrggrnf iritbrid] III., nnb mntndl ©essen Cörlitcr, über k s Ilmfjrafüiuiii Hörntarg. 25. October 1273. Rudolfus dei gracia Romanorum Rex Semper Augustus, vniuersis presentem paginam inspecturis salutem et credere subnotatis. Regalis preeminencie requirit honestas, vt singulos et vniuersos deuote nobis et fideliter famulantes condignis debeamus premiorum retribucionibus preuenire, vt spe remunerationis ceteri ad nostra et Imperii obsequiorum (sie!) confidentius animentur. Notuin igitur esse volumus et presentibus publice protestamur, quod nos aduertentes deuocionem et fidelitatem dilecti nobis Friderici Burcgravii de Nvrenberch, vniuersa bona infra scripta, videlicet: Comiciam Burcgrauie in Nvrenberch, Castrum quod tenet ibidem , Custodiamporte *) site prope idem Castrum, Judiciumprouinciale in Nvrenberch, eui etiam, vice Imperatoris, omne Judicium iudicans presidebit. Officialis eiusdem Burcgravii vna cum Sculteto nostro in ciuitate Nurenberch iudicio presidebit, Et quiequid emolumenti de ipso iudicio uel per homicidium, uel quem- cumque casum alium prouenerit, idem officialis duas partes eiusdem victus per se tollet. Dicto quoque Burcgrauio queque fabrica in Nvrenberch soluet vnum solidum annuatim, censumque tollet ab omnibus areis ab altera parte pontis, et de qualibet tempore messis unum messorem, terciam feram, terciam arborem de 10- foresto ac omnialigna iacencia in eodem; Officium deforesto ab ista parte pontis cum suis attinenciis; villam Werde, villam Buch,**) Opidum Sioant,***) Castrum Chrusenfi) Aduocatiam cenohii in Steina, ft) Decem libras denariorum de officio Sculteti in Nvrenberch, et decem libras de theloneo ibidem, cum reliquis feodis, que idem et sui progenitores a nostris autecessoribus habuisse dinoscuntur titulo feodali, concessimus in feodo, non solurn sibi, sed ettiam, ex liberalitate et gratia speciali, Mariefilie sue, vxore (sie!) Lodwici iunioris Comitis de Otinga, et ceteris iiliabus eiusdem Burcgrauii, sie tarnen : si eandem Mariam liberos, siue Masculini siue feminini sexus, habere contingat et decedere ipsum Burcgrauium sine liberis virilis sexus, quod eadem feoda remaneant aput Mariam et liberos suos, exclusis ceteris filiahus Burcgrauii memorati; Sed si ipsa Maria liberos liberos (sie!) non habuerit, dicta feoda ad rehquas filias Burcgravii, ipso mortuo, deuoluentur. Si vero dictum Burcgravium temporis processu lilium habere con- tigerit, velfilios, volumus, quod, cessante gratia facta suis filiabus, filiusvel lilii sui sueeedant in vniuersum Jus, quod dictus Burcgravius pater eorumdem habuit in feodis memoratis. Ad maiorem itaque obseruanciam premissorum et roboris firmitatem, scripta presencia nostri sigilli Karactere jussimus roborari. Datum Aquisgrani, Anno Domini M. CC. LXXIII., VIII. Kaiend. Nouembris, Indictione Tertia. (Original im liinigl. lairisrijtn licidisnrdjinc. Das Koni gl. Siegel hängt an roth seidener Schnur. Vgl. Nr. CCXLVI. Dieses Ilauptdocument über das Burggrafthum Nürnberg ist bei Oetter II. OOS., Schütz Corp. p. 100 und sonst noch häufig mit grösserer oder geringerer Sorgfalt abgedruckt. *) Das Vestner Thor. ") Bei Nürnberg gelegen. "*) Schwandt im K. Bair. Landger. Schwabach. Vgl. Nr. CXI. -j-) Creusen im K. Bair. Landger. Pegnitz. Vgl. Nr. LVIII. yj) Kloster Miinchsteinacli, im Königl. Bair. Landger. Neustadt a. d. Aiscli. Vgl. Nr. CI. CXXX. Mltliritf ks (Brjliisdjofs tum Mainj, jtir Itidisbtltlinang Inrggrof Jfritkidj's III. non iiirnliErg. 25. October 1273. Nos Wernherus dei gracia Archyepiscopus Moguntinus, sacri Imperii per Germaniam Archycancellarius, Notum esse volumus vniuersis et presentibus publice profitemur: quod Rudolfus diuina prouidencia Inclitus Dominus noster Romanorum Rex, nobis presentibus et videntibus, concessit Friderico Burcgrauio de Nvrenberch in feodo omnia bona, que pater ipsius ac alii progenitores sui 76 recipere et habere consueuerunt a regia magestate, et ex liberalitate consueta et gracia speciali indulsit, quod filia ipsius Burcgrauii Mario,, Vxor Lodwici Comitis Junioris de Otinga, et alle sue filie succedere possint et valeant in eisdem, secun- dum tenorein et modum expressum in litteris Domini nostri Regis memorati, nostro consensn et voluntate adhoc per omnia accedente. In cuis rei euidens testimonium et roboris firmitatem, presentes sigilli nostri munimine Jnssimns roborari. Datum Aquisgrani, Anno Domini M° CC° LXXHL, VIII. Kalendas Nouembris, Indictione Tertia. dDngiiml im Königl. IJairisdjcn leidjäardjinc. Ebendaselbst befinden sicli die gleichlautenden Willebriefe der Erzbiscliöfe von Trier und Cöln, sowie der von den weltlichen Kurfürsten von Pfalz, Sachsen und Brandenburg unter demselben Dato ausgestellte Willebrief. Vgl. die Abdrücke bei v. Stillfried Mon. Zoller. (d. a. 1843) I. p. 125 sqq. CXXXL 26. Februar 1274. Rudolphus Roman. Rex monasterio in Rebenhusen privilegia aFriderieo II. Rom. Imperatore impetrata renovat et confirmat. Testes: W. Moguntinus Archiepiscopus, II. Leodiensis Episcopus, L. Comes palatinüs Reni Dux Bawarie, AI. Dux Saxonie, prineipes; Fr id. Burcgravius de Nurenberg, II. comes de Fürstenberg, A. comes de Rotenburg, Ulricus comes de Astberg, B. de Drutburg Justiciarius curie. Datum Ilagenowe, anno 1274, IV. Calend. Marcii, Indictione II. »Original im Sitinrkgriifl. labiadjcn fflomaincn-Srdjiuc. cxxxn. Dir lisdjiif non litgtnstmrg sidjtrt kr driilin Iklljrili nnn Castrll, Cndjtcr Inrggraf Jfrichridj's III., Mb ItiinsfoIgB in 26. Mai 1274. Leo miseratione diuina Ratisponensis Episcopus, vniuersis presentes litteras inspecturis salutem cum noticia subscriptorum. Laudabile est scripture testimonium, quod facta presentium transmittit noticie posterorum. Nouerint itaque vniuersi, quos nösse fuerit opportünum, quod nos ad preces et instanciam 7/ nobilis viri Friclerici Burggrauii de Nurenberg consensimus et consentimus, quod in villa forali de Reitvelden , *) quam idcm dominus nobilis et progenitores ipsius ab ecclesia nostra in feodum habere et habuisse dinoscuntur, si ipsum sine liliis legitimis decedere contingat, filia suci Alhedis comitissa de Castel**) et Heinricus maritus eiusdem et libcri eorundem, si quos annuente domino in postcrum ipsos habere contingat, iure liereditario succedant ac eandem villam sibi retincant tytulo feodali possidendam, vtenclam, fruendam, eorumque liberi, cum perti- nentiis suis, pascuis, aquis scilicet omnique iure, quo prefatus nobilis suique antecessores ab ecclesia nostra ipsam retroactis temporibus liabuerunt; quod si forte nobilem prefatum comitem scilicet de Castel et vxorem eius absque liberis decedere contingat, consentimus per presentes, quod ad lieredes prefati Burc- grauii tunc sui proximiores feodum predictum perveniat sub forma superius expressa. Et ad huius scripti euidentiam et robur indubitatum, presens instru- mentum eidem Burcgrauio sigilli nostri munimine tradidimus communitum. Testes et C[ui interfuerunt predictis sunt hii: nobiles viri Comes Gotfrid de Senis et Comes Emicho dictus de Wildegrafe, Heinricus de monte, indes, etLudwicus de Isenburg et canoici quidam eiusdem ecclesie et multi alii fiele digni. Datum Lugduni, anno domini MCCLXX quarto, VII. Kaiend. Junü. Spiess Aufklärungen S. 209 fg. ') Iiiedfeld im Königl. Bair. Landger. Neustadt a. d. Aiscli. Vgl. Nr. CXXIII. und Nr. CCIII. "*) Excerpte aus 5 ehemals im Jolianniterliaus zu Würzburg befindlichen Urkunden, der Jahre 1273, 1276, 1293, 1299 u. 1306, welche Graf Heinrich v. Castell und seine Gemahlin Adelheid (jedoch ohne Erwähnung der Burggi'äflielien Familie) ausstellen, giebt Oetter Geschichte der Burggrafen II. 582 ff. CXXXIII. G. Juni 1274. Henricus Trevirensis, Guarnerus Maguntinus, Arcliiepiscopi, Conra- dus Argentinensis, Leo Ratisponensis, episcopi, Frederiem burcravius de Nuremberc et Gotifridus comes Seunensis, fatentur, se vidisse ac diligenter respe- xisse privilegia, nec non et iuramenta Othonis IV. et quondam Fredericiii. im- peratorum, non abolita, nec in aliqua sui parte vitiata, que quiclem clocumenta per Othonem S. Guidonis Spirensis prepositum, Rudolphi regis Romanorum cancellarium, lecta et propter supraclictos bur er avium et comitem, qui nec litte- ras, nec linguam latincim noverunt, fideliter fuerunt exposita. Acta sunt Lugduni, anno 1274, die 6 mensis Junii. Pertz Mon. Germ. IV. p. 396 sq. Vgl. ebendas. p. 397 sq. eine andere Beglaubigungs -Urkunde derselben Personen und von demselben Dato, worin des Burggrafen Friedrich in gleicher Weise gedacht wird. 78 CXXXIV, G. Juni 1274. Otlio prepositus S. Guidoiiis Spirensis, Rudolphi Romanorum Regis can- cellarius, confitetur, se privilegia, nec non iuramenta Ottonis IY. et quondam Frederici II. imperatorum non abolita, nec in aliqua sui parte vitiata diligenter inspexisse, de verbo ad verbum legisse, ac in theutonico idiomcite, propter infra- scriptos nobiles, exposuisse in consistorio Gregorii X. pape, adstantibus: reve- rendis patribus Joanne Portuensi, Petro Tusculano diaconis, cardinalibus; venerabilibus Henrico Trevirensi, Guarnero Maguntinensi, Engueberto Coloniensi, Conrado Magdeburgensi, Giselberto Bremensi, archiepiscopis; Conrado Argen- tinensi, Leone Ratisbonensi, Brunone Brixinensi, Ottone Mindensi, Frederico Merseburgensi, Guidone Misnensi, Joanne Kiemensi, üdebrando Eistetcnsi, episcopis; et nobilibus viris Frederico burcravio de Nuremberch ac Gottifredo comite Seunensi. Acta sunt Lugduni, anno 1274, die 6 mensis Junii. Pertz Mon. Germ. IV. pag. 395 sq. cxxxv. Hof lorggraf jFrichrid] 5 III. litten, ertljcilt pnli5t (Tregor X. kr lirdjr ji liitkek Hbiass. 8. Juni 1274. Gregorius Episcopus, Servus servorum Dei, Yniuersis Christi fidelibus per Moguntinens., Flerbipolens. et Babenbergens. ciuitatcs et dioeceses constitutis sa- lutem et apostolicam benedictionem. Piis fidelium petitionibus et praesertim illis, que ad diuini cultus augmentum et fidelium animarum salutem spectant, gratum nos decet praestare consensum. Ad instanciam igitur precum supplicum dilecti lilii, nobilis viri Friderici Burggrauii in Nuremberg, omnibus et singulis Christi fidelibus vere penitentibus, contritis et confessis, qui ecclesiam parochialem S \i\ Rietfeld, Ilerbipolensis dioeceseos, nuper e radieibus reedificatam, in singulis festiuitatibus: Natiuitatis Christi, circumcisionis, Theophanie, in die- bus olivarum, cene, parasceves, item in missis S. Matthiae, Walburgis, Jacobi, Michaelis, in diebus Patronorum ac dedicacionum S. Martini, Kyliani et Boni- facii; vel qui dicte ecclesie eimiterium orando pro fidelibus delunctis circuierint, vel corpus Christi aut oleum sanetum, cum portatur infirmis, ibidem secuti fue- 79 rilit, seu qui ad fabricam, luminaria aut alia ornamenta ecclesie predicte manus porrexerint adiutrices, aut in extremis laborantes quidquam legauerint suarum facultatum; item qui in eleuatione missarum in sepe dicte ecclesie Altaribus cele- brandarum, ob reuerenciam gloriosissimi corporis et sanguinis Domini nostri Jhesu Christi, genua flexerint deuote orando, item qui in serotina pulsacione campane, ob reuerenciam gloriose Yirginis Marie, flexis genibus ter Ave Maria cum deuo- cione orauerint, quotienscunque aliquid premissorum fecerint, de omnipotentis Dei misericordia et beatorum Petri et Pauli Apostolorum, nec non S. Martini, Kiliani et Bonifacii meritis et auctoritate confisi, quadraginta dies criminalium, annum venalium et vnam Karenam de iniuncta sibi poenitencia misericorditer in domino relaxamus. Dat. Lugduni, VI. Id. Jun., Pontif. nost. Ao. III. Spiess Aufklärungen S. 211. cxxxvi. 20. Juli 1274. Mangoldus de Newenburg, praepositus ecclesiae Herbipolensis, Heinricum de Ippensheiin et uxorem eius Engelin et pueros eius, qui se tempore Iringi epis- copi a nobili viro domino Friderico burggravio de Nuremberg, antequam Castrum Franckenberc *) in potestate Hiltebrandi et Gotfridi fratrum de Sawnsheim con- stituerat, sua pecunia se redemerant et absolverant, ab instantia praedictorum fratrum de Sawnsheim, videlicet super actione proprietaria, liberos et absolutos dicit et pronuntiat. Actum in curia praepositi supradicti, Anno domini M°CC°LXX quarto, feria sexta ante festum Jacobi Apostoli. Sna bcin (fnpialbndjt ks fflcntadjurbDiia ;n Himberg. *) Frankenberg im Königl. Bair. Landger. Uffenlieim. Vgl. Nr. CCXLI. cxxxvn. 17. August 1274. Rudolfus Romanorum Rex, coenöbium in Walkenriden sub sua et imperii protectione suscipit speciali, atque omnia privilegia, ab imperatoribus Romanis et regibus eidem concessa, confinnat. Testes : Lodewicus dux Bawariae, comes palatinus Reni; — Godefridus de Sygana, Heinricus de Vriburg, Hugo de Werdenberg, Albertus de Hohenberg, 80 comites, Fridericus et Conradus burgrauii de Nürinberch, Engdhardus de Wins- perch, Walterus de Clingin, magister Gotzo et magister Andreas, notarii regis. Datum Hagenoye, anno dominicae incarnationis MCCLXX quarto, XVI. Ka- lendas Septembris, indictione secunda, regni anno primo. Urkundenbuch für Niedersachsen, Heft II. S. 281 fg. cxxxvni. lorggraf Jrickiilj III. ntrkiljt, mit Millen meiner CndjtEr Maria, tum (tarn ein itirgleljtt gt Märttj. 24. December 1274. Fridericus Dei gracia Bvrggravius Senior de Nuremberch, universis presentem literam vel visuris vel audituris cupimus esse notum, quod, in presencia Serenissimi Domini nostri Rudolfi Romanorum Regis, fidelibus nostris Hermanno et Sifrido cognomine Ebener, civibus in Nurenberch, cum consensu karissime filie nostre Marie de Ottinge, mansionem castrensem in yilla nostra Werth") in plieo- dum concessimus, sub liac conditione, ut in Castro nostro nunc ibidem aedifican- dum (sie!) unam aream et aliqua aedificia ad propugnandum necessaria erigant, et deputavimus pro pheodo castrensi prefatis Hermanno et Sifrido XXIIH libras denariorum monete Nurinberchensis de reditibus nostris dicte Ville singulis annis, et quidem bis terminis, videbcet in festivitatibus beate Walpurgis et beati Michaelis, colbgendas. Ad cujus rei confirmationem, presentem paginam con- scribi et sigillis, nostro videbcet et filie nostre Marie, iussimus communire (sie!). Nos vero Maria Dei gracia Comitissa de Ottingen recognoscimus, nos ad hoc per omnia consensum nostrum dedisse. Acta sunt liec et data in Castro nostro Ka- delspurch, IX. Kai. Jan., Anno Domini MCCLXX quarto. Testes autem hujus rei sunt: Nobiles Viri Ludwicus Comes de Otingen, Hainricus Comes de Cbastel, filii nostri; Milites Arnoldus Dapifer de Hobenecke, Burchardus de Vendebacb et fibus ejus, Ilermannus de Lebezingen, Ramungus de Camerstein, Dietericus de Willebelmsdorf, Arnoldus de Seckendorf, Heinricus de Monte, Ilermannus de Rapide, Fridericus de Linde, Gerungus Pincerna de Oringe, Cbunradus de WaUsperg, Jobannes de Isenbeim, Conradus Scultetus Nurembergensis, Fridericus Holzschucher, Conradus Stromayr et abi quam plures. Oetter Gesch. der Burggrafen v. N. III. S. 100. ') Wörth, Vorstadt von Nürnberg. 11 Bd. II. 81 CXXXIX. 23. März 1275. Rudolphus Romanorum rex Privilegium eivibus Goslariensibus a Fride- rico II. Imperatore concessum ratum habet et confirmat. Testes : Ludovicus comes palatinus Rheni dux Bavariae, Johannes et Albertus fratres et duces Saxoniae, Frater Gerhardus de Hirtzberch magister domus Theutonicae, Fridericus Burggravius de Nürnberg, comes Theobaldus de Pliir- reto, Wernerus comes de Eppenstain. Datum apud Moguntiam, X. Kaiend. Aprilis, anno 1275. Heinecc. Scr. Rer. Germ. 290. CXL. 15. Mai 1275. Rudolphus Rom. rex decernit de iure Henrici et Ludovici comitum palati- norum Rheni ducum Bavariae, eligendi Romanorum regem. Testes: Hartmannus Augustensis, Hiltprandus Eistetensis, Ilenricus Tri- dentinus episcopi; — ex laicis filius regis Ludovicus comes palatinus Rheni dux Bavariae, Philippus dux Karinthiae, Meinhardus comes Tyrolensis, Fridericus Burgravius de Nürnberg, Henricus Marchio de Burgave, Ulricus de Helfenstain, Ludovicus de Otingen, Albertus et Burchardus de Hochenberg, Henricus de Fürstenberg, comites, etc. Actum et datum Augustae, Idibus Maii, anno 1275. Tolner liist. Palat. Cod. dipl. 75. CXL1. 18. Mai 1275. Rudolphus Romanorum Rex quaestionem, quae inter Henricum Episcopum Tridentinum et Meinhardum Tyrolis et Goritziae Comitem vertebatur, componit. Sigillator: Burggravius de Norembergh. Actum et datum apud Augustam, anno 1275, XV. Kai. Junii, Indictione III. Lünig Cod. dipl. Germ. IL. 862. 82 CXLII. 17. Juni 1275. Rudolphus Romanoruin rex confirmat privilegia monasterii Ebersberg. Testes : Hartmannus Augustensis, Ii. Tridentinus, Hilprandus Eystetensis, episcopi; — Ludovicus comes palatinus Rheni dux Bavariae, Philippus dux Carintliiae, Meinhardus comes Tyrolensis, Fr. Burggravius de Nurinberg, Geb- hardus comes de Hirschberg, Henricus comes de Furstenberg, Alb. comes de Hochenberg, Ludovicus comes de Olingen etc. Datum apud Augustam, anno 1275, XV. Cal. Julii. Hund Metrop. Salisburg. II. 190 sq. CXLIII. 17. Juni 1275. Rudolphus Romanorum Rex Monasterio Burensi confirmat Privilegium, a Friderico I. Rom. Imperatore anno 1155 eidem indultum. Testes: Tridentinus, Augustensis et Eistetensis Episcopi; Ludovicus Palatinus comes Reni, dux Bavarie, Philippus dux Karintliie, Meinhardus comes Tyrolensis, Burgravius de Nurenberg, Iieinricus comes Wirstenberg (sie!), Ger- hardus comes de Ilircisberg, et alii quamplures. Datum Auguste, XY. Kai. Julii, Indictione III., anno 1275. Mon. Boic. T. VII. p. 140. CXLIV. 20". October 1275. Rudolphus Romanorum rex, presentibus subscriptis prelatis, prineipibus et nobilibus imperii, spondet et jurat, quod omnes possessiones et jura Romane ecclesie bona fide protegat et servabit. Testes: nobiles imperii — — Odo Bisuntinus archiepiscopus , Johannes Leodiensis, Stephanus Parisiensis episcopi; Ludovicus comes Palatinus Rheni dux Bavarie, Fridericus dux Lotharingie, Conradus dux de Teclie, Fridericus burcgrcivius de Nuremberch, Albertus et Burchardus comites de Ho- henberch, Emicho et Fridericus comites de Linmgen, Eberhardus comes de Chazenellenpogen, Sigbertus comes de Werde, Thibaldus comes de Ferreto, 83 Henricus comes de Vriburch, Ludovicus comes de Ilohemberch, Hercnannus de Sulz, Mango!dus comes de Nellemburch et Eberhardus comes de Ilabisburch. Actum in ecclesia Lausanensi, anno 1275, indict. III., XIII. Kai. Novembris. Pertz Mon. Germ. IV. p. 403 sq. In einem anderen am darauffolgenden Tage (21. October) dem Pabst ertheilten Königlichen Schirmbrief (1. c. p. 404 sq.) findet sich Burggraf Friedrich unter denselben Zeugen. CXLV. 8. December 1275. Rudolphus Romanorum Rex civitati Argentinensi privilegia confirmat. Testes: Fridericus Spirensis et Ideinricus Basileensis episcopi; Philippus dux Carintie, Fridericus burggravius de Nurenberg, Emicho de Leiningen et Eberhardus de Katzenelnbogen, comites; Gotzo de Hohenloch etc. Datum apucl Hagenoicim, anno 1275, VI. Idus Decembris. Schoepflin Alsat. diplom. T.II. p. 10. Nr. 701. CXLVI. 29. December 1275. Rudolphus Romanorum Rex, cum in Monasterio Mulenbrunne existeret, lites inter Abbatem Monasterii de Alba et Simonem Geminipontis et Ottonem de Eberstein juniorem, qui advocatiam usurpaverant, ortas, mediante consilio Burggravii de Nürnberg aliorumque nobihum, composuit. Datum apud Rotenburg, IV. Kai. Januarii, Indictione IV., anno 1275. Besohl Do cum. rediv. p. 76 sq. CXLVII. 13. Januar 1276. Rudolphus Romanorum Rex Hermanno comiti de Ilenneberg, Margarethae coniugi eius, Bopponifiho eius et eorum heredibus comitatum Hollandiae et alia quaequebona, quae Florentius comes Hollandiae a se et imperio tenuit, confert. Testes: Fridericus Burggravius de Nurenberg, Ludovicus et filii eius de Oetingen, Henricus de Kastel, comites, Eberhardus et Ulricus de Schluzzelnberg. Datum apud Nurenberg, Idus Januarii, anno 1276. Gruner Opuscula II. 235 sq. 84 CXLVIII. 13. Januar 1276. Rudolphi Romanorum Regis litterae, quibus Hollandiae comitatum Johanni comiti Hannoniae confert, si contingat, Florentium comitem Hollancliae sine herede legitimo decedere. Testes: Yenerabiles Bertoldus et Bertoldus Herbipolensis et Babenbergensis Episcopi, principes; Fridericus Burgravius de Nurenberg, Ludovicus et filii sui Comites de Oetinghen, Henricus Coxnes de Kastel, Eberhardus et Ylricus fratres nobiles de Sluzzelnberg et alii. Datum apud Nurenberg, Idus Januarii, indictione IY., anno 1276. Mieris Chartcrboek I. p. 381. CXLIX. 22. Januar 1276. Rudolfus Romanorum Rex pactiones et condiciones, quas Philippus Dux Karinthye cum RegeBoemie inire coactus erat, in irritum revocat atque solvit. Testes : B. episcopus Ilerbypolensis, Illustris L. Comes palatinus Reni Dux Bawarie, Comes de Hennenberch, Purchgrauius de Nuernberch, Lud. et L. ac Ch. Comites de Otingen, R. Comes Palatinus de Tivwingen, AI. et Burchardus Comites de Hohenberch, Bereit. Comes de Grayfpach, II. et H. ac W. Mar- chyones de Burgov, Comes de Castel, G. Comes de Hirczberclt, II. Comes de Yeringen, Fr. de Zolre Comes, Hugo Comes de Monteforti, Chrafto, Got. et Ch. fratres de Hohenloch, Got. de Brvnek etc. Datum Nuerenberch, XI. Kaiend. Februarii, anno 1276. Wiener Jahrbücher der Literatur, Jahrg. 1845, I. S. 253 fg. CL. 7. Februar 1276. Literae reversales Hermanni de Staufe, super Castro Staufe, quod a Lud- wico Comite Palatino Rheni Duce Bavariae titylo feodali tenebat, non alienando, Rudolfi Regis et Friderici viri nobilis Burggraffii de Nurrenberg roboratae. Actum et Datum Nurrenberg, anno 1276, YH. idus Februarii. (Fischer) Erbfolge - Geschichte des Herzogthums Baiern S. 250 fg. 85 CLI. 21. Mai 127G. Compromissum Ludernd et Heinrid ducuui Bavariae in Leonein Episcopum Ratisponensem et Fridericum Burggravium Norimbergensem, arbitros. Datum Ratisponae, anno 1276, XII. Kai. Mali. Lang Reg. Boic. IV. p. 10. CL1L 21. Mai 1271). Leo Episcopus Ratisponensis et Fridericus Burggravius Norimbergensis, ar- bitri, edicunt: ut Ludovicus et Heinricus fratres, duces Bavariae, a festo Sancti Michaelis proximo per biennium ab armis inter sese recedant. Datum Ratisponae, anno 1276, XII. Kai. Maii. Lang Reg. Boic. IV. p. 10. CLIII. 29. Mai 1276. Laudum Leonis Ratisponensis Episcopi et nobilis viri Friderici Burcgravii de Nvremberch, electorum superabitrorum cum consiliariis, in causa Ludwici et Ileinrici comitum Palatinorum Rheni et du c um Bawarie. Actum et datum Ratispone, anno 1276, IV. Kalendas «Tunii. Original im Sättigt 3ßairiadjEit liririjstirdjiur. Anli. das Siegel Burggraf Friedricli's III. CLIV. 21. Juli 1276. Rudolplius Romanorum Rex litem inter Henricum Episcopum Tridentinum et Menhardum Comitem Tyrolensem amicabiliter componit. Testes: L. illustris comes palatinus Rheni, dux Bavariae, et spectabiles viri Fridericus Burcgrauius de Nurmberg, Duces de Tecke, Albertus et Burcardus de Hohenberg, L. senior et L. junior de Oetingen, Heinricus de vur- stinberg et Hugo de Werdenberg, comites. Datum Ulmae, anno 1276, in vigilia beatae Magdalenae. (Original im S. Ii. SJans- it. J>taatanrdjinr ;n Stirn. 86 CLV. Ixljnmitrs kr lliirnkrgrr liirgtr inekidj nik Ifcrkgcn gen. inl^djnlicr, als Bnrggrütlidje largiiiämier auf Iraftsljol 24. August 127(5. Ne ea, que geruntur in tempore, simul labantur cum tempore, necesse est, ut ea, que fiunt ad perpetuam rei memoriam, roborentur testimonio litterarum. Ilinc nos Fridericus et Herdegenus dicti Ilolzschuher, cives in Nuremberch, uni- versis presentem paginam inspecturis cupimus esse liotuin, quod nos nobilis viri, Domini nostri Friderici, Burcgravii de Nurenberch facti sumus castrenses in Castro suo apud Krafteshove,*) qui ad feodum castrense nobis dcdit medietatem dictc Ville et decimam ibidem, cum universis suis juribus et pertinenciis. Que omnia a prefato Domino nostro jure et titulo feodi castrensis possidebimus in hunc modum: quod si predictus Dominus Burcgravius nobis dederit L libras denariorum monete Nurinberchensis, ex tunc bona prefata ad cum transibunt, et nos de bonis nostris propriis ad valorem Y librarum denariorum antedicte monete assignabimus, quos prouentus a Domino nostro et heredibus suis in feodum castrense possidebimus. Deputauit etiam Dominus noster duas areas in prefato castro, ubi superius memoratum castrense feodum per residenciain personalem ibidem faciendam tenebimur fideliter deservire. In cujus rei testi- monirun presentem litteram dedimus, et ego Fridericus predictus pro me et pro Herdegeno prefato, qui proprio sigillo caret, hanc paginam meo sigillo duxi roborandam. Actum et datum in Nurenberch, in castro Domini Burc- grauii, VIIH. Kalendas Septembris, Anno Domini M. CG. LXXVI. Testes hujus sunt: Strenui milites Arnoldus Dapifer de Hoheneck, Waltherus et Gutend de Seckendorff, Ludewicus de Willielmsdorf, Rudegerus de Flechsdorf, Fridericus de Bruckeberg, Gotfridus deLinthe, Otto de Dietenhoven, Heinricus de Vende- bach, Cunradus de Tanne, Ramungus de Kanunerstein, Hermannus et Sifridus dicti Ebener, Heinricus cognomhie Magnus, Conradus dictus de novo foro, Bertholdus dictus Pfinzinch, Scultetus in Nurenberch, Conradus dictus Stro- maier, Werneherus dictus Niizel, Cognati mei, et alii quam plures. Üctter Gesell, d. Burggrafen III. S. 285. *) Kraftshof im Königl. Bairischen Landger. Erlangen. 87 CLYI. 26. September 1276. Rudolplius Romanoruin Rex Petro pataviensi episcopo confirmat miitarn in Obernberg et in Oeno fluvio. Testes: Maguntinus et Salzpurgensis Archiepiscopi, Chiemensis Episeopus, Illustres L. et H. fratres Co mi t.es Palatini Rheni duces Babarie, H. Landgravius Hassie, Principes; Marchio de Purgaw, Fridericus Burggravius de 'Nürnberg, Albertus de Hohenberg, F. de Leiningen, E. de Spanheini, comites. Datum Patavie in Castris, VI. Kai. Octobris, Indictione IV., anno 1276. Mon. Boic. T. XXVIII. 1. p. 400 sq. CLVII. 15. October 1276. Rudolfus Romanorum Rex confirmat civibus de Anaso privilegia a Lupoldo et Friderico quondam dueibus Austriae eis concessa. Testes: W. Maguntinus Archiepiscopus et Bertoldus Ilerbipolensis Episeopus, Illustris Luclowicus comes palatinus Reni duxBawarie, principes; Fridericus Burcgravius de Nürnberg, Hugo de Werdenberg, Albertus de Heigerloch et Fridericus de Liningen, Comites, etc. Datum in Castris apud Anasum (Ens), anno 1276, Idus Octobris. Kurz Oesterreich unter Ottokar Tli. II. S. 181 fg. CLvm. 24. November 1276. Rudolfus Romanorum rex forum seu mercatum Claustroneoburgi, antea die dominica institui solitiun, ob divini cultus reverentiam, transfert in diem lunae. Testes: W. Maguntinensis et Fr. Salzburgensis archiepiscopi, G. Ilerbipolensis, Chunradus Frisingensis, Leo Ratisponensis, Petrus Pataviensis et Johannes Chimensis episcopi; Illustres L. et H. comites palatini Reni duces Ba- varie, II. Lantgravius Hassie, Fr. Burgravius deNurenberg, Albertus de Hoen- berg, Manegoldus de Nellenburg et Otto de Eberstein, comites. Datum in castris ante Wiennam , anno 1276, VIII. Cal. üecembris. Fischer Gesell, von Kloster - Neuburg II. 265. 88 CLIX. 3. December 1276. Rudolphi Romanorum Regis literae Ecclesiae Pataviensi datae. Testes: Fridericus Salisburgensis archiepiscopus, Bertholdus Babenber- gensis, Leo Ratisponensis, Petrus Bathaviensis, Chunradus Frisingensis episcopi; Ludwicus Comes Palatinus Rheni Dux Bavariae, Meinhardus Tyro- lensis, Fridericus Burggravius de Nürnberg, Hugo de Werdenberg, Fridericus de Leininge, Ulricus de Hewnburg, Ilainricus de Phanberg, Gebhardus de Chazenelpogen. Datum Wiennae, anno 1276, III. Non. Decembris. Ocfele S. K. B. I. p. 717. CLX. 25. December 1276. Rudolphus Romanorum rex confirmat privilegia, Monasterio Garstensi a dueibus Austriacis indulta. Testes: Fridericus Salzburgensis Archiepiscopus, Bertoldus Babenbergensis Episcopus; Illustris Ludovicus Comes Palatinus Reni Dux Bavarie, Fridericus Burcgrcivius de Nurenberg, Albertus et Burcardus de Hohenberg, comites; Otto de Ilaselowe, Lutoldus de Kunringen etc. Datum Wienne, VIII. Cal. Jan. 1276. dDriginnl im Srrjjinc bea Hoste (ßnraten. CLXI. 30. December 1276. Testimonium Leonis Ratisponensis episcopi, Ludovici comitis Palatini Reni ducis Bawarie et Heinrici Landgravii Hassie super concordia, qua, mediantibus B. Ilerbipolensi et B. Olomucensi episcopis, et illustri principe 0. marchione Brandenburgensi et viro nobili Fr. burggravio de Nürnberg, Ottocarus Rex Boemie jus omne, quod in Austriam, Styriam, Carinthiam, Carniolam etc. praetendebat, cedit Rudolfo Romanorum Regi. Datum Wienne, III. Kai. Januarii, Indictione V., anno 1276. Pertz Mon. Germ. IV. p. 409. CLXII. 18. Januar 1277. Rudolplii Romanorum regis sententia contra infeoclationein Episcoporum, capitulis irrequisitis. Iii sunt principes et nobiles, per quos eadem sententia extitit promulgata: Fridericus Saltzburgensis Arcliiepiscopus, Bertholdus Babenbergensis, 1 ,eo Ratis- ponensis, Petrus Pataviensis, Chunradus Frisingensis, episcopi; Ludwicus comes Palatinus Reni dux Bawarie, Minbardus Tirolensis, Fridericus burcgra- vius de Nurenberch, Hugo de Werdenberch, Fridericus de Leininge et alii. Datum Wienne, fer. II. ante conversionem S. Pauli, anno 1277, Indict. Y. Pertz Mon. Germ. IV. p. 412. CLxm. 20. Februar 1277. Rudolphus Romanorum rex privilegia, ab Ottocaro et Leopoldo quondam ducibus ordinibus et ministerialibus Styriae concessa, confirmat. Testes: Fridericus archiepiscopus Salzburgensis, Berchtoldus Bambergen- sis, Conradus Frisingensis, Petrus Pataviensis, Leo Ratisponensis, episcopi; Fridericus Burggrauius de Nürnberg, Hugo comes de Bertenberg (sie!), Eber- hardus comes de Kazenellenpogen, Fridericus comes de Leyningen et plures alii. Datum Wienncie, X. Calend. Martii, indictione V., anno 1277. Ludewig Reliqu. Mscpt. T. IV. p. 258 sqq., mit dem falschen Dato „Cal. Mart" CLXIV. Dir liidinf mm ircisiiipii teWjnt kn itirggrafcii Jnekid] III. noii Mürnherg mit Jpfelb. 21. Februar 1277. Nos Chunradus dei gracia Frisingensis Episcopus notum esse volumus pre- sentium inspectoribus vniuersis: quod nos excellenti viro domino Friderico Piirch- grauio de Nvremberc/c, propter fidem et deuocionem quam gerit et gessit actenus 90 nobis et Ecclesie Frisingensi, vniuersa fepda super Ibesueld, *) sita circa Amsteten, que quondam vir discretus Heinricus de Seuelt a nobis in feodo tenuit et pos- sedit, titulo contulimus feodali, exhibentes nos pro ipso de eisdem feodis Aucto- rem, quod vulgo gwer dicitur, corain quocumque Judice competente. In cuius rei testimonium presentem cedulam prefato domino F. tradidimus nostri Sigilli munimine roboratam. Datum Wienne, Anno domini Millesimo ducentesimo LXX Septimo, non. Kalendas Martii. (Original im Höttigh 33airisrl)cn Bcidjsnrrijiuc. Vgl. Meiclielbeck Hist. Frising. II. 2 89; Spiess Nebenarb. II. 28. Bei Schütz corp. dipl. IV. 97. irrig unter dem Jahre 1270. *) Ipsfcld unweit Amstetten, in Unter-Oesterreich. CLXV. Idljnrentrs ks IBituggrafen JViebridj uoti lürnkrg, tocgen Ipftlir. 21. Februar 1277. Nos Fridericus Purchgravius de Nu[e]renbercli ad memoriam universorum tarnpersencium (sie!) quam futurorumprevenire (sie!) cupimus et portendi (sie!), quod cum venerabilis in Christo Pater ac Dominus noster Chunradus Frisin- gensis Episcopus nos ac nostros heredes de bonis in campo Ibsvelde sitis circa villam Amsteten, que felicis recordacionis Dominus Heinricus de Sevelt ab Ecclesia Frisingensi titulo feudali tenebat, omni jure infeodare graciosius digna- retur, primo et prineipaiiter subsequens articulus tactus fuit, videlicet: quod eadem feoda nec vendere, alienare, vel alicui persone infeodare possemus, nisi habito super consilio supradicti Episcopi et favore, que si forte aput nos con- venire vel emere nollet, vel non posset x'aeione debita mediante, alteri persone, cuicumque voluerimus, memorata bona vendendi teneamus liberam facultatem. In cujus rei memoriam presens scriptum confici voluimus, nostrique sigilli robore consignari. Dat. et act. Wienne, anno Domini MCCLXX septimo, Villi. Kaiend. Marcii. Meichelbeck Hist. (Frising. II. 2. 89. 12" 91 CLXVI. 4. März 1277. Literae confirrnatoriae Rudolphi Rom. Regis, quibus fundationem monasterii in Suselitz, ab Ilenrico Misnensi Marchione factam, approbat. Testes: Fridericus Arcliiepiscopus Salzburgensis, Bertoldus Babenbergen- sis, Leo Ratisponensis, Petrus Pataviensis, Episcopi; Fridericus Burgrcivilis de Nurenbercli, Ulricus Comes de Hunenburch etc. Datum Wienne, TV 7 ". Non. Marcii, anno 1277. dkigitinl im -Konigl. |>ndjsisdjrn ijnnptstnntsnrrjjinr. CLXV1I. 17. März 1277. Rudolfus Romanorum rex confirmat Privilegium Friderici I. imperatoris, episcopis Cliiemensi et Seccoviensi collatum. Testes: Fridericus Salzeburgensis arcliiepiscopus, Berchtoldus Bamber- gensis, Cunradus Frisingensis, Petrus Pataviensis, Leo Ratisponensis episcopi; Fridericus Burggravius de Nürnberg, Hugo de Werdenberg, Fridericus de Leiningen, comites, etc. Datum Wyennae, XYI. Kai. Aprilis, anno 1277. Puscli & Froelich dipl. Styriae I. 336. CLXVIII. 22. März 1277. Rudolphus Romanorum Rex Abbati et fratribus Ecclesie de Altlia Privilegium immunitatis mutae per Austriam, a Friderico quondam duce Austriae in- dultum, confirmat. Testes : -Nobiles viri Burgr avius de Nurenberg, de Stubenberg, Fridericus de Petovia et alii. Datum Wienne, XI. Kaiend. Aprilis, Indictione Y., anno 1277. Mon. Boic. T. XV. p. 12 sqq. 92 CLXIX. 24. März 1277. Rudolfus Romanorum Rex confirmat Privilegium, Monasterio Sancte Marie de Scotis in Wienna ab Heinrico duce Austriae indultum et a Friderico II. Rom. Imperatore confirmatum. Testes: Fridericus Salzburgensis Arcliiepiscopus, P. Pataviensis, L. Ratis- ponensis, B. Babenbergensis, C. Frisingensis, Episcopi, et nobilis vir Burgravius cle Nojinberch. Datum Wienne, IX. Kai. Aprilis, Indictione V., anno 1277. v. Hormayr Geschichte von Wien I. Urk. S. XCII. Nr. 34. CLXX. 6. Mai 1277. Bruno Olnmcensis episcopus, Zmilo purcliravius Yetoviensis, magister III- ricus notarius, procuratores et nuncii speciales domini 0. Boemie regis, cum viro nobili domino Friderico purchravio de Nurenberch, plenum mandatum liabente a Rudolpho Romanorum rege, post multos tractatus pacem, amiciciam et unio- nem indissolubilem ordinant et firmant inter Romanorum et Boemie reges, sub modis et condicionibus in dicti Rudolphi regis patentibus litteris comprehensis, quorum tenor inseritur. Datum Wienne, pridie Nonas Maji, indictione V., anno 1277. Pertz Mon. Genn. IV. p. 413 sqq. CLXXI. 6. Mai 1277. Ottoeari Boemie regis ratificatio pacis, inter se et Rudolpluun Romanorum regem, per Episcopmn Olmucensem, Zmylonem purchravium Vetoviensem, ma- gistrum Ulricum notarium et nobilem virum dominum Fridericum purchravium de Nurnberch ordinate. Datum Wienne, anno 1277, pridie Nonas Maji. Pertz Mon. Germ. IV. p. 415 sq. 93 CLXXH. 18. Mai 1277. Rudolfi Romanorum Regis litere de matrimoniis ministerialium suorum cum Frisingensis ecclesie ministcrialibus contractis et liberis ex liujusmodi matri- monio procreatis. Testes: Fridericus Salzburgensis archiepiscopus, Bertoldus Babenbergen- sis, Petrus Pataviensis, — episcopi; Heinricus Comes Palatinus Rheni dux Bawarie, Fridericus Purchgravius de Nürenberch. Actum Wienne, anno 1277, XY. Kai. Junii, Indictione V. Meiclielbeck Hist. Frising. II. 2. p. 80. clxxiii. 18. Mai 1277. Rudolfus Romanorum Rex episcopo Frisingensi concedit jus metalli fodi- narum in prediis seu fundis ecclesie sue. Testes: Fridericus Salzburgensis archiepiscopus, Bertoldus Babenbergensis, Wernhardus Seccoviensis, episcopi; Heinricus Palatinus Comes Rheni dux Bawarie, Fridericus Purchgravius de Nüremberch. Datum Wienne, anno 1277, XY. Kai. Junii, Indictione Y. Meiclielbeck 1. c. II. 2. p. 81. CLXXIV. 18. Mai 1277. Rudolfus Romanorum Rex Chunrado episcopo Frisingensi prerogativam gracie, quam priucipes Austrie domui sue, quam habet in Wienna, concesserunt, auctoritate regia confirmat. Testes: Fridericus Salzburgensis archiepiscopus, Bertoldus Babenbergensis, Petrus Pataviensis, Episcopi; Hainricus Palatinus Comes Reni dux Bawarie , Fridericus Purchgravius de Nürenberch. Actum Wienne, anno 1277, XV. Kai. Junii, Indictione Y. Meiclielbeck 1. c. II. 2. p. 82. 94 CLXXV. 19. Mai 1277. Rudolfus Rom. Rex ratam habet obligationem fori in Aspaeh, faetam eeclesie Frisingensi a Friderico quondam duce Austrie et Styrie, qui ipsum forum in feodo tenebat ab ecclesia dicta. Testes: Fridericus Salzburgensis Archiepiscopus , Bertholdus Babenber- gensis, Petrus Pataviensis, Episeopi; Hamricus Comes Palatinus Rheni Dux Bawarie, Fridericus Purchgravius de Nurenberch. Actum Wienne, anno 1277, XIY. Kai. Junii, Indictione V. Meichelbeck 1. c. II. 2. p. 85. CLXXVI. 19. Mai 1277. Rudolfus Rom. Rex ratum habet jus eeclesie Frisingensi concessum in foro Aspach, simulque recognoscit, Cliunradum Episcopum filiis suis, Alberto, Hart- manno et Rudolfo, feoda que Duces Austrie, Styrie et Karinthie ab Ecclesia Frisingensi possederunt, titnlo feodali contulisse. Testes: Fridericus Salzburgensis Archiepiscopus, Bertoldus Babenbergen- sis, Petrus Pataviensis, Episeopi; Ilainricus Comes Palatinus Reni dux Bawarie , Fridericus Purchgravius de Nurenberch. Actum Wienne, anno 1277, XIV. Kai. Junii, Indictione V. Meichelbeck 1. e. II. p. 83 sq. CLXXVH. 19. Mai 1277. Rudolfus Rom. rex notum esse vult, Cliunradum episcopum Frisingensem advocatiam in Enzinstorf filiis suis Alberto, Hartmanno et Rudolfo in feodum contulisse. Testes: Fridericus Salzburgensis Archiepiscopus, Bertoldus Babenbergen- sis, Petrus Pataviensis, Episeopi; Hamricus Comes Palatinus Reni Dux Bawarie, Fridericus Purchgravius de Nurenberch, Actum Wienne, anno 1277, XIV. Kai. Junii, Indictione V. Meichelbeck 1. c. II. 2. p. 84 sq. CLXxvni. Burggraf Jfritbridj III. tion lürnkrg befreit ks Hasfer fiaitimljnslaiij tum km Icnlmrgcr Hall. 24. Mai 1277. In nomine sanete et indiviclue Trinitatis, Ego Fridericus Purcravius de Nurnberch omnibus fidelibus in perpetuum. quoniam ea, qne ab antecessori- Ims nostris ad promotionem ecclesiarum et personarum Deo militantium sunt concessa, et debemus et volumus non minuere, sed augere, Hoc ipsum feliciter attendentes, Notum faeimus universis: quod nos ab reverentiam Dei et omnium Sanctorum et in redemptionem peccatorum meorurn et antecessorum, nee non etiam successorum meorurn, ecclesie Cisterciensis ordinis in Raitenhaslach con- cessam et ex antiquo approbatam libertatem et gratiam, ad instantiam et peti- tionem viri religiosi Chunradi tunc Abbatis ibidem, innovamus, videlicet, ut fratres illius ecclesie duo talenta salium ampli ligaminis singulis annis semel, quando eis placuerit, et in ascensu et descensu victualia sua et alia sibi perti- nentia, in tanta per Castrum Neunburch deferant libertate, quod nullus mutario- rum, aut officialium nostrorum occasione rerum eisdem fratribus pertinentium aliquam mutam, seu exaetionem requirere audeat, vel presumat, excepto iure mutariorum, quod ad valorem denariorum duodeeim estimatur. Super hac igitur donationis libertate presentem cartam tradidi sigilli mei Karactere insignitam. Datum Wiennae, anno domini MCCLXXVII., Nono Kalendas Jimii. Monum. Boic. T. III. p. 174. CLXXIX. Burggraf Jrickid] rrljalt I'djcn tinin Bisdjnf tum Jreisiiigcn. 6. Juni 1277. Nos Chunradus dei gratia Frisingensis Episcopus, Notuin esse volumus presentium inspectoribus vniuersis, quod nos vniuersa feoda, que nobis per mortem Marquardi Priuhauen vacare ceperunt, dilecto Consanguineo nostro, viro nobili clomino F. purchgrauio de Nuremberch. contulimus, Sibi suisque heredibus Masculis fcodali titulo possedenda: exhibentes nos pro ipso eorumdem feodorum 96 auctorem, quod wlgo gwer dicitur, coram quocumque Judice competente. In cuius rei testiinoniuni presentem cedulam ipsi tradidimus nostri Sigilli muni- mine roboratam. Datum aput Waidhouen, anno domini M. CC. LX X Septimo, VIII. Idus Junii. ODriginnl im Juittigl. laitisdjtit Sridjäarrjjinc. CLXXX. 10. Juni (1277). Epistola Fr. Purchgravii de Nuerenberch, qua Chunrado Episcopo Frisin- gensi notum facit, quod R. Rom. Rex Sumeravario Capitaneo Anasi seriöse mandavit, ut absque difficultate qualibet possessionem fori Aspach non diiferat ei assignare. Datum Wienne, IV. Idus Junii. Meichelbeck Hist. Frising. II. 2. p. 94, ohne Jalir. CLXXXI. 13. Juni 1277. Rudolfus Rom. Rex Leoni Ratisponensi Episcopo mundiburdium quoad possessiones quasdam in Austria concedit. Testes : Petrus Pataviensis, Johannes Chymensis -Episcopi; Fridericus Burcgravius de Nüremberch, Otto de Ilaslawe et plures alii. Datum Wienne, anno 1277, Idus Junii, Indictione V. Ried Cod. diplom. Ratisbon. T. I. p. 546 sq. CLXXXII. Merkgcn nan (irinMailj mirii mit lisdinf lirtjjalii nun lambErg bnrdj Inrggrof irirtridj non liirnkrg narglidjcn. 15. Juni 1277. Ego Herdegenus de Grindelach notum facio vniuersis presentes litteras inspecturis, quod, exorta inter venerabilem dominum meum, Rerchtohium Epis- copum Babenbergensem ex una parte, et nie ex altera, super Castro Ahorn et eins attinenciis, materia questionis, tandem nos ambo ex utraque parte in nobilem 13 Bd. II. 97 virmn dominum meum Fridericum Burgrauium de Nurenberch compromisimus taliter: vt qualitercunque dictus Burgrauius huiusmodi questionem decideret, id ratum et gratum habere deberemus. qui videlicet Burgravius predictam questionem in hunc modum diffiniuit, seilicet, vt Ego accioni et omni iuri quod in dicto Castro et eins attinenciis habebam, uel habere uidebar, cederem, et ex- presse renunctiarem, quod eciam feci; Dictus quoque dominus meus Episcopus michi Centum libras denariorum Babenbergensium debeat dare, cuius pecunie idem dominus meus Episcopus in festo Beati Martini proxime venturo Quinqua- ginta libras, et in festo Beate walpurgis Quinquaginta soluere michi debet. In cuius rei testimonium, presentem litteram prefati domini Burgravii et mei sigil- lorum robore communivi. Huius rei testes sunt: dominus Ramungus de Chamer- stein, Kupertus de Hertenstein et Rugerus de Zucha mihtes; Fridericus et wern- hardus prefati domini mei Episcopi Notarii, et alii quam plures. Datum winne, anno domini Millesimo Ducentesimo Septuagesimo Septimo, In die beati viti. (Original im Kiiitigl. Sniriadjm Iridjsartjjiae. Die Siegel sind abgefallen. CLXXXIII. Iraft noii lioljciilolje nrrkauft mi lnrggraf Jncöridj oon itiinilicrg scint dMter j\i lenisfelkii. 30. Juni 1277. Nos Krafto nobilis de Holienloch, notum faeimus vniuersis, quod nobili viro domino Friderico Purcgravio de Nvrenberch uniuersa bona in villa Berns- velden, *) et alia bona que frater noster felicis recordacionis Cvnradus de Holienloch apud dominum Hiltprandum pie memorie de Sawensheim pro Ducentis marcis puri argenti noscitur comparasse, dedimus pro eisdem CC tis marcis, quas antedicto fratrinostro concesserat, proprietatis ac omnis iuris titulo possidenda; Ilac c.ondicione adiecta: quod si eadem bona a proximo festo beati Martini infra annos Quinque continuos absoluere seu redimere decreuerimus, nos, uel he- redes pretaxati fratris nostri, apud predictum dominum Burcgravium et suos heredes pro summe predicte pecunia redimendi teneamus liberam potestatem, quocumque tempore annorum expressorum nobis videbitur expedire. Ad rati- licacionem vero et confirmationem totius donacionis nostre, ipsi domino Burc- gravio obligauimus Gotfridum patruum nostrum de Praunekke, Gotfridum de 98 Holienloch, Grernodum de Hartenstein, Gernodum de Partenawc, Hermannum de Seheim, Ottonem de Rotingen et Rudegerum fratrem suum, ut quando liberi sepedicti Cvnradi fratris nostri ad annos discrecionis peruenerint, talis donacio per eosdem memorato domino Burcgravio, uel suis heredibus, confirmetur. In cuius rei inemoriam presens scriptum conscribi voluimus nostri sigilli munimine roboratum. Datum et actum Wienne, anno domini M. CC. LXXVII., II. Kalen- das Julii, Indictione Quinta. ißriginnl im Sötiigl. Snirisdjrn Ifidjäarrijinc. ') Benisfelden im Ivönigl. Wirteinberg. Oberamt Mergentlieiin. CLXXX1V. 21. Juli 1277. Fridericus Saltzburgensis Archiepiscopus feuda Ecclesie sue, per mortem Principum Austrie, Styrie, Karinthie, Carniole et Marchie vacantia, Illustribus filiis Rudolti Rom. Regis, Alberto, Hartmanno et Rudolfo, confert. Testes: venerabilcs Perhtoldus Babenbergensis, Chunradus Frisingensis, Petrus Patauiensis — Episcopi; ac honorabiles viri Ludwicus Illustris Comes Palatinus Reni, dux Bawarie, Albertus Dux Saxonie, Fridericus Purgrauius de Nvrenberch, Heinricus Margrauius de Hahperch, Hugo Comes de Werdenberch, Eberhardus Comes de Habspurch, Comes Albertus et Purcharclus fratres de Ilohenberch, Hainricus comes de Furstenberch, Thibaldus Comes de Pfirreto et alii quam plures. Datum et Actum Wienne, anno 1277, XII. Kalendas Augusti. Wiener Jahrbücher Jahrg. 1845, I. S. 255 fg. CLXXXY. Im Jahre 1277. Ottokari Boemorum Regis literae Rudolpho Rom. Regi directae, in quibus inter alia confitetur: quod, Domino F. viro nobili Burcgravio de Nurenberg apud se in Opavia constituto, inter singulas gracias, quas per ipsum a Rudolpho Rom. Rege petebat, hoc praecipuum petivit, ut servitores sui sibi et suis heredibus integrahter remanerent; ac demum eodem F. Burcgravio de Nurenberg cum domino viro nobili comite de Yurstenberg ad se iteratis viribus veniente Pragam, ejusdem intentionis fuit sicut prius. Kopp König Rudolph und seine Zeit I. S. 892. Das Schreiben K. Ottokars ist d. d. Podicbrad II. Cal. Novbr. (31. October) 1277; die Anwesenheit des Burggrafen zu Tr Oppau fällt in den Monat August, in Prag war er im September d. J. 13* 99 clxxxvi. 12. September 1277. Otakarus rex Boemie profitetur, quod pacem et concordiam inter se et Ro- manorum regem, ab Olmucensi episeopo, Zmilone purchravio de Vetow, ma- gistro Ulrieo prothonotario et nobili vivo Friderico purchravio de Nuremberch, novissime ordinatam servabit. Datum Präge, anno 1277, pridie Idus Septembris, VI. indictionis. Pertz Mon. Germ. IV. p. 419 sqq. clxxxvii. 2G. September 1277. Rudolplius Romanorum Rex monasterium in Lilienveld in suam et imperii protectionem recipit et omnia privilegia et jura ejusdem confirmat. Testes : Petrus episcopus Pataviensis, Hainricus episcopus Tridentinus, Ludwicus palatinus comes Rheni, Albertus dux Saxoniae, Otto lilius Hainrici ducis Bauariae, Fridericus Burggravius de Nurnbercli , Hainricus comes de Vor- stenberch. Eberhardus comes de Chazenelenbogen, Gerardus comes de Hirz- bercli. Datum Wienne, VI. Kai. Octobris, anno 1277. Hantlialer fasti Campilil. p. 1125. clxxxviii. 18. October 1277. Rudolphus Romanorum Rex Monasterio Metmensi privilegia circa thelonea confirmat. Testes: B. Babenbergensis, P. Pataviensis, H. Tridentinus et Wer. Seco- viensis Episcopi; illustres L. Comes Palatinus Reni, Dux Bavarie, AI. dux Sa- xonie; Spectabiles viri Eberhardus Comes de Chatzenellenbogen et IT. comes de Pfannberch; Nobiles viri F. Burlegravius de Nurenberch, F. de Bonlandia et alii quam plures. Datum Viene, XV. Kalendas Novembris, anno 1277, Indict. VI. 3Ion. Boic. T XI. 453 sq. 100 CLXXXIX. 25. October 1277. Chunradus episcopus Frisingensis filiis Rudolphi Rom. Regis titulo feodali confert forum in Aspach. Testes: Bertoldus Babenbergensis, Petrus Pataviensis, Johannes Chye- mensis, Wernhardus Seccoviensis Episcopi; Ludovicus comes palatinus Rheni dux Bawarie, ... dux Saxonie, Dom. Fridericus Purkgrcivius de Nuremberck, Ulrieus de Tavuers et alii. Acta Wienne, anno 1277, YIII. Cal. Novembris. (ßrigiunl im 11. 11. liaita- mtö J>taataardjiue jti Stielt. cxc. Im Jahre 1277. Rudolfus Rom. Rex recognoscit obligationem fori in Aspach et villarum Probstorf, Urvar et Schoenna, ita, ut Episcopus forum et villas predictas teneat donec ei 800 marce fuerint persolute. Testes: Bertoldus Babenbergensis, Petrus Pataviensis, — — episcopi; Ludwicus Comes Palatinus Reni Dux Bawarie, Albertus dux Saxonie, Fridericus Burchgravius de Nurenberh, Ulrieus de Touuers et multi alii. Actum Wienne, anno 1277. Mciclielbeck Hist. Frising. II. 2. p. 94 sq. Das mangelhafte Datum ergänzt sich aus der vorhergellenden Urkunde. cxci. Im Jalirc 1277. Chunradus episcopus Frisingensis Rudolphe Regi ejusque liliis confert universafeoda, que quondam duces Austrie, Styrie, Karinthie etc. feodali titulo ab ecclesia Frisingensi possederunt. Testes: Bertoldus Babenbergensis, Petrus Pataviensis, Johannes Chye- mensis, Wernhardus Seccoviensis Episcopi; Ludbicus comes palatinus Reni Dux Bawarie, ... dux Saxonie, Fridericus Purckgravius de Nuremberk, Vlricus de Tavuers et alii. Actum Wienne, anno 1277. (Original im S. I. Jijaits- nttb Jtautsardjitic jii lüitn. Ohne Monat und Tag; aus der Gleielilieit der Zeugen mit denen in Nr. CLXXXIX. ergiebt sich aber, dass sie hierher gehöre. Abdruck bei I.iclmowsky Gesell, d. H. Habsburg, Tb. I. Urk. p. CI.XVI. IUI CXCII. 11. November 1277. Rudolfus Rom. Rex litem inter Wernhardum Episcopum Seccoviensem et Ditmarmn militem dictum de Stretwich componit. Testes: Berhtoldus Babenbergensis, Petrus Patauiensis, Johannes Chy- mensis Episcopi; Albertus Dux Saxonie, Fridericus Purgravius de Nurenberch, Viricus de Toufers, Otto de Haslaw etc. Actum et datum in Haimburga, anno 1277. III. Idns Novembris. Murr Journal zur Kunstgeschichte Th. XIV. S. 312 ff. CXCHI. 24. November 1277. Rudolphus Romanorum Rex grates refert Petro pataviensi episcopo, cpiod feoda omnia in terris Ottocaro regi ablatis adjudicaverit filiis suis, Alberto, Ru- dolpho et Hartmanno. Testes: Bertoldus Babenbergensis, Johannes Chymensis et Wernhardus Seccoviensis Episcopi; Illustres Albertus dux Saxonie, Albertus et Hartmannus filii Regis, Fridericus Burcgravius de Nürnberg, Eberhardus Comes de Cazzen- ellenbogen, Marcbio de Hachberg, Philippus de Bonlandia et alii quam plures. Datum apud Novam civitatem (Wienerisch Neustadt), VIII. Cal. Decembris, anno 1277, Indictione VI. Mon. Boic. T. XXVIII. 1. p. 409 sqq. CXCIV. 1. Deeember 1277. Rudolfus Rom. rex civibus in Nova civitate antiqua privilegia, ab antecesso- ribus Rom. imperatoribus, regibus ac principibus data, innovat atque alia addit. Testes: Petrus Pataviensis et Wernhardus Seccoviensis episcopi; Albertus dux Saxoniae, Fridericus Purggravius de Niemberg, Eberhardus de Kazzenellen- bogen, Henricus de Fierstenberch etc. Datum et actum apud Novam civitatem, anno 1277, Kaiend. Decembris. Pez tliesaur. anecd. VI. 2. 132. 102 cxcv. Der Uijdjüf tton iainlirrg ucrlciljt km itirggrafen jFrirtiridj mm liinibcrt] kt | v ct]iiE }\\ Hkbimtt 22. December 1277. Nos Berchtoldus dei gratia Babenbergensis Episcopus, presentibus profi- temur, quod nos dilecto auunculo nostro friderico Burgrauio de Nurenbercli et suis heredibus legittixnis omnia feoda in Otelesdorf, *) que nobis per obituin vlrici de Otelesdorf vacare ceperunt, propter multifaria seruicia nobis et Ecclesie nostre exbibita, contulimus iure leodi, Ita eciam: quod sibi non liceat. predicta bona per infeodacionem, per obligaeionem, cev per vendicionem alicui homi- num, nisi nobis et Ecclesie nostre, aliqualiter occupare. In cuius rei testimo- nium, sibi presentes litteras Scribi iussimus, nostri sigilli karactere consignatas. Datum Yillaci, Anno domini Millesimo Ducentesimo Septuagesimo Septimo, In crastino beati thome Apostoli. (Original im liinigl. JJnirisdjm Setäjaardjinc. ') Adelsdorf im Königl. Bairisclien Landger. Hochstadt. CXCVi. 17. Januar 1278. König Rudolph bestätigt dem Ilochstift Gurlc das Privilegium König Heinrichs IY. vom 9. Jan. 1072. Zeugen: Illustris Albertus dux Saxonie et Nobiles viri Eb. de Chaczen- ellenbogen, — de Hohenberg et — de Vriburch Comites, Marchio de Ilachberg, Fr. Burlcravius de Nurenbercli, G. de Brunekk, Yl. de Pilihdorf dapifer, L. de Chunring, 0. de Bertholtsdorf, 0. de Haslowc, E. dapifer de Lengpach et alii. Wien, 17. Januar 1277. *) Archiv f. Oesterreich. Gesch. Quellen Bd. XIV. 1. S. 22. ') Das Jahr ist falsch, und muss nach der angegebenen Ind. VI. und Regn. ann. V. in 1278 verbessert werden. 103 CXCVII. Burggraf Conrad der Fromme bcsdjcnkt bie Mugbalcucn - (iDrbrnssdjnic.strrn j\\ Mürnberg. 22. Februar 1278. Nos Cvnradus Burggrauius de Nurnberch presentibus profitemur et constare A 'olumus vniuersis, quod conuersis dominabus Sancte Marie Magdalene in Nurnberch ius aduocatie, quod habemus super dimidium mansum in Sweinav*) et super vnum mansum in Furth et super quedam prata dicto mansui extracta, que nominate conuerse suo commodo vendicarunt, pro viginti libris et quator libris denariorum Nurnbergensium, 11011 redimendum ad Annos quindecim, duximus obligandum, quibus elapsis dictum ius aduocatie nostre, cum totidem denariis ut diximus, qui legales in Nvrnberch fuerint et datiui tempore debito redimere nobis licet. In Cuius Rei testimoninm presentes sibi damus nostri Sigilli muni- mine Roboratas. Testes sunt: Ludwicus de Seggendorf, Hainricus de Brunst, Milites; Cvnradus Scultetus de Nurnberch, Hainricus Holtschuher, Sifridus Ebener, Conradus et Siboto phinzingeri. Datum Anno domini M° CC°LXXYIII., in Katbedra Beati Petri apostoli. «Triginnl im Jlönigl. Bnirisrjjra fficidjanrrijiur. Anh. das liier abgebildete Siegel Burggraf Conrad's des Frommen. *) Schweinau im Königl. Bair. Landger. Nürnberg. CXCVIII. 3. Mai 1278. Rudolplius Romanorum Rex Johannae Angliae Regis filiae, sponsae Ilart- manni filii sui, 11,000 marcarum argenti redditus annuos donat et assignat. Testes : (1. Virdunensis et H. Basiliensis episeopi, II. de Yurstenberg, E. de Catzenellenbogen, de Toggenberg et R. de Raprehitwiller, comites; C. Bnrgrcivilis de Nurenberg Junior, Dapifer et Camerarius Austriae, A. de Cun- ringen, — —, Milites. Datum Wienne, Y. Non. Maji, Indict. YI., anno 1278. Rymer Foedera T. I. 1. p. 170. CXCIX. Die Burggrafen tion lünibcrg ertjultoi Inmartsdjaft auf bin (Eidj^tnbti.sdjcn Itcljcn Derer nmi Ifaikrk. 9. Juni 1278. Nos Hiltibrandus dei gratia Episcopus ecelesie Eystetensis, Tenore pre- sencium profitemur et constare volumus vniuersis, tarn presentibus quam futuris, quod nos Gotfrido nobili viro de Heidekke vniuersa feoda, que Marquardus pater suns ab antecessoribus nostris, nobis et ecclesia nostra Eystetensi tenue- runt, respicientes sue fidelitatis obsequia, contulimus recto titulo feodali, Eidem specialem gratiam liberäliter facientes: quod si ipsum G. sine heredibus decedere contingerit, nobiles viros dominum Fridericum et Cr. Bürggrauios de Nüren- berch dicta feoda volumus eo iure, quo idem a nobis et ecclesia nostra tenet,, sine contradictione qualibet liberäliter possidere. Ne autem super premissa gratia predictis nobilibus a nobis nel snccessoribus nostris possit, seu valeat aliquis dubietatis scrupulus suboriri, Presentes eisdem in euidens testimo- nium, cum testibus subnotatis, damus litteras sigilli nostri patrocinio roboratas. Testes autem sunt: dominus Hr. senior de Rapide, R. de Kamerstein, Er. de Bütendorf, Cr. filius suus, G. de Haenfenvelt, Ar. dapifer, 0. de Dietenhouen, et alii quam plures Ii de digni. Actum et Datum Nürenberch, Anno domini M° CC° LXXYHI., feria quinta post diem Pentecostes. (Original im Känigl. -Bairätjjm IfidjsarcjjiDt. 1-1 Bd. II. 105 cc. BCcIjnrcucrs kr (Irkiikr liirggrafen I. nnb (ID. non liirnkrg iikr kr (Eidjstäkisdp IDcjjcn iljits $d]tti£kcr.sttJ]!iES (Ikttfriik nnn idaikdt. 16. Juni 1278. Nos Fridericus Burggravius de Nürnberg, nomine nostro et Conradi fratris nostri, Reverendo Domino nostro Hildeprando, Episcopo Eystettensi, et suae Ecclesiae super pacificatione feudali nobis a Gottefrido, filio Sororis nostrae, de HaidecJc de feudis, quae idem ab Ecclesia Eystettensi tenuit, tenet, et anteces- sores sui ab antiquo tenuerunt, subscripta praedia, Jura, munitiones, feuda esse recognoscimus per praesentes: Castrum in Ahrnberg cum omnibus suis attinen- tiis, Advocatiam in Theingen cum omnibus eidem attinentibus, Advocatiam super praedia Ecclesiae in Mauenheimb, in Waltsberg et Hausen prope Haideck, cum suis attinentiis; Advocatiam super praedia et possessiones Monasterii in Ahausen, Tunnbrun, in Bann, in Alten - HaidecJc, et in Waltingen cum eorum attinentiis, jus fori et alia iura in Waltkirchen', Advocatiam in Leibstatt cum suis attinentiis; Jura patronatus Ecclesiarum in Hollenstein, in Tallmessingen et in Waltingen cum eorum attinentiis; possessiones et quae ratione homagii ab eodem Consobrino nostro tenentur in Widenbach a Magistro de Nortenberg, et omnia feuda, quae a Domino Conrado de Rugetsliolfen et fratre eius de Walmedingen, Duo. de veteri urbe, a Domino Dapifero de Griesbach et ab omniParen- tela de Emmendorff ad Ecclesiam Eystettensem profitemur pertinere, salvo iure nostro et Ecclesiae Eystettensis in liomagüs, possessionibus et juribus, quae nos latent et in futurum ad Ecclesiam Eystettensem doceri poterunt pertinere. In huius recognitionis, seu protestationis evidens testimonium, praesentes lit- teras conscribi fecimus, nostri sigilli robore communitas. Datum Nürnberg, Anno 1278, decimo sexto Kalendas Julii. Falckenstein Cod. dipl. Nordgav. p. 67. 106 CCI. 22. Juli 1278. Rudolfus Romanorum Rex componit controversiam inter Abbatem et con- ventum Eberacensem et Ramungum de Camerstein, super advocatia et aliis Juribus predii in Swabach et ipsius attinentiis. Testes: Yenerabiles Jo. Chiemensis Episcopus, Rud. Curie Regie Cancel- larius; Nobiles viri H. de Yurstinberch, L. de Rienegge, Comites; C/i. Burch- grauius de Nurenberch Junior, H. de Brunegge, Boppo de Düren, Berlit. de Essenbach, AI. de Schenkenberch, Ber. Marschalcus Regis et alii quamplures. Datum Wienne, XI. Kalendas Augusti, Indictione AT., Anno domini Mille- simo ducentesimo Septnagesimo Octauo. Original im -Königl. jßnirisrjjtu jRcidjsardjior. Vgl. Falckenstein Urkund. und Zeugn. S. 71 fg. CCII. Burggraf Jnrkidj tmleijjt Itcttelkrf an W W\Wm Üftrirli's min laruii. 24. September 1278. Xos Fridericus Burcgrauius de Nvrenberch vniuersis inspecturis presencia cupimus esse notum, quod nos vniuersa bona in Steteindorf") sita, que nobis per mortem domini Ditrici dicti de Rorawe felicis memorie vacare ceperunt, et domine Dimudi sue relicte et domine Dimudi filie sue, liberaliter sub forma feodali contulimus, quiete, liberaliter ac pacifice possidenda. Preterea de epis- copalis fauoris gratia seu beneuolencia indulsimus, quod vni persone quam- cunque predicta domina Dimudia eligendam ad hoc et acceptandam duxerit, pretitulata bona conferre tenebimur. Etiam si nos forte in terra non esse contingerit, ita quod iamdicta femina non haue facultatem nostri accedendi presenciam, pro qualicunque persona suis certis nuneiis et litteris deuote pe- cierit, sepedicta bona eidem conferemus eodem titulo feodali. In cuius rei testimonium sempiternum, presentem paginam conscribi, nostri que sigilli robore volumus roborari. Datum et actum Wienne, anno domini Millcsimo Ducentesimo Septuagesimo octauo, octauo Kalendas Octobris. (ftriginul im 1. Ii. Jfntts - unb $tantsard)iuc jti ibitn. Anh. das Siegel Burggraf Friedrichs mit dem quadrirten Schild und Pfauenwedeln. Vgl. Nr. CII. u. Nr. CCCLXII. *) Stetteldorf im Oesterr. Kreise unter d. Manhartsberge. Vgl. Nr. CCCXLVIII. 14* 107 CCIII. Msiijnf Iteinridi min Eegenstmrg bestätigt beii t'ädjteni itirggrnf Jnebridj's III. bie (inentnal - Jmeeessiem in Hiebfelb. 22. December 1278. Nos Heinricus dei gracia Ratisponensis Ecc.lesie Episcopus tenore presen- tium constare volumus vniuersis, quod nobili viro domino Friderico Burcgrcivio de Nvrenberch, ex speciali fauore nostro et benevolencia, quam circa ipsum gerimus propter sue probitatis merita et obsequia graciosa, que nobis et Eccle- sie nostre Ratisponensi bactenus sincere ac fideliter exhibuit, et in posterum prestare poterit cariora, Ilanc graciam ipsi domino Friderico liberaliter duximus concedendam, yidelicet: quod villam in Rietveit*) cum aliis feodis, que a nobis et Ecclesia nostra Ratisponensi possidere titulo feodali dinoscitur, vni, cuicum- que filiarum suarum decreuerit, legare et etiam ordinäre, cum bona nostra voluntate et consensu, poterit et valebit, Exceptis illis feodis que Manlehcn wlgariter nuneupantur. Supradictam vero legacionis et ordinacionis formam gratam et ratam tenebimus, Ita tarnen, si prelibatus dominus Burcgravius sine berede masculo et legittimo decederet ab hac vita, In cuius rei memoriam et roboris firmitatem, presentem paginam conscribi nostrique sigilli robore iussimus communiri. Datum et actum Wienne, anno domini Millesiino CC"LXX° Octauo, in crastino beati Thome Apostoli. (Original im -Küttigl. 33airiarjjcn litidjsnrdjiuc. *) Riedfeld im Königl. Bair. Landger. Neustadt a. d. Aisch. Vgl. Nr. CXXIII. u. Nr. CXXXII. CC'IV. Ittrggraf Jncbrid] bei: ältere tum Ittenberg erkauft iledjsbnrf tum Iferbegen tmn (irinbladj. (December) 1278. Fridericus Burchrcivius Se>iio}' de Nurenberch, tenore presencium publice recognovimus et protitemur, quod nobilis vir Du. Herdegenus dictus de Grinde- lacli, maturo prehabito consilio et consensu omnium suorum heredum, medie- tatem Yille que dicitur Viechsdorf, *) cum propriis suis bominibus, uniuersis 108 redditibus et pertinenciis, pascuis, pratis, silvis, neinoribus, molendinis, pisca- riis, cultis ac incultis, in presencia Serenissimi Domini nostri Regis Rudolfi nobis vendidit et assignavit, pro CC libris denariorum Nurenbergensis monete, eo iure quo ipsa Dominus Herdegenus possedit, iure scilicet proprietatis perpetuo possidenda. Solutio autem predictarum CC librarum denariorum subscriptis ter- minis fiet. De L libris denariorum prefatum Dn. Herdegenum nunc expedivimus, in Festo B. Martini reliqua solutio apud Nurenberch sine condictione fiet. Si vero predicta solutio lfis terminis, quod absit, fuerit retardata, fideiussores iurati et subscripti, videlicet milites et eives in Nurenberch, Hermannus dictus Magnus, dictus de Lapide, Fridericus Holtzschucher, Sifridus dictus Ebener, Chunradus dictus Stromair, Marquardus dictus Pfinzinc, Cunradus dictus Yortblin, sein cauponam Godefridi dicti Leo prefate civitatis in damnum nostrum recipere, inde non exituri, quousque sepe dicte C et quinquaginta Libre denariorum Domino Herdegeno aut suis heredibus prescriptis terminis fuerint integraliter persolute. Promisit vero nobis Dominus de Grundelacli facere plenam Warandiam, quae vulgariter dicitur Waehr schafft, que iuxta morem terre de rebus propriis fieri solet et consuevit. In horum omnium evidenciam et perpetui roboris firmitatem, presentem paginam dedimus Domino Herdegeno de Grundelacli sigillo nostro communitam. actum et datum apud Wienne, Anno Domini MCCLXXVIIL ") — Testes vero huius sunt: nobiles viri Henricus Comes de Kastell, Fridericus de Truheding, Krafto et Godefridus de Hohenlohe, Godefridus de Bruneck, Viricus de Schlusselberg, Godefridus de Haidecke, Wolframus de Dornberg; Milites: Arnoldus Dapifer de Iiohenecke, Gutend et Arnold de Seckendorf, Rudegerus de Sparneck, Albertus dictus Vurzo de Turnawe, Henricus de Kindsperg, Wilhelmus de Abenberg, Burchardus de Vendebach, Fridericus de Linthe, Waltherus, Johannes, Burchardus et Chunradus Pfaf militaris, fratres de Seckendorf, Hermannus dictus Magnus de Lapide, Henricus de Tanne, dictus Gerhardshoven, Fridericus de Nankenreuth, Otto de Ditenhaven, Herrmann de Lebezingen, Dietericus de Wilhelmsdorf, Godefridus de Butendorf et frater eius, Johannes de Lewenrod, Marquardus dictus Pfinzinc, Fridericus dictus Ilolzschucher, Chunradus dictus Vorchtlin, Chunradus dictus Stromer, Sifridus dictus Ebner, supranominati, Rudegerus de Viechsdorf, Henricus de Vach, et alii quam plures eiusdem conditionis. Würfel Nachrichten zur Nürnberg. Geschichte I. S. 15 fg. *) Flechsdorf im K. Bair. Landger. Nürnberg. ") Monat und Tag fehlen; die Urkunde gehört aber zuverlässig in den Deccmber d. J., wo K.Rudolph nach Wien zurückgekehrt war. 109 n ccv. 14. Februar 1279. Rudolphus Romanorum Rex ea quae Conradus, ordinis Minorum magister, coram Nicoiao III. Papa, pro confirmandis suis apud Lausannam Gregorii X. actis, gesserat, ratificat. Testes : Venerabiles Fridericus Archiepiscopus Salzburgensis, Joannes Ky- mensis et Wcrnhardus Seccoviensis episcopi; illustres Albertus et Hartmannus fratres de Habspurch et de Kyburch comites, Landgravii Alsatiae; spectabiles Fridericus Burggravius de Nurenberch, Marchio de Ilochperch, Burchardus de Hohenberch et Heinricus de Furstenberch, comites, etc. Datum Yiennae, anno 1279, XVI. Kaiend. Martii. Lünig Reichsarchiv T. XIX. S. 177. Am Schlüsse der Urkunde befindet sich die charakteristische Bemerkung: „ Ego Fridericus Burgravius de Nurenberch interfui et per manum R. notarii mei subscripsi." CCVI. 14. Februar 1279. Rudolplius Rom. Rex possessiones et jura ad ecclesiam Romanam perti- nentia, in multis imperatorum privilegiis expressa, confirmat. Testes: Venerabiles Fridericus arehiepisc. Salzburg., Joannes Kymens. et Wernhardus Secc-ov. episcopi; illustres Albertus et Hartmannus fratres de Habspurch et de Kyburch comites, Landgravii Alsatiae, filii regis; spectabiles Fridericus Burgravius de Nurenberch, Hainricus marchio de Hahperch, Burchardus de Bohenbercli et Heinricus de Furstenberch, comites, etc. Datiun Yiennae, anno 1279, XVI. Kai. Martii. Lünig Reichsarchiv T. XIX. S. 179. CCV1I. (Februar) 1279. König Rudolfs Gnadenbrief für Heinrich Walter von Ramscliwag, seinen Retter in der Schlacht auf dem Marchfelde. Zeugen: Der Erzbischof von Salzburg, die Bischöfe von Basel, Chiemsee und Seckau; Ludwig Pfalzgraf bey Rhein und Herzog zu Baiern, Johann und it 110 Albreclit Brüder Herzoge von Sachsen, der junge Markgraf von Brandenburg, Albr. und Hartmann Grafen von Habsburg und von Kiburg, der Burggraf von Nürnberg, H. Graf von Fürstenberg und H. Markgraf von Hochberg. Datum Wien, anno 1279. Kopp K. Rudolph, I. S. 264 Anmerk. 4. und S. 340 Anmerk. 4. CCVIIL 15. März 1279. König Rudolf bestätigt dem Kloster Garsten ein Privilegium Kaiser Friedrichs II. vom Jahre 1248. Zeugen: Friedrich Erzbischof von Salzburg, die Bischöfe P. von Passau, J. von Chiemsee, Wernhard von Seckau; Ludwig Pfalzgraf bei Rhein, Albrecht und Johann Herzoge von Sachsen, Friedrich Burggraf von Nürnberg. Datum Wienne, 1279, Id. Martii. Boelnner Reg. Imper. (neue Ausg.) S. 99. CCIX. 5. Juni 1279. Rudolfus Romanorum Rex Privilegium, a pie memorie quondam Friderico Duce Austrie et Styrie monasterio Glunicensi concessum, coniirmat. Testes : Jo. Chymensis Episcopus; Illustres J. et AI. duces Saxonie, Gtto Marchio Brandenburgensis; spectabiles viri Marcliio de Ilähperch, IL Comes de Vurstenberg et F. Burgravius de Nurenberg. Actum et Datum Wienne, Non. Junii, Ind. VII., anno 1279. Kurz Beiträge z. Gesell, d. Landes Oesterreich o. d. E., Bd. III. S. 359 iL ccx. 6. Juni 1279. Rudolphus Rom. Rex confirmat privilegia monasterii St. Floriani. Testes : Venerabiles F. Archiepiscopus Salzburgensis et Job. Chiemensis Episcopus; honorabilis R. Cancellarius; Illustres Jo. et AI. fratres Duces Saxonie, Ot. Marchio Brandenburg.; spectabiles viri IL. Marchio de ILahperch, IL. comes de Wurstinberch, F. Burchgravius de Nurenberch et alii quam plures. Datum Wienne, YIII. Idus Junii, anno 1279. (Original im Srdjiut jn |>t. J-'lurian. Dl CCXI. 17. Juni 1279. Rudolfus Rom. Rex monasterii de Erlah privilegia atque jura, ipsi a Fride- rieo duce Austrie et Styrie concessa, confirmat. Testes: P. Pataviensis et H. Basiliensis Episcopi; Fridericus Burchgravius de Nurenberch, H. de Virstinbereh etc. Datum Wienne, XV. Kai. Julii, anno 1279. Pez tlies. anecd. VI. 2. p. 140 sqq. CCXII. 17. September 1279. Bertholdus Babenbergensis cpiscopus Rudolfo Romanoram regi ejusque filiis Alberto, Hartmanno et Rudolfo universa feuda, per mortem principum Austrie, Styrie, Karinthie etc. ecclesie sue vacantia, confert. Actum*) presentibus viris venerabilibus Petro Pataviensi, Johanne Gurcensi episcopo, Rudolfo Cancellario, Gotfrido prothonotario regis; viris illustribus et spectabilibus Domino Alberto duce Saxonie, Friderico Burgravio de Nurenberch, Eberhardo Comite de Catzenellenbogen, Gerhardo Comite de Rineke, Ulrico de Touuers et aliis. Datum apud Babenberch, anno 1279, XY. Kaiend. Octobris. *£)rißinnl im K. -K. Hjans - trab |>tantaardjiur |ti H'itn. Vgl. Ussermann Episc. Bamb. Cod. dipl. p. 77. *) Die Belebmuig geschah zu Wien, die Ausfertigung des Diploms aber erst bei Rückkehr des Bischofs nach Bamberg. CCXIII. 2. October 1279. Rudolfus Romanorum Rex confirmat donationem et confirmationem Fri- derici et Hainrici imperatorum ecclesiae Goessensi factam. Testes : Johannes Gurcensis, Wernhardus Seccoviensis, Gerhardus Laven- tinae ecclesiarum episcopi; Albertus dux Saxoniae, Fridericus de Nurenberch Purgravius, Comes Eberhardus de Cliatzenelnpogen, Otto de Haslawe etc. Datum apud Graetz, anno 1279, YI. Nonas Octobris. Filsch & Froelicli dipl. Styr. I. 22 sqq. 112 CCXIY. 2. October 1279. Rudolfus Rom. Rex confirmat Privilegium Eberhardi archiepiscopi Salzbur- gensis et Leupoldi ducis Austriae et Styriae, Ottilie abbatissae de Gösse datum. Testes: Johannes Gurcensis, Wernhardus Seccoviensis et Gerhardus La- ventinae ecclesiarum episcopi; Fridericus Purgravius de Nnrnberch, Eberhardus de Catzenelnpogen comes, Otto de Haslaw etc. Datum apud Gretz, anno 1279, VI. Nonas Octobris. Plisch & Froelich dipl. Styr. I. 26 sq. CCXY. 22. October 1279. Agnes comitissa de Iieunburg ejusque maritus Ulricus (lux Carinthiae resig- nant bona pro sex millibus marcis in manus Rudolphi Regis. Testes: Yenerabiles Fridericus Salzpurgensis Archiepiscopus, Johannes Gurc ensis, Wernhardus Seccoviensis episcopi; Illustris dorn. Albertus dux Saxo- nie; Nobiles viri Fridericus Burchkravius de Nurenberch, Burchardus de Ilolien- berch, Hugo de Werdenberch, Eberhardus de Chatzenellenbogen et Heinricus de phannberch, comites. Datum apud Judenburch, XI. Cal. Novembris, anno 1279. (Original im K. K. IJons- uiti) J>tnntäarrljiuc jtt Ibicti. CCXY1. 25. October 1279. Rudolfus. Rom. Rex totum jus sibi in Castro et Oppido Petouie coinpetens strenuo viro Friderico de Pettowe vendit. Testes : Fridricus Burgrauius de Nurenberg, E. Comes de Katzenellenbogen, Magister G. curie Regie prothonotarius etc. Datum et Actum apud Zeirich ,*) YIII. Kalendas Nouembris, Indictione YIII., anno 1279. Wiener Jahrbücher, Jahrg. 1845, I. S. 261 IT. ') Zeyring in Steyermark. 15 Bd. II. 113 CCXVII. 25. October 1279. Rudolfus Romanorum Rex Bertoldo Babenbergensi episcopo, qui filiis regiis feuda ecclesia sue in Austria, Styria, Carintliia etc. contulit, in recompensatio- nem gratie confert advocacias in Yeltkyrcben, Hag, Chirckdorf etc. Testes : Yenerabibs Johannes Gurcensis Episcopus, honorabiles viri Rudolfus cancellarius, IJeinricus Abbas Admont. Scriba Styrie et Magister Gotfridus aule regie prothonotarius; Illustris albertus dux Saxonie, Nobiles viri Fridericus Burchgravius de Nurenberch, Burchardus de Hohenbereh, Bertoldus deHennen- berch, Eberhardus de Catzenelnbogen, Ilvgo de werdenberch, Ylricus de monte forti etc. Datum apud Rotenman, YIII. Kai. Nouembris, Indict. octava, anno 1271). (Original im König). luinsdjm Iddjänrrijiut. CCXYIII. 4. November 1279. Rudolphus Rom. Rex Monasterio Cremifanensi confirmat Friderici II. Impe- ratoris Privilegium de advocatiae abolitione. Testes : venerabiles Petrus Patauiensis et Joannes Gurcensis episcopi; Albertus Dux Saxoniac, Meinhardus Tyrolensis, Fr. Burggravius de Nurenberch, Hermannus de Hennenberch, Burchardus de Hohenbereh, Hugo de Werdenberch et Eberhardus de Katzenellenbogen, comites, etc. Actum apud Linzam, II. Nonas Nouembris, anno 1271). Pachmayr Ser. Abbat. C'remifan. p. 138. CCXIX. 6. November 1279. Rudolfus Romanorum Rex Baldewino de Avesnis, nomine fratris sui Johannis, concedit in feudum Imperii Comitatum de Alost etc. Testes : Venerabiles Johannes Gurcensis, Episcopus; Illustris Albertus Dux Saxoniac, spectabiles viri Fridericus Burgravius de Nieurenberg (sie!) et de Catzenellibogen, Burcardus de Hoenberch, Hugo de Werdenberch, de Rie- necke et Hugo de Montcforti, Comites. Datum apud Linzam, YIII. Icluxun Novembris, Indictione YIII., anno 1271). Mieris C'liarterboek I. p. 401. 114 Im Jahre 1279. Siboto de Nurenberg dictus Groths possessiones suas in Brunne, molen- dinum dictum Grothsmule et feodum in Rozzendorf monasterio in Halsbrunne donat; ad cujus rei evidentiam instrmncntum sigillis illustris domini Friderici Burcgrauii de Nurenberg et domini Herdegeni de Grindelach, cujus Siboto extitit castellanus, roborari procuravit. Acta anno 1279, Indictione v. Stillfried Mon. Zoller. (d. a. 1843) T. I. p. 137 sq. CCXXI. 15. Januar 1280. Rudolfus Roman. Rex, provinciali praesidens judicio, Petro Pataviensi Episcopo confirmat advocatiam quorundam hominum et bonorum a Gottfrido et lllrico fratribus de Truchsen evictorum. Testes : Nobiles viri Fridericus Burggravius de Nürnberg, Wernherus de Schawnburg, Ulricus de Touuers, Stephanus de Michsoue et ahi quam plures. Datum Wienne, XAHII. Kai. Februarii, Indictione AI II., anno 1280. Won: lloic. T. XXVIII. 1. p. 415, irrig unter d. 15. Juni. CCXXIL Burggraf Iritkirf; III. nnii Johann, sein einziger <§njjn, trliultrii hie Ivtgtiistmrgi.Miicn ititMijrn. 28. März 1280. * Nos II. dei gratia Ratisponensis Episcopus presentibus profitemur, quod Spectabiii viro domino Friderico Burcgrauio de Nvrenberch et Johcinni filio suo vniuersa feoda, que a nobis et ecclesia nostra Ratisponensi de iure possidere sev teuere dinoscitur, feodali decreuimus tytulo conferenda, Adicientes premissis de gratia speciali, quod si predicti F. Burcgrauius et Johannes filius suus vnige- nitus sine heredibus aliis masculis ab hac vita decederent, filie predicti domini F. Burcgrauii omnia feoda, que idem et filius suus anobis etnostra tenent ecclesia, possideantnomine siue tytulo feodali, etpatri suo, videlicet domino F. Burcgrauio, succedant libere in eisdem. In cuius rei testimonium presentem litteram decreui- mus nostri sigilli munimine roborandam. Testes sunt: dilectus in Christo frater noster Chunradus de Lukkperch prepositus Ecclesie Spaldensis, magister vi. Canonicus Ratisponensis, dilectus fidelis noster Chunradus de Ernvels, Bertol- dus Capellanus, Philippus et Ortlibus Notarii nostri et alii quam plures. Datum et actum Wienne, Anno domini M. CC. LXXX., Y. Kai. aprilis, indictione VIII. Original im iuinigl. SSairisdicn Itirjjsnrdjitit. Bei Schütz Corp. dipl. IV. p. 132 und Lang- Reg. IV. 273, mit unrichtigem Datum. CCXXIII. (iraf Iitbmig Linn ciMtimp Ijnt ladjsliurj] an seinen ^ejimiegernater, Inrggraf Jnckidj, nnii Helena, iiesscn toiafjlin, nerpfänhet. 10. April 1280. Xos Lodwicus dei gracia Comes de Otingen, notum faeimus vniuersis pre- sencia inspecturis, quod Castrum nostrum in Dalispach,,*) cum [omnijbus iuribus, hominibus aesuis a[ttinentiis], quesitis et inquirendis, domino et socero [nostro] Friderico Burcgravio cle Nürenberch, domine Biene vxori [sue ac/ ipsorum [here- dibus, pro mille libris hallensium,] obligavimus, siue assignauimus [in hunc] modum, videlicet: quod si, postqfuam Idem dominus Burcgrauius ad propria venerit], Castrum predictum cum [suis attineneiis apud nos emere] voluerit, sibi pr[o Quingentis Marcis puri argenti vendere tejneamur, Ita, quod ad [predictas M. libras nobis tanjtmn attat de hallensibus, [quod de Quingentis marcis predictis fuerimus] expediti, pro qualibet vero marca argenfti tres libras] hallensium preter LX hallen[ses nobis dabit, extunc Castrum in Dahspjach predictum ipsi domino Burcgravio, [domine Biene ] et ipsorum heredibus [tenebimur cum omnibus suis attineneiis] sibi [proprietatis] titulo assignare, ac ifpsis facere] talem de Castro caucionem, q[uam a nobis duxerint requir]endam. Si vero pecuniam suam, vi- d|elicet| miflle libras] hallensium, rehabere voluerit, nos Ipostquam per ipsum socerum] nostrum moniti fuerimus, Ciuitatem Nvrenberch mtrabimus, deinde nullatenus egressuri, quousque [predicto domino Burcgravio] in Mille libris hallensium satisfeeerimus competenter; Medio tempore habemus predictum Castrum 116 [redimendi liberam] facultatem. Porro, si predictus dominus et socer nosterKa- rissimus mcdio tempore viam carnis ingress[us fuerit, predicta] quelibet in suis menbris et articulis domine Eime coniugi sue ac ipsorum heredibus, tide data [coram serenissrmo] domino nostro Rudolfo Romanorum Rege et Inclito Principe domino Lodwico Comite Palatino Re[ni, duce Bavarjie, tenebimur obseruare. Et vt liec rata permaneant, presens instrumentum conscribi nostrique sigilli [munimine f jecimus communiri. Testes svnt: H. Marcbio de Hahperch, R. de sparenegge, de Mer[kin]gen, Walterus de segendorf et alii quam plures. Datum et Actum Wie[nne], Anno domini M. CG. LXXX., proxima feria quarta ante diem Palmarum. (Original im Mötügl. Snitiarljcn Beirjisarrljiuc. Die Schrift hat zum Tlicil durch Wasserflecke sehr gelitten mid ist an den eingeklammerten Stellen durch spätere Hand erneuert. *) Dachsbach im Ivönigl. Bair. Landger. Neustadt a. d. Aiscli. ccxxiv. Burggraf iritiiridj III. unn lürnberg, als ioiscrliiipr drjjitiisridjttr jmisdicn hin ICanbgrafeii onn UBttdjtEnbcrg iinb Ihistcr UaliiMSHti. 17. April 1280. Rvdolfus dei gratia Romanorum Rex Semper Augustus, Vniuersis Imperii Romani fidelibus presentes litteras inspecturis gratiam suam et onme bonum. Nouerint vniuersi, quod honorabiles viri abbas et conuentus Monastcrii de Waltsaxen, cisterciensis ordinis, necnon Nobilis vir Gebehardus Lantgrauius de Luckenberg, in nostra et illustrium L. et H. fratrum ducum Bawarie, princi- pum nostrorum, presencia constituti, super omnibus questionibus atque dampnis, ijue inter ipsos vertuntur, tale fedus concordie consensu spontaneo iniuerunt, quod idem Lantgrauius predicto abbati et suo conuentui omnia dampna et sin- gula per se vel per suos post patris sui decessum illata, iuxta quod nobiles viri F. Burgrauius cle Flurenberg, et de Sluzelberg gener suus, fideles nostri dilecti, fuerint arbitrati, plene restituet et refundet, nec deinceps ipsos alicujus molesta- cionis incommodo perturbabit, vel perturbari per suos aliqualiter pacietur, ad quod fide prestita se adstrinxit. Si vcro idem, quod absit, Lantgrauius ab huius- modi pacto seu conuencione rccesserit, et prcdictis ab lata, non restituerit et eos 117 perturbauerit quoquo modo, Extunc nos et predictus H. Dux Bawarie predictis fratribus contra sepedictmn Lantgrauiuin in iure suo defensionem prestabimus et iuuamen, et nicliilominus cassa erit omnis conuencio hinc inde babita, et ma- nebit eisdem contra prefatum Lantgrauimn questio sua salua, in qua ipsis vna cum dicto Duce Henrico, qui ad hoc se nobis manuali fide prestita se astrinxit, cooperabimus, et gratum volumus volumus (sie!) patrocinium impertiri. In cujus testimonium, maiestatis nostre sigillum presentibus est appensum. Datum Wienne, XY. Kalendas Maji, Indictione YIII., Anno domini M. CG. LXXX., Regni vero nostri Anno YII. (Original im IRiinigl. JJairisrijm Jtridjaardjinc. CCXXY. 1. Juli 1280. König Rudolf bestätigt den in seiner Gegenwart, in placito generali, ergangenen Rechtsspruch: dassMynozla, die Wittwe Hadmars von Falkenberg, befugt sei, ihren Töchtern 80 Pfund Einkünfte und ein Haus zu Krems anzuweisen. Richter waren: Bischof Conrad von Chiemsee, Burggraf Friedrich von Nürnberg, Graf Eberhard von Katzenellenbogen u. a. m. Datum Wienne, Cal. Julii, anno 1280. Lichnowsky Gesell, d. H. Habsburg, Tli. III. Urk. p. CCCXIY. CCXXVI. 21. Juli 1280. Lutoldi et Heinrici de Chunringen literae reversales super Castro Ried, ipsis a Rudolfo Romanorum Rege in feodum concesso. Testes: Illustris vir Albertus dux Saxoniae, Comes Albertus Romanorum regis primogenitus, Comes Hartmannus Regis filius; Dom. Rudolfus Cancellarius, Gotfridus prothonotarius; vir spectabilis Dom. Fridericus Furchravius de Nivrn- berch, Comes Eberhardus de GhatzeneIlcnbogen, Dominus Hugo et Dom. Rudolfus Comites de Monte forti, Dom. Fridericus Comes de Fürstenbereh; Ministeriales Austriae Dom. Otto de Haslawe, Otto de Perchtoldstorf et alii. Datum Vienne, anno 1280, XII. Cal. Aug. Original im 5K. Ii. Jjarta - nnb J> taatanrdjiuc |n Harn. CCXXVII. 18. August 1280. Ludwicus Coines Palatinus Rheni Dux Bawarie monasterio Ensdorfensi tradit jus patronatus ecelesic in Yilshoven, una cum jure advocatie. Testes: Dominus Ylricus Decanus, Ortlibus de Seiriching archidiaconus, — — — Canonici Ratisponenses, Perchtoldus de Witolshouen archidiaconus augustensis; Laici vero Fridericus Purchgrauius de nürnberch, Fridericus Lan- grauius de leukcnberge et Fridericus filius suus, Gebhardus Langrauius junior de leukenberge, Eberhardus et Ylricus de Sluzzelbereh et alii quam plures. Datum et Actum anno 1280, XY. Kalendas Septembris. (Original im Jiiinigl. Bnirisrijcn ffiririjsarrljiuc. ccxxvm. 31. August 1280. Rudolphus Romanorum rex claustrum sanctimonialium in oppido suo Tuina erigit et dotat. Testes : Illustres Ludovicus Dux Bavarie, Coines Palatinus Rheni, Albertus Dux Saxonia, Otto Dux Bavarie ; Spectabiles Fridericus Burgrafius de Niemberg, Albertus et Hartmannus de Habesburg, lilii Regis, Eberhardus de Kazcncllenbogen, Albertus et Burckhardus fratres de Ilochenberg etc. Datum Vienne, pridie Kai. Septembris, anno 1280. Herrgott Monum. Anstr. T. I. p. 214 Nr. 12 und T. III. P. 1. p. 1. Nr. 1. CCXXIX. 18. October 1280. Rudolplius Rom. Rex Ecclesiam in Ilasle Monasterio Interlacensi incorporat. Testes: Yenerabiles H. Basiliensis, H. Tridentinus et Ch. Chymensis Epis- copi: illustres Lud. Com. Palat. Rheni Dux Bavariae et AI. Dux Saxoniae; hono- rabiles R. Curiae reg. Cancellarius, II. Praepositus Frisingensis — —; spectabiles viri M. Tyrolcnsis, Fr. Burgravius de Nurenberg, E. de Catzenellenbogen, E. de Habsburg, A. et B. de Hohenberg, Comites, et alii quam plures. Datum in castris ante Brodam (Deutschbrod), XY. Cal. Novbr., anno 1280. Solothuriier Wochenblatt, Jahrgang 1828, S. 388 %. 119 ccxxx. Dnn&pf Jnckidj nnn l'cniljtcnlin'g twir sein <#o(jn JFrirbrid] ntrpfnnkn hh Inrg Colin an Burggraf incbrirf] III. nati lürabtrg. 10. April 1281. Nos Fridericus Lantgrauius de Lvickenberg, vna cum filio nostro Friderico, tenore presencium notum esse uolumus et constare cupimus vniuersis, quod Nobili viro Domino Friderico Burgraino de Nvrenberg ac suis heredibus Castrum nostrum Culme,") cum omnibus iuribus et vtilitatibus ad illud pertinentibus, pro quadraginta Marcis Argenti nobis iam in Egra presentatis, et pro tota summa pecunie quam Albertus Aduoeatus de Paieruth nobis in antea accomodando presentabit, iusto titulo pignoris obligauimus. Hoc adjecto: quod, cum dicto Domino Friderico Burgrauio integraliter restituerimus pecuniam nobis conces- sain, nulluni jus et respectum ad prescriptum habebit Castrum, excepto eo quod habuit ante concessionem pecunie memorate. |Testes lmius rei| sunt: Dominus Ba|bo] Judex Egrensis, Cunradus de Rorre, Albertus de Asla, Ar- noldus de Ode, Cristfannus, Eberliardus] Thelonearius, Martinus, Wolu|eli]nus, Heckil, Godefridus monetarius, Ciues Egrenses, et alii quam plures fide |digni. Ne autem in articulis premissis] possit inpostermn dubitatio suboriri uel ques- tio nocitura, presentem paginam inde confectam con[signari feeimus et sig |illi nostri munimine roborari. Acta sunt Hec Anno domini MCCLXXX1., IUI. Idus Aprilis. (Original im liünigl. Sairisdjen ItidjBordjiut, an den eingeklammerten Stellen beschädigt, aber von späterer Hand restanrirt. Vgl. Nr. CCLI. und Nr. CCLII. Siehe auch Schütz Corp. IV. pag. 119 und v. Stilllried Mon. Zoller. (d. a. 1843) pag. 141 sq. *) Burg Culm, an Stelle des nachherigen Neustadt am Culm, im K. Bair. Landger. Kemnath. 120 CCXXXI. Innig Eniiolpfj rtidjt km Burggrafen nnn Mürnberg bit Ecidis - InrgltjjEii ddjntpftnratfJ}, Idjnigling nnb IfiiflES. 24. April 1281. Rudolfus dei gratia Romanorum Rex semper augustus, Yniuersis Imperii Romani fidelibus presentes litteras inspecturis gratiam suam et omne bonum. Ad Yniuersorum noticiam volumus pemenire, quod nos Nobili viro Fr. Burgrauio de Nurenberg, avunculo et Meli nostro dilecto, villam quo dicitur Snepfenrüde,*) ac villam dictam Snigilingen **) et Molendinum, cum omnibus bonis pertinentibus, sicut ea quoudam de Seureborg et Svikerus de Ouerbach, fratres, a nobis et Imperio Castrensis feodi titulo tenuerunt; Item duas villas dictas Hon- clines (sie!),***) sicut eas quoudam Euerhardus et Heinricus fratres de Berghe tenuerunt a nobis, concessimus et concedimus, Castrensis feodi titulo a nobis et Imperio perpetuo possidendas. In cuius rei testimonium, presens scriptum Maiestatis nostre Sigillo iussimus communiri. Datum Wienne, YilL. Kalendas Maji, Indictione IX., anno domini Millesimo Ducentesimo Octogesimo Primo, Regni vero nostri anno Octauo. "taatanrdjiuc jn Änen. 18" 139 CCLXY. EBdjtoprtiiij ks Itirggräfliiip I'an^crirljfs in dndjEn ks Ihllmrs umi Ifcilslirnnn mikr Bfmimnn nnn (ßgiij. 29. October 1282. Ego Otto de Dytenhoven, vicejudex domini mei F. Burgrauii de Nurenbercli, Judicis prouincialis, per hec Scripta patere cupio vniuersis, quod comparentibus coram me, in figura prouincialis Jvdicii, fratre Heinrico Cellerario in Halsprunnen dicto de Bischofsheim ex vna, etHermanno de Eycli parte ex altera, et prolocu- tores sibi dari postulabant. Tandem prenotatus II. cellerarius generali sentencia inquiri fecit, quomodo publicare sev testifficari posset, subnotatos Homines, vi- delicet: Hofmannum cum Matre et pueris de Eycli, Rvelonem cum vxore et pueris, ad Cenobium Sancte Marie in Halsprunnen proprietatis titulo pertinere. Ceterum extunc sentenciatum fuit: si prefatus H. Cellerarius cum aliis duabus personis probare posset, prenominatos homines ad dictum Cenobium Halsprunnense pertinere, ut prelibatus Hermannus de Eycli de cetero a sua inpeticione deberet desistere penitus et cessare. presertim suprascriptus H. Cellerarius cum duabus aliis personis, fratre Rudgero, necnon fratre Riclüielmo, sub de- bito eorum obediencle probauerunt, pretaxatos homines de Eycli ad Cenobium Sancte Marie in Halsprunnen XL annis et amplius rebus et persona attinuisse, adliuc et proprietatis titulo pertinere. In cuius rei testimonium presentes litteras conscribi feci, cum subscriptis testibus: domino Levpoldo de Schonenberch, Ylrico et Cvnrado fratribus de Eudorf, militibus; Bertoldo Sculteto de Nurenbercli, Cvnrado phinzingo, Woltlino Saxone, Cunrado de Weiszenbrunnen, Rudgero prouinciali notario, et aliis quampluribus fidedignis, Sigillo prouincialis Judicii fideliter communitas. Datum Nurenbercli, anno domini MCCLXXX secundo, In crastino beatorum apostolorum Symonis et Jude. (Driginal ira -Königl. Inirisrjjttt äicirljsiirdjiut. I)as angehangene Burggräfliche Landgerichts - Siegel ist zerbrochen. Vgl. Oetter Gesch. d. Burggrafeil, II. S. 448 sqq. 140 CCLXVI. J^djieösprndj jEiisdjtn km imncapitel nnn (Eidpstäftt imh km liirggrnfrn Cunrnö, ttiegBit tos patrnnats nnn pMetdjnfen. 23. November 1282. In Nomine Domini Amen. Nos Reinboto djinar}arlj. Vgl. die Deductionsscbrift, zur Bewährung der Reiclisunmittelbarkeit der Abtei Schwarzach, Beilage 42. CCLXXIY. 1. Juni 1283. Rudolphus Romanorum rex ordinat et disponit de terris Austriae, Styriae, Carniolae et Marcliiae inter Alb er tum et Rudolphum filios suos, quibus de con- sensu principum terrae illae concessae sunt, salvo tarnen fdiorum minorum jure hereditario, cujus procuratores constituuntur: Nobilcs viri Fridericus Burgra- vius de Nvrenberg, Albertus de Hohenberg, Ileinricus de Furstenberg et Ludo- vicus de Otingen, comites. Testes: Gotfridus Pataviensis Episcopus, honorabilis vir magister Henricus de Clingenberg, doctor decretorum, protlionotarius regis; Nobiles viri Fridericus Burggravius de Nurenberg, Ulricus de Tubers, Otto de Lichtenstein etc. Datum in Rinvelde, Kai. Junii, anno 1283. (Original im -K. X. ijnns- unb Jitantsnrdjitie )n Ihiru. Vgl. Lambacher Oesterr. Interregnum 199. 146 CCLXXV. 23. August 1283. Rudolphus Rom. Rex juramenta, quo Wenceslaus regni Bolicmie heres, vi inductus, marehioni de Brandenburg prestitit, irrita declarat. Testes : — nobiles viri H. marchio de Hohberg, F. burggravius de Nürnberg. AI. de Hohemberg, Egeno de Furstenberg, de Nifen et de Geroltseke nobiles. Datum et actum Freyburg in Ottlandia, X. Kalendas Septembris, indictione undecima, anno 1283, regni anno X. Pertz Mon. Germ. IV. p. 444 sq. CCLXXVl. (irnf Ifeinridj nun (fatell ucrpdjtct, nebst seiner demajjlin Adelheid, nur önti fßisdjof non Hamberg auf nllc Hiispriiiije an deren Bater, Httrggraf Jriedridj nun Momberg. 1. September 1283. Nos Bertoldus dei gracia Episcopus Babenbergensis , notum faeimus vni- uersis tarn presentibus quam futuris, quod, cum Auunculus noster Comes Hain- ricus de Kastel et vxor sua Adelhedis, matertera nostra, omni exaetioni et iuri, siue parti liereditarie, que sibi in vniuersis liominibus, possessionibus et bonis dilecti Auunculi nostri Friderici Burgrauü de Nurenberch in aliquo conpetebant, coram personali presencia nostra, cum bona et deliberata uoluntate, pure, pre- cise et in omni parte renunciarent integraliter et perfecte, nec ipsis de omnibus bonis dicti auunculi nostri, quocunque nomine censeantur, uel sui heredes in aliquo uel in nullo tenerentur, nisi quod esset de ipsius uel heredum suorum fauore et gracia speciali, predictis genero suo et iilie sue in quingentis libris ad presens inter a ... in , quam eis propter nuptias dedit , seu persoluit, temporibus oportunis Baptiste proxime venturo, villam ipsorum in . . ggensheim pro sexcentis libris hallensium promittit .... ter redempturum. Quod si forte non ... fecerit, quod absit, ipsis omne dampnum, quod intentione et occasione vll Auunculus noster Comes de Kastel et vxor sua sustinuerint, ad plenum ab eo et uidetur. Preterca a pre- libato festo beati Johannis Baptiste, advnum annum immediate Centum 19" 147 libras Hallensium ipsis obligat se daturum; In quocunque autem articulo pre- dictorum ipsis 11011 satisfecerit eo decedente, heredes suos ad satisfa- ciendum huiusmodi presentibus obligauit. Item memoratus Auunculus noster H. Comes de Kastel promisit coram nobis, quod nec castra, Kastel scilicet et Halleberch,*) cum suis attinentiis cuiquam vendat, obliget, seu quomodolibet aliter alienet, sine FR. de Nurenberch Burgrauii, soceri sui, licentia speciaii. In cuius rei testimonium, presentes litteras conscribi fecimus et sigillis, proprio uidelicet, Burgrauii FR. de Nurenberch et Heinrici Comitis de Kastel vxorisque ipsius, roboribus communiri. Datum et Actum Wachenrode, Anno domini MCC Octuagesimo tertio, Kalendis Septembris. **) dhiginnl im liiitigl. -ßninädim Itirljsnrcjjtnr, in sehr schadhaftem Zustande. Vgl. v. Stillfried Mon. Zoller. (v. J. 1843) I. pag. 153 sq. Die vier Siegel hängen an, das der Gräfin Adelheid ; Tochter des Burggrafen, in folgender Gestalt. *) Haiburg im Königl. Bair. Landger. Volkacli. **) Bang Reg. Boic. IV. 774, wo fälschlich eine gleiche Urkunde d. d. Wachenrode (Wachenroth, im K. Bair. Landger. Höchstadt) anno 1280, III. Ival. Septbr. (30. Aug.) als von Bischof Berthold von Wilrzburg ausgestellt angeführt wird, während p. 225 die Urkunde nach Datum und Inhalt richtig angegeben ist. CCLXXVII. Burggraf iritkidj oan liirnkrg bestätigt, als l'rljiialjcrr, eine ddjrnkng Ulberts nnn ^indjtiriiii an ks Spital aan ffrjljrn. 17. October 1283. Nos Fridericus Burcgrauius de Nirenberch per presentes publice profitemur, quod hoc est de nostro consensu ac beniuola voluntate, quod vir strennuus Albertus dictus de Bvchaim bona infrascripta, que a nobis tenuit in feodo, vide- licet Curiam dictam uftempuhel*) sitam in valle Gercensi, et feudum, quod dicitur hvba, in Kirdorf,*') dedit ad liospitale sanete Marie in pirno monte et donauit, 148 volentes eandem clonacionem ratam et gratam, ut per lioc fructum consequamur in celestibus, obseruare. In cuius rci euidens testimonium, nostro sigillo fecimus presentes litteras conununiri. Datum Wienne, anno domini M° CC° LXXX tercio, XVI. Kaiend. Nouenbris. Original im 21 2L Ugatts - 1111b Jhaotsardiioe jit ®ien. Anh. das Burggräfliche Siegel mit quadrirtem Zoller - Schild und Pfauenwedel. S. bei Nr. CCCLXII. Vgl. die Bischöfl. Bamberg. Bestätigung der Schenkung unter Nr. CCLXXXIII. *) Auf dem Piihel, im Gerstenthal, im Traun-Viertel von Ober - Oesterreich. **) Kirchdorf, ebendas. CCLXXVIII. lisiijk 56crtjjnlit nun latnkrg rcidjt km liirggraftn Jtitkidj nun lürnkrg Einigt kini] (©ruf (©cliljarb'n nun l|iodjkrg Billigte jHiMtjitii. 18. October 1288. Nos Berhtoldus dei gratia Babenbergensis Ecclesie Episcopus, vninersorum notitie declaramus presentibus, ac scire volumus Vniuersos, quod omnia feoda, que nobis per Gebhardum Comitem de Hyrzperch felicis recordacionis vacare ceperunt, Awnculo nostro Friderico Burcgravio de Nvrenberch contulimus, ex- eeptis feodis castrensibus et Homagio quod wlgariter dicitur Maidehen, que habemus in Austria dicti Comitis per decessum. In cuius rei testhnonimn, sibi presens scriptum dedhnus, nostri sigilli robore insignitum. Datum Wienne, Anno domini M° CC° LXXX tercio, XV. Kalendas Novembris. ißriginal im IKiittigl. 33niriarjjcit Stirlianrdjiut. CCLXXIX. 18. October 1283. Ulricus nobilis de Sluzelberc et Hedewigis uxor ejus, cum consensu lilii eorum Eberhardi, vendunt monasterio Ebracensi bona in villa Svntheim, et, pro majori caucione, fidejussores constituunt: Dominum CunradumBurkgrciuium de Abenberc, Eberhardmn de Sluzelberc, fratrem Ulrici, et eventualiter Dominum Heinricum comitem de Castele, qui etiam huic negotio tamquam testes inter- fuerunt. Datum anno 1283, in die Luce Ewangeliste. (SDriginnl im lüitigl. Initiadieit Itidjsnrrljint. 149 CCLXXX. ddpktuig Ullirrt liiitauiril's an finster Ifeilsbrnnn, unn irirtiridj, km iilteren Burggrafen nun Himberg, besiegelt. 22. November 1283. In nomine domini Amen. Cvm inter cuncta karitatis opera elemosina cele- brius conmendetur, per quam fit ablucio sceleruin et contra mundi pericula firmamentum, saluti omnium fore necessarium et perutile censetur, vt rebus terrenis per elemosinarias largitiones religiosis ac. Christi pauperibus erogatis, iuxta dominicum promissum, centuplum accipere et vitam eternam valeant pos- sidere, Quam ob rem ego Albertus dictus Rindesmvl de Werdenfels, atque dilecta coniux mea Adelheidis, vitam in eternum mansuram desiderantes, pro- fitemur et recognoscimus per presentes, et constare cupimus tarn modernis quam luturis, quibus fuerint preostense: quod nos, de consensu heredum nostrorum, et eorum quorum intererat voluntate pariter accedente, possessiones nostras in Gerlichsdorf, Item Molendinum nouum, et piscinam dictam Altewier, Item in Mvngenawe tresareas, cum omnibus eorum attinenciis et iuribus, siluis, pratis. aquis et aquarum decursibus, Agris cultis et incultis, quesitis et non quesitis, donauimus, legauimus, testando ordinauimus, et in hiis scriptis donamus, le- gamus ac irreuocabiliter tradimus, in remedium animarmn nostrarum, Monas- terio Ilailsprunnensi, Cisterciensis ordinis, Eistetensis dyocesis, solo vsufructu nobis in eisdem possessionibus pro vite nostre tempore reseruato : Ita, quod altero nostrum decedente, in remedium anime eius media pars possessionum earundem iam dicto Monasterio Hailsprunnensi cedat inmediate, ex quarum prouentibus, provt se ualent extendere, fratribus ipsius Monasterii seruiatur; Postquam vero alter, qui superuixerit, morte fuerit mortuus naturali, residua pars bonorum omnium predictorum similiter cedere debet, omni dilatione re- mota, sepedicto Monasterio iure perpetuo proprietatisque titulo possidenda; Hoc expresso, quod post mortem superstitis ex redditibus omnium bonorum prehabitorum in anniuersario die ipsius qui prius decessit sepedicti Monasterii fratribus cum pane, vino et piscibus sollempnis refectio ministretur, necnon nostri, hoc est mei et predicte vxoris mee, memoria ipso die annis singulis ha- beatur. Yt autcm hec nostra donatio inuiolabiliter perseueret, presentes litteras Sigillis Nobilis viri Friderici Burchgrauii Senioris de Nvrenberg et R. Senioris de Kamerstein, Yniuersitatis Ciuium in Nvrenberg ac mei ipsius uolumus et ob- tinuimus fideliter conmuniri. Nos itaque Fridericus Bvrchgrauius de Nvrenberg, 150 Romungus senior de Kamerstein, Vniuersitas Ciuium in Nvrenberg eonfitemur, hec nostra sigilla, ad peticionem supradicti Alberti dicti Rindesmül et vxoris sue Adelheidis, in facti testimoniüm presentibus appendisse. Testes huins donationis sunt: Erkenbertus de Bvtendorf, Lupoldus de Schonberg, Ulricus de Kvdorf, Heinricus de Kipfenberg, Hiltebrandus de Grvnsberg, milites; Rudolfus de Lewenrode, Marquärdus de Volkolsdorf, Heroldus de Wendelstein, Cvnradus de Nouo foro, Heinricus magnus, Heinricus vf dem Eigen. Heinricus dictus Bvhtelin, Ciues in Nurenberg, et quamplures alii fide digni. Datum et actum aput Nvrenberg, Anno domini MCCLXXX tertio, X. Kalendas Decembris, presentibus fratrc Johanne Monacho, et fratre Richelmo Conuerso ipsius Monasterii Hailsprvnnensis. (Original im Sünigl. JJniriadjcn Scidjaardjiut. Die Siegel hängen an. Vgl. Nr. CCCIV. CCLXXXI. 30. November 1283. Heinricus Ratisponensis Ecclesie Episcopus et Fridericus Burcgravius de Nurnberch, arbitri, componunt questiones, que inter Lodwicum et Ileinricum duces Bawarie vertebantur, et concordiam, cujus terminus usque ad instans festum Nativitatis Domini se tantummodo extendebat, usque ad purificationem beate Virginis prorogant. Datum Ratispone, anno 1283 , in die beati apostoli Andree. Ried Cod. dipl. Ratisbon. I. p. 590 sqq. CCLXXXII. 31. Januar 1284. Heinricus Ratisponensis Ecclesie Episcopus et Fridericus Burcgravius de Nürnberg, mediatores, concordiam inter Ludovicum et Ileinricum duces Bawarie, eorumque homines et servitores, usque ad purificationem beate Virginis statutam, usque ad festum beati Martini proximum cxtendunt. Datum et actum Ratispone, anno 1284, II. Kai. Febr. Ried Cod. dipl. Ratisbon. I. p. 593 sqq. 151 COLXXXIII. Der lisdjnf ddii lamkrg bestätigt ks Inrggrafcn min lürnkrg itnb Inkrtr (#iljciiknngrn an k.s dpital jtt ^gljrn. 15. April 1284. Nos Bertholdus clei gratia Babenbergensis Ecclesie Episcopus, Omnibus presentium inspectoribus cupimus esse notum, quod, cum liospitale Ecclesie sandte Marie in pyrno monte, ex eo quod primum fundatum et plantatiun est ab ecclesia babenbergensi, ex iuris debito teneamur pre aliis ecclesiis promouere, et cum ipsuin liospitale amplectamur fauore et beniuolencia ampliori, eidem liospitali hanc faeimus graciam specialem, quod bona illa vniuersa, que a nobis et ab ecclesia babenbergensi iure feodali possessa sunt et collata dicto liospitali a personis illis que inferius nominaliter exprimuntur, ipsi et prefate Ecclesie in pyrno monte per has litteras confirmamus. Primo videlicet Curiam uf dem puhel, sitam in valle Gerstensi, et hubam in Chirchdorf; dicta bona per nos collata fuerant auuneulo nostro domino Fr. burchgrauio de Nurenberch, qui postea ea contulit Alberoni de Puchaim, idem vero AI. donauit ipsa bona prehabito liospitali , que etiam bona ex morte Otokari de Luterbach nobis et nostre ecclesie uacare ceperunt; Item tres mansos in Suetarn, quos Wernherus de SKerbach a noliis in feodo tenuit et dedit eos memorato liospitali. Item vnum mansum qui dicitur uf dem hörne, Et vnum mansum vnder dem puliel; lios emit dominus Vlricus de Capeila pro decem libris denariorum, et dedit ipsos liospitali sepe dicto. Horum vnum a nobis in feodo tenuit Heinricus dictus Ruter et aliurn ab Ottone de Celtluge; idem Ot. ipsum mansum possidebat in feodo similiter ab ecclesia babenbergensi. Iidem mansi siti sunt in valle Gerstensi. Item feodum uf dem gaststeig super fluuio Styer, quod Gotfridus de Truchsen dedit supra- dicto liospitali, et a nobis habuit in feodo; Item Curiam inPirchehe sitam apud fluuium Nuspach, quam ipsi liospitali dederunt Johannes et Otto fratres de Ror, et habuerunt eam a nobis tytulo feodali. Et vt bonorum supradictorum omnium confirmacio per nos facta permaneat stabilis atque firma, presentes conscribi feeimus et sigilli nostri mutümme roborari. Datum in domo predicti hospitalis in pirno monte, Anno domini millesimo ducentesimo Octogesimo quarto, XVII. Kaiend. Maji. lÜrißiital im Ii. Ii. Ijans- tiiib itnntsardjiuc jit Bitii. Vgl. Nr. CCLXXVII. 152 CCLXXXIV. Iknbgraf Jtiekidj tum ICBmi]tenlJErg iibcrliisst km Burggrafen Jnekidj nnn Momberg seine Munnletjen, arenige ausgenommen. 2. Juni 1284. Nos Fridericus Lantgrauius de Luckenberch presentibus publice profitemur, quod omnia feoda nostra wlgariter dicta manlehen, siue nostra fuerint propria, siue de ipsis fuerimus per prineipes infeodati, Yiro Nobili Friderico Burcgrauio de Nurenberch, Auunculo nostro karissimo, dedimus et damus ac eciam presentibus resignamus, reseruatis tarnen nobis omnibus feodis dictis manlehen iacen- tibus circa Nappurch infra tria miliaria, exceptis duobis Castris Werdenbercli et Bliestein, *) que etiam predicto Friderico recognoscimus nos dedisse. Insuper vnam Curiam in Altendorf et quidquid habemus in peierscheneschenbach nobis etiam duximus reseruandum. Testes huius sunt: Rudegerus de Sparnecke, Albertus dictus vurtzo de Tvrnowe, Fridericus dictus de Nankenreute, Heinricus dictus de Ravch. Clivnradus de Egerstorf, Otto de Stetbach, milites; ItemEber- hardus et Heinricus dicti de Kinspercli, Heinricus de Trvtenberch et quam plures alii fide digni. In cuius rei euidens testimonium, presentes litteras nostro sieillo feeimus roborari. Datum et actum in Peirveth, anno domini MCCLXXX quarto, IUI. Nonas Junii. dUripnj im äKüntgl. lairisriitit Iridjsnniiiut. *) Die beiden Burgen Wernberg (im K. Bair. Landger. Nabburg) und Pleistein (Landger. Vohenstrauss). Vgl. Abhandl. der histor. Klasse d. Bair. Academie d. Wissensch. Bd. VI. Abthlg. 1., 1850 S. 45 fg. CCLXXXY. irr jCanbgraf non BmdjtenbErg lässt km lisiijof nun fitgmsbnrg alle seine HCeljen. gi dunsten ks lurggrafm Jfrirbrid] nun Momberg, auf. 2. Juni 1284. Reuerendo in Christo patri domino suo episcopo ratisponensi F. langrauius de lukenberc obsequium Semper [benejuolum et paratum. uestre signamus dominacioni, quod omnia feoda dicta manlehen, que a nobis et a uestra ecclesia tenuimus, uiro nobili Fridrico Burcrau[io] de nurenberc, auunculo 20 Bd. II. 153 liostro karissimo, dedimus et damus, ac eciam uobis presentibus resignamus, rogantes revelanciam (sie) *) humiliter et deuote, quatenus eidein predicta [bona] in feodum concedere dignemini et conferre. datum in baierrut, feria VI. infra octauam pentecosthes, Anno domini MCCLXXX quarto. (Original im lönigl. lairiadjrn SfidjsardjtOE, an mehreren Stellen schadhaft; die eingeklammerten Worte sind ergänzt. ') Hier scheint, „vestram" ausgelassen zu sein; vgl. Nr. CCLXXXVI. CCLXXXYI. I)rr lisdjof min lambcrj] iibtrfriigt, auf Bitten ks ICanbgrnfcn mm HL v cmi]tcnbcrg t Hessen JÄlejjcii km Burggrafen Jtieitridj tum Mtirnbm]. 3. Juni 1284. Xos Bertoldus dei gratia Babenbergensis Episcopus tenore presentium pro- testamur, nos litteras consanguinei nostri, Frideriei Lancgrauii de Leucken- bereh, reeepisse in hec uerba: „Reuerendo in Christo patri, domino sno Ber. Episcopo Babenbergensi, Fridericns Lancgrauius de Leuckenberch obsequinm Semper beniuolum ac para- tmn. Yestre significamus dominacioni. qnod omnia feoda dicta Manlelien, que a vobis et a vestra ecclesia tenuimus, viro nobili Friderico Burcgrauio de Nu- renherch , Auunculo nostro karissimo, dedimus et damus, ac etiam vobis presentibus resignamus, Rogantes reuerentiam vestram humiliter ac deuote, Quatenus eidem predicta bona in feodum concedere dignemini et conferre. Datum in Beierreut, Anno domini Millesimo Ducentesimo octuagesimo quarto, sexta feria infra octauam Pentecostes." — Nos igitur iuxta tenorem premissarum litterarum, et ad petitionem prefati consanguinei nostri Frideriei Lancgrauii, Antedicto Auunculo nostro Friderico Burcgrauio de Nurenberch conferimus omnia feoda, quo ipse Fridericus lancgrauius a nobis et a nostra ecclesia tenuit, ac eundem Fridericum Burcgrauium infeodandum duximus presentium per tenorem. In huius rei testimonium, has litteras conscribi ac nostro sigillo iussimus roborari. Datum in Reut,*) Anno domini Millesimo ducentesimo octuagesimo quarto, Sabbato infra octauam pen- t.hecostes, quod est III. Nonas Junii. iprigiiial im SRiinigl. JJniristljtn Ktidjsardiine. ") D. Ii. Bayreuth. 154 CCLXXXVII. 3. Juni 1284. Ruclolfus Roman. Rex confirmat ordinationem inter Ileinricuin Basilien- sem Episeopum et Raynaldum de Burgundia, comitem Montispligardis, concor- diter initam in praesentia Regis et assistentibus Cunrado Argentinensi Episcopo, Eberhardo comite de Katzenelnbogen, — Friderico Burgravio de Nurenberg et Hartmanno de Baldekke. Actum in Friburgo, Lausanensis dyocesis, anno 1284, III. Nonas Junii, Indictione XII. Herrgott Geneal. Habsburg. III. p. 520. CCLXXXYIII. Innig Jtiibolpj) rridjt iiein Burggrafen jFricbridj nun Inrnteg bie 3L v Eitri]tcnbcrgi5djcn EndjslBjtfn. 7. Juli 1284. Rudolfus dei gratia Romanorum Rex semper Augustus , Yniuersis Imperii Romaiii lidelibus presentes litteras inspecturis gratiam suam et omne bonum. Ad vniuersitatis vestre noticiam cupimus peruenire, quod nos omnia feoda dicta Manlehen vulgariter, que Nobilis vir Fridericus Lantgrauius de Luckenberch a nobis et Imperio Romano tenuit et possedit, et que idem per suas patentes litteras resignauit, Nobiliviro Friderico Burgrauio deNürinberg, dilecto nostro lideli, duximus in feodum concedenda, presentium testimonio litterarum. Datum Basilee, Nonis Julii, Indictione XII., Anno domini MCOLXXXHH., Regni vero nostri Anno vndeeimo. dDrigitm! im liinigl. Inirisdjcn älcicljsiirrljiur. CCLXXXIX. 25. Juli 1284. Rudolfus Romanorum Rex testatur, reeeptionem relegatorum civitati Wor- matiensi in exercitio jurisdictionis nunquam praejudicio fore. Testes: Venerabiiis Gotfridus Pataviensis, Conradus Argentinensis, Episcopi; Illustres Comes Palatinus Reib Dux Bavariae et filius ejus, Rudolfus 155 filius regis, dux Austriae et Styriae; Ilesso Marchio de Baden, Henricus Marchio de Haperg, Conradus dux de Tecke; Nobiles viri Eberhardus comes de Kazen- ellenbogen, Fridericus Burggravius de Nurimberg, Item Fridericus de Liningen et Fridericus iilius suus etc. Datum apud Germersheim, anno 1284, VIII. Kai. Aug. Moritz, von der Reichsstadt Worms S. 179. ccxc. 18. August 1284. Ulricus senior comes de Helfensteiii et Ulricus junior ipsius filius notuin fa- ciunt: qualiter discordia inter se et fratres doinus Theutonicae in Ulma diutius ventilata super jure Patronatus Ecclesiae in Asch, per Nobiles viros Fridericum Burggravium Seniorem de Norinbergci, Conraduin Ducem de Tegge, Ludovicum Comitem de Dettingen et Ottonem dictum am Stege, civem in Ulma, tamquam arbitratores, est composita. In cujus rei evidentiam, literae desuper datae Nobilium virorum Friderici Burggravii de Normberga, Conradi ducis de Tegge et Ludovici comitis de Oettingen sigillis sunt communitac. Datum et Actum apud Oettingen, anno 1284, feria VI. post Assumptionem Beatae Virginis. Mader, Reichsritterschaftl. Magazin Bd.V. S. 366 lf. Ebendas. S. 369 König Rudolph's Confinnation dieses in seiner Gegenwart ergangenen Schiedspruchs, d. d. Esslingen, XIV. Cal. Septbr. (19. August) 1284. ccxci. 1 Hurt Eindsiiianl nerhnft Bemfels un ks Ifndjstift diidjstiidt, unter lürgsdjaft seines HCejjnsjjerrn, des jüngeren Burggrafen Cnnrab. 6. September 1284. In nomine domini Amen. Ego Albertus dictus Rinsmul Senior de Werden- vels, Imperialis Aule Ministerialis, Quia, propter labilem liumani generis me- moriani, Ea que apud liomines Aguntur, nisi Scripturarum testimonio roborata l'uerint, in obliuionis exilium de facili relegantur, Eapropter ad noticiam vniuer- sorum, tarn presencium quam futurorum, presens scriptum intuencium deueuire 156 cupio et protendi: quod ego coadunata manu domine Adelhaidis vxoris mee, neenon Nobilis ac Magnifici viri domini mei Burgrauii de Nurenberch iunioris, et domine mee Agnetis, vxoris sue, consensu et voluntate accedente, Castrum meum in Werdenvels,*) quod a dicto domino meo Burgrauio in feodo tenui, vna cum Curia sub Castro sita et duobus prediis et vinea eisdem prediis attinente, in Tylenburch sitis, vinea alia prope Castrum sita, que iam longo tempore in mea fuit pro-prietate, et Areis ibidem, ortis, pomeriis, pratis ; pascuis, cultis et incul- tis, Siluis et nemoribus circumquaque sitis, quarum siluarum partem a memorato domino Burgrauio in feodo tenui; Malus viuarium meum in Ripa Gerrichspach situm, viuarium in ripa Erlbacli situm, et vniuersalem piscariam in fluuio qui dicitur Raticena, que ad nos pertinuit, Domino Reinbotoni, Reuerendo in Christo patri, Episcopo Eystetensi, et sue ecclesie pro Mille libris hallensium vendidi, donaui, de consensu predicti domini mei Burgrauii et domine Agnetis vxoris sue, qui ante vendicionem meam proprietatem, quam in prefatis bonis habuerunt, Ecclesie Sancte Marie et sancti Willibaldi in Eystet, post liberam resignacionem meam sibi factam, vendiderunt iure proprietario, cum omnibus suis adtinenciis, cultis, et incultis, quesitis, et inquirendis perpetuo possidenda. De possessio- nibus autem predictis cum Castro Werdenvels venditis, quarum proprietas ad dominum burgrauium pertinuit, et eam ecclesie Eystetensi vendidit, donauit et tradidit, idem dominus Burgrauius ecclesie Eystetensi tenebitur de euictione, Aliarum vero possessionum, que ad proprietatem meam pertinuerunt, ego teneor de euictione, hoc modo : quod quicquid a domino meo Episcopo aut ecclesia Eystetensi euictum fuerit de eisdem possessionibus, tanturndem ad estimacionexn condignam sepedicti domini mei Burgrauii et domini Hermanni de Vestenberch militis, mei consanguinei, de dictis Mille libris hallensium debebit defalcari; Solucio autem prefatarum Mille librarum hallensium subscriptis terminis michi per predictum dominum Episcopum, aut suum Successorem, qui pro tempore fuerit, nomine ecclesie Eystetensis fiet. In festo Sancti Michahelis proxime nunc venturo ducente libre hallensium et in festo beati Martini proximo subsequenti Centum libre hallensium michi apud Nurenberch sine contradictione qualibet persoluentur. Quibus terminis si solucio fuerit retardata, fideiussores infrascripti omnes, videlicet dominus Chunradus Burgrauius sepedictus, dominus Hermannus de Vestenberch, dominus Minwardus de Oberndorf, Ileinricus de Ololfeshaim, Rudgerus de Dyetenliouen in Sandeser residens et dominus Marquardus de Mvr, milites, quos recepi non iuratos, Item Heinricus pincerna de Arberch, Rudgerus de Dyetenliouen senior, Marscalcus domini Episcopi, dominus Reinboto et dominus Vlricus fratres dicti de Morenshaim, iurati, A me moniti, in clampnum ecclesie Eystetensis se apud Nurenberch recipient, inde non exituri, quousque 157 michi clicte Trecente libre hallensium prescriptis terminis fuerint integraliter persolute. Et a festo Epiphanie domini nunc venturo ad Annum ducente libre liallensium, et ab inde ad vnum Annum similiter ducente libre hallensium, et exinde ad tercium annum trecente libre hallensium vltime persoluantur. Quarum solucio, si aliquo predictorum terminonun fuerit retardata, Quatuor fideiussores iurati, super eo michi dati, A me moniti, se apud Nvrenberch recipient, omnes inde non exituri, quousque pecunia pro termino neglecto debita plenarie fuerit persoluta; Sepedictus vero dominus Burgrauius fideiussor, cum a me ad reci- piendum in obstagio conmonitus fuerit, duos milites ponet loco sui. De trecentis autem libris hallensium pretitulatis, yltimo termino persoluendis talis fiet solucio et eo modo, sieut in alio meo Instrumento super hoc confecto plenius est ex- pressum. Adiectum est autem, quod ego omnes possessiones meas in terminis circa Castrum Werdenvels sitas Sepedicto domino meo Episcopo, nomine ecclesie sue Eystetensis, dare teneor, et ad hoc nie obligaui et obligo per pre- sentes, et ipse dominus Episcopus de possessionibus ecclesie sue totidem reddi- tus, in locis, vbi michi magis expedire videbitur, possessionum mearum, videlicet Curie sub Castro site, duorum prediormn in Tylenburch et aliarum quas sibi et ecclesie sue dedero, in pleüariam faciet recompensacionem, sie quod, quantum ego sibi dedero in redditibus, totidem Redditus de possessionibus ecclesie sue michi dabit, Ita, quod Annona cum annona, denarius cum denario, pullus cum pullo, et sie de reliquis prouentibus equaüter recompensentur. Item dictum est, quod si forte possessiones, quas ego aeeeptauero et elegero, in annona usque ad decem uel duodeeim Sumerina frumenti excedant summam annonc, quam ego sibi in possessionibus meis dedero, ipsa decem uel duodeeim Sumerina frumenti, ad estimacionem condignam Sifridi Ebnerii, Hermanni de Rapide et Heinrici dicti Grossi, Ciuium in Nvrenberch, per redditus denarioriun de possessionibus meis debitorum, quas ego sibi dedero, domino Episcopo et ecclesie Eystetensi debeant resarciri. Et si de possessionibus , quas ego sibi et ecclesie sue dedero et assignauero, aliqua vel alique euiete fuerint, eedem possessiones apud me manebunt, et dominus Episcopus de possessionibus michi ab eo datis possessiones reeipiet equiualentes; et si de possessionibus ecclesie, que michi assignate fuerint, aliqua uel alique euiete fuerint, ipse dominus Episcopus ad alias possessiones equiualentes michi dandas erit obligatus. Preterea dictum est, si, quod absit, ante solucionem michi factam carnis debitum persoluere contigerit, domine Adelhaidi vxori mee et aliis quibuscunque predictam pecuniam michi dandain deputauero, aut legauero, Idem dominus Episcopus, Ecclesia Eystetensis et fideiussores michi dati ad predicta omnia, sicut michi, erunt obhgati. Ceterum adiectum est, quod si, post solucionem Mille librarum michi factam, possessiones, 158 in recompessacionem (sie!) mearum possessionum inichi assignatas, distraiiere me contigerit, dominus Episcopus sepedictus, aut Successor suus, qui pro tempore fuerit, cui easdem possessiones ad recuperandum seu absoluendum dare et offerre teneor, redditus vnius libre, pro duodeeim libris, quolibet anno ad Cen- tum michi libras hallensium persoluendas est et erit obligatus, et ipse de possessionis miclti ab ecclesia datis reeipiet redditus octo librarum et LXXX hallensium, quousque precium possessionum a me restituendarmn plenius fuerit euacuatum. Post mortem vero meam, si predicte possessiones a me per dominum meinn Episcopum, uel ecclesiamEystetensem, recuperate seu absolute non fuerint, sicut supradictum est, cuicumque eedem possessiones a me in remedium anime mee, uel alio quocumque modo date, legate, uel ordinate fuerint, dominus Episcopus, aut successor suus, nomine ecclesie Eystetensis recuperandi seu ab- soluendi vnam libram pro duodeeim libris, sicut premissum est, liberam liabebit potestatem, ita, quod quolibet anno Centum libre liallensium persoluantur, quousque precium earumdem possessionum plenius fuerit absolutum, yel si etiam antedictus Episcopus simul et semel et in totum, post mortem meam, eo modo vt supradictum est, absoluere uoluerit easdem possessiones, hoc ipsum Iicebit eidem. Item dictum est, quod si tempore solucionum prefatarum Moneta liallensis fuerit variata et tanti valoris sicut nunc est non fuerit, Semper pro tribus libris hallensium, minus LX liallenses, Marca puri et legalis Argenti per- soluatur. Apes etiam, quas domina et vxor mea Adelhaidis in Xemoribus a me venditis habet et tenet, sine impedimento quolibet, ad vite sue tempora possi- debit. Preterea viuarimn meum minus in Ripa Gerrichspach situm, et ipsain ripam a villula Ilwoldestorf, usque in fluuium Raticenam, in Anime mee et vxoris mee remedium, Monasterio Sancte Marie in Halsprunne **) iani donaui et tradidi, que in supradicta vendicione mea excepi et excipio, ipsa Monasterio Sancte Marie in Halsprunne iamdicto reseruanda, et post obitum meum et vxoris mee sepefate A memorato Monasterio Halsprunnen proprietatis titulo perpetuo pos- sidenda; nec Iicebit michi, uel vxori mee, distraiiere ea, vendere uel ad aliud Monasterium in remedium Animarum nostrarum, uel alio quocumque modo ordinäre. Ego vero Albertus dictus Rinsmul Senior vniuersa et singula prescripta bona fide et sine dolo promitto attendere et obseruare. Et ad huius rei atque facti euidenciam pleniorem, Sub testimonio testium infrascriptomm, presens Cirografum conscribi feci, Yidelicet Nobilis viri Chunradi Burgrauii de Nvren- berch et Aliis nouem suis confideiussoribus : Ramungi de kamerstain, Ludwici de Settendorf, domini Ottonis de Lacu, prepositi Eystetensis, Fratris Heinrici de Ottingen commendatoris in Oetingen, Heinrici notarii de Witolshouen, Chunradi de Walde notarii, Heinrici de Elrechshausen, Chunradi Yrilte, Rudgeri 159 iunioris et friderici fratris sui ilictorum de Dyetenhouen, Wolflini militis de Esckenbach, Ramuiigi et Chunradi dieti Swarczpart, militum de kamerstein, Hiltbrandi militis de kazwank, Rudgeri Judicis de Willsbach, Friderici kamerarii de Kickenbach, Rainung! et filii sui de Mvngenawe, Chunradi de Meimbresdorf et Ohslini senioris, Et sigillorum lionorabilium in Christo, venerabilis patris domini Reinbotonis, Eystetensis ecclesie Episcopi, eiusque Capituli, Ac domi- nm inn Ludwici Comitis de Oetingen, Chunradi Burgratiii de Nvrenhercli iunioris etMei, necnon Hermanni de Vestenbereli, mei consangwinei, munimineRoborari. Datum et Actum in Werdenvels, Anno domini Millesimo CC octoagesimo quarto, VIII. Idus Septembris. dDriginnl im liinigl. Inirädjen Jtririjanrrtjiur. Anh. das »Siegel Burggraf Conrad's. Vgl. Nr. CCCVII. *) Wernfels im Königl. Bairischen Landgericht Pleinfeld. •*) Vgl. Nr. CCLXXX. und CCCIV. CCXCII. lisdjnf Ikrtliolb unn Imntag bclEliiit kn Itirggrafin jFricbrid] neu iitrnbcrg mit Cndiriibnd]. 30. September 1284. Nos Berchtoldus dei gratia Babenbergensis episcopus, Ad vniuersorum presencium et futurorum noticiam cuphnus peruenire, quod nos villarn Tuchen- bach") cum suis pertinenciis vniuersis, quam Berchtoldus de Heidelbach a nobis et Ecclesia nostra tenuit infeodo, viro Nobili Friderico Burgrauio de Nnren- berch, Auunculo nostro karissimo, et suis liberis racionabiliter in feodum duxi- mus concedenda, ita, quod prefatus Berchtoldus dictabona, siuoluerit, recipere feodaliter debeat de manibus Burgrauii memorati. Testes huius rei sunt: Herdegenus dictus de Grindelach, Vlricus dapifer de Neuwensdorf, Arnoldus Da- pifer de Hohenek, Otto de Ditenhofen, Burchardus de Vendebacli et quam plures alii fide digni. In cuius rei testimonium, presentes litteras nostri sigilli inunimine fecimus communiri. Datum et Actum aput Babenberch, Anno Domini MCCLXXXHII., in crastino beati Michahelis Arcliangeli. (Original im %önigl. iDirisrfjeit Itidjsarditut. ') Tuchenbach im Königl. Bairischen Landgericht Cadolzburg. 160 CCXCIII. Im Jahre 1285. König Rudolf bestätigt dem Bischof Heinrich von Merseburg, der die Regalien von ihm empfing, die Privilegien und Lehen seines Hochstifts. Zeugen : Fridericus burggravius de Nurenberch, comes Everhardus de Cattenelboche, comes de Otiggen. Datum Eger. Boehmer Reg. Imp. 1246 —1313 (neue Ausg.) p. 125, wo diese mit dem falschen Jahr 1284, Ind. XI., Eegn. XI. versehene Urkunde, wenn auch nicht dem Inhalt, doch der Form nach für unlicht erklärt wird. Vgl. Boehmer 1. c. Addit. I. S. 387, wonach „der alte Burggraf von Nürnberg " am 26. Januar 1285 der Einweihung der Minoritenkirche zu Eger, im Gefolge König Rudolpli's, beiwohnte. CCXCIV. iisdjnf Etinbnt nnn dBirljÄ iikrgiäit kn CInrishiiiiicii }\\ lürnkrg iiit iljm nnn km iiirggraftn Jrkkidj nnn iiirnkrg rtsignirlt Beste Berg. 17. Februar 1285. Nos Reimboto dei gratia Eystetensis ecclesie Episcopus Notiun faeimus presentium vniuersis inspectoribus, quod nos, ad instantiam et peticionem... Glardyani et fratrum minorum domus in Nürnberch, et preeipue propter deum, dominabus ordinis Sancte Cläre hi Nürnberch fundum et proprietatem cuius- dam Nemoris, prope locum Castri quod quondam dicebatur Berge, *) ad liberam resignacionem Nobilis viri domini Friderici Burggrauii de Nürnberch, qui ipsum fundum et proprietatem dicti Nemoris a nobis et ecclesia nostra habuit in feodo, libere dedimus et tradidimus memoratis dominabus proprietatis tytulo perpetuo possidendum, ita tarnen, vt ipse domine post obitum nostrum diem anniuersarii nostri intitulent, et cum deuocione ipsum celebrent annuatim. In cuius rei testimonium et euidentiam pleniorem, presentes eis dedimus littcras, nostri et • predicti Burggrauii de Nürenberch sigillorum robore communitas. Nos vero Fridericus Burggrauius de Nürnberch recognoscimus, in Signum resignacionis dicti Nemoris, ad manus memorati domini nostri Episcopi Eystetensis facte, hoc nostrum sigillum presentibus appendisse. Actum et Datum Nürnberch , Anno domini MCCLXXX quinto, XIII. Kalendas Marcii. dDriginnl im König!. Knirisrijcn ititjjHnrdjiuc. Bei Falkenstein ürk. 11. Zeugn. S. 70 und I-Iist. Norimb. dipl. p. 175 fälschlich unter dem Jahre 1280. indem „ quinto " im Abdruck fehlt. ') Berg, an Stelle des jetzigen Weilers Altenberg, unweit Nürnberg. Vgl. Nr. CCCCLXY. 21 Bd. II. 161 ccxcv. 27. Februar 1285. Ludwicus miles dictus de Wilhelmsdorf Domine Mechtildi de Hallis diete Halvegerin vendit molendinüm juxta Wilhelmsdorf, atque in hujus rei eertiorem memoriam eidem literas dat, sigillo domini Friderici Illustris Burchravii cle Nu- renberch communitas. Datum et Actum in Wilhelmsdorf,*) anno 1285, III. Kai. Martii. Ins brin düopialbnrijc bcs Slnsters iticilsbrann. Vgl. Oettcr, Burggrafen II. S. 10S ff. ') Wilhermsdorf im Königl. Bairischen Landgericht Cadolzburg. CCXCVI. 2. April 1285. Rudolphi Romanorum Regis Privilegium Monialibus de Inferiore Sehoen- feldt concessum. Testes: Sifridus Archiepiscopus Coloniensis, Gotfridus Episcopus Pata- viensis, Fr. Heinricus Episcopus Basiliensis; Ludovicus Palatinus comes Rheni Dux Bavariae, Albertus Dux Saxoniae, Fridericus Burggramus de Nürnberg, Ludovicus Comes de Oettingen, Fridericus Comes de Truhen dingen, Eberhar- dus Comes de Cazenellenhogen, Johannes comes de Sponheim etc. Datum Nürnberg, IV. Non. Aprilis, Indict. XIII., Anno 1285. Mon. Roie. T. XVI. p. 290. CCXCV1I. Innig Ixiiönlpli lickljnt kn Itirgg raten Jntkitf] III. nnii lörnkrg mit km Bnrgkjm gt dgrr niib kr BesIe EhmsiEkl. 2. April 1285. Nos Rudolfus dei gratia Romanorum Rex semper Augustus ad vihuerso- rum noticiam cupimus peruenire, Quod nos viro nobili Friderico Burcgrouio de Nurenberch, Dilecto nostro fideli, Castrense feoduin in Egra, quod Idem apud 162 virum Strenuum Knvzel dictum de Hohenberch emit, eodemKnvzel dictum feo- dem cum suis pertinenciis vuiuersis nostre Celsitudini resignante, et Castrum Wünsitel cum omnibus pertiuentiis suis, quod prefatus Burcgrauius etiam emit, in feodum rationabiliter duximus concedenda. Testes liuius rei sunt: venerabilis Gotfridus Episcopus patauiensis, Illustris Ludewicus Dux Bawarie, principes nostri dilecti; Thebaldus Comes firretensis, Rudegerus et Babo fratres de Sparnecke, milites; Cvnradus Judex Egrensis et Franciscus frater eiusdem et Mar- tinus, Ciues Egrenses. ad horum firmitatem et cuidentiam pleniorem, presentes litteras nostre Maiestatis sigillo fecimus communiri. Datum in Nurenberch, Anno domini MCCLXXX quinto, Quarto Nonas Aprilis, Indictione XIII., Regni vero nostri Anno XII. (Original im Sättig). Inirisrljrn Stirjjsarrliitir. Vgl. Nr. DL. CCXCVHI. Burggraf irirkidj m lüjprg trägt km dBr^isrljof' uon Cöln }m\ Dörfer IaIjcii auf. 4. April 1285. Nos Fridericus Burcgravius cle Nurenberch presentibus publice protestamur, quod nos reuerendo in Christo patri ac domino nostro, domino Sifrido archie- piscopo Coloniensi, qui nos in suum et sue ecclesie vasallum recepit, de nostro proprio duas villas, Beppenhovesteten et Trahishovesteten,") libere duximus re- signandas, quas siquidem villas predictus dominus archiepiscopus nobis et nostris liberis in feodum contulit et concessit, et nos eidem prestitimus fidelita- tem debitam et consuetam. In liuius rei testimonium presentes litteras nostro sigillo fecimus communiri. Datum in Nurenberch, anno d. MCCLXXX quinto, pridie nonas Aprilis. dMgtmi! im Sättig). prouinjinl-Slrrijiut jii liissclborf. Aull, das Siegel des Burggrafen Friedrich von Nürnberg (s. bei Nr. CCCLXII.) ') Peppenhöchstätt und Traishöchstadt im Königl. Bairischen Landgericht Neustadt a. d. Aisch. 168 CCXCIX. irr limijnf nnn d&idjstäbt girbt seinen! din;iitcl bas patranot min pfaffrnliofen, meldies min Slfcrs tjer Burggraf Friedrich iinh seine Söhne Friedrich iiiiiJ Conrad besessen. 23. November 1285. In nomine dei Amen. Reinboto dei gratia Episcopus Ecclesic Eystetensis, Yniuersis presentes litteras inspecturis salutem in omnium saluatore. Cvm se- cundum Apostolum, Qui altario seruit, viuere debeat de Altari, et per contra- rium sensum, qui victum ab Altari 11011 pereipit, ad ipsius compelli nequeat Famulatum, Kos, Attendentes, quod in vita presenti spiritualia sine tempora- libus non subsistant, Ne propter deffectum stipendiorum temporalium cultus diuini nominis minuatur, quem diebus nostris, preeipue in ecclesiis quarum sol- licitudinem gerimus pastoralem, cupimus ampliari, et tanto amplius in ecclesia nostra Kathedrali, quanto ei pre aliis tenemur astricti: Notum esse volumus yniuersis presentibus et futuris, quod Nos prebendarum iam dicte ecclesie nostre prouentus satis tenues et exiles volentes per nostre munificencie suffragium sub- leuare, vt per consequens per ampliores ministros diuinuin obsequium reeipiat incrementum, Juspatronatus ecclesie parrochialis in Phaffenliouen*) nobis et Ecclesie nostre pertinens pleno iure, quod multis predecessorum nostrorum retroactis temporibus Nobilis vir dominus Fridericus Burgrauius de Nvrenberch senior, Fri- dericus et Chwircidus filii ipsius **) ocupatum de facto tenuerunt, de manibus eorun- dem Burgrauiorum, cooperacione et auxilio nostri Capituli mediante, extractum, in ipsum Capitulum ecclesie nostre Kathedralis gratuite liac perpetue donacionis titulo transferimus pleno iure; Yolentes, vt prouentus ipsius parrochie in vsus prebendarum antedicte Ecclesie nostre perpetuo reeipi debeant et conuerti, Re- seruata tarnen perpetuis vicariis ibidem congrua porcione, Vnde iura Episcopa- lia persoluere et lioneste valeant sustentari. Quos etiam vicarios instituendos nobis ac successoribus nostris ipsum tenebitur Capitulum presentare. Adicimus etiam, vt de omnibus eiusdem parrochie prouentibus Annis Singulis Triticum tempore debito conquiratur, de cuius tritici medulla panes candidos, que simule dicuntur, fieri volumus, et singulis ebdomadis certis et consuetis diebus tarn ipsis Canonicis quam aliis, qui prebendale Stipendium reeipiunt, proporcionali- ter tamdiu ministrari, quovsque ipsius triteci quantitas euacuata penitus fuerit et exhausta, Preterea, quia plus solet attendi quod specialiter iniungitur, quam 1G4 quod generaliter imperatur, volumus, vt predicti Ecclesie nostre Canonici ab Octaua Sancte trinitatis, vsque ad dominicam primam Aduentus domini sin- gulis diebus Sabbatorum commemoracionexn beate Yirginis in Choro suo cum pleno Officio, Missa videlicet et horis canonicis, debeant conuentualiter cele- brare, dummodo festiuitates Sanctorum non impediant et aliud canonicum non obsistat. In cuius rei testimonium presentes scribi fecimus litteras, nostri Sigilli munimine roboratas. Datum Eystet, Anno domini M° CC° LXXXV", YIII° Kaien das Decembris. (ßrigttml im 3Siinit\l. Battiadjtn Hcirljaarrljiur. Das Bischöfl. Siegel liängt an. Vgl. Nr. CCLXVI. *) Pfaffenhofen im Königl. Bair. Landger. Pleinfeld. **) Von dieser für die Burggräfliche Genealogie wichtigen Beweisstelle und deren in dem trefflichen Werke von Riedel (Ahnherren des Preussischen Königshauses. Note 42. S. 94 fg.) versuchten Erklärung, künftig mehr im zweiten Theil der Hohenzollerischen Forschungen. CCC. litrggruf Jntkid] mm lünikrg irliissf, als Burggraf tum clBUuigcii, km llnsitr Huilkasstn eine ikinabgak. 19. December 1285. Nos Fridericus Burcgrauius de Nurenberch presentibus publice protestamur, quod, per honestorum virorum assercionem euidencius cognoscentes, hoc non esse de iure, quod Burcgrauius cle Cubito *) solebat petere singulis annis vnam vrnam vini de vinea in prelac Cenobii de Waltsassen sibi dari, sed ex quadam violencia originem habuisse, eandem peticionem pro dicto vino, deum pre oculis habendo, quoad nostram personam relaxauimus et presentibus relaxamus, Signi- ficantes cuilibet Burcgrauio in Cubito, qui noster successor fuerit, ipsum nioliil iuris habere in prefato vino, sed contra deum et suos sanetos agere, siquid sibi vsurpauerit de bonis Cenobii memorati, presentium testimonio litterarum. Datum apud Egram, anno domini M° CC° LXXX quinto, proxima feria quarta ante Natiuitatem domini. (Original im liittigl. Samsdjrn Iciriisardiint. *) Das Burggrafthum Elbogen (in Böhmen) erhielt Friedrich wahrscheinlich von König Rudolph; die Erwerbstitel sind unbekannt. 165 CCCI. Burggraf inrkidj nun lürnbErg mirit mit Jricfoidj Balknf megrn ImstnM uErglidjcn. 22. Deceinber 1285. Nos Viricus Nobilis dictus de Sluzzelbercli ae Herdegenus dictus de Grin- delach presentibus publice protestamur, quod, licet controuersiam, que inter Nobilem yirum dominum Fridericum Burgrauium de Nurenberch ex vna, et Fridericum dictum Waltbote, filium quondam Heinrici eciam dicti Waltbote, ex parte altera, super bonis in Nivenstaf) et eorum pertinenciis uertebatur, prius dudum terminassemus et diffinivissemus per arbitrium et amicabilem conpo- sicionem, tarnen eadem controuersia fuit iterum innouata, vnde nos a partibus de arbitrio et amicabili composicione prius habita requisiti, diciinus, pronun- ciainus ac testes sumus: quod predictus Fridericus Waltbote prefata bona in Nivenstat ac omnia pertinencia eorundem, videlicet feoda et propria, agros, pascua, Siluas, aquarum decursus, Jurapatronatus Ecclesiarum parrochialium ac Capellaruin, quesita et inquesita, culta et inculta, prenominato domino Friderico Burcgrauio libere resignauit. In huius rei testimonium presentes litte- ras Sigillorum nostrorum munimine duximus roborandas. Datum in Stritberch, Anno domini M. CG. LXXXV 0 , proximo die Sabbati ante Natiuitatem domini. (Original im Knnigl. 3ßairisrfjrn Kcirljsardjior. *) Neustadt a. d. Atsch. Vgl. Spiess Aufklärungen S. 20(5. CCCII. Im Jahre 1285. Ramungus nobilis dictus de Vestenberch, cum consensu Sophie conjugis, de patrimonio suo bona quedam in villa Erlbach Heinrico Abbati et Conventui Monastern in Halsprunne vendit pro LXV libris hallensium. Sigillatores: Illustres Domini Fridericus Burcgravius de Nuremberg et Lud- wicus comes de Otingen, necnon alii. Datum et Actum anno domini 1285. 9tts bctn (Cufiialbndjc bes Klosters Ijfilsbronn. 166 ccciii. fllrirll udn Ihir ncrkanft IttrggrüflirJjE Ihtjnpter jii Ipttkni an llnstBr laiscrsljtim. Um das Jahr 1285. In nomine domini Amen. Ego Ylricus Junior dictus de Mvr, vniuersis Christi fidelibus notum fieri cupio per presentes, quod ego coadunata manu di- lecte mee coniugis . ., quam nunc liabeo, accedente pleno consensu domini VI- rici de Mür, dilecti patris mei, vniuersa bona mea in Hundern*) sita, scilicet curiam quandam quam a nobili viro domino Friderico Bvrcgrauio de Nürenberc possederam tytulo feodali, cum omnibus juribus suis et attinenciis, agris, pratis, siluis, aquis, pascuis, terris, cultis et incultis, quesitis et inquirendis, viris reli- giosis domino Trutwino Abbati et Conuentui de Cesarea, Cisterciensis ordinis, Augustensis dyocesis, pro XXII libris hallensium rite et rationabiliter, inatura deliberatione prehabita, vendo ac vendidi, perpetualiter possidenda, Translerens in eosdem fratres et suüin monasteriuin simpliciter atque plene omne ins possessionis siue dominii cuiuscumque, quod michi vel meis heredibus in pre- dictis bonis in Hundern ratione feodalis tytuli competebat, vel competere pote- rat quoquomodo. Et quia proprietas eorumdem bonorum ad nobilem virum dominum Fridericum Burcgrauium predictum de Nürenberc dinoscitur pertinere, Ipsis fratribus de Cesarea memoratis tarn pater meus predictus, quam ego de Curia nostra in Erikingen sita, que nobis proprietatis tytulo attinet, tres libras hallensium in annuis redditibus dedrmus ac tradidimus tamdiu nomine satis- dationis, quod wlgo gewerschaft, vel erstatunge dicitur, quiete et pacilice proprietatis tytulo possidendas, donec sepedictus dominus Fridericus Burckgravius omne ius proprietatis siue dominii cuiuscumque, quod sibi, vel suis heredibus in prcscriptis bonis in Hundern suisque pertinenciis omnibus competit vel competere poterit quoquomodo, in memoratos fratres de Cesarea, suumque Monasteriuin transferat integraliter atque plene, datis eis super hoc firmis et validis instrumentis, Sigilli sui munimine roboratis. In horum igitur robur et euidens testimonium, presentem litterain Sigilli mei munimine volui roborari. (Drigitial im König!. Jkirisdicu ülrirjjaurrjjiar. In v. Stillfried Mon. Zoll. (cl. a. 1843) 1. p. 11(5 wurde diese undatirte Urkunde, nachLang's Reg., um das Jahr 12(57 gesetzt, richtiger aber wohl, in Rücksicht auf Nr. CCCV., um 1285. ") Hundern bei Rohnheim im I\. Bair. Landger. Monheim. 167 CCCIV. 25. Januar 1286. Albertus et Hartmaimus fratres clicti Rinclesmul renunciant omni impetitioni seu questioni, contra Monasterium Halsprunnense mote, super bonis in Gerichsdorf, Molendino Novo, piscina Altweier, ripa Gerichspach et tribus areis in Mungenawe que bone memorie Albertus, pater eorum, in remedimn anime sue dederat predicto Monasterio. Sigillatores: Illustres comites Fridericus Burgrauius ac Fridericus de Truhendingen, universitas civium de Nurenberch et ipse Albertus. Testes: Otto de Dietenhoven, Burchardus de Yendebach etc. Datum et Actum Halsprunne, anno MCCLXXX sexto, circa festum Concors ionis sancti Pauli apostoli. iDrigiiin! im liinigl. -Bnirisrljrii Slcidjaardjinr. Von den vier Siegeln hängt nur noch das letzte an. Vgl. Nr, CCLXXX. cccv. Burggraf Jneiirid) tum lürnbtrg gencliiiiigt W idplutng irrer nun Mar an lloster laismljeiin. 31. Januar 1286. In nomine domini Amen. Nos Fridericus dei gratia Burgrauius de Nuren- ber[ch notum esse volumus presentium litterarum] inspectoribus A niuersis, quod, cum Viridis senior de Mvr per manus fil[ii sui ATrici iunioris de Mvr, et ipse| Viridis iam dictus iunior de Mvr per se ipsurn, de consensu vxoris s[ue, bona in Hvndern sita intra Ranhein, | que a nobis in feodo tenuerunt, [ad manus nostras libere et sine coactione cum suis attinentiis resignassent,] petiuerunt a nobis dic[tus VIridis de Mür et filius suus, vt eadem bona superius nominata fratribus de Cesareja, orclinis Cystcrciensis, [Augustensis dyocejsis, [in meram proprietatem et, absolutam donare in perpetuum dignaremur. Nos] igitur eorum preeibus annuentes, in remedifum anime nostre ac progenitorum nostrorum, ante nominata bona cum] suis attineneiis vniuersis predictis fratribus [de Ceserea, in meram et absolutam possessionem et propriet]atem, corporali donatione manus nostre dedimus [et donamus, possidendam simpliciter et precise in perpetuum 168 pleno iure. In cuius rei testimonium et ratiha[bitionem pleniorem liabendam, temporibus seruituras presentes litt]eras super hoc confectas ipsis fratribus de- [dimus nostri Sigilli munimine roboratas. Datum Anno do]mini M° CC° LXXX Sexto, Pridie Kalendas Fefbruarii.] dDrigitml im Königl. Bniriatjjra Icicjjsnrrjiine, bis auf die Mitte fast ganz zerstört, aber von späterer Hand ergänzt. Vgl. Nr. CCCIII. CCCVI. 1. Februar 1286. Rudolphus Rom. Rex Ducatum Carinthie, quem lilii sui Albertus et Rudol- phus duces sibi resignarunt, Meinhardo Comiti Tyrolensi in feodum tradit. Testes: Venerabiles Rudolphus Salisburgensis Archiepiscopus, Heinricus Basileensis, Wernhardus Pataviensis, Heinricus Ratisponensis, Reinpoto Eyste- tensis, Hartmannus Augustensis, Hartnidus Gurcensis, Cunradus Chimensis et Cunradus Lavantinensis Ecclesiarum Episcopi; necnon Illustres Ludovicus Comes Palatinus Rheni et Heinricus frater suus, duces Bavarie, Fridericus Lantgravius Tliuringie, et Nobiles viri Burchardus comes de Hoenberg, Rudolphus et Heinricus fratres Comites de Monteforti et Fridericus Burgravius de Flurenberg. Datum Auguste, Cal. Februar. Indict. XIY., anno 1286. dDrigitml im 1. lt. ÜJatts - ntiii Jhiiatänrrijitic jtt fbicn. CCCYII. 22. Februar 1286. Albertus et Hartmannus dicti Rindsmule venditionem castri Werdenvels, inter Reinbotonem Episcopum Ecclesie Eystetensis et Albertum bone memorie patrem celebratam, ratam habent, et Episcopum de totali pecunia clamant solu- tum, exceptis 500 libris hallensium, in quibus ille adhuc tenetur mätri Adelheidi, et persolvendis statutis temporibus. In cujus rei testimonium Episcopo litteras dant sigillo Chunradi Burgruvii junioris, cum propria non haberent, munitas. Testes : Avunculus Her. de vestenberch, domini R. et R. dicti de Dieten- hoven, in Sandesere et werdenvels residentes, milites, et plures. Actum anno 1286, VIII. Kaiend. Mart. dDriginnl im Itönigl. Buir. IkirjjMircljiut. Das Siegel des Burggrafen Conrad hängt an, wie bei Nr. CXCVII. Vgl. Nr. CCXCI. 22 Bd. II. 169 CCCVHI. Innig Bnbnlptj erklärt ims km Inrggrafen Jntkidj nrrliejirne drcfclb, bis auf Heiteres, für lieidjslcljn. 7. Juli 1286. Nos Rudolfus dei gratia Romanorum Rex Semper augustus, ad vniuerso- rum sacri imperii Romani fidelium noticiam cupimus peruenire, Quod nos, con- sideratis nobilis viri Friderici Burcrami de Nvremberc, dilecti fidelis nostri, fidei meritis luminosis, quibus nos et sacrum Romanum Imperium prosequitur inces- santer, sibi Castrum seueld *) cum suis pertineneiis vniuersis longe prius in feo- dum contulimus, quam Illustribus alberto et Rvdolfo, prineipibus et liliis nostris karissimis, ducatum austrie in fco dum confereinus;") Eidem Friderico, de benignitate Regia et gratia speciali, liberaliter indulgentes, quod ipsum Castrum tarn (sie!) suis pertineneiis vniuersis tamdiu a nobis et a Romano Imperio teneat et possideat titulo feodali, quovsque ipsum prefatis filiis nostris reeipere iubeamus. Nec volumus, quod in aliquo sibi preiudieet, quod sepedictum Castrum ab eisdem nostris filiis hactenus non reeepit, nec reeipiet prius, quam sibi dederimus in mandatis. In quorum omnium testimonium, presens scriptum maiestatis nostre sigillo iussimus communiri. Datum aput vlmam, Nonas Julii, Indictione XIIIP, anno domini MCCLXXX Sexto, Regni nostri Anno XIII 0 . «Criginnl im Sänigl. laitisdjcn lltidjsardjtttc. ') Seefeld im Oesterreich. Viertel Unter - Manhardsberg. Vgl. Spiess Nebenarbeiten II. S. 17 u. 23. **) Die erste Belehnung des Burggrafen mit Seefeld (worüber keine Urkunde mehr vorhanden), geschah also lange vor dem 27. Deeember 1282, als wo Oesterreich den Königssöhnen übergeben ward. CCCIX. 10. November 1286. Friede des Graven Eberhart von Wirtenberch und Derer von Zolre und siniu Kint, mit Grave Albrecht von Haigerlocli und Genossen, in König Rudolphs Namen aufgerichtet durch den Burg graven von Nürenberch, und von Grave Friderich von Zolre besiegelt mit sins vettern Friderichs des Burcgraven von Nürenberch Insiegel. Gegeben vor Stütgarten, am sant Martins Abent, anno 1286. Abdruck in Mon. Zollcr. I. p. 96 sqq. 170 cccx. 22. November 1286. Otte von Hakenberch, Herrn Otten svn von Hakenberch, thut kunt, claz Herr Otte der junge von Haslowe, Herrn Otten svn, von im gekouffet hat daz vruar datz Mauttarn, *) daz scins vater lehen ist gewesen von dem Purchraven von Nvrnbercli; mit der bescheidenheit: daz er im daz selbe Yrvar machen schol von dem Purchraven von Nvrnbercli , mit allen dem rehte, vnd sein vnd seins brvder Heinrichs dar an ist gewesen. Gegeben datz Wienne, von Cristes Gebvrt 1286 iare, des Phinztages an sant dementen abent. Mon. Boic. T. XXIX. part. 2. p. 560 sqq. ') Mautern, an der Donau, im Oesterreich. Viertel ob dem Wiener Walde. Vgl. Nr. CCCCXLIX. CCCX1. Conrad kr jüngere Burggraf nnn lürnkrg, gicbt eine Wim gt iblgi. 6. December 1286. Ad noticiam modernorum venire volumus ac luturorum, quod nos Cunra- dus Burggravius Junior in Nuremberch Marquardo dicto Minner de Villa dicta Linden, ac cunctis suis heredibus, terciam partem prati, quod dicitur Gransmartere rin, siti infra Preschendorf et Truteskirchen, *) in feodo contulimus, sub titulo feodi perpetuo possidendum. Et ne hec Collacio aut a nobis, aut nostris Successoribus irritetur, ipsi Marquardo ac suis heredibus dedimus hanc literam, Anno domini M. CC. LXXXVI., In die beati Nicolai Confessioris ac Archye- piscopi, nostri sigilli munimine roboratam. Testes hujus rei sunt: Cunradus Prepositus Halsprunnensis, dictus de Halle, Waltherus Plebanus in Iiiensheim, Ludewicus Miles dictus de Seckendorf, Fridericus Miles de Rore, Heinricus Miles de Witansdorf, Heinricus de Vrach et quam plures alii fide digni. 3ns bcm (ßopialbitrljc öcs IKlosters HJcilabronn. Vgl. Oetter Burggrafen I. S. 371. ') Fröschendorf im Landger. Anspach und Trautskirchen im Landger. Markterlbach. 171 CCCXII. ©Er pfantr pi lltijorf üErpdjtEt auf j&euie ^nspriidjE an Ik InrggräfliiljEn HEitfjsiEljEn <#djniglitig Hilft J^djnEpfEnrEntjj. 7. Februar 1287. Ego Yolkoldus Minister in Altdorf recognosco et profiteor publice per pre- sentes, quod, viro religioso fratre Reinbotone domus Nurenbergensis minorum fratrum inter nobilem virum dominum Fridericum Burcgrauium de Nürenberg ex vna, et nie ex parte altera placitante, ac controuersiam, que inter nos vtrumque super bonis in Snigelingen') ac Molendino ibidem, et bonis in Snephenreut,") nee non pertineneiis vniuersis, hactenus vertebatur, amicabiliter sopiente : Ego renuncciavi et renunccio per presentes omni Juri, quod mihi in prefatis bonis et suis pertineneiis vniuersis compeciit vel competere videbatur, eadem bona et pertinencia eorundem vniuersa ad manus serenissimi domini Rudolfi Romano- rum Regis et predicti domini Burcgrauii de Nürenberg libere resignando; Sane ante dicta bona et eorum pertinencia vniuersa Idem dominus Rex prenominato domino Burcgrauio in feodum contulit et concessit. Testes huius rei sunt: Ar- noldus dapifer de hohenek, Otto de Dietenhouen, Burchardus de Yendebaeh, Rudgerus de Braut, Berlitoldus Scultetus de Nürenberg, Clranradus et Berhtol- dus dicti Pfinczing, et quam plures alii Ilde digni. In cuius rei testimonium, quum Sigülo proprio careo, domus fratrum Minorum in Nürenberg ac vniuer- sitatis ciuium Nürenbergensium sigillis feci presentes literas roborari. Datum in Nürenberg, Anno domini MCOLXXXYIL, proxiina feria sexta post purificatio- nem virginis gloriose. liibtinftäbud) brs Inrggraftjitims Dürnberg. ') Schnigling im Köiiigl. Buir. Landger. Nürnberg. ") Schnepfenreuth im K. Bair. Landger. Erlangen. Vgl. Nr. CCXXXI. 172 CCCXIII. Bönig ftuklpl] uErsdjrcibi km Burggrafen Jrtekidj tmn lörnkrg Cattsrnö Mark auf öii iiridjssfeitrr nun lärklingrn. 16. Mai 1287. Rvdolfus dei gratia Romanorum Rex semper augustus, Yniuersis Sacri Imperii Romani fidelibus presentes litteras inspecturis Gratiam suam et omne bonum. Illibate fidei et deuotionis integritas et exliibiti gratitudo seruicii, quos ex effectu operum dignos efiiciunt, debent 11011 inmerito apud nostram Magni- ficentiam recipere condigne vicissitudinis reconpensam, Yt auidius erga uos studeant merita cumulare virtutum pregustata premiorum. Ilinc est, quod nos attendentes grate fidelitatis opera, fructuosa seruicia et expensas graues pro nobis et Imperio contractas, quibus erga nos Nobilis vir Fridericus Burgrauius de Nvrenberg, fidelis noster dilectus, semper se reddidit indefessum, ac, volentes ipsum proinde singularis nostre munificentie muneribus preuenire, Sibi ex be- nignitate Regia Mille Marcas argenti liberaliter duximus largiendas, Pro qua- rmn solutione, de consensu et voluntate ipsius Burgrauii, Nobili viro Lvdiwico Comiti de Ottingen, fideli nostro dilecto, redditns Quadraigentarum (sie!) et Quinquaginta librarum hallensium, pereipiendos annis singulis de prouentibus et obuentionibus nostris quos habemus in Nordelingen, vltra id, quod Idem Ludiwicus Comes de Ottingen Jam a nobis ibidem tenet obligatum, duximus obligandos : Ita quod idem Ludiwicus Comes de Ottingen prefatas Quadringen- tas et Quinquaginta libras Hallensium singulis annis pereipiat tarndiu, quousque dictas Mille Marcas argenti recolligat integraliter et conplete; Receptis vero et recollectis in integrum Mille Marcis predictis,*) prefati Redditus, pro dietis Mille Marcis obligati in Nordelingen, ad nos et Imperium libere reuertentur, aliis obligationibus ipsi Comiti ibidem factis in suo robore permansuris. Datum Spire, XYII" Kalendas Junii, Indictione XV., anno domini MCCLXXXYII 0 , Regni vero nostri anno XIIII 0 . (ßrijjiiml im Jfiirstl. itfnUfrafcinisrijrii Srrijint •) Vgl. Nr, cccxvn. 173 I I ! IIISP ibfc' I iIii j Burggraf jFrirbrid] ann Mürnbcrg mirit unn km Bisrijnf tiun IBür^nrg mit kr uon inekidj nun fcjiekiingen erkauften Bogtei über Bnrgkrajteini brlrtjiit 7. Juni 1287. Berhtoldus clei gracia Herbipolensis Ecclesie Episcopus, Recognoscimus vniuersis has litteras inspecturis, quod, cum vir Nobilis Fridericus de Truhending asseruerit, se illam advocaciam super villam Bernheim, quam a nobis in feodo possidere dinoscitur, viro nobili Friclerico Burggrauio de Nurenberch uen- didisse : Nos concedimus, si ipse Fridericus apud prefatum Burggravium eandem Aduocaciam in termino inter ipsos utrumque aeeeptato non reemerit, ipsi burggrauio et suis heredibus idem Jus, quod iam dictus Fridericus de Truhendingen m memorata aduocacia habuerit, habituris, dantes presens scriptum nostro Sigillo signatum in testimonium super eo. Datum Ilerbipoli, Anno domini Millesimo ducentesimo octoagesimo septimo, Sabate postBonifacii, pontificatus nostri anno XIII. Inknnftäbtidi brs SJnrggraftfjnms Uiirnbtrg. Vgl. Nr. CCLXA'III. eeexv. Burggraf Cnnrab kr Jungen uan luriikrg entsagt seinen an ein Beijen j\\ Breitenlnjje. 28. Juli 1287. Nos Chunradus Junior burgrauius de Nuremberg notmn fieri uolumus om- nibus presentem paginam inspecturis, Quod iuri seu impeticioni, quam aduersus Chunradum dictum Mezel, super feodo in villa Brciitenloch") dicto Gastlehen et Nemore ibidem dicto Breitenloch, proponere uel causare habuimus, plane re- nuncciauimus integraliter et absolute. Et ne liuiusmodi renuncciacio a nobis uel a nostris posteris ullomodo valeat irritari, presentem literam nostri sigilli muni- mine feeimus roborari. Testes uero sunt Ludwicus miles de Seckendorff, et 174 Bertholdus Scultetus in Nuremberg et Ileinricus henckhauser et ßoso et Chun- radus dictus Katerbeck, et alii quam plures fide digni, qui presentibus inter- fuerunt. Datum et actum in Nuremberg, Anno domini MCCLXXX septimo, in die Pantaleonis martyris. (Copialbtid) bts Ikntsdjnrbms jti Itiirnbcrg. ') Breitenlohe im Königlich Bairischen Landgericht Schwabach. CCCXVI. » itsdjof Üniolö tum lautbtrg crncncrt kitt larggruftn Iritkidj tum liirnbtrg ticn litssbratulj kx -pmitgätrr |it Enssstall. 1. August 1287. Arnoldus Dei gratia Babenbergensis Ecclesie episcopus, Vniuersis presentes inspecturis salutem in domino sempiternam. Cum, contra aduersariorum incur- sus res Ecclesie nostre et loca defensare pro nostris viribus, teneamur, necessa- rium esse uidetur, vt, que per nos non possumus, aliena seruicia nostris, prout expedit, stipendiis vendicemus. Hinc est, quod Nobili viro Friderico Burgrauio de Nurenberch, amico nostro Karissiino, pro sua fidelitate et affectibus copiosis, quibus nos et nostram Eeclesiam est frequenter ac sinceriter prosecutus, vicissi- tudinem opportunam rependere cupientes, auctoritate nostra remittimus inte- graliter et donamus quidquid hactenus de bonis nostris in Kostal *) et aliis, que nomine pignoris tenet, vltra sortem dinoscitur accepisse, dummodo benefaciat hominibus in ipsis bonis residentibus, vt est dignum. Daums eciam eidem et pure relaxamus, quecumque de bonis predictis inposterum recipiet, quam diu aput nos dictam donacionem dominus residere permiserit, donec a nobis, vel a nostris successoribus redimantur. Ne vero super prescriptis consciencie scru- pulus valeat sibi oriri, presentes litteras eidem damus, nostri Sigilli munimine roboratas. Datum Babenberch, Anno domini Millesimo ducentesimo LXXX septimo , Kalendis Augusti. (Original im Sänigl. läairisdjcn licirijsardjiot. Vgl. Nr. CCL. ') Rossstall im Königl. Bairischen Landgericht Cadolzburg. 175 CCCXYI1. Innig flitklpjj beengt ta tlornf ICttb mig nnn (Dett ingen nub Ma ria, kssrn ddemnjjlin t und) empfangener Mitgift, auf alle Inspriidjc an Inrggruf Jnrkidj oeigirtjtet jjaben. 15. August 1287. Nos Rudolfus dei gracia Romanorum Rex Semper Augustus, ad Vniuer- sorum noticiam volumus peruenire, quod pro nobili viro Friderico Burcgrauio de Nurenberch, dilecto nostro fideli, expediuimus in totum spectabilem virum Ludwicum Comitem de Otingen de mille marcis argenti,*) in quibus predictus Burcgrauius eidem Ludwico et domine Marie vxori sue dotis nomine tenebatur, ita, quodnec ipsi Ludwico, nec sue vxori predictis, nec liberis eorumdem contra prefatum Burcgrauium aut suos heredes pro eisdem quicquam competit actionis. Insuper nobis presentibus prenominati Ludwicus Comes, Maria Comitissa vxor sua, neenon liberi eorumdem renunciauerunt omni iuri, quod ipsis ex succes- sione hereditaria, vel alio quocunque modo in quibuscunque bonis ipsius Burc- grauii competit, vel competebat, aut competere videbatur, Hoc saluo : quod sepedicta domina Maria et sui liberi, si filium ipsius Buregraun sine herede mas- culo decedere contigerit, in bonis, alias nostris litteris sufficienter expressis, iure hereditario succedent eidem. In cuius rei testimonium, nostre maiestatis sigillum presentibus est appensum. datum apud Gamundiam, in die assuinp- cionis virginis gloriose Marie, Anno domini MCCLXXX septimo, Regni vero nostri Anno XIHI. (Original im Snnigl. SJairiarljci! IRririjsnrdjiur. •) Vgl. Nr. CCCX1I1. CCCXYIII. 16. September 1287. König Rudolf genehmigt, dass die Missheilungen der Brüder Ludwig und Heinrich Pfalzgrafen zu Rhein und Herzogen von Bayern durch acht Schiedleute und durch Bischof Heinrich von Regensburg und Burggraf Friedrich von Nürnberg, als Obmänner, erledigt werden sollen. Datum Giengen, am Eritag vor Sanct Mattheus Tag, anno 1287. Lang- Reg. Boic. IV. p. 347; vgl. Oefele S. R. B. II. p. 104 sq. 176 CCCXIX. 7. November 1287. Ludwig und Heinrich Pfalzgrafen zu Rhein und Herzoge in Bayern bekennen, dass sie, nach des Römischen Königs Satzung d. d. Giengen, durch zehn Schiedleute und den Bischof von Regensburg und den Burggrafen von Nurmberg, als Obmänner, miteinander verglichen worden. Gegeben ze Begenspurg, do von unsers Herrn Gepurde waren tausennt Jar zwayliundert Jar und in siben und achtzigisten Jare, des Freytags vor Sani- Martens Tag. Oefele S. R. Boic. II. p. 106 sqq. cccxx. Msdjnf ürtmlit tum lamkrg kkjmi kn Ikrjttg Mrintiarit tum lärntjjBn mit kr ijiitt tum ktit Burggrafen iriekidj mm Itirnkrg atifgtlossBiuii Bote lumunkrg. 13. November 1287. Nos Arnoldus dei gratia Bahenbergensis Episcopus recognoscimus presen- cium per tenorem, quod illustri et magnifico Principi domino Meinhardo Duci Karinthie et suis heredibus, ob eorum deuota et fidelia obsequia, que nobis et nostre Ecclesie exhibuerunt et adhuc exliibere poterunt, et ob sinceritatis fidu- ciam, quam ad eos gerimus, ac propter preces spectabilis viri Friderici Burgrauii de Nurenberg, amici nostri predilecti, Castrum Lewenburc/i,*) quod idem Burgra- uius, coram domino nostro Rudolfe Romanorum Rege, nostre Ecclesie vacare probau erat, et quod sibi per vener abilern dominum Bertholdum, nostrum pre- decessorem, collatum exstitit, cum nos requirendos duxerint, conferemus, Dantes presens scriptum in testimonium Super eo. Datum Aurah, Anno domini MCCLXXX Septimo, in die Beati Bricii. Hiöimirtc dfiipit im liinigl. Iniriädjm ®tidisiird]iut. *) Löwenberg in Kärnthen. Vgl. Nr. CCCCIX. 23 Bd. II. 177 CCCXXI. donftfrieti 5 ltüii ifnljcnlnli Stiftung (itm Jkrlgmitl] 5ßincr dfenmjjlin Elisabeth (geb. Inrggrnfin unn lörnberg). 23. Februar 1288. Nos Gotfridus nobilis de Hohenloch vniuersis presentia inspecturis volu- mus esse notum, cpiod propter Deum, et in remedium anime vxoris nostre Ka- rissime, quondam pie memorie Elizabeth') sanctimonialibus et Monasterio Apud Scheftersheim damus et tradimus, de voluntate et consensu Haeredum nostro- rum, septuaginta libras Hallensium apud A. de nostris redditibus, infra duos annos suis terminis persoluendis: Ita, quod anniuersarius **) predicte vxoris nostre Semper proxima seeunda feria post Purificationem beate Marie virginis post mortem nostram annis singulis celebretur, Et quod de prefata peccunia dicto Monasterio decem libras (sie!) Hallensium comparentur; qui si de memo- rata peccunia nobis superstitibus haberi non potuerint uel compleri, si de medio hujus vite medio tempore nos dominus euocauit, ipsum complebimus et nume- rum, videlicet decem libras Hallensium, et ipse conuentus et domine de cetero aniuersarium, ut est dictum, statuto suo termino celebrabunt. Nos uero, quanto tempore nunc superstites fuerimus, dictum anniuersarium nolumus annis singulis celebrari. In cujus rei euidentiam cerciorem, presens scriptum sigillorum nostri et Friderici fratris nostri munimine roboramus. Datum et Actum in Vffen- heim, in vigilia Mathie Apostoli, Anno Domini Millesimo CCLXXX octauo. Testes autem sunt: Marcquardus dapifer, G. dictus Seinac, Decanus de Stainach, G. nobilis de Sp . . feit et alii quam plures lide digni. Oetter Samml. vcrsch. Nachr. I. S. 56. *) Die Burggräfliche Abkunft der Elisabeth erhellt aus Nr. CCCCXX1I. *") Vgl. die gleichzeitige Hohenlohische Stiftung nach Kloster Seligenthal, bei Guden Cod. dipl. III. 714. CCCXXII. 1. Mai 1288. Promissio Adelheidis, relictae Alberti dicti Rindesmul, super evictione pos- sessionum a marito suo olim Ecclesiae Eystetensi venditarum, super quibus Fridericus Burggravius Senior in Nürnberg movet quaestionem. Datum anno Domini 1288, Kalendas Maji. Falckensteiii Cod. dipl. p. 87. sq. Vgl. Nr. CCCVII. und Nr. CCXCI. 178 CCCXXIII. Burggraf Canrak unk Agnes, seine toiajjlm, sdjcnken (Einkünfte in Berget und Ikelljeim an kie Äbtissin uan diijefterslieiii!. 20. Juni 1288. Nos Chonradus Junior Burcgrouius de Nürenberch, tenore presentium pro- testantes, publice profitemur, Quocl redditus nostros in Bergel,*) soluentes annuatim in denariis XXXYI libras Hallensium, in annona pro XXIIII libris Ilallensinm, computatos ac redditus portorum nostrorum in Ikelnheim,**) red- dentes annis singulis XIIII libras Hallensium, nec non de undecim bonis ibidem XI libras Hallensium, Yenerabilibus in Christo Matertere nostre, Magistre, ac toti conuentui in Scheftersheim pro CCC libris et LXX libris Hallensium obliga- uimus sub hac forma : vt annis singulis de redditibus et bonis memoratis, sicut diuisim prenotatum est, recipiant LXXXY libras Hallensium, quousque preli- bata summa fuerit totaliter persoluta. Si vero dicte Domine aliquem defectum in Denariis XXIIII librarum pro dicta annona cedentium sustinuerint uel ha buerint, summ am eandem de dictis vndecim bonis inlckelnheim recipient, que tunc pro eodem defectu fuerit estimata. Yendi enim debet annona predicta septem uel quatuordecim diebus ante festum Natiuitatis Domini, nostro nuncio me- diante. Si autem super XXIY libris in venditione premisse annone aliquid cesserit, nos similiter pensionem illam de vndecim libris Hallensium dictis dominabus in sepe fatis bonis deputatis sine contradictione qualibet toliemus, obligantes nos ad lioc fidejussoria condicione, vna cum vxore nostra Agnete et nobilibus viris K. et G. de Hohinloch, ac duobus militibus nostris Ludewico de Seckendorf, Ludewico dicto Hvslode, in solidum per presentes, Quod dictam summam, videlicet LXXXY libras Hallensium, in pretaxatis bonis anno quo- libet recipiant, donec premissa Summa CCC librarum et LXX librarum fuerit integraliter persoluta, Et ne lmiusmodi contractus a nobis vel a nostris posteris ualeat irritari, presentem litterain appensionibus sigillorum, nostri videlicet, Iv. et G. Nobilium Virorum, fecimus strictius communiri. Datum anno domini MCCLXXXVIH., proximo die Dominico ante festum sancti Johannis Baptiste. Oetter Samml. versch. Nachr. I. S. 505 IT. *) Bergel im Königlich Bairisclien Landgericht Windsheim. "*) Ikelheim ebendas. 23" 179 CCOXXIV. 9. August 1288. Ludwig und Heinrich Pfalzgrafen zu Rhein und Herzoge zu Bayern bekennen, dass Bischof Heinrich von Regensburg und ihr lieber Frundt der Burggraf von Nurmberch das, was auf dem vorigen Tag zu Regensburg nicht entschieden ward, mit den zehn dazu gesetzten Rathen beygelegt und durch ihre Insigl bekräftigt haben. Geschehen zu Regenspurg, 1288, an Sant Laurentzien Abennd. Oefele Scr. Rer. Boic. T. II. p. 110 sq. cccxxv. Dir Ittrggrof firickirlj III.) m lürnbirg erwirbt Itirgtljnmi Dflii lenen tum €atmt 81. August 1288. Ego Ilainricus dictus de Tanne presentibus proliteor et protestor, quod Illustris princeps dominus Lüdwicus palatinus Comes Reni Dux Bawarie, ante Castrum Ilerbolstaine constitutus, dedit, tradidit et donauit Serenissimo domino meo Rvd. Romanorum Regi Semper Augusto proprietatem castri mei Tanne") et quicquid eidem domino Duci resignaueram et ab ipso in feudum receperam, et idem dominus meus Rex proprietatem Castri predicti Tanne, et quicquid per prefatum dominum Ducem sibi datum luerat, traditum et donatum, Nobili viro domino meo Burgrauio de Nvrenberch et suis heredibus dedit, tradidit et donauit et in eosdem transtulit pleno iure. Cuius rei testes sunt: nobiles viri Lud. de Otingen, Gebli. de Hirzbercli comites; Kraffto et Gotfridus de Hohenlocli, Herd, de Grindela, Hilboldus de lapide, Winhardus de Rorbach, Grifo, nec non dictus Judeman. Deinde eodem domino Rege mandante, Ego Ilainricus de Tanne pre- dictus, necnon Hermannus lilius meus et heredes nostri, prefatum Castrum Tanne, et quicquid memorato domino Bvrgrauio datum luerat, in feodum rece- pimus ab eodem, presentibus Ilerdegeno de Grindela, Hainrico et Ililboldo de Lapide, Rvdegero de Sparnecke, Ottone de Dietenhouen, Rvdegero de Brant, Vlrico et Hermanno fratribus dictis magnis de lapide. Post hec inter prefatum dominum Bvrgraiäum, nec non inter nie Ilainricum de Tanne et Ilermannum 180 filium meurn, de consensu Hainrici Hermanni et Alberti nepotum meomin, tali- ter est tractatum, prioribus tractatibus innouatis, quod sepedictus dominus Burcgrauius ad octingentas libras Hallensium, quas prius dederat super Castrum predictum, addidit ducentas libras Hallensium et sie idem Castrum in sua tenet pro mille libris Hallensium potestate. Quod siquidem Castrum, si ego Hainricus, Hermaimus filius meus, autheredes nostri, prenominatum dominum Burgrauium, aut suos heredes, infra hinc et festum purificacionis beate virginis marie nunc proximum et abinde infra duos annos continuos, ita quod quatuordecim diebus ante vel post purificacionem exhibeatur solucio, ammonuerimus cum mille libris predictis, ita quod eadem pecunia sit mea vel filiorum aut heredum meorum: Idem dominus Burgrauius, aut sui heredes, mihi vel meis heredibus tenebuntur restituere cum suis pertinenciis vniuersis, et nos extunc idem castrvm ab ipso tenebimus titulo feodali. Verum si ego vel mei heredes non ammonuerimus pre- fatum dominum Burgrauium aut suos heredes infra tempus prescriptum, extunc predictum Castrum Tanne ipsius domini Burgrauii vel suorum heredum proprium debet esse, et exnunc pro parte mea et filii mei Hermanni eligo Ilermannum de Braitenstein etHenricum deLapide, et dominus Burgrauius pro parte sua elegit Hilboldum de Lapide et Ottonem de Dietenhouen, de quorum consilio, arbitrio et arbitratione, quicquid addendum fuerit ad mille libras predictas pro Castro meo predicto, et triginta octo librarum redditibus iam ad idem Castrum ipsi do- mino Burgrauio assignatis, mihi aut meis heredibus per eundem dominum Burgrauium vel suos heredes finaliter debet addi; et si aliquis de quatuor memoratis decesserit, in locum illius alius eligitur, eandem potestatem cum superstitibus habiturus, et si illi quatuor ad se inuicem concordare nonpoterint, nos ex utra- que parte exnunc Herdegenum de Grindela mediatorem seu vbermannum eligi- mus, et quicquid idem addendum ad sepedictas mille libras dictauerit, dixerit, diffiniuerit et voluerit, sepedictus dominus Burgrauius aut sui heredes super ad- dent finaliter et precise. Testes huius rei sunt: Herdegenus de Grindela, Hainricus et Hilboldus de Lapide, R. de Sparnecke, Otto de Dietenhouen, R. de Brant, VI. et Her. dicti magni de Lapide et quam plures alii fide digni. ad cuius rei euidenciam presentes litteras domini Burgrauii predicti, meo, ILerde- geni de Grindela et prefatorum de Lapide Sigilhs feci fideliter communm, Datum Kadoldespurch, Anno domini MC Gl.XXX octauo, pridie Kallendas Sep- tembris. dkigiimi im liinigl. Inirisrjieit litidjaardjiuc. Anh. viev Siegel, worunter das bei Nr. CCCLXII. abgebildete Zollerschild-Siegel Burggraf Friedrichs III. *) Burgthann im Königl. Bairischen Landgericht Altdorf. 181 CCCXXVI. (Zu Anfang) October 1288. U Iricus et Gotfridus de Slüzzelberch Magistro Alberoni conferunt curiam quandam, ab Engelhardo de Hütenbach et Chunrado dicto Stuhse resignatam. Testes: Chunradus junior Burggravius de Nur enberch; Ludewicus de Seckendorf, Liupoldus de Erlangen, milites. Datum et Actum Erlangen in eimeterio, proxima ebdomate post festum beati Michaelis, anno 1288. Lang Reg. Boic. IV. p. 387. CCCXXYII. 28. October 1288. Rudolfi Romanorum Regis confirmatio donationis ab Ottone Duce de Brunswic et Lunenburch conjugi sue Mechthildi, filie Ducis Bäwarie, facte. Testes: Albertus, Regis filius, Chunradus venerabilis Abbas saneti Galli; Viri nobiles Fridericus Burcgrauius de Nur enberch. Albertus Comes de Hohen- berch et Burchardus Comes frater suus, Lodwicus Comes de Oetingen, Chunradus de Tecke, Viridis de Taufers, Godfridus de Hohenloch. Gebhardus de Brunekke, Herdegenus de Grindlach, Winhardus de Rorbach etc. Datum Vlme, V. Kaiend. Nouembris, Anno 1288, Regni anno XVI. Scheid Orig. Guelf. T. III. praef. p. 74 sqq. CCCXXVIII. itiih % un nan Hcirjprck, weisen itjre Ifintersassen Conrad von Abenberg niib #ennssrn. 13. Januar 1289. Daz der dinge div geschehen sint ith vergezzen werde, dar ynibe Scribet man Si vnd machet si stete mit Ingesigelen vnd mit gezivgen. Da von Tve wir kunt, wir Cunrat vnd waither div Schenken von Richenecke, allen den div nv Sint vnd her nach kument, daz wir vnsern eygen lyvthen den türriglen, Her Heynriche dem althen vnd Cunrathe vnd Heynriche sinen Sünen haben vnser 182 hulde gegeben, Mit sülliem gedinge, daz si wider vns nimmer mer nith sülen getven, vnd sülen nach vnsern willen Sizzen sva wir wellen. Nv habe wir in wale gegeben, daz si welen vnder vnsern lierren vnd vnder vnsern vrivnden, Den Burcrauen Cunraten von Abenberg, Hern Gotfride von Heydecke, Hern Heynriche von Erenvels, Hern Herden von Grindelach, Hern Hcynrich vnd Hyldebold von dem steyne, Hern hermannen von dem Breytensteyn, Hern Heynriche von Heygenberk, Hern Hermannen von Stovphe, Hern Heynriche von dem perge, Cunraten vnd Cunraten von pavlsdorph, althen vnd Jungen, Hern Heynrichen von waldowe. wir haben auch durch rechte bescheydenheyt eynen sazc vnder vns gesezzet, der Sazc ist also gemachet: ob der türrigle div heyner, alter oder Junger, vns Cunrathe oder walthere, oder vnsern lyuthen, div heyn leyth oder schaden Tvn, daz wir deine lierren sülen clagen biv deine der gesezzen ist der den scaden hat getan; wirt vns div sache nith gebezzert von dem lierren in vyer wochen, So habe wir mit gemeynem willen vyer man dar vber genomen vnd eynen vbcr man, den sule wir div sache clagen; wirt vns div sache von den auch nith gebezzert, also daz der sculdige minne vnd rechtes wider sin wil vyer wochen, so ist allez daz er hat vnser anegnade; Ist aber, daz der sculdige minne vnd rechtes vndertenich sin wil, vnd daz iz div schyedelyuthe irrent, div wile sol er dy heynen scaden nemen an allem dem daz er hat. Ez ist auch also gemachet: tut ir eyner ith, des sülen div andern nith inkelden, ob si nith sculde dar an haben mit retlien oder mit geteten. div schydelivte sint div wir div schenken haben genuinen : Cunraten von pirkense vnd Heynrichen den Suntere. Div turrigle habent genomen Hern gebeharthen von henfenvelt, Heynrichen von Gotlielmeslioue. Der vberman ist Her Herman der alte von dem Breytensteyn. Svilher der schycllivte eyner stirbet, Svilhes teyles der si, daz teyl neme eynen andern; Stirbet aber der vberman, so sul wir von beyden teylen mit gemeynem rate eynen andern nemen. Wir haben auch mer gesezzet vnd gemachet: ob wir div vorgenannten schenken, oder vnser lyute, den turriglen div heyn leyt oder div heynen scaden tun, daz süln si vns clagen, vnd sül wir in daz mit minne oder mit rechte in vyer wochen abe richten; ist daz wir wider sin des selben, So suln si den vorgenannten schydlivten clagen, vnde waz vns div danne mit minne oder mit rechte heyzen tun, Si wir div schenken des wider, ob ez vns selbe an get, so breche wir vnser trüwe; Ist aber daz vnser livte minne vnd rechtes wider sint, Svaz denne div vorgenanten schvdlyutc in ir teylent des sint si den turriglen schuldich als eynes gütes daz er claget ist. Der sache vnd der getat Sint gezivge : Her Herman der alte von Breytensteyn, Her Heynrich von Breytenstein, Her Gebehart von Henfenvelt, Her vlrich von henfenuelt, Her Hermann von pezenstcyn, Cunrat von Birkense, 183 Heynrich Scrauz, Cunrat holdolt, Cunrat lesche, Erkil der amman, Braun von bretvelt, Heynrieh von Gotlielmeshoue, Heynrich Suntere, Heynrich von eschen- bach, Dyppolt von hülloch, Gotfrid amman, Otte der gebaur, Herma (sie!) keiner, Heinrich hager, Wolfhart hager, Ebirhart von svina, Iierman von Svina. Daz div getat vnbelcrenchet blibe, dar vmbe habe wir dysen brief mit dirre herren ine'esiö'elen eevestent: vhsers herren Burcrauen Frideriches von Nurenberk, Hern O O O ' Heynriehes von Erenvels, Hern Ilerdeynes von Grindelach, HernHermans von Breytenstein. Div getat und daz gedinge ist geschehen nach vnsers herren gehurt vber Tusent iar vnd zveyhundert iar indem Nivnd vnd aclizicstem iare, an dem achten tage nach dem obersten tage. (Original im lünigl. Inirifidjen ütitjisnrrljiuc. Das erste der angehangenen vier Siegel ist das des Burggrafen Friedrich III. (s. bei Nr. CCCLXII). CCCXXIX. Innig Ettklpjj tmhiljt bic inrgletjEii ks nmilanb llliert liiniisinaitl, an itirggraf JFritkidj III. tum Mörnbcrg. 28. Februar 1289. Rudolfus dei gracia Romanorum Rex Semper augustus. Vniuersis presen- tem litteram inspecturis Graciam suain et omne bonum. Ad Vniuersitatis vestre noticiam cupimus peruenire, Quod nos bona infrascripta, que Strenuus vir Albertus quondam dictus Ryndsmulus de Werdenfels a nobis et Imperio, nomine Castrensis feodi, tenuit etpossedit, videlicet: duos Mansos in villa Pettenhofen *) tria prata circa fluvium Swarczem iacencia inferius, quorum vnum vocatur fron- piunt, aliud Prüehilbach, tercium fuhterwys; Item Mansum situm circa Castrum Tanne, dictum Riblingen, et in villa, Eczelstorff vnam curiam, nec non in villa Swerczenbach vnam Curiam, et quecumque bona alia preclictus Albertus a nobis et imperio tenuit titulo Castrensis feodi, Nobili viro Friderico Burggravio de Nuremberg et suis heredibus in feodiun Castrense duximus concedenda. Datum Egre, Indiccione secunda, II. Kalcndas Marcii, Anno 1289, Regni nostri anno Sexto deeimo. Crnusaamt iu hem iiniscrl. priuilcgifti-Cmtfintmtimisbncfr d. d. 5. Ipril .1355, (Bulla Aurea K. Karls s. in Bd. III. dieses Urkundenbuclis.) Vgl. (v. Wölckern) Histor. Norimberg. diplom. pag. 180 sq.; Abhandl. d. Cliurbair. Akad. Bd. III. S. 216 ff. S. auch die Königliche Bestätigungs-Urkunde unter Nr. CCC-CXXXVII. *) Pettenhofen, sowie Burgthann, Ezelsdorf und Schwarzenbach, liegen alle im K. Buir. Landger. Altdorf. 184 cccxxx. fitr lisdjnf tum (Eidjstiibt trtitjt itEi« Itirggraftn jFmbriijj km fltntit unit liirnkrg MB BogtBi |ti iBttiBkn. 15. März 1289. Nos Reimboto dei gracia Eystetensis ecclesie Episcopus, Tenore presen- cium protestamur et constare Yolumus vniuersis presentibus et futuris, quod, cum dilectus nobis Nohilis vir Gebehardus Comes de ITirzberch ius aduocacie in possessionibus ac bonis apud Vorrieden, *) Cappitulo nostro Eystetensi per- tinentibus, a nobis et predicta ecclesia nostra in feodo obtineret, Nos ipsam ad- uocaciam per dictum Comitem nobis sponte ac libere resignatam, ad instantiam et peticionem ipsius, prenobili viro Friderico Burggrauio de Nurenbercli seniori contulimus iure feodi possidendam similiter et tenendam. In cuius rei testimo- nium presentes ei dedimus nostri sigilli robore communitas. Datum apud Nurenbercli, Anno domini MCCLXXXYIIH", Idus Marcii. dDrißinnl im Kütiigl. JJairiadjra Slcirijsnrrjjiur. Vgl. Oetter II. S. 83, wo die Urkunde mit dem falschen Jahre 1279 abgedruckt ist. *) Ferrieden im Königl. Bandseilen Landgericht Altdorf. cccxxxi. (März) 1289. Rudolphus Romanorum Rex, cum Reimboto Episcopus Eistetensis contra Ludovicum Comitem de (Dettingen Juniorem, super quädam munitionis struc- tura apud Ohrnbau, in ipsius Ecclesiae fundo erecta, apud se deponeret ac- tionem, totius controversiae materiam tollit, de consilio Friderici Burggravii Senioris, Comitis Ludovici de (Dettingen Senioris, Comitis Gebliardi de Hirschberg et Conradi Burggravii Junioris. Datum apud Rotenburg,*) Indictione IL, Anno 1289. Oetter Gesch. d. Burggrafen II. 83 11". *) Der Aufenthalt König Rudolphs zu Rothenburg a. d. T. fällt in die zweite Hälfte des März, und lässt sich dadurch das mangelhafte Datum vervollständigen. 24 Bd. II. 185 CCCXXXII. ffötotlidjE IkÄgting fos über Burggraf Jnckid] III. tmn lürnüerg aiLsgesgrndjciicii laimfladjs. 13. April 1289. Nicolaus Episcopus servus servorum Dei, dilectis liliis Decano*) et Prae- posito saneti Johannis in [Auge]") extra muros, ac Cantöri majoris Herbipo- lensis Ecclesiae Salutem et Apostolicam benedictionem. Tua nobis dilecti filii, Abbas et Conventus Monasterii in Steinaeh, ordinis saneti Benedicti Iierbipo- lensis Diocesis, petitione monstrarunt, quod, cum ipsi nobilem Yirum Frideri- curn Burggravium de Nürnberg, ejusdem Diocesis, super terris, possessionibus et rebus aliis, coram officiali Ilerbipolensi, ad quem de antiqua et approbata et hactenus pacifice observata consvetudine, in civitate et Diocesi Ilerbipolensi, ubi partes et res praedictae consistunt, hujusmodi causaram cognitio pertinet, non ex delegatione apostolica traxissent loci causam (sie!): idem officialis, quia dictus Fridericus, citatus legitime coram eo, in praefixo sibi termino peremtorie competenti comparere contumaciter non curavit, *") propter liujusmodi contumaciam manifestam, in dictum Fridericum excommunicationis sententiam, exi- gente justitia, promulgant, quam praedictus Fridericus per quinque annos et amplius sustinens, animo indurato redire non curat ad Ecclesiae unitatem, in animae suae periculum et dictorum Abbatis et conventus prejudicium et grava- men...., idem Abbas et conventus nobis humiliter supplicarunt, ut eandem sententiam robur faceremus firmitatis debitum obtinere; Ideoque discretioni vestrae per apostolica scripta mandamus, quatenus sententiam illam, sicut rationabiliter est prolata, faciatis auetoritate nostra usque ad satisfactionem condigna[m], appellatione remota, inviolabiliter observari, et si non omnes t) bis exigendis potueritis interesse, duo vestrum ea niliilominus exequantur. Datum Romae apud Sanctam Mariam majorem, Idus Aprilis, Pontificatus nostri anno secundo. Ins einem prinilrgicnbtidjc bes -Rlastcrs Utiiitdjsttinad). (Mscpt. im Iv. Prcuss. Geh. Hausarchive.) Dieses Document war bisher nur auszugsweise aus Lang Reg. Boic. IV. p. 409 bekannt. Unter demselben Datum ertheilte der Pabst dem Kloster Münchsteinacli einen in demselben Codex befindlichen Privilegienbrief. — Ueber die Streitigkeiten des Burggrafen mit Münchsteinacli s. Nr. CCCLXXI. und CCCLXX1I., und besonders Nr. CCCCXV. ') Das Mscpt. hat Decani. ") Die hier befindlich gewesene Lücke ist aus Lang ergänzt. ***) Das Mscpt. hat curant. -J-) Im Mscpt. omnis. 186 cccxxxm. Ulbert Jförtsd] nun t'litiriinii t ISttrggriifliiljBr Itirgniatra, ncrsdjrcilit seinem Ifcrrii lenhnf als Caatian. 6. Juli 1289. Ego Albertus dictus Fürczo de Turnawe publice profiteor et protestor, quod villam meam dictam Newdorf,*) sitam circa Castrum Mengew, cum suis Juribus et pertineneiis vniuersis Uobili viro domino meo Friclerico Burcgrauio de Nüren- berg et suis heredibus obligaui et obligo sub hac forma: quod, quandocumque suus uel heredum suorum esse uoluero Castellanus, quod extunc idem dominus Burcgrauius uel sui keredes predictam villam tarn diu in pignore pro quinqua- ginta libris hallensium in sua teneant potestate, quousque per me vel meos he- redes absoluta fuerit pro pecunia memorata. In cuius rei euidens testimoTiium presentes literas sigillo fratris mei Eberhardi et meo sigillo feci fideliter robo- rari. Datum in Turnawe, anno domini MCCLXXXVilli., in octava apostolo- rum Petri et Pauli. Snlumftslmd] bts JSnrggraftjjninH Jtttrnbtrg. ') Neudorf , am Magnusberge bei Casendorf, im Königl. Bair. Landger. Hollfeld. CCCXXXLY. 30. September 1289. Götlrit von Heydekke verzichtet gegen die Brüder des Teutsclien Hvses daz Nürenberch auf die demselben von Herrn Ulrich seligen von Solzburch vermachten Güter. Des sint geciuge : Bruder Cunrat der landes Comtiure, Bruder Bernolf, Bruder Ludwich von Ellingen der Chomtiur, min oheim Cunrat der Burgraue, Bernger von puch u. a. m. Daz ist geteidinge und verrichtet datz Ilegenhouen,") nach unsers (Herrn) Geburte Tausen Jar zway hundert Jar vn nevn und Ahcich Jar, nach sand Michelz tage. (Original im Jtiittigl. 3Sairiadjen lieidjsarrfjint. Vgl. Lang Reg. Boic. IV. 421. *) Heckenhof im Königl. Bairiscben Landgericht llilpoltstein. 187 CCCXXXY. 23. October 1289. Rudolf! Romanorum Regis confirmatio pacti successorii inter Ulricum de Hanowe et Henricum de Wilnowe, Comites, facti. Testes : Nobiles viri Fridericus Burgravius de Nürnberg, Ludovicus Comes de Oetingen, Comes de Henneberg, Comes de Marcha et quam plures alii. Datum Nürnberg, X. Calend. Novembr., Anno 1289, Regni Anno septimo decimo. (v. Wölkern) Hist. Norimberg. dipl. p. 182 sq. Nach einer dem Ebracher Privilegienbuche entlehnten Notiz, besiegelt ;; der Burggraf von Nürnberg" am 18. December (XV. Cal. Jan.) 1289 eine Kloster-Ebracher Urkunde über Schwabach. cccxxxvi. 20. December 1289. König Rudolph belehnt Burggraf Dietrichen von Altenburg mit dem Burgamt zu Altenburg. Zeugen : der edil man burgreue Friderich von nurenberc, der greue Ludewic von Notingin (d. h. Oettingen), der greue ebirhart von Kazzenelbogen, der alte Voigt Heinrich von Plawen u. a. m. Datum z. Erfurt an St. Tliomae Abend d. J. 1289. (Original im Sättigt |>ärijsiarljcn ijntiptstantaarrijiuc. CCCXXXVH. 20. Januar 1290. Rudolf! Romanorum regis sententia contra Thelonea injusta. Testes : Venerabiles Fuldensis et Hersveldensis abbates; Illustris Rudolfus dux Austrie, Rudolfus ducis Bauwarie filius, principes; Fridericus burggravius deNurenberg, Eberlrardus de Katzenellenbogen, Gebehardus de Hirsberg, Gun- therus de Suartzburg, Ludewicus de Otingen, comites; Conradus de Winsperg, Gerlacus de Bruberg et Fridericus de Hohenloch. Datum Erfordie, anno 1290, in die S. Sebastiani, Indietione III. Pertz Mon. Germ. IV. 454. 188 CCCXXXVIII. 14. Februar 1290. Luclweich (der Strenge) Pfallentzgrave ze Reine und Herzoge ze Baiern verträgt sich mit Herzog Otte und dessen Brüdern Ludweich und Stephan, Söhnen weiland Herzog Ilainrichs von (Nieder-) Baiern, durch Vermittlung Herrn Bischofen Hainrichen von Regenspurch, welcher volle Gewalt hat, auch Burfcgraven Fridrichen von Nürnberg zum Schiedstag nach Nürnberg zu laden. Gegeben do von Christus Geburt waren 1290 Jar, an sant Valenteins Tag. Ried Cod. dipl. Ratisbon. I. p. 632 sq. CCCXXXIX. 18. Februar 1290. Rudolfus Romanorum Rex confirmat privilegia a divis imperatoribus et regibus civitati Duisburch concessa. Testes: illustris Rudolfus Austrie et Styrie dux, filius Regis; spectabiles viri Fridericus Burgrauius de Nürenberch, Eberhardus comes de Catzenellenboge, Ludewicus comes de Oetingen, Guntherus comes de Swarzburch, et .. comes de Orlamünde; no blies viri Gerlacus de Bruberch, Cunradus de Winsperch, Fridericus de Ilohenloch et quamplures alii. Datum Erfordie, XII. kalendas Martii, Indictione III., anno 1290, Regni anno XVII. Lacomblet Urkundenbuch d. Nicderrlieins II. S. 526 fg. CCCXL. 27. Februar 1290. Sifridus et Herdegenus fratres, filii quondam Fridrici de Ütensosse, bona sua in Speichern,*) tarn proprietatis quam feodali iure sibi competentia, cum pertinentiis suis, nobili viro domino suo Cunrado juniori Burggrauio de Nur einher g pro centuin libris hallensium, titulo pignoris possidenda, obligant. Datum et Actum Anno Domini MCCLXXXX., feria secunda proxima post dominicam Reminiscere. aus bei» dtnpinlbndjE bcs Ucutsdjorbcna jit Ittenberg. *) Speikern im K. Bair. Landger. Lauf. 189 CCCXLI. ^fanbüdjafts-Ilcarrs Itirggraf Conroö's ks Süngmn nun iürnliErg gegen öie (Mriikr nun (Dttensnos, aiegen dpeikern. 27. Februar 1290. Nos Cunradus Junior Burggrauius de Nüremberg huius scripti patrocinio pro- fitemur, quod cum Sifridus et Herdegnus, fratres, [filii] quondam Fridriei militis dicti de Otenzosse, nobis causa tuicionis et defensionis bona sua in Speichern pro C libris hallensium titulo pignoris obligarint, volumus et presentibus pro- testamur: quod si nos a tempore obligacionis huiusmodi decedere contigerit, ipsa bona cum omnibus appendieiis suis ad proprietatem predictorum fratrum, uel heredum suorum seu successorum, redeant libere et solute, contradiccione heredum nostrorum de boc minime repugnante; hoc eciam in pactum dedueto, quod iidem fratres, non obstante predicta obligacione, bona prenominata ven- dendi et transferendi, uel alias alienandi, quumeunque decreuerint, habebunt liberam facultatem, cum causa tuicionis tantum facta sit obligacio prenotata. In euius rei testimoniuin presens scriptum appensione sigilli nostri striccius robo- ratur. Testes uero sunt: dominus Ludwicus de Seckendorif miles, Hermannus koler, Bertholdus pfintzingus quondam Scultetus, Seifridus Ebner, Conradus dictus vorchtel, Cunradus Katerbecke, eines Nurembergenses, et alii quam plures. Datum et Actum Anno domini M. CG. LXXXX., feria secunda proxima post dominicam Reminiscere. 9na imn (topiolbitdir bei l)rntsr|jorbfns jti Himberg. CCCXL1I. 15. März 1290. Rudolphus Romanorum Rex confirmat Privilegium ecclesie Montis Sercni. Testes: Venerabiles Sifridus Hildesheimensis, Heinricus Merseburgensis, Bruno Nuwenburgensis Episcopi; Illustres Principes Albertus Lantgravius Thu- ringie, Fridericus ejus filius, Fridericus Marchio Misnensis et Orientalis, Otto Marcliio de Brandenburg Albertus dux Saxonia«, Heinricus dux de Brünes wie; Nobiles, Burchrauius de Nurenberc, Eberliardus Comes de Katzeneileboge, Gün- therus comes de Suarzburc, Hermannus Comes de Orlamunde, etc. Datum Erfordiae, Id. Martii, Ind. III., anno 1290. Original im Ktönigl. ^adjaiadjen IJimgtatMtsnrrljinr. 190 CCCXLIII. ^rmann draf non (Drlmitiink acrknnft km Burggrafen Jncitrirf] non Märnberg Hmcniit) itnb Bkigcnkrf, imb sctjt jtt pfank pQssculmrj] ttnh Cnlinbadj. 8. April 1290. Nos Hermannus dei graeia Comes de Orlamvnde presentibus publice pro- litemur et scire cupimus vniuersos, Quod nos Castrum Zwernz,*) cum Agris eultis et incultis, Pratis, Pascuis, Piscinis, Aquarum decursibus, Siluis, Nemo- ribus, hominibus, bonis propriis et feodalibus, juribus patronatus Ecclesiaruin, et cum aliis pertinenciis et juribus vniuersis, quesitis et inquesitis, quocumque nomine censeantur, necnon bona nostra in Weimersdorf,*') vendidimus et ven- dimus per presentes nobili viro Friderico Burcgrauio de Nvrenberc, affini nostro dilecto, et suis heredibus, pro Quadringentis marcis fribergensibus argenti, qua- rum ducentas marcas jam nobis persoluit in pec.unia numerata, et de residuis ducentis marcis in festo beati micliahelis nunc proximo nos tenebitur expedire. Sane eidem Burcgrauio nos recognoscimus promisisse, quod efficere, procurare et ordinäre per effectum tenemur, quod Otto trater noster, Laicus, vendicio- nem predictam ratam et gratam habere debeat, consensuin suum plenum et liberum adhibendo, alioquin Castrum Blcissenberch, quod exnunc, cum Ciuitate Chvlmna ac suis pertinenenciis (sie!) vniuersis, memorato Burcgrauio et suis heredibus obligamus, pro Quadringentis marcis Fribergensibus argenti, a festo beate Walpurgis nunc proximo ad vnum annum, eidem Burcgrauio vel suis heredibus tenebimur assignare, tenendum et possidendum per Strexmuos viros Eberliardum et Albertum dictos Yorzones de Tvrnouw, necnon per Heinricum et Albertum fratres dictos dictos (sie!) Henlin, nomine memorati Burcgrauii vel heredum suorum, quousque prefatus frater noster, renunciando juri, sibi in prelibatis bonis Zwernz et Wikersdorf, ac eorum pertinenciis vniuersis, com- petenti, vendicionem prehabitam confirmabit, vel saltim ipsi Burcgrauio, Qua- dringente marce predicte, vel suis heredibus fuerint persolute. Testes huius rei sunt: dominus Boppo Comes de Hennenberc, Heinricus Advocatus de Gera, Rudigerus de Sparnecke, Eberhardus et Albertus fratres dicti de Tvrnauwe; Item Coenrad (sie!), Chvnmundus et Heinricus fratres de Giecli, Hermannus, Viricus, mi1 it.es et VIricus famulus Dapiferi de Newnsdorf, Heinricus et Albertus dicti Henlin, Arnoldus dapifer de Hohenecke, Otto de Ditenhouen, Rudigerus 191 22. April 1290. Rudolfus Rom. Rex fraternitates quasdam in urbe Goslar, quae Inninge vel Gelden vulgariter appellantur, restaurat et confirmat. Testes: Albertus duxSaxoniae, Magister Henrieus de Clingenberg; Nobiles viri Fridericus Burggravius de Nurenberg, Eberhardus comes de Catzenelebogen, Ludewicus comes de Otinge etc. Datum Erfordiae, X. Kai. Maji, anno 1290. Heinecc. Antiqu. Goslar. p. 305 sq. CCCXLV. Burggraf Jnckidj iidii liirtikrg DErlrijjt (liiter ftt #d]mriiibartl] an (Dttn naii dngttitarf. 24. April 1290.") Wir Büderich Burggraue zu Nürnberg verjehen vnd thun kund allen den die disen Brief selient oder hörnt lesen, die lebent oder nach künftig sind, Das Avir alles das gut das Friderich von Engelriehestorf vnd sein Hausfrau Frau Lilgie von vns zu lehen hetn, das hie niderhalb an disem brief benant und ge- schriben steet, verlihen haben von vnsern besondern gnaden dem Ersamen Ritter Herrn Otten von Goyndorf, der nun der vorgenanten Fraun Lilgien wirth ist, zu rechtem Lehen Im vnd seinen kinden die er hat vnd noch gewinnet, des gutes des sind zway lehen vnd fünf hofstete dacz Schweinbarth **) vnd zwaintzig emer CCCXLIY. de Brant, Waltherus de Sekendorf, Cvnradus de Egersdorf, Hermannus et Sifri- dus fratres de Lebzingen, Boppo dictus de Loche et quamplures alii fidedigni. In Cuius rei euidens testimonium, presens scriptum nostri Sigilli mvnimine duxi- mus roborandum. Datum in Cadolspurch, die Sabbati infra Octauam Pasee, Anno domini MCC Nonagesimo. iPriginnl im jRönigl. Inirisdiett Icirjjsnrrjjitic. Vgl. Nr. CCCXLVI. ') Zwernitz, jetzt Sanspareil, im K. Bair. Landger. Hollfeld. "J Weigendorf im Königl. Bairischen Landgericht Bamberg. pergkrecht an dem Senperge dacz Sehweinbarth, vnd an demselben perg von zehen Weingärten zehend vnd vier einer pergkrecht an dem Frovdenperg dacz Schweinbarth, vnd ain halbs phunt phenning pnrgkrecht von Aegkern dacz Schweinbarth, vnd ain vleischpangk auch dacz Schweinbarth, vnd ein phunt phening purgkrecht von ägkern dacz Yntzestorf. "*) vnd das dise ding stet vnd vntzebrochen ewigclicli beleiben, des geb wir in disen brief zu ainem vrkund vnd zu ainer bestetigunge versigelt vnd geuestent mit vnserm Insigel, vnd mit den gezeugen die hie geschriben vnd benant steent: das ist des erssten Herr Steffan von Meissaw Marschaich in Osterreich, herr Fridericli von Lengenbach Kamerer in Osterreich, herr Hadmar von Sunenberg, Wulfinch von Schleunz, Hadmar von Schonenberch, Heinrich von dvrrenbach, Alold von Cliyau, Rapot, Erchenprecht vnd Haidenreich Burggrauen von Gors, Wolfart von dürrenbach, herr Rüger chorherre von Wirtzburch, Fridricli vnd Minhart von dürrenbach, herr Virich von Veleprunne, Chunrat von Goyndorf, Ortl von Stogkaren, Virich vnd Stephan die Gaispach, Hainrich vnd Walbur die Cinken, herr Wernhart von Schweinbart vnd sein sun Wernhart vnd Ernst, Alber von Zwingendorf, Ruger sein sun, Diether von Immdorf, herr Vlricli von Raedebrunne, Arnolt von Veltz vnd sein sün Ott vnd Alber, vnd ander frum leut genüg. Dise ding sind geschehen dacz Nurmbercli (sie!), nach Christes geburde über tausent Jar, zway hundert Jar, in dem neunzigisten (sie!) Jar, an sand Jorgen tag in gotes namen amen. Ins Einem Codex msc. b. XVI. Inlitj)., in der Bibliothek der Nieder - Oösterreichischen Landschaft. *) Da Burggraf Friedrich fast das ganze Jahr 1290 hindurch (und namentlich am 22. April) am Kaiserlichen Hollager zu Erfurt weilte, und die zahlreichen Zeugen ausschliesslich Oesterreichische Vasallen sind, so wird, wenn auch nicht die Urkunde selbst, doch das Jahr und der Ort der Ausstellung einigermassen zweifelhaft. Vgl. indessen Nr. CCCCXVI. **) Gross - Schweinbarth im Oesterreich. Viertel unter Manhardsberg. ***) Gross - Inzersdorf ebeiulas. CCCXLVI. ®if # rnfin iftriiionn itnii dDttn tum dDrlnimink lassüti ton Btrkanf non ctr. bnrdj Innig Mnlgl] tositgtln. 2. Mai 1290. Nos Hermannus et Otto fratres dei gratia Comites de Orlamunde, presen- tibus profitemur publice et scire cupimus vniuersos, Quod nos Castrum zwerniz, cum Agris cultis et incultis, pratis paseuis, piscinis, Aquarum decursibus, siluis, Nemoribus, hominibus, bonis propriis et feodalibus, Jurispatronatibus Eccle- 25 B(l. II. 193 CCCXLVII. 6. Mai 1290. Albrecht lantgrave zu Düringen vnde Eriderich zuMisne, zu Orient vnde zu Landisberch Marcgraue, bekennen, daz sie sich gutliche vnd vrientliche mit einander berichtet und vereint habin. Zeugen : Meyster Heinrich von Klingenberch, des Königs Kanzler, Buregraue Friclerich von Nurenberch, Graue Ludewych von Otingen, graue Eberhart von Katzinellinbogen, Graue Günther von Swarceburc, Buregraue Alber von Lyznic. Gegeben zu Erforde, an sante Johannistage Evangelisten der nach Ostern ist, anno 1290. Original im Sättigl. Jmdjäiädjm Jpnptstnntsarrljuit. siarum, et cum aliis pertineneiis et Juribus vniuersis, quesitis et inquesitis quo- cumque nomine censeantur, nec non bona nostra in Weikersdorf, vendidimus et vendimus per presentes Nobili viro Friderico Burgrauio de Nurenberg, affini nostro dilecto, et suis heredibus, sollempnitatibus juris et facti adhibitis, que in vendicionibus vel in vendicionum contractibus possunt vel debent adhiberi, 2)ro Quadrmgentis marcis Fribergensibus Argenti, quarum Ducentas marcas Argenti iam nobis persoluit in pecunia numerata, et de residuis Ducentis marcis in festo beati Mychahelis nunc proximo nos tenebitur expedire; Renunciantes et effestucantes nichilominus in hiis scriptis omni Auxilio juris Canonici et Ciui- lis, per quod vendicio huiusmodi infringi, vel modo aliquo posset in posterum violari. Testes huius rei sunt: dominus floppo Comes de Hennenberg, ITein- ricus Aduocatus de Gera, Rudigerus de Sparneclce, Eberhardus et Albertus fra- tres dicti de Turnauwe , Chvmundus et Ileinricus fratres dicti de Giech, Iler- mannus, Ylricus, Alilites, et Ylricus famulus dapiferi de Newndorf, Ilenricus et Albertus dicti Henlin, Arnoldus dapifer de Hohenacker, Otto de Dietenhouen, Rvtegerus de Braut, Waltherus de Sekendorf, Cvnradus de Egersdorf, Her- mannus et Sifridus fratres de Lebezingen, Boppo dictus de loche, et quamplu- res alii fide digni. Ad euidenciam igitur premissorum Serenissimum dominum nostrum, dominum Rud. Regem Romanorum exorauimus, vt presentibus sue Maiestatis sigillum appenderet, qui nostris preeibus inclinatus, sue Maiestatis Sigillo fecit haue paginam communiri. Datum Erfordie, YI. Nonas Maii, Anno domini MCC° Nonagesimo. (Original im Sättigt lairiadjeti Bcitjjaatdiitte. Vgl. Nr. CCCXLIII. und v. Stillfried Mon. Zoller. (d. a. 1843) I. p. 176. cccxLvm. Burggraf JFriebridi nnn lörnkrg bcmilligt ilridjBti oon lapell, I biibii nnn jHaktk unb petrnnell auf ks %t\}n dfEttEliJarf pi borgen. (Juni). 1290. Wir Friderich purchrave ze Nurnberch tuen allen den Clivnt, die disen briffe an sechent oder horent lesen, die Nv sint oder Clivnftige werdent: Daz daz mit vnser hant vnd mit vnserm guetem willen ist, swaz her vlrich von Chap- pelle Levtolden von Stadeke vnd sin er Hausvrawen, vnd hern albers cliinden von sande Petronella, leicht auf daz dorfe Ze stetelndorfe ,*) daz von vns lechen ist. wer aber, daz her vlrich von Chappelle von in allen daz selbe dorf chauft, oder von ir ainem, swaz er sin chauft, gare oder halbes, daz sulle wir ze rechten lechen leichen hern vlrichen vnd sinen cliinden, iz sein svn, oder Tochter. Des gebe wir im, ze vrchvnde vnd zevch, disen brif, bestet mit vnserm insigel vnd mit den zevgen, die hie benant sint: Abt Hainrich von Admunde, Otacher von lengepache, Gebhart vo veliben (sie!), her Ditmar von strechwize, der Chvn- rat der phapplie, vlrich von Griempurcli, herman.von weizsenpach, pilgrim von wartperch, freitel von winthage vnd ander biderbe Leut. Daz ist geschechen nach Christes puerde Tausent zway hundert vnd Nevnzich iare. (Original im H -R. Matts - ottb ftaatanrdiiut jn Hücit. Anh. das bei Nr. CCCLXII. abgebildete Burggräfliche Siegel mit Zoller-Schild und Pfauenwedel. Das unvollständige Datum ergänzt sich aus Nr. CCCXLIX. *) Stetteldorf im Oesterreich. Kreise unter dem Manliardsberge. Vgl. Nr. 0CI1. und CCCLXXIII. sq. CCCXLIX. Ileners ilridj's nun lnpell, oiEgtn liirkgobr ks InrggrnllidiEn l'eljubriffs über IfEttElborf. 5. Juni 1290. Ich Vlrich von Chappelle, Hern Pilgrims svn, vergib offenlich an disem prief allen den die nv sint oder nach vns chvnphtich werdent, daz ich die Hant- vest die mir mein Herre, der Purchgraf Friedrich von Nurnberch, gegeben hat 195 vber daz dorf daez Steteindorf wider geben sol im, ob daz wer, daz ich oder minev chindel an dem vorgenanten dorffe niht geliaben möchte, weder mit lehen nach mit saczvnge; gib im dar vber disen prief ze vrchunde, versigelt mit mines vreuntes Insigel, Otachers von Lengenbach, wand ich des minen pei mir niht enliet. Ditz ist geschehen vnd veriehen dacz Erdfürt, da van Christes gebürt was Tausent zwei Hvndert in dem Neunczchistem Jar, an Sand Bonifacien tag. (Original im Xiinigl. lairiadjcn Sridjsnrdjinc. Vgl. Spicss Nebenarb. II. S. 24. CCCL. 15. Juni 1290. Fridericus Burchgravius de Nurenberch, Gerlacus de Broberg et Fridericus Marscalcus de Ekkchartesberge, tarn quam arbitri, notum faciunt, quod Eber- hardus, Carolus aliique fratres Knutones Castrum Schydingen (Burgscheidungen), quod ab Ecclesia Bambergensi avulserant et ab Heinrico Mysnensi Marchyone in feudum receperant, Arnoldo Bambergensi Episcopo resignarunt. Testes : Comes Otto de Orlamunde junior, A. de Broberg junior — Ulricus Dapifer de Nawenstorff, Heinricus Stuchso de Hochstet et alii. Actum et datum Erfordie, anno 1290, in die Sancti Yiti. 9ns htm Libr. privileg. Bamberg. Vgl. Usserm. Ep. Bamberg, p. 163, wo fälschlich das Jahr 1289, und Höfler Frank. Studien S. 24 fg. Vgl. Nr. CCCXCV. CCCLI. 19. Juni 1290. König Rudolphs Schied zwischen dem Erzbischof Rudolph von Salzburg und seinem Sohne Herzog Albrecht von Oesterreich, betreffend die Yogtei über Güter des Klosters Admont. Schiedsleute : Bischof Arnold von Babenberg, Herzog Albrecht von Sachsen, Friderich Burggraf von Ntiremberg, Graf Eberhard von Katzenelnbogen, Bruder Conrad von Feuchtwangen u. a. m. Geben zu Erfurt, an Montag vor St. Johannis Bapt., 1290. (Original im 3K. Iii. Jjaits- mtb ^taatsardjint |« Wm. 196 CCCLII. 27. Juni 1290. Köllig Rudolf belehnt die bescheidenen Leute Conrad und Franciscus de Curia, Bürger von Eger, mit den Dörfern Kotewizt und Hart und mit der Mühle zu Heinrichs dorf. Zeugen : Friedrich und Conrad Burggrafen von Nürnberg , Günther Graf von Schwarzburg, Meister Heinrich von Clingenberch, Holprothonotar, Albrecht Hothaft von Va Lkenowe und andere Bürger von Eger. Datum Erfordie. Boehmer Reg. Imp. d. a. 1246 —1313 (neue Ausg.), Addit. I. p. 389. CCCLIII. 28. Juni 1290. Rudolphus Romanorum Rex protestatur, quod illustris Elizabet coinitissa de Bren, coram se et multis episcopis et prineipibus et coram nobili viro Fride- rico Burggravio de Nur einherg , dilecto suo fideli, et sub sigillo ejusdem alio- rumque, donavit Rudolpho Saxonie Ducis filio omnia bona ad eam ex morte Ottonis Comitis de Bren, sui filii, vacantia. Datum Erfordie, IV. Cal. Jul., anno 1290. (Original im Jtöttigl. iridis, ^aaptstaatsurdjiuc. Das Burggräfliche Siegel (s. bei Nr. CCCLX1I.) hängt an. CCCL1V. 29. Juli 1290. * Rudolphus Rom. Rex Reinaldo comiti Gelriae totam Frisiam, quae dicitur vulgariter Oostvrieslant, et omnem aliam Frisiam ad se et imperium spectantem, excepta duntaxat illa parte ad comitem de Ilollandia pertinente, committit. Testes: Rudolphus Archiepiscopus Salzburgensis, Albertus dux Saxoniae, Fridericvs Burggravius de Nurenberch, Everhardus comes de Catzenellebogen, Albertus comes de Hohenberch etc. Datum Erphordiae, IV. Calendas Augusti, anno 1290. Mieris Gharterboek I. p. 507. 197 Itönig Enklplj's €tmsm j\\ Einem Bertrngr ks Burggrafen jFriettrid] nnn Inrtibtrg mit Hast er HBalbsassen, über bie Inrg ialkEiikrg. 22. August 1290. Nos Ruclolfus dei gracia Romanorum Rex Semper augustus, Ad vniuerso- rum sacri Romani Imperii fidelium noticiam tenore presencium eupimus perue- nire, Quod ordinacionem, disposicionem, composieionem, seit tractatum, quam quemve nobilis Fridericus Burggrafius de Nurinberg ordinauerit, disposuerit, üomposuerit, vel tractauerit Cum Religiosis viris Abbate et Conuentu de Walt- saszen, ordinis Cisterciensis, super Castro de Valkenbergk') habemus gratum et ratum, presencium testimonio litterarum. Datum Erfordie, XI. Kalendas Sep- tembris, Indictione tercia, Anno domini MCC Nonagesimo, Regni -\ ero nostro (sie!) Anno XVIP. Slns rintm Sibimiis tirs ffiEntadjorbcna - (tnmtjjnra )n (IBgcr d. d. 25. Altai .11182; s. in v. Stillfried Mon. Zoller. (d. a. 1843) I. p. 177 sq. *) Falkeuberg im K. Bair. Landger. Tirschenreuth. CCCLVI. Pertz Mon. Germ. IV. p. 455. CCCLV. 17. August 1290. Rudolfus Romanorum Rex, sedens pro Tribunali apud Erphordiam, pre- sentibus Principibus, Comitibus, Nobilibus, Baronibus, nec non Proceribus Regni, definit, quod dominus suum vasallum, presentibus aliis vasallis, coram se ad Judicium potest evocare et cognoscere poterit, prout ipsorum dictaverit presentia vasallormn. Testes: illustris Dux Saxonie, dux Brunsvicensis, prineipes; nobilis burg- gravius de Nurenberg, comes de Winsberg, comes Everhardus de Catzenelle- bogen et quamplures alii. Datum Erphordie, anno 1290, XVI. Calend. Septembris, indictione III. CCCLVII. Ittrggraf Jneitridj nun liirnkrg nersutft Mb ijjin nun km ICanilgrafBrt (®. nun iCEndjtenkrg ncrpfiinktf Inrg JFalknkrg an llustEr Haltern 24. August 1290. Nos Fridericus Burcgrauius de Nurenberch tenore presencium publice pro- testamur, quod nos Castrum FalJcenberch, nobis per nobilem virum Gebharduni Landgrauium de Lukkenbercli pro sexcentis libris Hallensium obligatum, Reli- giosis viris abbati et Conuentui de Waltsahsen, ordinis Cisterciensis, Ratispo- nensis dyocesis, pro eisdem sexcentis libris Hallensium duximus obliganduin, Et eosdem authorizabimus vel warendabimus de Castro predicto, dantes ipsis presens scriptum, nostro roboratum sigillo, in testimonium super eo. Datum Erfordie, Anno domini MCCLXXXX., in die beati Bartholomei Apostoli. dDrigittal im Bnittgl. 33ntnsdim Seidjanrdiiue. Das Burggräfliche Siegel (s. bei Nr. CCCLXII.) hängt an. Vgl. Nr. CCCLXV. cccLvin. 10. September 1290. Rudolfus Romanorum Rex, apud Erfordiam pro tribunali sedens, promul- gat sententiam, quod quicumque pugna duellionis, quodvulgo dicitur kamprecht, prestando jurisjurandi sacramento manualiter exliibito, suam possit. innocentiam expurgare. Testes : nobiles viri Fridericus burgravius de Nurenberg, Eberhardus comes de Catzenellenbogen, Eberhardus comes de Wirtenberch, Ulricus de Hanouwe, Fridericus de Hohenloch, Cunradus de Winsperg et alii. Datum Erfordie, anno 1290, IV. Idus Septembris, inclictione III. Pertz Mon. Genn. IV. p. 455 sq. 199 OCCLIX. 21. October 1290. Rudolfus Romanorum Rex, sedens pro tribunali apud Erfordiam, senten- tiam profert, quod neque vasallus vel alter aliquis, preter scientiam domini. ipsa bona que tenet a domino possit alienare vel distrahere. Testes: Albertus dux Saxonie, princeps, nobiles viri Fridericus bürggr civilis de Nurenberg, Eberhardus comes de Catzenelenbogen, Ludovicus comes de Oettingen, Gerlacus de Bruberg et Conradus de Winsberg etc. Datum Erfordie, XII. Calendas Novembris, Indictione IV., anno 1290. Pertz Mon. Germ. IV. p. 456. CCCLX. 10. November 1290. Rudolphus Romanorum Rex confirmat jura et privilegia Monasterii Ste Marie in Aldenburg. Testes: Albertus dux Saxonie, Otto Marcliio Brandenburgensis, Albertus Lantgravius Thuringie, Fridericus Marchio Misnensis; item venerabiles Domini Bruno Episcopus Nuwenburgensis et Witego episcopus misnensis, et nobilis Fridericus Burcgravius de Nurenberg et strenuus advocatus de Blawe. Datum Aldenburg, IV. Idus Novembris, Indictione IV., anno 1290. 3ns fintm (ßopialbndiE brs If erjagt i >arjjscn-&lii!ttbnrg. Hcgiertings - arrjjincs. CCCLXI. 3. December 1290. Rudolfi Romanorum Regis literae super bonis in Heitingesvelt, quae Nobilis Krafto de Iloheniocli pro sexcentis Marcis sibi ab Imperio obligata detinet, cujus rei ordinatores constituuntur: Nobiles Ludowicus Comes de Otingen et Cunradus junior Burcgravius de Nurenberg. Datum apud Nurenberg . III. Nonas Decembris, Indictione IV., anno 1290. Hansselmann Landeshoheit II. 162. 200 CCCLXII. jFrtEbridj III. nnn -%mi jii (%r ha 8. Deeeinber 1290. Nos Fridericus Burgrauius de Nvrenberg, Seire cupimus vniuers<§| ad quos peruenerit presens scriptum, Quod nos viris honorabilibus et Religiosis Con- mendatori et fratribus vniuersis domus Thevtunice in Egra, Auctoritate Serenissimi domini nostri domini Rudolti Romanorum Regis, Hanc gratiam duximus faciendam, quod sicut hactenus bona in Av dinoscuntur pacifi.ee possedisse, sie et inantea eadem bona possideant pacifice et quiete, Ita, quod nullus in eisdem bonis ipsos presvmat aliqualiter inpedire. Et damus ipsis presens scriptum nos- tro roboratum Sigillo, in testimonium super eo. Datum in Nvrenberch, proxima feria secunda post diem beati Nicholay, Anno domini M. CG Nonagesimo. (Eriginnl im Höttigl. J>üdjs. Ifanptataatänraglc. V"l. Nr. CCCLXVII. ccclxiii. <#opl]iu, Wtilm JnBkidj's uun Ifoljnilük, iüj£L'iä55t mir iöiiig Jtoirolpji km ittrggrafen inckidj oon liirnkrg die ittrg laiersbadj. 23. Deceinber 1290. Nos Sophia, relicta nobilis viri qvonclam Friderici de Hohenloch, praesenti- bus profitemur publice , quod nobili viro Friderico Burggravio de Nur einherg, avuncülo nostro dilecto, nobis et nostris heredibus tuente, bona singula et universa ad Castrum Beierbacli *) spectantia integre et complete nos .... nos- tri lieredes, in praesentia Serenissimi Domini nostri, Domini Rudolphi Romanorum Regis, praedictum Castrum, duntaxat sicut proprii valli et muri ambitu continetur, eidem Burcgravio et suis heredibus dedimus et donamus dirimendum et destruendum penitus et omnino. Quod siqvidem Castrum nec per Burcgra- vium antedictum, nec suis (sie!) lieredes debet reedificari aliqualiter, sed sie diruttum et destruetum ab eodem vel ab eisdem tenebitur et possidebitur pro- prietatis titulo libere et quiete. In cujus rei evidens testimonium, subscriptione testium, videlicet nobilium virorum . .. Chunradi Burggravii de Nurenberch, ... Ludovici de Otingen, Eberhardi de Lidenott (sie!) Comitum, Chunradi de Winsperch .. . Herdegeni de Gruiidelach, Hilpoldi de Lapide, Arnoldi Dapiferi de Honekke, Waltlieri filii sui, Henrici de Wahnersbach et Wernheri de Iiiensheim, nec iion appensionibus sigillorum praedicti Domini nostri Regis, nostri, et Henrici filii nostri, praesentes literas feeimus roborari. Datum in Nurenberch, Decimo Kaiend. Januarii, Anno Domini M. CC nonagesimo. Scliiitz Corp. Iiistor. Brandenburg'. IV. p. 144. nach dem defecten Original. *) Baiersbach im Königl. Bairischen Landgericht Münchberg. 202 CCCLXIV (Enpljjarh Intljoft nun IBil&ciistcin urrluinft, mit Bilkn Innig Enbnlpji's, lir nn inrggraf JPricbridj nun lürnbirg. 30. Januar 1291. Ego Engelliardus dictus Notliaft de Wilstein presentibus profiteor et pro- testor, quod bona infrascripta, *) videlicet: in Brunsgrune sex marcarum, minus vno fertone; in Steymels trium marcarum, minus vno fertöne; in Biperbach dua- ruin marcarum et dimidie, minus vno lotone, et in Tyrsheim vnius marce et dimidie, cum lotone argenti nigri, Egrensis ponderis redditus, dedi et vendidi iusto venditionis titulo Nobili viro domino Friderico Burcgrauio de Nurenberch et suis heredibus, de consensu Serenissimi dominimei, domini Rudolfi Romanorum Regis, a quo bona huiusmodi in feodum teneo, pro ducentis libris hallensium, aclliibita qualibet sollempnitate juris, que solet et debet in vendicionibus sev vendicionum contractibus adhiberi, domine Katerine vxoris mee et heredum meo- rum accedente consensu; ita tarnen, quod predictus dominus Burcgrauius vel sui heredes, ammonitus, vel ammoniti, per me vel meos heredes, a festo beatc walpurge virginis ad vnum annum continuum predicta bona reuendere et resti- tuere teneatur, aut teneantur, pro ducentis libris hallensium supradictis. pre- terea bona in überrollte, Septem marcas argenti soluentia annuatim, predicto domino Burcgrauio et suis heredibus pro quinquaginta marcis nigri argenti pre- dicti, domini mei Romanorum Regis, vxoris ac puerorum meorum accedente consensu, obligaui tenenda et possidenda, quousque de eisdem bonis pecunia memorata collecta et percepta fuerit integre et complete, redditibus qui annis singulis exinde prouenerint in sortem principalis debiti computatis. In cuius rei euidens testimonium, presens scriptum subscriptione Testium, videlicet Hilpoldi de Rapide, Rudegeri et Babonis dictorum de Sparnekke, Arnoldi dapiferi de Hohennecke, Ottonis de Dietenhoven, Rudegeri de Branth, necnon appensione mei sigilli duxi fideliter roborandum. Datum in Chadolspurch, tercio Kalendas Februarii, Anno domini M. CG. LXXXXprimo. (Original im jßiinigl. lairisdicu üicirijsnrrijiur. ') Die Orte sind: Braunersgrün im K. Buir. Landgericht Selb; Stemmas im Landger. Wunsiedel; Biebersbach im Landger. Kirchenlamitz; Thiersheim, im Landger. Wunsiedel. 203 CCCLXY. Burggraf Jnckidj non Mörnberg ncrsetd bit itjin nun km iL'nntigrnfcn #. nun Hkndjtenbcrg ticrpfniiktc Btirg Jfalkenkrg an linker Maltesen. 23. Februar 1291. Nos Fridericus Burgrauius de Nvrenberch reeognoseimus, presentibus publice protestamur, quocl nos Castrum volkenberch, Nobis per Nobilem virum Gebhardum Lantgrauium de Lukenberge pro sexingentis libris liallensium obli- gatum, viris lionorabilibus et Religiosis abbati et conuentui in Waldsassen, ordinis Cisterciensis, Ratisponensis diocesis, pro eadem pecunia duximus obli- gandum, promittentes eisdem et tenemur de euictione cauere scu warandiam facere de pe[cuni]a memorata, dantes quoque presentes litteras nostro robora- tas Sigillo, in testimonium super eo. Datum in Ccidolspurch VII. Ivalendas Martii, Anno domini M. CG. LXXXXI. Original im iRüntgl. Jkiriädjm Urirjisnrdjinr. Das Siegel ist abgerissen. Bei dem Datum ist der Versuch bemerkbar, die Minderzahl wegzuradiren, "\vodurcli Lang verleitet wurde, das Document in den Heg. Boic. I. p. 382 unter d. J. 1200 aufzuführen; es gehört aber, schon seinem Inhalte nach, unzweifelhaft hierher. Vgl. Nr. CCCLYI. und CCCLVII. CCCLXVI. Irr nan lainmerkein ucrkmxft ein int an kn Burggrafen nan liirnkrg. 8. April 1291. Ego Ramungus senior de Chamerstein presentibus profiteor et protestor, quod de consensu et de libera voluntate Chunradi nepotis mei bona mea in Ebenode*) (sie!) cum agris cultis et incultis, nemoribus, siluis, pratis, paseuis, piscinis, aquarum decursibus ac cum bonis aliis quibuscumque, quesitis et in- quirendis, ad predicta bona spectantibus, neenon cum aliis pertineneiis et Juribus vniuersis, Nobili \"i)X) domino Friderico Burcgraiüo de Nurenberg et suis heredibus decli et vendidi iusto vendicionis titulo, adhibita qualibet solempnitate 204 Juris, que potest et debet in vendicionibus vcl vendicionum contractibus adhi- beri, eosdem dominum Burcgrauium et suis heredibus (sie!) de eisdem bonis auetorinare (sie!) promittens, ac renunocians omni Juri auxilio canonici uel eiuilis, (sie!) per quod vendicio huiusmodi posset aliqualiter impediri. In euius rei euidens testimonium presens scriptum subscripcione testium, videlicet No- bilis viri domini Ideinrici Comitis de Kastel, Rudgeri de Sparnek, Burchardi de Yendbach, Waltheri dapiferi de Sekendorf et Eberhardi de Chulsheim, neenon appensione mei sigili (sie!) duxi fideliter roborandum. Datum in Kadelpurch VI. Idus aprilis, anno domini MCCLXXXX primo. Slnknnftabudj bes Sttrggraftjimns Dürnberg. ') Vielleicht Ebenhof im Königl. Bair. Landger. Anspach. CCCLXVII. ler lentsejjotiien fit d&ger übertat einen Inf an Burggraf JFriebrid] III. nnn Hamberg. 14. April 1291. Nos Frater Heinricus Commendator, Totusque Conuentus Fratrum Domus Theutonice in Egra, ad vniuersorum cupimus noticiam peruenire, presencium testimonio litterarum, Quod nos, ob graciam nobis factam per nobilem virum dominum Fridericum Burcgrauium de Nurenberch, in eo, quod auetoritate Serenissimi domini nostri Rudolfi Romanorum Regis, suis patentibus nobis confir- mauit litteris, quod bona nostra in Au inantea possidere debemus pacifice ac quiete, Ita, quod nullus in eisdem bonis nos presumat vel debeat aliqualiter in- pedire : predicto domin o Friderico Burcgrauio de Nurenberg Curiain nostram in Schekendorf*) dedimus et resignauimus, cum omni iure, quo haetenus ipsarn dinöseimur possedisse. In cuius rei certitudinem pleniorem presentem litteram nostri Sigilli munimine feeimus Roborari. Datum Anno domini MCO Nonage- simo primo, XYIII. Kalendas Maji. ißrigiiml im -Königl. Bnirisdjcn iridjsardjiur. Vgl. Nr. CCCLXIt. *) Scheckenhof im Königl. Bairischen Landgericht Eschenbach. 205 CCCLXVIII. Inrggraf Jnrhrid] non litrnbtrg bestätigt, als MitüDrumnb, eine Jniplmng kr (Mriikr mm €rnjientiingen an dt. Mitritt gt litgsbitrg. 14. Mai 1291. Yniuersis presencium inspectoribus, Friclericus et Fridericus fratres de Trübem lingen subscriptis fidem adhibere. Nouerint vniuersi, quod nos possessiones in Ötmarshaüsen sitas, videlicet Curiam villicalem, Curiam dictam Griezwrms- houe et Curiam Tütlarii, lilii dicti Griezwrms, necnon iuspatronatus Ecelesie ibidem, cum omnibus eisdem bonis pertinentibus, nobis titulo proprietatis per- tinentes, quas Strennuus vir Chimradus de wildenrod, Marscalcus Illustris viri domini L. Incliti Ducis Bawarie, et Engelscalcus filius suus a nobis in feudnm tenebant, ad ipsorum peticionem, pure propter deiun et in remedium anime nostre nostrorumque progenitorum, auctoritate, consensu et voluntate Nobilitun virorum Friderici Burchgrauii de Nürenberch et Gebhardi Comitis de Hirsperg, tutorum seu curatorum nostrorum, plenius accedentibus, Ecelesie Sancti Mau- ricii Ciuitatis Auguste donauimus et exnunc donamus eo iure, quo tenuimus, liberaliter et perpetualiter possidendas, Adliibita circa premissam donacionem nostram verborum et gestuum sollempnitate debita et consueta. In cuius itaque nostre donacionis euidens testimonium, predicte Ecelesie Sancti Mauricii presen- tes dedimus, sigilli nostri munimine roboratas. Nos uero tutores, seu curatores predicti, ad euidentiam et cautelam premissorum, presentibus Sigilla nostra duximus apponenda. Datum aput Truhendingen, anno domini MCC Nonagesimo primo, Pridie Idus Maji, Indictione Quarta. Original im -Rünigl. laitisdjtn Stitljsardjiut. Die Siegel der beiden Vormünder Idingen in verletztem Zustande an. CCCLXIX. Innig Ettkipjj teleljnt kn Burggrafen JFrikrirl] tum liirnkrg mit kn Cann'sdjeii dmfern pt %lskrf. 3. Juni 1291. Nos Rudolfus dei gratia Romanorum Rex Semper Augustus, Ad vniuer- sorum Sacri Imperii fidelium notitiam tenore presentium volumus pervenire, Quod Strennuis viris Heinrico de Tanne et Hermanno filio suo, dilectis nostris fidelibus, de consensu Heredum suorum, vendentibus villam Etzelsdorf*) cum Agris cultis et incultis, decimis maioribus et minutis, Siluis, Pratis, Pascuis, Aquarum decursibus, necnon cum aliis juribus et pertinenciis vniuersis, quesitis et inquirendis, Nobili viro Friderico Burgrauio de Nvrenberc, dilecto nostro fideli: Nos eadem bona, ad resignationem predictoruin Heinrici et Hermanni, eidem Burgrauio, ac suis heredibus, in feodum duximus conferenda, Dantes presentes litteras, nostri Sigilli mvnimine roboratas, in testimonium super eo. Datum Magvncie, Tertio Nonas jvnii, Anno domini MCC Nonagesimo priino, Regni vero nostri Anno XVHI. ißrißitinl im Sönigl. Bairisdjcti ®tidjäard)inc. ') Ezelsdorf im Ivönigl. Bair. Ländger. Altdorf. Vgl. Nr. CCCXX1X. CCCLXX. 4. Juni 1291. König Rudolf verleiht dem Bischof Heinrich von Merseburg und dessen Nachfolgern zehn Mansen zu Gusowe, welche bisher Ulrich und Ulrich von Gusowe vom Reiche trugen. Zeugen: Friedrich Burggraf von Nürnberg, und die Ritter Bartholomeus von Lybenliowe, Heyso von Scapowe, Ulrich von Zweyn. Datum Moguntie. Boehmer Keg. Imp. d. a. 1240—1313 (neue Ausg.) p. 155. 207 CCCLXXI. Inrggrnf Jtiekidj III. min lüntterg urr^iiijtrt auf itie Bngtei ks Unstern Miiiniisteiiuirl]. 23. August 1291. Nos Fridericus Burggrauius de Nuremberg recognoscimus presentibus, publice protestantes, Quod Nos omni Juri, quod Nobis competit uel competere uidebatur In aduoccitia Monasterii in Steynach, ordinis saneti Benedicti lierbi- polensis diocesis, pro nobis et nostris heredibus omnino renunciamus litteras per presentes. Testes huius rei sunt: frater Vlricus Gardianus et frater Rinboto ordinis minorum fratrum in Nuremberg, Conradus Decanus de Cenne, Burg- hardus de vendbach, Rudigerus de Brant, Conradus de Egersdorff, Sifridus et Hermannus fratres de lobsingen, Arnoldus et fridelinus fratres de Seckendorf, neenon Hartungus advocatus de Ridfelt et quam plures alii lide digni. Iii cuius rei euidens testimonium, presentes litteras nostri sigilli munimine feeimus robo- rari. Datum in Cadelspurg, Anno domini Millesimo CC Nonagesimo primo, in vigilia beati Bartholomen Cransäumt in einem jn Sttiintjjen befinblidjcn Sibiinus d. d. Hliirjbnrg, b. 15. Inubr. 11105, worin zugleich auch die unter Nr. CCCLXXXVI. und Nr. DCLXXVII. aufgeführten Urkunden transsumirt sind. Vgl. Nr. CI., CCCXXXI1. und CCCCXY. CCCLXXII. las Hoster Uftiinrjjsteinaiij gcinlit, keinen Bogt, ntiker ks Burggrafen Jriekidj nun lärnkerg Hillen, jti mnljlen. 23. August 1291. Nos Gotfridus dei permissione Abbas, totusque conventus Monasterii in Steinach, Ordinis Saneti Benedicti, Herbipolensis Dyocesis, recognoscimus presentibus publice protestantes, Quod promisimus et promittimus in liiis Scriptis, quod nulluni advocatum sev defensorem contra Nobilem virum dominum Fride- ricum Burgrauium de Nvrenberc aliqualiter eligemus, set siquem advocatum sev defensorem habere pro tempore decreuerimus, obligamus nos ad hoc, quod emidern de consilio predicti domini Burgrauii eligere teneamur. Testes huius Rei svnt: frater Ylricus Gardianus et frater Rinboto ordinis min omni fratrum in Nvrenberc, C. Decanus de Cenne, Burkardus de Vendbach, Rud. de Braut, Cvnradus de Egersdorf, Sifridus et Hermannus fratres de Lobsingen, Arnoldus et Fridelinus de Sekendorf, Hartvngus advocatus de Rietfeit et qiiamplures alii fidedigni. in Cuius Rei euidens testimonium, presentes litteras Nos predicti Ab- bas et Conventus Sigillorum nostrorum mvnimine fecimus roborari. Datum in Steinacb, Anno domini MCC Nonagesimo primo, in vigilia beati Bartholomen <£>ripal im läiüglidi Iniriädjctt Sltttjjaafdjiuf. Vgl. Nr. CCCXXXII. u. CCCCXV. ccclxxiii. HHimljt nun JH. ftontU mill, fu dunsten ilridj's nun lapeli, auf seine lurggräflirtp l'eljen ji\ Itettelkirf ucrjidjten. 2. October 1291. Ich Albrecht von seilt. Peternelle vergih offenlich an disem brieve vnd tvn chvnt allen den die disen brief lesent, oder hoerent lesen, di nv lebent vnd hernach chunftig sint, daz mir her Virich von Chapelle gelihen hat nevnzich march alter phenninge ovf allez daz, daz ich gehabt han datze Steteindorf ez sei an lehen, ez sei an belehenten levten, ez sei an dem gerillte, vnd ovf allez daz, daz ich in demselben dorfe ze lehen han gehabt von minem herren, hern Friderichen dem bvrgraven von Nvernberch, ez sei ze lioltze oder ze dorfe, ver- suecht oder vnversuechet, daz hau ich im ovf gegeben fver daz vorgenannt gvet vntze ovf sant Jorgen tach der nv nehste chvnftich ist, mit solher beschaiden- hait: gib ich im dem vorgenantem hern Vlrichen hin wider an dem vorgenantem sant Jorgentach die nevnzich march alter pfeninge, so ist mir von im ledich worden allez daz, daz ich im ovf het gegeben in dem vorgenanten dorfe; ist aber, daz ich im nilit wider gib an demselben sant Jorgentache daz vorgenant gvet, so sol ich im nv von dem nehsten sant Cholmannes tach vber ein jar geben hvndert plivnt vnd zwaintzich plivnt newer Wienner phenninge. gib aber ich im der nicht an demselben sant Cholmans tach, so sol daz vorgenant gvet allez sein reht lehen sein von dem vorgenantem burgraven von Nvernberch., also mit solcher beschaidenliait, daz er immer fver das rehte plivnt gvlte daz in 27 Bd. II. 209 vrborn stet ab sol stallen nevn phvnt Wienner phenninge, daz an eckehern oder an gerillten leit; daz blozze phenninge genant sint sol er absiahen fver sehs phvnt vnt daz verlihen gvet fner drithalp phvnt. Ouch sol dev werunge geschehen vnd gewert werden in der stat ze Wienne. Daz disev rede also staet sei, vnd vestichait hab vnd vnverwandelt beleihe, darvber gib ich disen brief dem vorgenantem hern Ylrichen zeinem silitigem vrchvnde diser sache, versigelt mit min ein insigel, vnd mit disen erwern gezevgen die her nah geschriben sint: daz ist her Stephan von Meyssowe, her Fridericli der Chamerer von Lengen- pach, her Chvnrat von Pilhdorf, Otte von Zelkinge vnd ander biderbe levte genvege. Diser brief ist gegeben datze Wienne, des Jares do von Christes ge- bvrt ist gewesen tovsent jar zwailiundert jar vnt in dem ain vnt neunzigistem jar, des dritten tages nah sant Mycliliels tach. Fontes Rer. Austr. II. 1. p. 244 sq. Vgl. Nr. CCCXLVIII. CCCLXXIV. Ullirtdjt ooii lt. jjat stkt Inrggriiflirtjin iCtljtn |it Itettditnrf an Ilridj nnn lapaü msilft. 21. Januar 1292. Ich Albrecht, Hern Albrechts Svn von Sant Peternellen, Vergich offe n Ii che an disem briefe vnd tvn chvnt allen den die disen brief lesent oder hörnt lesn, die nv lehnt vnd die hernach chvnftic werdent, Daz ich mit gvtm willen ver- settzet han Allez daz ich ze Stettindorf gehabt han zv rechtem lehen von minem Herrn dem Graven Fridericli Pvrcraven von Nvrnberch, Mit allen die vnd da zv gehört, verlehent vnd vnverlehnt, ze holtz vnd zevelde, versvcht vnd vnver- svcht, vnd daz gericlit in dem dorffe, da der Stokk vnd der Galge zv gehört, mit Allem rechte, ez si tot Slach oder wvnden, Def oder Notnvft, vnd zv richten ein igliche Sache in dem dorffe ze Stetelndorf, fvr fv mf hvndert Marich lötigs Silbers; vnd Pin ovcli des gar gewert vnd han och dem vorgenanten Hern Wlrichen von Chappellen daz Selbe gericlit ovf gegeben vor minem Herren dem Hertzogen Albrechten von Österliche, wan er ez zv recht lihen sol. Daz Also disiv Satzvnge stet vnd vnverwandelt belibe, darvber gib ich Albreclit von Sant Peternelle disen brief ze einem vrchvnde, versigelt mit meinem Aygen Insigel. Des sint 210 gezivge die hie geschoben sint: Her Stephan von Meichsowe, Her Friderich der Trvclxsetz von Lengenpach, Her Cliunrad von Piliclitorf, Her Ott von Haselowe, Her Albrecht von Pvchhaim, HerLivpolt von Sachsengange vnd Sin Svn Livpolt von Sachsengange, vnd Ander biderb luvte. Diser brief ist ze wienn gegeben, do von Christes gebvrt warn Tösent Jar zway Hvndert Jar Nyvnzich iar vnd zway Jar, An Sant Agnes tage. Cnpic im 2t. 3t. Ifnns- tutb J>tnntsardjiur jn Vgl. Nr. CCCXLVIIl. CCCLXXV. Ctinegttnk umi Inikrlt, Codjtcr Mnlfram's unn inrnkrg, ükrgitbt <#fok tmh "Buk Üinkliadj an Inrggraf Jntkidj nan liirnkrg. 28. März 1292. Nos Cvnigundis, vxor nobilis viri Gotfridi de Heidecke, recognoseixnus pre- sentibus publice protestantes, Quod, de consensu predicti mariti nostri etHere- dum nostrorum, proprietatem Castri et opidi winspach,*) cum suis juribus et pertinentiis vniuersis, sicut eandem Nobilis vir Wolframus quondam Advocatus de Dornberc, pater noster dilectus recolende memorie, emit justo empcionis titulo apud Nobilem virum Ludwicum Comitem de Otingen, sie eodem jure de- dimus et donauhnus Nobili viro Friderico Burgrauio de Nvrenberc et suis Heredibus, et exnunc transferimus in ipsos pleno jure. In Cuius rei evidenciam pleniorem, horum subscriptione testium, videheet Nobilium virorum Ludwici Comitis de Otingen senioris, Cvnradi Bürgrauii de, Nvrenberc jvnioris et Geb- hardi Comitis de Hirzpercli, neenon appensione Sigillorum nostri mariti predicti et nostri, presens scriptum duximus roborandum. Datum in Heidecke, Y. Kallendas Aprilis, Anno domini MCC Nonagesimo Secundo. (Original im Xanigl. lairisrjjrn Itirjisnrdiiut. *) Windsbach im Königl. Bair. Landger. Heilsbronn. Vgl. Nr. CCXXXVI1I. 27* 211 ccclxxvi. ttnlirtjl mib Unna Gräfinnen nun dMinpn, gtb. tum larnterg, iiturpbim Binitsbatji an Inrggraf Jmbridj tum Itirnltrrg. 29. März 1292. • Nos Elizabeth et Anna, vxores nobilimn virorum filioruxn nobilis viri Do- mini L. Comitis de Otingen, Soceri nostri dilecti, recognoscimus publice pro- testantes, Quod de consensu predictorum virorum nostrorum et heredum nos- trorum, proprietatem Castri et Opidi Winspoch, cum suis juribus et pertinentiis vniuersis, sicut eandem nobilis vir Wolframus quondam Advocatus de Dorn- bercli, pater noster dilectus recolende memorie, emit justo emptionis titulo apud nobilem virum Ludwicum Comitem de Otingen, sie eodem jure dedimus et douauimus nobili viro Burgrauio de Nvrenberc Friderico et suis hereclibus, et exnunc in ipsos transferimus pleno jvre. Testes huius rei sunt: dominus Lud- wicus Comes de Otingen senior antedictus, dominus Cvnradus Burgrauiuß de Nvrenberch, Geb. Comes de Hirzpcrch et alii quamplures fidedigni. *) proprio Sigillo caruimus, presens scriptum Sigillo Nobilis viriLudwici Comitis sepedicti, nostri Soceri, procurauimus roborari. Datum Walrnstein, Anno domini M" CC° Nonagesimo Secundo, IIII. Kallendas Aprilis.") (LUiginnl im länigl. äkiriarjjctt Scitjjsnrtjjiuc. Vgl. Nr. CCCLXXV. ') Hier sind die im Original fehlenden Worte „Et quia" zu suppliren. ") In v. Stillfried Mon. Zoller. (d. a. 1843) I. p. 185 steht irrthihnlich III. Kai. Apr. ccclxxvh. 16. April 1292. Graf Ludwig von Gottes Gnaden zu Oettingen, der Aeltere, hat, mit Wissen und Willen seiner Ehegemahlin Frau Maria, [gebohrnen Burggräfinn zu Nürnberg] *) dem Abbt Heinrich und Convent zu Kaissheim 2 Höfe, 1 Sölden und 17 Hofstedt zu Moringen und 2 Huben zu Enldngen für 400 Pfund Heller und 6 Sch. verkauft. Datum XYI. Kai. Maji, Indict. Y., Anno 1292. Materialien zur Oettingischen Gescliiclite II. S. 14. ) Die eingeklammerte Stelle scheint erklärender Zusatz'von Oefelin, aus dessen Histor. Oetting. das Regest entnommen ist. 212 CCCLXXYIII. Itcntaib unn lirarmg Erkauft ann larggraf (jFriebrirtj) uon lärnlurg hs %m ifofelit, als ialjnltljn. 23. April 1292. Ich Lutolt von Churingen Schenck in Österlich, Tun kunt allen den, die disen brife vnd die liantvest sehent oder lesen liörent, den gegenwurtigen vnd den chunftigen, daz ich wider meinen herren den Edeln Burggrafen von Nuren- berg lian gekaufft daz haus zu Seueld, *) mit leuten vnd mit guten vnd mit allen vnd darzu gehört, gesuchet vnd A ngesucht-, mit lehenschefft, zu holtz vnd ze velde, wie daz genant ist, vnd swaz er hat gehabt gutes, daz doch zu den Van- lehen gehört, an daz die dienstman von im zu lelien habent, vnd alle die Zehent, die er hat gehabt in dem lande ze Österlich, die meins Swehcrz dez Truchsezzen von Yelsperch waren, oder dez von Seueld, vmb Newnhundert Marek silbers, daz zwen bescheiden man auf ir trewe nehmen, daz ez gut silber sei vnd Wienner gelötes, auf die Tag als hienach geschriben stet, Ich schol im gellen an sand Georien tag der nu liehest chumt vier hundert Marek silbers, vnd sand Michels tag der dar schärst chumt dritthalb hundert Marek silbers, vnd darnach an sand Merteins tag der darnach schärst cliumt diietlialphundert Marek silbers; vnd scholl daz vorgenant gut allez ze lelien haben von meinem herren von Nürnberg der vorgenant ist vnd von seinen erben, ich vnd mein hausfrawe ver Agnes, vnd die man vnd die frauwen die an meins herren liantveste von Nuren- berg geschriben vnd genennet Stent vnd allev vnser kint, si sein Sun oder Töchter. Ich han auch gelobt, an swelcher Stunde oder an swelchem tage die vorgenant sint, alz vor an iesleichen tage genant ist, dem vorgenanten Scliriber oder meins herren gewissen hotten von Nurenberch nicht gibe, daz ich selbe Sehst Ritter ze Wienne varen schol vnd leisten schol vnd nymer auz chumen scholl, vntz ich des gutes gewert han zu dem tage alz ich denne geben schol. Ist aber das mich ehaft not irret, daz ich selber nicht gelaisten male, so schol ich meins Vettern sone von AVitra mit sehs Rittern in senden zu laisten an meiner stat; wer aber daz ich noch mein vetter zu Wienne nicht torften gelaisten vor sahaften Dingen, so schol ich oder mein Vetter, in welcher stat der Schreiher wil, waren ze Osterrich oder ander meins herren boten, do wir an sorgen in gevaren mugen, vnd sullen da laysten alz vor gesprochen ist. AVer aber daz ich noch er dez nicht enteten, waz ich danne guttes liette für gegeben, daz scholt verloren sein, vnd schol mein herre von Nurenberg sein haus vnd sein 213 gut ledig haben alz vor; waz aber die boten dieweil verkosten, die nach dem silber werdent gesant, die schol ich gelten. Ez ist auch gelobt, daz mein herre von Nurenberg daz haus inne haben scholl vntz auf die Jüngsten werunge, vnd schol ich die leut die dez haus pflegen an ir Purgut verrichten, die schullen auch mir sweren, Wenne ich gar gewert han des gutes, daz sie mir daz haus antworten, vnd schol die gulte einnemen. Ez ist auch gelobt, ob daz haus dieweil von gewalt, oder sust von vngeschiht oder von böser hut verloren wurde, so schol ich den schaden haben vnd schol weren dez gutes alz ich gelobt han. Ich vergib, auch, daz vns mein herre von Nurenberg chain sein gut, wie ez genant ist, hat ze kaufen gegeben, daz die dienstman von im haben ze lehen, wanne ich auch dez nicht mut. darnach ist auch gelobt, ob mein herre von Nurenberg die weil nicli enwer, daz vns sein Erben den kauf vnd daz gelube allez bestetigen schullen, vnd ich in hinwider leisten scholl alz vorgeschriben stet. Wer auch ich nicht, so sullen ez die leisten, die des gutes erben sint, vnd scholl auch an allen vor stete beleiben vnd mit nicht gechrengt werden. Daz dem also sei und also geschehe, dez gib ich die hantueste versigel vnd ver- zeichent mit mein Insigel. diser rede vnd dises kauffs sind getzeugen, die do bey waren: ByscliofF Emih von freising, hertzog Albrecht von Osterriche, Graf Eberhart von Katzzenellenbogen, Stephan von Meissaw, lierr friderich der Truchsezz von legenpach, lierr von Cappel, herr Chunrat von Pilchdorff, Heinrich, Cliunrat vnd Seibot die bruder von Potendorf, Herr Chunrat von Gutrad, herr Chalhoch von Eberstorlf vnd ander Erber Lute. daz ist geschehen da zu Wienne, do von Cristus geburt ist gewesen Tausent Jar Zwai hundert Jare an dem Zwai vnd Neuntzigsten Jar, an sand Georien Tage. Sibiinirte (Copir des weiland Markgräfl. Onolzbachischen Geh. Arehivarius Stieber. Vgl. Spiess Nebenarb. II. S. 24 fg. *) Seefeld im Oesterreich. Viertel Unter-Manhardsberg. Vgl, Nr. CCCVIII. CCCLXXIX. leidig Ulberts nun iladiutii Cnnutns ju sEiiiEs dtijtmigtrs, Inrggrnf jFriEbridj'ü nun lärnliErg, litidisbtltljntmg mit ICEntoJjEim e!e. 15. Mai 1292. Nos Albertus dei gratia Saxonie, Angarie et Westfaüe Dux, Comes de Bren, Burcgrauiusque Maideburgensis, recognoscimus tenore presencium publice pro- testantes, epiod, licet Serenissimus dominus noster do min us Rud. quondam Romanorum Rex, nobis quidem absentibus, set aliis imperii principibus, utpote Reuerendis in Christo patribus et dominis Maguntino, Coloniensi, et Treui- rensi archiepiscopis, necnon illustri Lud. Comite palatino Reni Duce Bawarie presentibus et suum consensum adhibentibus, *) Xobilem virum Fridericum Burcgrauium de Nurenberch, sororium nostrum dilectum, infeodauerjt **) de vil- lis Lenkersheim, Erlebach et Brücke et de earum pertinenciis vniuersis : Nos nichilominus infeodacionem huiusmodi ratam et gratam habentes, ad eandem nostrum consensum beniuolum apponimus presencium testimonio litterarum. Datum in Frankenfurth, Anno Domini M. CC. LXXXX secundo, Idus Maii. (Original im liinigl. lairisdjm Icidjsardjiur. Ebendas. der gleichlautende Willebrief des Markgrafen Otto von Brandenburg ; vom nämlichen Dato , der bei Schütz Corp. IV. p. 125 mit der falschen Jahrzahl 1282 abgedruckt ist. ") Siehe die Willebriefe unter Nr. CCLX1I. **) S. d. Kais. Lehnbrief unter Nr. CCLX1JI. CCCLXXX. Bönig IhiJpli lirlcljnt ihn Burggrafen Jmöridj III. tum lürnberg mit den Biebenstcinsiiien Eeidjkltljen. 11. September 1292. Adolphus dei gracia Romanorum Rex Semper Augustus, Vniuersis sacri Romani Imperii fidelibus graciam suam et ornne bonum. Propter pretiosa merita graciarum, quibus Nobilis Fridericus Burgrauius de Nurenberg erga nos et sa- crum Imperium multifariam multisque modis dinoscitur enitere, eidem Burgrauio de Regia largitate hanc graciam duximus faciendam, Quod omnia feoda, qüo- cumque locorum sita, seu quocumque nomine censeantur, ex morte Henrici quondam de Libenstein *) nobis et Imperio yacantia, et etiam heredibus dicti Burgrauii, duximus in feodum perpetuum concedenda. In euius rei testimonium hanc litteram conscribi et nostri sigilli munimine jussimus roborari. Datum Co- lonie, III. Idus Septembris, Indictione Sexta, anno domini M. CC Nonagesimo secundo, Regni vero nostri Anno primo. (Original im IRüttigl. JSairisrjjrn Jtcidjanrrjjinc. *) Die Liebenstein sehen Reichslehen (wozu namentlich Arzberg gehört), nordwestlich von Eger. 215 CCCLXXXI. Conrad kr jüngere Burggraf mm Mitrnkrg, melkt km Bisdjnf mm Bfärjtoirg, kss er ki km ffedjnf mm (Eidjstiik am kr lelejjmmg mit kr Üngtei liinigsljnfm midjgcsitdjt link. 26. September 1292. Reuerendo in Christo Patri et Domino, M. vencrabili Episcopo Herbipo- lensi, Chunradus Burchgrauius de Nurenberch Junior promtam et sinceram ad qnenis sni beneplaeita voluntatem. A Reuerendo in Christo Patre et, Domino Reinbotone Episcopo Eystetensi requisiti nuper fuimus et rogati, vt super Aduocacia illa in Chungeshouen, *) Ad quem videlicet spectare de Jure debeat, veritatem quam seimus et audiuimus vobis aperire et exponere nostris litteris curaremus. Paternitatem itaque vestram scire presentibus affectamus, quod, iuxta communem assercionem homimun terre nostre, ipsam Aduocaciam ad Jus et dominium Ecclesie Eystetensis pertinere ac pertinuisse credimus ex antiquo, vt- pote qui nunquam aliud a Senioribus nostris audiuimus, nec audimus, et de quo aput nos fuit et est publica vox et fama. Ex eo enim, quod hueusque Nobiles viri bone memorie .... Comites de Hennenberch premissam Aduocaciam rece- perunt, tenuerunt et recognouerunt in feodo ab Ecclesia Eystetensi, non solum nos, set alii Nobiles terre nostre, inconthienti postquam ex morte Nobilis viri felicis memorie dornini Bopponis de Hennenberch nunc defuneti ipsam aduocaciam vacare pereepünus, prefato domino Estetensi et super ea nobis in feodum conferenda porreximus cum multa instantia preces nostras. Et quia de bona Consciencia et fide sincera credimus ita esse, parati sumus, si opus fuerit, super premissis Jurati deponere, quandocunque de hoc fuerimus requisiti. In cuius testimonium, presentes vobis transmittimus litteras nostri Sigilli robore com- munitas. datum abenberch, Anno domini MCCXCII., VI. Kalendas Octobris. (ßrtginal im Sönigl. lairistjjcn Kriijjsardjinc. Das Siegel Burggraf Conrad's des Frommen (s. bei Nr. CXCVII.) hängt an. *) Königshofen, Landgerichtssitz in Unterfranken, im Grabfelde. 216 ccclxxxii. Im Jahre 1292. Götfrid von Heidekke schenkt, in Gegenwart „sines Oheims des bvrgraven von Äbenberch" des von Seggendorf u. A. 111., Güter zu Mezzingen an den Deutschorden. Geschehen, da von vnserz herren gebvrte waren tusent iar zwei hunderht vnd in dem zwei vnd nivnscegesten iar. (Original im Küttig!. Iniristjjm Jirirtjsnrrljiac. ccclxxxiii. Im Jahre 1293. König Adolf, zu Nurenberg zu Gericht sitzend, urtheilt über den Streit zwischen Bischof Arnolt von Babinberg und Heinrichen dem Yogte von Wida, wegen Erbauung einer Burg zu (Markt-) Schorgast, und verweist Dieselben an den von ihm dazu bestellten Obmann, den Burgrauin von Nurenberg. dDrigiituI im König!. lairiadjcn Kridjsnrdjiuc. In Betreff des Datums ist bei dieser, ihrem übrigen Inhalte nach, nicht anzuzweifelnden, und auch äusserlicli, in Schrift und Siegel die Zeichen der Aechtlieit an sich tragenden, Urkunde Folgendes zu bemerken. Zu Anfang lieisst es : „das Wir sazin ze gerihte ze Nurenberg an dem erstin Samistage, do man zalte von gottis gehurt Tusint zvehundert vnd drui vnd Sibenzig Jar"; am Schlüsse aber wird mit den Worten : „dis bcschach an dein vorgenantin Tage der vorgenantin Jarzal" sich einfach auf jene Zeitangabe bezogen. Lang (Reg. Boic. IV. 549) führt die Urkunde ohne weitere Bemerkung unter dem 27. Decembcr 1293 auf. Der erste Samstag des Jahres 1293, welches Lang mit dem Christtag anfängt, war aber nicht der 27., sondern der 26. December, und zudem weilte König Adolph weder damals, noch überhaupt um die Neujahrszeit in Nürnberg. Boehmer (Reg. Imp. Neue Ausg. pag. 168) bringt eine ähnliche (vielleicht dieselbe) Urkunde unter dem Datum „Nürnberg 4. Mai 1293" herbei; da aber dieser Tag kein Samstag ist und der erste Samstag, welchen König Adolph in Nürnberg erlebte, der 25. April war, so möchte dieser (wenn nicht etwa der 2. Mai) als der richtige Tag anzusehen sein. — Hinsichtlich des Verhältnisses König Adolpli's zu den Burggrafen von Nürnberg ist bemerkenswertli, dass Derselbe am 5. Mai 1293 eine — nicht weiter hierher gehörige — Urkunde (s. Boehmer a. a. O.) von Cadolzburg aus datirtc. ccclxxx1v. Cnnrnh, kr jüngere inrggraf unn liirnkrg, sdpkt üeiii fleiit.sdjnrkii (u iürnkrg eine Bogtei in Ilöttenkdj. 30. Mai 1293. Nos Chvnradus Junior Burggrauius de Nvrenberch, ad vniuersorum noticiam presens scriptum intuencium volumus peruenire, epiod cum Chvnradus quondam Buttig'larius dictus de Kvruburcli Aduocaciam quandam in Bötenbach *) super 28 Bd. II. 217 bonis l'ratrum Tlieutonice domus Nurenbergensis a nobis in feodo possideret, et ipsa Aduocacia, que etiam Heinrico filio suo feodali titulo pertinebat, fuisset manu nostra domine .... dicte de Vestenberch, relicte ipsius Chvnradi Buttig- larii, titulo pignoris obligata, dictus Heinricus feodum suum antedictum, nec- non domina pretitulata inpignoracionem superius expressam, ad manus nostras liberaliter resignarunt. Et nos Aduocaciam antedictam, cum omni iure suo dedimus et donando tradidimus honorabilibus viris Conmendatori et fratribus ordinis Tlieutonice domus Nurenbergensis, iuxta, tranquillitatem et emvnitates priuilegiorum et Instrumentorum suorum, quibus a Romano gaudent Imperio, deinceps proprietatis titulo pacifice possidendam, Renunciantes simpliciter in liiis scriptis, tarn pro nobis quam etiam pro heredibus nostris et successoribus quibuscumque, omni iuri, quod nobis in ipsa Aduocacia conpeciit, vel ex iure dominii vel alio quo quo modo. In Cuius rei testimonium, presens scriptum nostri sigilli mvnimine roboratur. Datum Anno domini Millesimo Ducentesimo Nonagesimo Tercio, sabbato proximo post festum beati Yrbani. iDriginnl im Kiinigl. Iniriädjnt Srirfjanrdjint, mit anli. wohlerhaltenem Siegel des Burggrafen Conrad des Frommen (s. bei Nr. CXCVII.). *) Röttenbach im Königl. Bairischen Landgericht Lauf. CCCLXXXY. 3. Juli 1293. Graf Gebhardt von Ilirsperg vergleicht sich, nach Rat seiner Schweiler, herrn Fridrichen des Burggrauen von Nürnberg vnd Graf Ludwigs von Öttin- gen, mit seinem Oheim herrn Ludwigen Phalzgrauen ze Rhein und herzogen ze Bairn, und gibt ihm darüber einen brief, mit seines herren Bischof Reimbotes von Eichstet und mit der vorgenanten seiner Schweiler Insigeln versigelt. Gegeben ze dem Neunmarcklit, da von Cristes gepurt warn zwelfhundert Jar und in dem drei vnd neunzigstem Jaren, des negsten tags vor sannd VI- richstag. Jus einem jFrcisinget (Cnpmlbttdjt. 218 CCCLXXXYI. Inrggraf Conrad min Itirntarg trerpiijtrt, glcidj sriiicm Irukr Jnckidj, auf V\i Bogtei ks Ilnsto Miindjsteinarfj. 25. November 129B. Nos Conradus Burggrauius de Nuremberg, Tenore presencium profitemur et constare volumus vniuersis tarn presentibus quam futuris, Quod Nos et frater noster Nobilis vir fridericus Burggrauius et heredes nostri nichil Juris habemus in aduocacia Monastern In Steinach, Ordinis sancti Benedicti herbipolensis dio- cesis, ymmo omni Juri, quod nobis competere videbatur impremissa aduocacia, renuntiamus pro nobis et nostris heredibus cum coadunata manu omnino et sim- pliciter litteras per presentes. Incuius rei testimonium et perpetui roboris firmi- tatem, Yenerabili viro conpatri nostro dilecto Gotfrido Abbati totique conuentui memorati Monasterii in Steinach conscribi fecimus presentes litteras nostri Sigilli munimine strictius roboratas. Testes uero sunt: Conradus plebanus in Ipsheim, Arnoldus et Ludewicus fratres de Sekkendorff, heinricus de seckendorff et quam plures alii fide digni. Datum et actum Anno domini MCC Nonagesimo tertio, In die beate Katherinc virginis et martiris. Crnnssumt in einem 511 Jtliindjcn bcfinblidjrn BiMmns bca ^nrjhnrgtr 3Jnfnfficinlcn (I. d. H?iir|tmrg beu .15. Itonbr. J105. worin zugleich noch die unter Nr. CCCLXXI. u. DCLXXVI1. aufgefülirten Urkunden transsumirt sind. Vgl. v. Schlütes histor. Schriften II. S. 372. CCCLXXXYII. 11. Februar 1294. Gotfridus Nobilis de Heydecke et Chvnegundis ejus uxor vendunt Monas- terio de Ilaylsprunne, CLXI libris Ilallensium, advocatiam et dominium in villa Urach (Petersaurach) super quibusdam bonis dicti Monasterii, adjuneto etiam quodam predio proprio suo. Sigillatores: Fridericus Burgravius senior et C. Burgrauius junior de Nurem- berg, frater suas; item G. supradictus de Heydecke, neenon et C. predicta uxor ejusdem. Datum et Actum Lielitenowe, III. Idus Februarii, Anno 1294. (Driginnl im llünigl. lairisdjtn Icidjsardjiut. Abdr. bei Octtcr Burggr. II. S. 86. Lang (Reg. Boic. IV. p. 555) regestirt irriger Weise aus beiden völlig identischen Texten zwei verschiedene Urkunden. 219 CCCLXXXAXII. ©Er üisiijnf tum Inpslittrg iicrtansdit an kn tmn (£id]stnbf seine | v rj)nslj0(itit über dplt nnb anbere ciiifcr Ittrggraf Cnnrah's tmn iiirnlterg, gegen ks (irnfen tmn ©irsdjbcrg (iBirljsfäbtiadjes dtiftsleljen jFänfstetten. 17. Februar 1294. In nomine domini Amen. Heinricus dei gratia Ratisp onensis Ecclesie Epis- copus Yniuersis presentes litteras inspecturis Salutem in do min o sempiternam. Ut ea que legittime fiunt et licite, in debito firmitatis robore perseuerent et a uia non deuient veritatis, expedit, vt scripturarum ac testium fulcimentis per- petue hominnm memorie commendentur. Cum itaque nobilis vir Gebhardus Comes de Hirzperch et plerique alii villam in Fünfstat, cum possessionibus ibidem ad ipsam villam spectantibus, neenon cum omnibus Juribus ac pertinentiis earundem, a Reuerendo in Christo patre et domino Reimbotone Episcopo Eyste- tense, ad quem et Ecclesiam suam dominium earundem pertinet et ab antiquo pertinuit, iure possiderent ac titulo feodali, Ex quarum siquidem proprietate ac dominio, propter maiorem vicinitatis adiacentiam apud Oppidum Wem dingen, quod Ecclesiam nostram iure proprietatis respicit et contingit, tarn nos, quam ipsa Ecclesia nostra, sicut presumitur verisimiliter et speratur, vberiorem quam Ecclesia Evstetensis predicta assequi poterimus vtilitatis profectum; Cumque vice versa nobilis vir Chünradus Burcgrouius de Nvrenberch Junior oppidum in Aduocatias villarum, in Berbach videlicet, Massendorf et Tvstingesdorf villas quoque Mosbach et Wingarten, cum omnibus pertinentiis et Juribus eorun- dem, a nobis et ecclesia nostra teneret in feodo,*) Quarum eciam proprietas et dominium, ex vicinitate consimili, maiorem Ecclesie Eistetensi, quam nobis conferre poterunt et afferre commoditatis effectum: Notum esse volumus vni- uersis presentibus et futuris, quod nos de mutua permutatione premissarum possessionum ad inuicem facienda, vna cum Capitulo, Ministerialibus iuratis et fidelibus Ecclesie nostre, aliisque omnibus quorum intererat, tractatu pluries prehabito diligenti, debita quoque sollempnitatis forma seruata, que in talibus adhiberi consueuit, cum ex hoc utriusque Ecclesie utilitas, sicut probabiliter creditur, procuretur, de predicti Capituli, Ministerialium ac fidelium Ecclesie nostre, neenon aliorum quorum intererat voluntate, consilio et assensu, Re- ceptis a prefato domino Episcopo Eystetensi, Capitulo et Ecclesia sua, villa ipsa et possessionibus supradictis, cum omnibus attineneiis earundem, ac in nos 220 et in Ecclesiam nostram, secundum debitam permutationis formam, translatis, dominium et proprietatem fundi et oppidi in Spalt, cum vniuersis ac singulis possessionibus et Juribus cidcm fundo pertinentibus, cultis et incultis, quesitis et inquirendis, viis, inuiis, Pratis, Nemoribus, Siluis, Aquis, Aquarumue decur- sibus, Molendinis, Piscationibus, Yenationibus, et cum omni Jurisclitione ac honore, quo ad nos et Ecclesiam nostram hactenus pertinebant, necnon cum Jure patronatus Ecclesie parrochialis in Spalt annexo, excepta dumtaxat pre- positura, prebendis et Ecclesia collegiata ibidem, cum omnibus Juribus et atti- nentiis suis, tarn realibus quam personalibus, que nobis et Ecclesie nostre salua omnino reseruamus, prout ea tenuimus ab antiquo, in prefatum dominum Epis- copum Eystetensem et Ecclesiam suam, Jure permutationis et concambii, trans- ferimus et transtulimus, Ipsaque feoda donauimus sibi et donamus, tradidimus et traclimus perpetuo possidenda, Uolentes, vt vasalli, qui hactenus a nobis et Ecclesia nostra predicta feoda possederant, deinceps ea dumtaxat a prefato do- mino Episcopo Eystetensi et Ecclesia sua recognoscere debeant, ipsique ad ho- magium et alia fidelitatis seruicia impendenda premissorum feodorum nomine teneantur. Promittimus insuper, et de Capituli nostri beneplacito et assensu, sub ypoteca rerum nostrarum et Ecclesie nostre, sollempni stipulatione spon- demus : quod si dicta predia, seu aliquod ex eis, que, vel quod nomine permutationis prefato domino Episcopo Eystetensi et Ecclesie sue tradidimus, vt superius est expressum, euinci ab eis contingeret in iudicio ecclesiastico vel seculari, coram quocumque juclice competenti ipsum et dictam Ecclesiam suam omnino reddemus indempnem. Ad quam quidem euictionem eidem domino Episcopo et Ecclesie sue nos teneri, et ad Gwarandiam, que vulgariter Gwerschaft dicitur, subeundam, nos et Ecclesiam nostram presentibus obligamus. In quoriun omnium euidens testimonium et debitam firmitatem, presentes exinde confectas sibi et Ecclesie sue dedimus littcras, nostro et Capituli nostri sigillis fideliter communitas. Testes huius sunt hii: Reuerendus pater et dominus Einclio frisin- gensis Episcopus , Chvnradus prepositus, Chvnradus decanus, Albertus prepo- situs Ilmvnstrensis, Chvnradus de Peffenhvsen, Canonici Ratisponenses; et Heinricus de Ernuels et alii quamplures. Actum et datum in Fvrstenuelt, Anno domini Millesimo Ducentesimo Nonagesimo quarto, Tercio decimo Kai. Martii. (Original (in duplo) im lönigt lairisdjra Seidjsnrdjitir. Ungenau gedruckt in v. Falckenstein Cod. dipl. p. 95 sq. u. Dess. Urk. u. Zeugn. S. 88 ff. Das Original der, mutatis mutandis, gleichlautenden Gegen - Urkunde des Bischofs von Eichstädt befindet sich ebenfalls zu München, und ist dieselbe danach abgedruckt in v. Stillfried Mon. Zoller. (d. a. 1843) I. p. 187 sqq., wo aber, anstatt „Tum- stat", Fhnfstat (d. i. Fünfstetten, im Künigl. Bair. Landger. Monheim) und statt „Wendingen", Wemdingen (ebondas. gelegen) gelesen werden muss. *) Die aus Regensburgischen in Eichstädtische Stiftslelien verwandelten Burggrällichen Güter sind: die Stadt Spalt im Künigl. Bair. Landger. Pleinfeld (vgl. Nr. CCCCV.), die Yogtei in Beerbach (Bair. Landger. Heilsbronn), Massendorf (Bair. Landger. Hilpolt- stein), Tustingsdorf (?), die Orte Mosbach (Bair. Landger. Heilsbronn) und Weingarten (Bair. Landger. Hilpoltstein). 221 CCCLXXXIX. Cnnrat kr jüngere Inrggrnf uon liirnberg, nnb seine (Icinnliiin Kgnes sdjenken Birnsberg mit Ünktiih' an kn lentsdinrkn. IG. Juni 1294. Wir Cunrath der Jimger Burggraue zu Nürnberg vnnd Fraw Agnes, vnnsre IJausfraw, thun lcunth allen den die disenn brief lesen, hörn oder sehen, das wir durch Vnser sele willen, Vnd durch vnnser vordem ewige heil, haben geheim mit gesampter hand dem Orden Yom dem Teutschen haus, zu zeiten da vnnser kind denselbenn Orden an sich namen, Vnd da wir es auch wol getlion möchten : Das Wir denselhigen Brudernn da gaben zu einem Ewigen haus Ires Ordens Vnnser Burg zu Viernsperg,*) mit allem dem, das darzu gehört, Inn Holcz vnnd Inn velde, Ecker vnd wissenn, Wässer vnd wayd, besucht vnd vnbesucht. Vnnd darzu gaben wir Inen : **) Vnnser guet zu Yckelheim, vnd die weingertten die wir da betten, vnd das Gericht vnd forst Ampt, vnd die flurschaft vnnd hyrrtscliaft; Vnd die Ecker bey Lenckershaim, gehen Vier Malter waizen, Die haut Appel Dechant; Vnd vnszer guet zu BrOttenau; Vnd was wir haben zu Obernczen vnnd zu Nidernczen; Vnd vnser guet ze Brachbach, zu Espach, zu Obern Ailtenbern, Vnd zu nidern Alltenbern; Das Gericht, vnd vnser guet zu Sundernaw, zu Kematen, zu Bockaw; Vnd die zehenden, Von den zweienn Vnsern guttern zu Vbertshouenn; Vnd was wir aigenns hahenn zu Egenhausen; Vnser guet zu Hegelbach, zu IJutbach, zu Merczpach, Erliartsdorff, zu Wymlbach, zu New Stetten; Vnd das Gericht zu Neustetten, Vnd das bad vnd die Daffern vnnd hirrtschafft; Vnser guet zu Obernnbibart , zu Hemclungen, zu Dachstetten , zu Wippenaw, zu der her de, zu Andorff; vnnd alle die Mule vnnd Mulstet, Weyr vnnd weyrstet, Die zu den vorgenannten guttern gehörn; Vnnd alles das gut, das Wir steend haben, das zu Virnsperg gehört, wo sie das er- forschenn oder Innen werden, das sie das lösenn söllenn, dem Haus zu Virnsperg zu rechtem aigen. Darzu die weide vnd holczer, die hernach geschri- benn steend: das Ist Birekach, Hoholcz zu der Aw, vnnser new gerewt bei Dachstetten, Henngerstal, Eberstal, Ilage, Erensperg, Spilberg, Lerchenberg, mit allein dem das darezu gehört, besucht vnd vnbesucht, erpawen vnd vner- pawen, Vnder der erde, vnd ob der Erde, Wasser vnnd Bech, mit aller der herrschafft Vnd mit allem gwalt vnnd mit allem dem gerecht, alls Wir es herbracht habenn, Das sie Vnnd alle Ir nachkomen Die vorgenannten gut haben, zu einem rechten Almusen, Vnnd Ewigclich zu einem rechten aigen. Vnnd also 222 haben Wir vnns beyde, für vns vnd alle vnnser Erbenn vnnd für alle vnser nachkomen, verczigen alles des Rechten das wir hetten an den vorgenannten guttern, Vnd habens Inn aufgeben mit gesampter band Inn rechter aigenschaift, Inn Ewigclich zubesiczenn zu einem Ewigenn Ahausen, alls dauor geschriben stcet. Vnd das Inen das allso steet bleibe Vnd vnczerbrochenn, Darumb haben wir In geben disen brief, versigelt Vnd beuestende mit Vnnser beider Insigl die daran hangennd. Daruber sind geczeuge : der Edel herr Friderich von Truhending, herr Gottfrid vonn haideck, herr Ludwig von Seckendorff, Herr Wolfram von gaisendorff, Her Seyfrid der Ebner, Herr Cunrath der Chaterbeclc, Cunrat sein Sun, vnnd ander gnug. Das geschähe, da uon Gottes geburt warn thausent Jar Zwayhundert Jar Vnd in dem viervndtneunczigstenn Jarnn, an dem neg- sten tag nach Sanct Veitstag. ipttttrc ahsdjrift im -König!, lair. ükidjsardjinc. Original fehlt. Vgl. v. Stillfried Mon. Zoller. (d. a. 1843) I. pag. 190 sq. u. Lang Reg. Boic. IV. p. 565. *) Virnsberg im Königl. Bair. Landger. Anspach. Vgl. Nr. DXX. **) Die verschenkten Burggräflichen Orte sind folgende: I/celheim (Bair. Landger. Windsheim), Lenkersheim (ebendaseihst), Breitenau (Bair. Landger. Anspach), Öber-Zenn und Unter-Zenn (Landger. Leutershausen), Brachbach (Landger. Anspach), TIessbach, Ober- und Unter- Altenbernheim, Sondernohe, Kemnathen, Boxau (ebendas.), Egenhausen (Landger. Leutershausen) u. a. m. in den genannten Bezirken. cccxc. ünrggraf Jntürid) III. tum liirabHg iitoigirct km II oster BLtaiscrslicim (iiiter fii Ifinikrn. 16. Juli 1294. Nos Fridericus Burgrauius de Nvrenberch Harum tenore Litterarum re- cognoscimus Vniuersis, Quod Seyfridus dictus Jakke bona in Iivndern,*) que a nobis in feodum tenuerat, Ilonorabilibus viris ... Abbati et Conuentui de Cesa- rea, ordinis Cisterciensis, Augustensis dyocesis, rite et racionabiliter Vendidit, a nobis cum instantia postulando, vt eadem bona nos, ab honere feodi exirnen- tes, predictis abbati et conuentui, ob nostre anime remedium, donare inpro- prium curaremus. Nos itaque predicti Seyfridi iustis desideriis fauorabiliter inclinati, predicta bona a nobis et nostris heredibus penitus abdicando, ipsa prefatis abbati et Conuentui in proprium donauimus presentibus et donamus, Memorato Seyfrido bona in Rvdolfsteten,**) que ad ad (sie!) ipsum proprietatis tytulo pertinebant, nobis libere resignante et reeipiente a nobis tytulo feodali. Testes huius rei sunt: Otto de Dietenhofen, Burkardus de Vendebach, Cvnradus de Egerstorf, Seyfridus Lebzingen et quamplures alii fidedigni. In Cuius rei evidenciam pleniorem presens scriptum nostro Sigillo fecimus roborari. Datum in Kadolspurch, Anno domini MCC Nonagesimo quarto, proxima feria Sexta post Diuisionem Apostolorum. (ftrigiitnl im König!. laitiadjfit ScidjBnrtjjint. *) Iiiindern im Königl. Bair. Landger. Monheim. Vgl. Kr. CCCV. **) Rudelstetten, unweit Oettingen, im Herrschaftsger. Harburg. CCCXCI. Burggraf Conraii kr Jfrmniiie nah sunt dkmajjlin Igncs ksdpkn ks iicriB dtift j\\ dpalt mit km ^utrnnat aon Jlndjslankn. 22. Juli 1294. In nomine domini Amen. Vniuersis presentes litteras inspecturis Conradus Burggrauius de Nurenberch Junior Salutem et noticiam subscriptorum. Vt per ampliora proinocionis subsidia, Christi Ministris oblata, ordo sublimetur Eccle- siasticus, et cultus diuini nominis amplietur, Tenore presentium profitemur et constarc volumus Vniuersis presentes litteras inspecturis, quod, cum de volun- tate et assensu Reuerendi in Christo Patris ac domini Reimbotonis Episcopi Eystetensis, ordinarii loci, inmo ipsius consilio et auxilio mediante, ob anime nostre ac progenitorum nostrorum remedium et salutem, de bonis nostris Patri- moniahbus quoddam Collegium Canonicorum Secularium, in Nouo apud Eccle- siam in Spalt initiandum duxerimus et fundandum: Nos inter aha liberalitatis beneficia, per nos eidem impensa, de beneplacito et assensu Kobilis domine Agnetis vxoris nostre Karissime et aliorum quorum intererat, Juspatronatus Ec- clesie parrochialis in Vlasselanden, *) Ilerbipolensis dyocesis, quod ad nos hacti- nus pertinebat, eidem Collegio Nouello donauimus et donamus, tradidimus et tradimus, Ipsumque exnunc in prefatum Collegium et Ecclesiam suam perpetue donacionis titiüo transferimus et transfundimus per presentes, Volentes, vt idem Collegium jus presentandi ad Ecclesiam memoratam cum aliis juribus , que vero Patrono debentur, habeat et teneat pleno iure. In Cuius rei testimonium presentes eis damus litteras nostri Sigilli munimine roboratas. Datum et Actum in Castro Werdenvels,") Anno domini MCCXC Quarto, vndecimo Kalendas Augusti. Original im IKänigl. Ißnirisdjcn Ufidjsnrrjjiue. Das Siegel fehlt. *) Flaclislanden im Königl. Bairischen Landgericht Anspach. Vgl. Nr. CCCXCV1. **) Wernfeis im Landger. Pleinfeld. 224 CCCXCIL Burggraf dDnnraii itrth seine (lemajilin sdjenken km neuen dfift dpait ke Jatronate nun dpaif, Intjr, Beifsanrarf] unfr Bertljulskirf. 22. Juli 1294.*) In nomini Domini amen. Uniuersis presentes Litteras inspecturis, Chun- radus Burcgrauius de Nvrenberch Salutem et notitiam subscriptorum. Yt per ampliora promoeionis subsidia Christi ministris oblata ordo sublimetur Eccle- siasticus, et cultus diuini nominis amplietur, Tenore presentium profitemur et constare volumus yniuersis presentes litteras inspecturis, Quod, cum de uolun- tate et assenssu Reuerendi in Christo patris ac domini Reimbotonis episcopi Eystetensis, ordinarii Loci, inmo ipsius consilio et auxilio mediante, ob anime nostre ac progenitorum nostrorum remedium et salutem, de Bonis nostris patri- monialibus quoddam Collegium canonicorum secularium in Nouo apud eccle- siam in Spalt initiandum duximus et fundandum: Nos inter alia liberalitatis beneficia per nos eidem collegio inpensa, de beneplacito et assensu Wobiiis domine Agnetis vxoris nostre Karissime et aliorum quorum intererat, Jurapatro- natus Ecclesiarum parrochialium, videlicet in Spalt, In Bore**) In Yrach***) et in Berchtoldesdorf, Eystetensis dyocesis, que ad nos hactinus pertinebant, eidem collegio Nouello donauimus et donamus, tradidimus et traclimus, Ipsaque ex- nunc in prefatiun collegium et Ecclesiam suam perpetue donationis tytulo trans- ferimus et transfundimus per presentes, volentes, ut Idein collegium Jus presen- tandi ad ecclesias memoratas, cum aliis Juribus que vero patrono debentur, habeat et teneat pleno Jure. In cujus rei testimonium presentes exinde confectas tarn nostro, cpiam prediete vxoris nostre sigillis feeimus et voluimus conununiri. Datum et actum in Castro Werdenvels, Anno domini Millesimo Ducentesimo LXXXXquinto, vndeeimo Kalendas Augusti. #riginnl im Königl. Sniristljm Skidjsrirdjiuc. Die beiden an roth u. weiss seidenen Schnüren angehangenen Burggrüfl. Siegel fehlen. Vgl. v. Stillfried Mon. Zoller. (d. a. 1843) I. p. 197, wo irrthümlich das Datum Iß. October 1295. ') Das Original liat zwar die Jahrzahl „quinto", allein, in Vergleichung mit der vorhergehenden und der nächstfolgenden Urkunde, gehört das Document offenbar hierher. **) Kohr im Königl. Bair. Landger. Schwabach. "*") Veitsaurach und Berthoisdorf im Landger, Ileilsbrönh. 29 Bd. II. 225 CCCXCIII. Der lisdjnf nnn Äidjstäbt bestätigt bes Dnrggrufen Cnnrab ddjenbtmg ber patronate ddii §p\\, Injir ete. nn bas dtift J»palt. 23. Juli 1294. In nomine domini Amen. Remboto dei gratia Episeopus Ecclesie Eyste- tensis Vniuersis presentes litteras inspecturis Salutem in domino sempiternam. Officii Pastoralis debitum inter alia nos constringit, vt ea, que ad vsurn Eccle- siasticum ac diuini nominis cnltum pertinere noscuntur, nostre promocionis et procuracionis studio reeipiant incrementum. Cum itaque Nobilis vir Cmradus Burchgrauhis de Nvrenberch Junior Collegio Canonicorum seeularium Ecclesie sanete Marie in Spalt nouiter instituto, pro maiori sublimacione ac promocione ipsius, Jura patronatus Ecclesiarum parrochialium, videlieet in Spalt, Aurach, Ror et in Berclitoldstorf, nostre diocesis, ob anime sue ac progenitorum suorum remedium et salutem, donauerit, ac ea de nost.ro beneplacito et assensu in pre- fatuin collegium gratuite donacionis titulo transtulerit pleno iure : Notum esse volumus vniuersis presentibus et futuris, Quod nos huiusmodi deuocionis sue affectum ad debitum perduci volentes effectum, ipsam donacionem auetoritate Ordinaria approbamus, eamque presentibus litteris confirmamus. In cuius eui- dens testimonium, presentes exinde confectas nostri Sigilli munimine feeimus roborari. Actum et datum aput werdenvels, Anno domini Millesimo Ducentesimo Nonagesimo quarto, Decima Kaiend. Augusti. (Original im -Königl. lairistjjtn licidisnrrijioc. Vgl. Nr. CCCCVII. CCCXCIV. Innig Ibnlpjj uerorbnet, bass Burggraf Jfritbndj nnb bic ftabt liirnbrrg bic Inning nnb jFürrmtti als (iemnngut j\\ mi]tcn babni. 6. August 1294. Adolphus Dei gratia Romanorum Rex semper Augustus Nobili Viro Fride- rico Burggravio de Nürnberg, Sculteto, Consulibus et Civibus ibidem, dilectis suis fidelibus, gratiam suam et omne bonum. Volumus, ut terra, quae ab antiquo 226 et de jure Nuninge et Furreutlie dicitur, eoimnuuitati deserviat, ut estjustum fidelitati vestrae. Mandamus, quatenus non perinittatis, ut aliquis ad colendain terram predictam, quae Nurunge et Furreutlie dicitur, se aliqualiter intromittat. Datum apud Rotenburg, octavo idus Augusti, Regni nostri anno tertio. (v. Wölclcern) Histor. Norimb. dipl. p. 188. cccxcv. 31. October 1294. Knutones tratres de Schiding (Burgscheidungen), ex mandato Adoiii Romanorum Rcgis, se submittunt gracie Arnoldi Babenbergensis Episcopi. Testes: Nobilis vir Purgravius junior de Nurnberch, Eberhardus et Got- tridus de Sluzzelberch, Heinricus advocatus de Wida, Heinricus advocatus de Gera et alii quam plures. Actum et Datum in Castris apud Greutz (Greiz), anno 1294, in vigilia orn- nium sanctorum. §lti5 brm Likr. privil. Bamberg. CCCXCVI. lisdjof Mangntb tum Bipbttrg bestätigt Burggraf Conrads ks JFrnmtiien (idjenbnng ks fktronats nnn lladjslantieii an ks #tift fplt. 23. November 1294. Manegoldus dei gracia Episcopus Herbipolensis, Ad vniuersorum noticiam cupimus peruenire, Quod, cum Nobilis vir Cvnradus Burggrauius de Nurenberch Jvnior, de voluntate et assensu venerabilis Patris domini Reymbotonis Episcopi Eystetensis, Ordinarii Loci, ob anime sue et progenitorum suoruin remedium et salutem, de bonis suis Patrimonialibus quoddam Collegium Canonicorum Secu- larium in Nouo apud Ecclesiam in Spalt initiandum duxerit et fundandum, Inter alia liberalitatis beneficia eidem per illum iinpensa, de conniuentia et consensu Nobilis Matrone Agnetis coniugis sue ac aliorum quorum intererat, Juspatronatus Ecclesie in Viaslanden, nostre dyocesis, quod ad eum hactinus pertinebat, eidem collegio Nouello, cum omnibus Juribus que vero Patrono debentur, tradidit et donauit nobis, cum instancia suplicando, Vt huic donationi nostrum prebere 29" 227 dignaremur assensum. Nos itaque suis iustis desideriis fauorabiliter annuere cupientes, sanctumque propositum et iusta ac pia sua opera multipliciter con- mendantes, premissam donacionem ab eo dicto Collegio factam Ratam et gratam habeinus, et expresso nostro consensu adhibito presentibus confirmamus. In Cuius ratiliabicionis et confirmacionis testimonium, hoc instrumentum nostri Si- gilli Patrocinio fecimus roborari. Datum Herbipoü, Anno domini MCC Nona- gesimo quarto, In die beati Clementis, Pontificatus nostri anno VII 0 . dDriginnl im Kiinigl. laitiadjen Iridjsnrdjiur. Vgl. Nr. cccxci. CCCXCVII. imntlja Don dtukrk überläset ijjre Iitrggrnflidp nnii ankrai Ikljrn |u dtEttilkii an Ulrirl] nun lapell. 31. März 1295. Ich dhnüt, Levtoldes hovsfrowe von stadekke, tvn clivnt alle den di nu sint vnd her chvmftich werdent, daz ich geben han ledichleich vnd siechticli- leich, an allez furzog, hern vlrichen von chappelle, hern pilgreims son, vnd sinen erben daz dorf halbez ze steteldorf v nd zway lehen, daz min müter vre dimüt vnd ich gehabte haben ze rehtem lelien von vnserm herren dem purhraxen von Nurnberch, mit alle div vnd da zu gehöret ze holtze vnd ze velde, an aekern, an zehenten, per ehr eh t oder purclireht, verlchent gut oder vnverlehent, oder s\vi iz genant ist, versucht vnd vnversüchte. wer aber, daz der vor genant vnser herre der pürieraf von Nurnberch hern vlrich von chappelle vnd sinen erben niht leichen wolt, von swelicher shlachte chrig oder irresal daz geschaech, So offen ich dimüt di vor genant, daz ich 111111 taeil an dem dorfc ze steteldorf, ■ mi t alle div vnd da zu gehöret als vor geschoben ist, gesatzet han hern vlrich von chappelle vnd sinen erben vur zway tavsent march lotiges silbers. dar vber han ich in dem selben halben taeil des dorfes ze steteldorf, daz mich an gehört, ein gerichte vnd zelient vnd perchreht, daz ich von minem herren dem herzogen von Osterrich gehabte han, daz han ich auf geben vor dem herzogen von Österlich, vnd hat er daz gelilien dem genantem hern vlrich chappelle vnd sinen erben. Daz dise red stet belibe vnd vnuercheret, gib ich dimüt disen brif hern vlrich von chappelle vnd sinen erben, ze einem vrchvnde versigelt mit minem 228 I insigel, vnd mit den zffgen di hie geschriben sint, daz ist: her heinrich von stvmberch, der stuchse von travtmanstorf, heinrich von lihtenstain, Otte von Celking, havg von Reiclienstain, Alolt von hawnvelde, Stephan sinbruder vnd ander biderber livte genüch. Der brif ist geben do von Christ geburde waren Tavsent zway hvndert iar nah Nevnczicli iaren in dem fvmftem Jar, an dem antlaz tag. (JDrigitml im E E Inns - ttitb Itnntsai'djinc jtt Hiicn. Vgl. Nr. CCII. u. CCCCII. CCCXCYIII. Innig ^klftj] ©rpfnnkt km dmifra nnn (Dettingen Ünkcliikiljl etc. t imlrJlidi nnrjjer Burggraf jFriebridi pfanhaicis hmsm, 5. Mai 1295. Adolphus Dei gratia Romanorum Rex Semper Augustus, ad universornm notitiam volmnus pervenire, quod nobili Yiro Ludovico Comiti de Oetingen, dilecto nostro fideli, pro mille et quingentis libris hallensium, quas instaurato nostro exercitu contra Fridericum filium Landgravii Thuringiae expendit pa- riter et consumsit, in Dinckelspuhl, Wizzenburg, Ufkirchen, Bopfingen et Harburg scultetatus ofiicia, cum omni jure etutilitate sicut spectabilis Vir Fridericus Burggravius de Nüremberg ea liactenus noscitur habuisse, duximus obliganda tarn diu et habenda, quousque mille et quingentas libras hallensium juxta ratio- nabilem computationem recollegerit expedite; si autem praedicta ofiicia redimere voluerimus, dictus Comes pereepta computabit in sortem, et residuo persoluto, officia nobis et Imperio restituet memorata. In cujus rei testimonium hanc lite- ram exinde conscribi et Majestatis nostrae sigillo feeimus communiri. Datum in Rotenburg, III. non Maii, Anno Domini millesimo ducentesimo nonagesimo quinto, regni vero Nostri Anno tertio. Vertlieidigte Territorial - Gerechtsame der fr. Reichsstadt Dinkelsböhl contra Oettingen, Beilage VII. 229 CCCXCIX. Ulbmjjt tiDii BBStoibarg gelabt, unter Burggraf irirkirffs fitgrl, seine Cudjter für heu Barkauf uou (irassculjaulud) gi entsdjätrigen. 1. Juni 1295. Icli albreht von vestenberg des Riehes dinstman, vergihe an disein minem briue vnd tun kunt allen den di in werden hornde, daz ich miner thohter Feli- citen, Cunrades wirtin von Bruckeberg, vnd iren erben aller der ansproche vnd alles des rehtes, daz si zerehte hat oder habe schol vf dem erbe vnd eigen mins gutes ze grozen haselach, daz ich dem Abbet vnd der Sainmenunge von hals- prunnen mit ir willen vnd gunst vercaufet hau, vergihe vf allez daz gut, daz ich mit den phenningen gekaufet hau, oder noch c.aufende wirde, dar vnnne ich daz vorder ze haselach verkaufet hau, ez si luter eigen, oder lohen von herren band. Vnd daz ir ditz gelubde stete belibe, des gib ich ir dise hantueste versigelt vnd geuestent mit des erbergen herren Grauen frideriches des Burggrauen von Nu- renberg vnd mit mins bruder hern hermannes von thetelsauwe insigeln. Vnd dar vinme wir Friderich Burggraue von Nurenberg vergehen, daz wir vnser in- sigel, durch di bete des vor genanten ritters Albrehtes von vestenberg, haben geleget an disen brif Diser vor genanten red sint gezuge : di erbergen ritter her Otte von dithenliouen vnd min veter Rainung von vestenberg vnd Otte vom Se, Abbet heinrich von lialsprun vnd bruder friderich, Gunzelin der prior, bruder Lupoid der Keiner vnd bruder heinrich von Meckenhusen vnd bruder Cun- rad Suppan, munche des vorgenanten closters von halsprunnen, Heinrich von hohenhart vnd vil anderr frumer lute di ditz hörten. Ditz ist geschehen ze gro- zenliaselacli, in dem Jar do von Cristes geburte woren Tusent zweihundert vnd wnf vnde Nünzec iar, an sant Nicomedes tag. (Original im -Kiinigl. Ißniriarijrn ilcidjsardjinr. Das Burggräüiche Siegel hängt an. cccc. 4. Juni 1295. Albertus miles dictus de Vestenberg, ministerialis Imperii, adhibito favore Adolfi Romanorum Regis et de consensu Juthe nunc conjugis sue, venclit bona sua in Grozen Haselach etc. Sigillatores: Illustres comites Dominus Fridericus Burggravius senior, Dominus Conradus Burggravius junior de Nuremberg ac Dominus Ludwicus comes de Otingen. Testes : Dominus Johannesfilius Burggravii senioris, Conradus dictus Cropf, frater Alberti predicti, Ramungus de Vestenberg, Otto de Dietenhoven et alii plurimi. Actum apud Grozen Haselach, anno 1295, II. nonas Junii. Ins imn cCopinlbndjc bcs 3tluatcra Jftilsbrcmn. Vgl. Detter Burggrafen II. S. 69 IT. CCCCI. 5. Juni 1295. Heinricus Ratisponensis Episcopus inter Lodwicum et Heinricum fratres Comites palatinos Reni, duces Bawarie, talem conventionem facit: primo, quod Privilegium quondam confectum Ratispone per triennium in suo persistat ro- bore, hoc dimtaxat excepto, quod, cum Leo pie meinorie Ratisponensis Episcopus de medio sit sublatus et nobilis vir Burcgravius de Nürenbercli negotiis dictoruin dominonun du cum superesse non possit, cum utraque parte eoncor- davit in octo nobiles dominos, qua arbitros etc. Datum in pomerio apud Sigenburch, anno 1295, Nonas Junii. Ried Cod. dipl. Ratisbon. I. p. 675 sqcj. CCCCII. irtrggraf jFriebririj III. non lürnbirg ntriciljt ilridp tum lapell öic dtakck'siljni uiitr ankrc H v £jjen j\\ #tcttclbnrf. 28. Juni 1295. Wir Friderich Burgrave von Nürenberch, Tvn Kvnt Allen den di disen brif ansehent oder horent lesen, di nv sint vnn her nach kvnftik werdent, Daz wir daz Dorf ze Stetelndorf, daz ver diemüt, her Levtoldes witebe von Stadek, vnn Albreh, liern Albrehts svn von sant petronelle, von vns ze rehtem Lehen ge habt habent, Daz seilte dorf mit allev div vnn dar zv ge hört, swi daz genant 231 ist, versvcht vnn vnnversucht, als ez div vor genant vrowe ver cliemüt vnn Albreht, der vor genant ist, von vns gehabt habent, Gelihen haben ze rehtem lehen hern Ylrich von Capelle vnn sinen svnen, di er hat bei vern margareten siner havsvrowen, oder noch gewinnet, vnn wer, daz der selben stn niht en were, So schol daz vor genant dorf vnn ander gvt, als ez Iii vor genant ist. An erben ander sin erben, di ez zv reht an erben schol. Dar vber geh wir im, ze vrkvnde vnn ze gezevge, disen brif bestetiget mit vnserm Insigel. Daz ist geschehen zv Kadolspurk, nach Criste geburde Tavsen zway hvndert jar in dem fvmfe vnn Nevnczigist Jar, an der lieiligen zwelf poten abent sent peters vnn sent pavls. (ßriginnl im 1.-K. Mona - tinb J>tantanrti]iuE jti Jlticn. Anh. das bei Nr. CCCLXII. abgebildete Zollerisclie Siegel des Burggrafen Friedrich III. Vgl. Nr. CCCXCVII., sowie Nr. CCCLXX1II. und CCCLXXIV. CCCCIIl. dconrnb m dMca (InaÖEii Burggraf nnn Mürnbrrg ucrkauft bir <#tabt Iplt itnb Inrg dnnfasknm an kn Bisdjaf m didjÄ. 28. Juni 1295. In nomine domini Amen. Conradus dei gracia Burchgrauius de Nvrenberch vniuersis presentes litteras inspecturis certam noticiam apertamque intelligen- ciam omnium subscriptorum. Xe ex diurnitate temporis in dubium ueniant que geruntur. expedit, ut scripturarum ac testium fulcimentis perpetue hominum memorie commendentur. Licet igitur a venerabili patre ac domino .. Episcopo Ratisponensi et Ecclesia sua Opidum in Spalt, cum vniuersis possessionibus, villis ac, locis aliis quibuscumque ad ipsum spectantibus, necnon cum omnibus suis pertinentiis, tarn nos quam progenitores nostri iampridem teneremus in feodo, ac tenuerimus ab antiquo; Quia tarnen de nouo ipsum Opidum cum eius- dem suis pertinentiis, quo ad Jus proprietatis et dominii, In venerabilem in Christo patrem ac dominum Rembotoncm Episcopum Eystetensem et Eccle- siam suain, ex quodam legittimo permutationis contractu, deuolutum extitit et translatum : Tenore presentium profitemur, recognoscimus et constare uolumus vniuersis presentibus et futuris, Quod nos, post factam translationem huiusmodi, de premissis feodis ab ipso domino Episcopo Eystetensi manualiter inuestiti, certa proinde pecunie quantitate et alia quadam annue pensionis prouisione 232 recepta, De assensu et voluntate Domine Agnetis vxoris nostre karissime, et omnium aliorum, quorum intererat, matura pluries deliberatione prehabita, premissum Opidum cum singulis possessionibus, vi Iiis, locis et attinentiis suprascriptis, Castrum quoque Sandeschron,*) quod ad nos proprietatis titulo spectare dinoscitur, cum omnibus similiter Juribus et appendiciis suis, prefato domino .. Episcopo Eystetensi etEcclesie suc, iuxtanaturam, legem et formam, qua diuersimode bonorum vtrorumque ad nos vniuersitas pertinebat, vendidimus acvendimus, donauimus et donamus, tradidimus ettradimus, assignauimus et assignamus, Omne Juris ac possessionis commodum, quod in bonis omnibus suprascriptis nobis quomodolibet competebat, ex nunc in ipsum dominum Epis- copum et Ecclesiam suam perpetue donationis titulo transferentes. In quorum euiclens testimonium et debitam firmitatem, presentes exinde confectas nostro et vxoris nostre premisse Sigillis sibi dedimus fideliter communitas. Testes quoque huius rei sunt: Yenerabiles in Christo Frater Marquardus deMäzzingen Commendator in Nvrenberch, Frater Ludewieus Commendator in Esschenbach domus Theutunicorum, Conradus de Kellenhusen Canonicus predicte Ecclesie Eystctensis; Lvdcwicus de Saggendorf, Rvdigerus de Dietenhoven Castellanus in Werdenvels, Fridericus frater suus; Ludewieus de Ibe, milites, Et quam plu- res alii fidecligni. Actum et Datum aput Mvgnauwe, **) Anno domini Millesimo Ducentesimo Nonagesimo quinto, Quarto Kaiend. Jvlii. *"*) <Ü)ri(jinnl im Itiinigl. SSairisdjm Krirtjaardjioc. Anh. das Siegel Conrad's des Frommen und seiner Gemahlin Agnes. (Vgl. Nr. CCCCXXX1I.) *) Sandes/cron, wüstes Schloss im Bair. Landger. Pleinfeld. **) Wasser-Miirigenau im Landgericht Heilsbronn. **') Die Abdrücke bei Falckenstein Cod. diplom. p. 98 und Urk. u. Zeugn. S. 93 und Oetter I. S. 392 sqq. haben fälschlich das Datum IV. Cal. Junii (d. i. 29. Mai). Vgl. Nr. CCCCXIV. CCCCIV. (ftutntfii ks lisiljnfe Hcinbnt tum Cidjstük, für bas tmn Burggraf Cnnrah htm Jnmttiun rrridjtrtc dtift dpalt 29. Juli 1295. In nomine Domini Amen. Reymoto Dei Gracia Episcopus Ecclesie Eystetensis, Vniuersis presentes Litteras Inspecturis Salutem In domino sempitcr- nam. Ad euitandum ingratitudinis viciuin, vnusquisque primo Loco in offieiis Caritatis illis tenetur obnoxius, a quibus se cognoscit beneticia reeepisse. Nos igitur cognoscentes fideliter ac memoriter recensentes, qualia et quanta nos et 30 Bd. II. 233 ecclesia nostra a viro Multe nobilitatis et honorificencie, Domino Chünrado Burchgrauio, fundatore Nouicollegii Spaltensis, beneficia recepimus et comoda fuerimus assecuti, ut pro eisdem recompensacionem aliqualiter congruam facia- mus : Tenore presencium confitemur et constare uolumus vniuersis presentibus et futuris, quod nos, diuini amoris zelo succensi, ob anime sue acnostre etpro- genitorum suorum remedium et salutem, de assensu et approbacione ipsius ac totius Capituli nostri, profectiun Ecclesiasticum volentes ampliare, Statuimus, quod in ipso Collegio numerus denarius Canonicorum secularium, propter deca- logum, frequenter habeatur, quorum Septem certo numero sacerdotes ydoneos Septiformis spiritus nomine, Solum vero Dyaconum adminus et Subdyaconum esse vohrmus, ut perfeetus ministrorum numerus conquiratur, qui preceptis dei omnipotentis ad Lucrum et salutem animarum Inuigilent, et ibidem residenciam continuent actualem, Tum propter paucitatem personarum, tum propter diuini eultum officii et augmentum, Preposito qui pro tempore fuerit dumtaxat excepto, cui tarn absenti tamquam presenti Stipendium prebende sue sine diininucione qualibet ministretur, dum tarnen ipsius Collegii officia, beneficia et negocia vti- liter expediat et pro cur et; Quicunque vero Canonicorum per annum continuum absens fuerit, tarn Canonia, quam prebenda priuatus sit perpetuo ipso facto. Concedimus nicliilonimus et presentibus indulgemus, vt postquam diuina fauente clemencia Idem Collegium taute sublimacionis receperit incrementum, Juxta ce- terarum consuetudinem Ecclesiarum, non solum Prepositus, verum eciam Deca- nus, Custos et Scolasticus, cum aliis Personatibus oportunis, canonice ibidem institui valeant et crem; Hanc eciam adicientes libertatem, ut in prefatos Cano- nicos et corum familiam Judex secularis ibidem, aut quelibet alia persona laica, tarn in Jure quam extra Jus nullam coliercionem habeant, Volentes, ut a secu- lari Jurisdicione et ab omni layca potestate penitus sint exempti. Promittimus insuper bona fide, nos ad lioc et successores nostros asstringimus et presentibus litteris obligamus, quod, nisi tempore necessitatis sponte nobis et libere Dictum Collegium subsidium caritatiuum administret, exaccionem Inordinatam et minus canonicam ab eodem nunquam vllo tempore repetemus, ab extorsione pecunie inmoderäte Ipsum promittimus liberum et securum; Volentes, ut pro se ac suis canonicam habeant Sepulturam, ad quam eciam extraneos recipere ualeant, qui apud eos elegerint sepeliri, quibus tarnen canonicum aliud non obsistat. Ut au- tem liec statuta legittima ab Episcopis successoribus nostris inuiolabiliter ob- seruentur, Juramento per nos prestito est inclusum, quod deinceps nullus canonicorum ad consorcium et fraternitatem Capituli predicti Collegii recipi debeat et assumi, ut fructum magis debitum producere valeant et proferre in diuinis officiis per ipsos liberius exercendis, Nullusque vacante Ecclesia in Epis- 234 copum eligatur, nec electus ad obtinendam confirmacionem de consensu Capi- tüli procedere permittatur, Nisi prius ad huiusmodi statutorum obseruanciam consimili Juramenti vinculo se astringat. Quodsi forsitan a Romano Pontifice, ucl alio superiore quemquam in Episcopnm prefici contingeret, antequam super premissis caucionem Juratoriam subierit, nequaquam recipiatur a Capitulo, nee ad administracionem spiritualium uel temporalium, quantum in ipsis fuerit, ad- mittatur. Et si secus, in contemptum ipsius fundatoris et nostrum, attemptatum tuerit, quod absit, maxime si non in sacris constituti ad consorcium vel Capi- tulum predicti Collegii assumantur, tales, quodque fuerint, pro non Canonicis et confratribus reputentur, ymmo presentaeio eorum et recepcio sit penitus annul- lata. Yerumtamen, si plures dyaconi aut subdyaconi, quam ut premittitur, Capitulo dicti Collegii presententur, Ex quo prefatus Sacerdotum numerus Sep- tenarius mutatur et minuitur, Nisi, a termino sue recepcionis numerandum, in- fra lapsum anni Sacerdotales ordines receperint, cum effectu, Alioquin collacio prouisioque prebendarum facta eisdem nulluni robur obtincat firmitatis, Imino cassam decernimus et inanem. Statuimus eciam pro vnius liberalitatis munifi- cencia, quod si Episcopus, qui pro tempore fuerit, defectum Canonicorum et errorem liuiusmodi infra tempus Semestre non correxerit, ut tenetur, Canonicos, ut predicitur, habiles presentando : Extunc ipso facto, ut pena certos suos te- neat actores, Donacio prepositure collegii sepefati, necnon ipsum Collegiuin cum omnibus suis personatibus et personis, possessionibus, Juribus, priuilegiis, In- dulgenciis, concessionibus, attinenciis et aceionibus quomodolibet conpeten- tibus, ad suum fundatorem Dominum Burchgrauium sepedictum, ne ex premio et mereede dispendium paciatur, necnon ad ipsius couterinos, eorumquc heredes ab eisdem et per ipsos matrimonialiter procreandos, inposterum pertincbit, ac auetoritate nostra ordinaria, de consensu et conniuencia Capituli nostri, sub debita Juris sollempnitate ad eosdem reducitur et transfertur. Quidquit eciam nomine testamenti, exprimendo tamquam vltimam voluntatem, idem dominus Burchgrauius circa ipsum Collegiuin duxerit ordinandum, nostrum fideliter pre- bemus assensum, suis iustis desideriis annuere cupientes, Sanctumque propö- situm, iusta et pia sua opera multipliciter commendantes. Inquorum omnium euidens testimonium et debitam firmitatem, presentes exinde confectas nostro, prefati domini Burchgrauii fundatoris, Capituli nostri, necnon ipsius Ylrici pre- positi Spaltensis nobis dilecti Sigillis fecimus roborari. Datum Anno domini Millesimo Ducentesimo Nonagesimo quinto, quarto Kaiend. Augusti. (Original im -Konigl. 53airisdj'ctt Keidjsnrdjioc. Die vier Siegel liiingen an. \'gl. die Abdr. bei Oetter I. S. 31)5 ff. u. Falekenstein Urk. u. Zeugn. S. 91 fg. und die Bestätig. Ork. unter Nr. CCCCXL. 30* 235 ccccv. Burggraf jFrirbrid] senkt lenuUiiiädjtigte im Innig üklpjj. 9. August 1295. Serenissimo domino suo, domino A. Rom. regi Semper augusto, F. bur- grauius de Nurenberg obsequium semper beniuolum et paratum. fideles nostros C. decanum de Cemie et Walter dapiferum de Sekendorf, exhibitores presencium, ad vestram celsitudinem destinantes, promittimus, quidquid iidem vobiscum tractauerint, vel nostro nomine promiserint aut iurauerint, nos ratum sine dolo qnolibet seruaturos, Presentium testimonium litterarum. Datum Kadolspurch, anno domini M. CC. nonagesimo quinto, in vigilia beati Laurencii. (Original im SRurfiiratl. Üjcasisrljrn (ßejj. ürdjinc p (ICnssrl. Das Burggräfliclie Siegel liängt an. CCCCYI. Anna, Burggraf Jrkkidj's Cndjtrr, utiri) mit draf (Einidju non Nassau, Honig Ikipjj's Detter, ucrlnbt 28. August 1295. Wir Friderich der alte burkgraue von Nvrenberk, künden vnd verieken an disem brieue allen den die in sehent oder hörent lesen, daz wir santen zu vn- serm herren, dem römisschen kvnge Adolfe, hern Cünrat den dechan von Zenne vnde hern Waltlier den truhsessen von Sekendorf, mit ganzem gewalte an Vilser stat, mit im ze tedingen, vnde haut si an vnser stat beidenthalp mit ein ander ge tedinget, daz wir in der iares frist, swenne vnser herre der kvnig wil, svlen geben ze rechter e vnser tochter Annen grauen Emchen von Nassowe, sinem vetteren, vnde geben wir in beiden swas rechtes wir haben an Smalkalden, an Rotenstein, an Koburk, an Kvngesberk, an der Nuwenstat vf der beide, an Ster- renberk, vnde an Kizzich vnde swas dar zuhöret,*) also : ist daz der vorgenante graue Emehe ane erben stürbet, daz Got niht welle, so svllent die vorgenanten gut wider vallen vf vnser tohter, vnde swem die vesten in werdent in werdent (sie!) geantwurtet, der sol des zu den heiligen swem, daz er die veste wider 236 antwurte vnser tohter, ob graue Einehe ane erben stirbet. Wir tün och kunt, däz Anne vnser tohter div gut ze Sterenberk vnde ze Kizzich vnde swas dar zu gehöret, wan si ir reht morgengabe sint, mag geben swem si wil, vnde wenden vnde keren swie si wil; swas aber der andern gute ist, daz sol an vnserm heren dem kvnge vnde an vns stan, swie wir daz beide machen, swenne graue Emche vnde Anne vnser tohter bi einander gelegen sint, daz sol stete beliben. Es sol och graue Emche vnser tohter Annen geben ze widemen vnde zu ir lipgedinge drv tusent mark köllischer phenninge, vnde sol ir da vur bewisen drv hundert mark goldes köllischer phenninge an sinem teile der burk zu Lürenburk vnde der gvlte die dar zu hörent, vnde an sinem teile der burk ze Giensberge vnde der gvlte die dar zu hörent, vnde an sinem teile der burk vnde der stat ze Sigen vnde an sinem teile des landes daz dar zu höret. Ist aber, daz an den drin hundert marken geltes köllischer phenninge an den vorgenanten guten kein breste ist, daz sol man nach vnsers herren des kvnges rat erfollen mit anderm gute. Die vorgenanten drv hundert mark köllischer phenninge geltes sol vnser tohter Anne inne han die wile si lebet; swenne aber si stirbet, so sol daz güt wider vallen an die rehten erben. Dis lipgedinge sol ir graue Emche besteten mit si- nen brüdern vnde mit dem lehenherren, ob es leben ist. Vnser lierre der kvnig Adolf vergiht öcli an sinem brieue, daz er vns sol geben tusent mark silbers, oder sol vns dar vur güt sezzen ze rehten phande vur die kost vnde vur den schaden den wir vf vnser tohter güt getan haben. Es ist öcli getedinget: swenne graue Emche ist gelegen bi Annen vnser tohter, so sol man in die vorgenanten vesten antwurten alse vor gesriben ist, vnde zü denselben ziten sol vnser herre de kvnig vns berihten die tusent mark silbers also vor gesriben ist. Vnde dar zü daz die vor gesriben rede ganz vnde stete belibe, dar vmbe henken wir vnser insigel an disen brief. Dirre brief wart geben ze Kadolzburlc an dem sunnentage nach sant Bartholomeus tage, do man zalte von Gottes gebvrte zwelf hundert iare nvnzig iar vnde in dem fvinften iare. ITadj km im ätiirfürstl. IJcsaisdjnt ißtlj. Irrtjiuc |ii Cassel befinMidicit (Original, mitgetheilt von Landau. ') Die Herrschaften Schmalkalden, Rottenstein (K. Bair. Landger. Hofheim), Coburg, Königsberg (in Franken), Neustadt auf der Heide (Herzogthum Coburg), Sternberg (Bair. Landger. Königshofen) und Kitzingen (Bair. Landger.), stammen aus dem Naehlass der im Jahre 1291 erloschenen Coburgischen Linie der Grafen von Henneberg. Den — bisher ganz unbekannten — , freilich diesmal nur vorübergehenden, und durch die Markgrafen von Brandenburg bald wieder abgestrittenen, Besitz jener Lande verdankte Burggraf Friedrich III. der Gunst König Adolph's. 237 CCCCYII. irr lisdjnf nnn (firjistäiit iibrrgirbt brin dtift dpnlt bir nnn Ittrggraf dDonrab grsdpbtrn ffatnmatr nnn dgnlt, Ilnljr rtr. 26. October 1295. Iii nomine domini Amen. Reinboto dei gracia Episcopus Ecelesie Eyste- tensis, Yniuersis presentes litteras inspecturis Salutem in domino sempiternam. Exposcit inter alia debitum Officii Pastoralis, vt ea, que ad vsmn Ecelesiasticum ac diuini nominis eultum pertinere noscuntur, nostre promotionis studio conti- nuum recipiant incrementum. Cum itaque Nobilis viri, domini Cvnracli Burch- grauii de Nvrenberch Jnnioris, cooperationis suffragio ac subsidio mediante, apud Ecclesiam Spaltensem, nostre dyocesis, Collegium Canonicorum Secula- rium, ad certas Prebendas deputandas eisdem, denouo instaurandum duxerimus et fundandum, Cumque idem Burchgrauius, pro ampliori eiusdem sublimacione Collegii, Oli anime sue, necnon progenitorum suorum remedium et salutem, inter alia, Jurapatronatus Ecclesiarum Parrochialium, in Spalt videlicet, in Röre, in Aurach et in Berhtolsdorf, nostre dyocesis, in ipsum Collegium de nouo creatum gratuite donacionis titulo duxerit transferenda: Nos ipsam dona- cionem ratam et gratam habentes, eam auctoritate Ordinaria presentibus appro- bamus. Preterea, vt impense ab ipso Burchgrauio taute liberalitatis affectus ad vberiorem producatur eflfectum, Tenore presentium profitemur et constare volumus vniuersis presentibus et futuris, Quod nos de voluntate, consilio et assensu tocius Capituli nostri, et aliorum quorum intererat, Interueniente etiam Sollempnitatis tractatu, qui in talibus adhiberi consueuit, predictas Ecclesias, cum attinentiis ac prouentibus suis, eidem Collogio nouelle plantacionis in Spalt in vsus prebendarum suarum donauimus et donamus, concessimus et concedimus, tradidnnus et tradimus, tenendas amodo et pacifice possidendas, Exnunc eas in prefatum Collegium perpetue donacionis titulo transferentes, Saluo tarnen Jure Dilecti nobis Burcliardi de Seggendorf, memorate Ecelesie in Berhtolsdorf nunc Rectoris, cui nullum in vita sua preiudicium ex huiusmodi donacione nostra volumus generali. Adicimus insuper et inuiolabiliter decerni- mus obseruandum, vt ad premissas Ecclesias, Spalt videlicet, Röre et Aurach, nunc vacantes, necnon ad Ecclesiam in Berhtolsdorf suprascriptam, Postquam a predicto Burchardo, Rectore nunc ibidem, vacare contingerit, Idem Collegium nobis ac Successoribus nostris Sacerdotes ydoneos ad ipsas Ecclesias, pro perpetuis vicariis instituendos, presentent, Sufficientem eis et congruam 238 exhibentes de ipsarum Eeclesiaruin prouentibus porcionem, Ynde dura Episco- palia exsoluere et honeste valeant ac comode sustentari. In quorum omniuin euidens testimonium et debitam firmitatem, presentes eis damus litteras, nostro et Gapituli nostri Sigilloruin munrmine roboratas. Actum et Datum Eystet, Anno domini Millesimo Ducentesimo Nonagesimoquinto, Septimo Kaiend. Nouembris. dDriginnl im Küitigl. laitiädjra Icitlisnrdjinc. Vgl. Nr. CCCXCn. sq. CCCCVIII. 16. November 1295. Adolfus Romanorum Rex Alberto de Hohenlocli assignat L inarcas argenti in Im bis apud Windsheim, Cunrcido Burggrcmo de Abenberg pignore obligatis. Datum apud Isenach, XVI. Kai. Decembris, anno 1295, Regni Anno IV. Lang Reg. Boic. IV. p. 607. CCCCIX. I3isdjnf Hrnolb nun Bamberg nrrapridjt, kn Burggrafen incbridj, für Ibtretnng kr Beste Bömenberg, }\i cnfsdjiibigcii. 24. Februar 1296. Nos Arnoldus dei gracia Babenbergensis Episcopus, seire volumus vniuer- sis quibus scire fuerit oportunum, quod cum nobilis vir, Auunculus noster di- lectus, Fridericus Burcgrauius de Nurenberc nobis et ecclesie nostre, propter anime sue salutem, ccistrvm Lewenbvrc,*) et bona collata sibi in feodxun ab ante- eessore nostro domino Bertoldo Babenbergensi Episcopo, que quidem bona per mortem Cliolonis de Lewenbvrc et filii ipsius eidem ceperunt vacare, nobis et ecclesie nostre restitueret et donaret, nos sibi versa vicissitudine promittentes, quod si idem castrvm cum bonis occupatis per illustrem dominum Meinliardum quondam ducein Karinthie recuperabimus, quod ad nostram deuenient potesta- tem, nos, ad arbitrium et consilium strennuoriun virorum Bvrchardi de vende- bacli, walteri de Schendorf dapiferi, et Stuchsonis de Höhstet, faciemus prefato Bvrcgrauio et suis hercdibus amicabilem recompensain. In cuius rei testimonium presentes litteras nostro sigillo iussimus roborari. Datum Revt Anno domini Millesimo CG. LXXXXVI., VII. Kalendas March. (Original im liiuigl. Jkir. Hcitjjaarrfjinr. ') Löwenberg in Kärnthen. Siehe Nr. CCCXX. ccccx. liirggruf JFrictrridj III. stiftet für sidj imit seine selige toiajilm dEfisabetti uan Heran ein laljrgetiiidjtniss in llnster iCangjieini. 7. März 1296. Nos Fridericus Burgrauius de Nvreberch tenore presencium recognosciinus publice protestantes, Quo<1 Nos bona infrascripta, Ad nos proprietatis titulo spectantia, Yidelicet Cvriam in Slavigersra/dh. *) Curiam in Minori Drosenveit **) et vnum lelien ibidem, Item Curiam in Blöz***) et Cvriam in Wstenbblöz, ***) Cum pratis, pascuis, Siluis, Agris, cultis et incultis, et cum aliis pertinenciis Yniuer- sis, quesitis et inquirendis, De consensu Illustris Domine et Vxoris nostre Elene, Ac Heredum nostrorum, Religiosis Viris Abbati et Conuentui Monasterii Sancte Marie in Lanklieim, ordinis Cisterciensis, Babenbergensis dyocesis, quos, oli Celebis Yite sue flagranciam, prerogatiua dilectionis specialis prosequimur et fauoris, dedimus et donauimus, et ex nunc in ipsos transferimus, pleno jvre proprietatis tytulo perpetno possiclenda, Ita, quod singulis Annis nostrum ac Illustris Elizabeth, quondam vxoris nostre, Anniuersarium cum oracionibus debi- tis et conswetis, necnon cum duobus seruitiis conventui faciendis, iidem pera- gere teneantur. Testes huius rei sunt: Albertus AYrtxo de Tvrnavve, Cvnradus Decanus de Cenne, Waltherus Dapifer de Selsendorf, Burkardus de Yendebach, Cvnradus de Egerstorf, Ilertwicus Advocatus de Beierrut, Heinricus Granator ibidem, et quamplures alii fidedigni. In Cuius rei euidens Testimonium, nostro Ac Johannis, filii nostri, Sigillis presens scriptum fecimus roborari. Datum in Kadolspurch, anno domini M. CC. Nonagesimo Sexto, Nonas Martii. dDriginnl im lättigl. lainsrljm Icirijstirdituf. Anli. das Siegel Burggraf Friedricli's III. (s. bei Nr. CCCLXII.) und das hier abgebildete Secretsiegel seines Sohnes Johann (I.), beide in rothem Wachs. ") Schlackenreuth im K. Bair. Landger. Stadtsteinacli. '*) Altdrossenfeld im K. Bair. Landger. Baireuth. ***) Altenplos und JYeuenvlos im Landger. Baireuth. 240 CCCCXI. Burggraf Cotirak kr Jrmiimr uErkaitft <§takt unk Beste Abenberg an kas Hfndjstift cEidjstäkt. 7. März 1296. In Nomine sanete et indiuidue Trinitatis Amen. Cvnradus dei grcicia Burc- grauius de Nuremberg Junior, Vniuersis presentes litteras inspecturis, certam memoriam, apertamque noticiam omnium subscriptorum. Ut ea que legittime Hunt et licite, in debito firmitatis robore perseuerent, expedit, vt scripturarum et testium fuleimentis perpetue bominum memorie commendentur. Cvin itaque super contractu illo, quem de Castro nostro Abenberg*) et attineneiis suis cele- brare decreuimus, inter Reuerendum in Christo Patrem et dominum Reinboto- nem episcopum Eistetensem ex una, et nos ex parte altera tractatus hinc inde diuersi pluries attemptati fuissent, tandem, ut in hac parte cum ipso facilius possenms et melius in unum conuenire propositum, In quatuor personas proui- das et discretas, videlicet Yenerabiles in Christo Dominum Heinricum Abbatem Monasterii Halsprunnensis, ordinis Cysterciensis, fratrem Marquardum de Mez- zingen Commendatorem Prouincialem per franconiam ordinis sanete Marie Tlieutunicorum, fratrem heinricum de Meegenhusen monaclmm Monasterii Halsprunnensis predicti, et in Cünradum dictum Caterbeke ciuem Nurember- gensem, vtrimque compromisimus, tarn iuramento corporaliter prestito, quam alterius ydonee cautionis uineulo nos firmiter ab utraque parte et fideliter astrin- gentes, quod super eodem contractu predictarum personarum ordinationi; arbi- trio ac decisioni stare, acquiescere et obtemperare sine quolibet contradictionis obstaculo deberemus. Tenore igitur presentium profitemur, recognoscimus et constare uolmnus vniuersis presentibus et futuris, quod nos iuxta ordinationem huiusmodi personarum, interueniente quoque assensu et uoluntate Domine Agne- tis vxoris nostre Kcirissime et omnium aliorum quorum intererat, ipsum Castrum nostrum et Oppidum Abenberg, cum vniuersis ac singulis possessionibus et Juribus sibi pertinentibus, cultis et incultis, quesitis et inquirendis, Yiis, Inuiis, Prediis, Yillis, Molendinis, et locis aliis quibuscumque, Agris, Pratis, Ortis, Pascuis, Nemoribus, Siluis, Piscinis, Aquis, aquarumve decursibus, Piscatio- nibus, Yenationibus, neenon cum omni Jurisdictione et honore, quo nos et Progenitores nostri ea possedimus et tenuimus ab antiquo; Homagiis tarnen seu feodis nostris, que wlgariter Manlehen dicuntur, hominibus eeiam ac personis quibuslibet, siue Militaris siue wlgaris, aut cuiuscumque Status vel conditionis 31 11(1. 11. 241 fuerint, necnon Mancipiis seruili nobis conditione astrictis clumtaxat exceptis, de quibus nobis ordinandi iuxta uoluntatis nostre arbitrium facultatem plena- riam resemamus: Pro qnatuor milibus librarum ballensium predieto Domino episcopo et Ecclesie sue vendidimus ac vendimus, donauimus et donamus, tra- didimus et tradimus, Assignauimus et assignamus, tenenda perpetuo et pacifice possidenda, Proprietatem et dominium omnium premissorum, necnon possessionis commodum, exnunc in ipsum Dominum episcopum et Ecclesiam suarn predictam perpetue donationis titulo transferentes, Saluis tarnen nobis Piscaria apud Mungenauwe") et duobus Yiuariis seu Piscinis in BertoldescJorf""") se in- uicem contingentibus, in quibus et de quibus, tarn nobis, quam vxori nostre predicte, solum exnunc usufructum pro vita utriusque nostrum duximus reser- uandum, Dominio nichilominus ipsorum et proprietate apud premissam Ecclesiam remanente : Ita videlicet, vt postquam nos et coniugem nostram premissam ab hac luce migrare contigerit, extunc ipsa Piscaria et Yiuaria suprascripta, quoad usufructum huiusmodi et plenum cuiuslibet possessionis commodum, ad Ecclesiam Eistetensem sine difficultate qualibet reuertantur. Quod si forsitan super ipso Castro Abemberg, aut quibuscumque possessionibus sibi pertinenti- bus, vniuersaliter vel particulariter eidem Domino Episcopo vel Ecclesie sue aliquam in Jure moueri questionem contingeret, ad defensionem, euictionem et Gwarandiam, que wlgariter Gwerschaft dicitur, subeundam sibi et Ecclesie sue tenebimur, iuxta conditiones et modos, qui in alio quo dam instrumento wl- gari, super hoc eclito, explicantur plenius ac lucidius exprimuntur. In quorum euidens testimonium et debitam firmitatem, presentes exinde confectas sibi de- climus litteras, Nostro, Yxoris nostre prescripte, Nobilium viroruin Ludewici de Otingen, et Gebehardi de Hirzperg, Comitum, necnon Venerabilium in Christo Domini IJeinrici Abbatis Monasterii Halsprunnensis et fratris Marquardi Com- mendatoris premissorum, ac Yniuersitatis Ciuium in Nuremberg Sigillis fideliter roboratas. Testes huius rei sunt: Yenerabiles in Christo Arnoldus de Strazze Canonicus Eistetensis, frater Heinricus de Meegenhusen predictus; Hermannus de Vestemberg, Vlricus et Heinricus de Mure, Fridericus de Tanne, Heinricus Pincerna de Arberg, Rudegerus de Dietenhouen in Sandesere, Lüdewicus de Secgendorf, Heinricus de Witandorf, Lüdewicus de Iwe, Rudegerus, Fridericus et Rudegerus de Dietenhouen, fratres, Sifridus de Mörnsheim, Milites; Cünradus Caterbelte dictus, suprascriptus, et quamplures alii fide digni. Actum et Datum apud Monasterium Halsprunnen, Anno domini MCCXCVI., Nonas Marcii. dhigitinl im Sättigl. lairisrjjctt Jteidjsnrdjine. Anh. die Siegel Burggraf Conrad's des Frommen (s. Nr. CXCVIl.) und seiner Gemahlin Agnes (s. Nr. CCCCXXXII.) u. a. m. *) Abenberg im Königl. Bair. Landger. Pleinfeld. **) Wasser-Mungenau im Landger. Heilsbronn. "') Berthoisdorf im Landger. Heilsbronn. 242 CCCCXII. ®er %t odn Cijmj ncrglcidjt sidj mit Inrggraf Jntkidj III. udii lürnkrg über ks Ingtodjt in diijnialftlkm 29. Mai 1296. Nos Sinehardus dei gratia Abbas, Totusque Conuentus Monasterii in Theris, ordinis saneti Benedieti, Herbipolensis Dyocesis, presentibus profi- temur, Quod super Jvre advocacie, Nobili viro Friderico Burgrauio de Nvren- berch et suis Heredibus competente in bonis in Smelvelth,*) wlgariter dictis wustvnge, cultis et incultis, Agris , pratis ac eorumdem pertineneiis vniuersis, Cum eodem domino Burgrauio taliter placitauimus: Quod nos Abbas et Conuentus predicti, quamdiu Coloni sev cultores in bonis predictis 11011 habeant residenciam personalem, pro omni Jvre predicto, Sex Maldra siliginis et quatuor Maldra Auene Swinfurdensis Mensure et duas libras liallensium Annis singulis predicto domino Burgrauio et suis lieredibus persoluemus; Postquam autem prcdicta bona Colonis sie locata fuerint, quod in ipsis domicilia et personalem residenciam dinoscantur habere, Nos gaudebimus nostro Jvre, et predicti dominus Burgrauius et sui heredes gaudebunt similiter Jure suo. Sane si, aut ex parte nostri, vel ex parte prefatorum, domini Burgrauii aut suoriun lieredum, bona predicta Colonis in ipsis habitare volentibus locata fuerint, illa pars, que hoc fecerit, in prestandis libertatibus habebit plenariam hbertatem, et pars altera huiusmodi libertates concessas, quantum ad ius sibi competens, ratas tenebitur obseruare. Testes huius rei sunt: frater Johanes, Confessor ipsius Burgrauii, frater Jordanus socius suus, Rvdgerus de Cenne, Hartmudus advo- catus de Ranvelt, Albertus Officialis de Ysinsheim, Nycolaus rasor et quam- plures alii lidedigni, Presentibus Sigillorum nostrorum, Abbatis scillicet et Conuentus, Munimine roboratis. Acta sunt hec Anno domini MCC Nonagesimo Sexto, IY. Kalendas Jvnii. (Üriginnl im Sünigl. Baivisrijcn Itirijsarrijiur. ') Schnalfelden, Wüstung bei Schweinfurt, in der Gegend des sogen, dürren llaugks. CCCCXIII. Snrggrof jFricbrid] III. freit itas lljnnsen'sdje Inrf Bietelstjrint, mit seiner dnljne, Snjjaim nnb JFriehridj r Mm unb in seiner Jfratten leisein. 3. Januar 1297. Nos Fridericus Burgrciuius de Nvreberch Vniuersis presencia inspecturis, tarn presentibus quam futuris, Yolmnus essenotum, Quod, cum, cooperaute nobis gratia superni priueipis et auctoris, animaduerteremus ac in nostris pre- cordiis incessabiliter diuertisset, qualiter salutem nostri interioris hominis et tocius persone proprie conscienciam saluare possemus, de quadam commissione gvbernationis nostre ac presidii solummodo, quam nobis in Villa Wibelsheim *) Cenobio et conuentui in Ahnsen, Ordinis saneti Benedicti, Eystetensis dyocesis, attinente, attraxeramus, nostreque subieceramus potestati: Eandem Villam prenotati Cenobii, cum pleno consensu et protestacione nostrorum liberorum, videlicet Johannis et Friderici, ab omni precaria yel exaetione qualibet, post nostre carnis migracionem de vite medio, liberam reddimus, excludimus et indeinpnem, Dynnnodo de predicta villa Wibelsheim, solummodo ad tempora vite nostre, quatuor librarum hallensium summa nobis annis singuhs persol- uatur, Ita, ne ahquis heredum nostrorum aut successorum Vllo Jvre sev titulo aliquam exaetionem in villa predicta, ac omnibus aliis bonis predicti Cenobii attinentibus, Sibi vsurpare audeat, vel attemptet, Testes huius rei sunt: Frater Johannes ordinis Minorum Confessor Burgrauii prelibati, Burkardus de Vende- bach, Otto de Dietenhouen, Milites; Heinricus Notarius de Beierrutli, Heinricus, Filius Burkardi de Vendebach, et quamplures alii iidedigni. In Cuius rei testi- monium, presens scriptum domino Ottoni Abbati et Conuentui sepedicti Cenobii dari voluimus, nostri sigilli robore confirmatum. Datum et Actum in Kadols- purch, sub presencia Illustrium Dominarum, Domine Elene Burgrauie, Domine Alheidis palatine de Creiburch, Domine Anne de Nassawe, Anno Domini M° CC° Nonagesimo Septimo, III. Nonas Januarii. (ßrigtnal im Utänigl. laitisrfjtn lictdianvdjiuc. Anh. das Siegel Burggraf Friedrich's III. (s. bei Nr. CCCLX1I.). *) Wiebelsheim im Königl. Bair. Landger. Uffenlieim. 244 CCCCXIV. ®tr Msrfjflf nnn (Eidjstnbt otrsiiiratif itirggraf (IDnnrab unh tatn temljlin itknsliiitglirijf (BinkMtf nnn $palt nnb Jhnikskmn. 25. März 1297. Wir Reimbote von gotes gnaden Bisschof ze Eisteten, tun kunt allen den die disen brief hören oder sehen, daz wir mit gunst vnde mit gantzer gehellunge, vnde mit guter vor betrahtunge vnsers Capitels, vnde vnserre dienstlüte, vnd vnserre guten friunde, haben kauft vmme den edeln herren Graven Cunraten den Burcgraven von Nvremberg, Spalth den Market vnde Sandescrone, vnde allez daz da zv gehört, vmme Tusent pfunt haller, die er von vns empfangen hat, doch mit sogetanr bescheidenheit vnd gedingen, daz wir vnde vnser nachkämen deine vorgnantem Herren Graven Cunrad schulen geben elliv Jar die wil er lebt, vnde antwurten ze Nuremberg alle die gulte dein vnd groz, div von Spalt vnde zv Sandescrone ze rehte gehört vnd billichlichen, ez si an körne, an habern, an pfenningen, an gewöhnlicher stivre, an kesen, an eiern, an hünren, oder an swinen, vf div Cil vnde ze fristen als hie nach benennet wirt: Daz ist ze Sand Waltburge messe, oder hin nach in viertzelien tagen daz pfennincgelt lialbez, vnd daz ander halpteil vf Sant Michels tac, oder dar nach in viertzehen tagen; daz rocgengelt vf Sand Gilgen tac, oder dar nach in viertzelien tagen; Daz habergelt vf Sand Gallen tac, oder dar nach in viertzehen; Swin, livnre, kese vnd eier nach gewönhcher zit. Were aber, daz an den vorgenanten guten kein vngeluke oder schade geschehe, von schüre oder von bisezze, oder von eigem vivre, oder von des Riehes Ilerverte, den selben schaden schol der Buregrave tragen an sime gelte, vnde schol man auch div gut vf den den schade geschihet besetzen vnde libunge tun, nach des Burcgraven rate, vnde mit sinre gewizzen. Were auch, daz vf vorgenanten guten von vnsern wegen oder kriegen, oder von vnsers livten, kein schade geschehe, des schol der vor genante Grave niht entgelten an sinre gulte; denne als verre, ob wir oder vnser livte vns des mit rehter rede entslagen mügen, dar wir keine schulde dar an haben, daz schol der Buregrave für vol nemen. Geschehe aber, daz ver Agnes div Burcgravin irn herren vber lebte, so schul wir ir zu libe elliv Jar von vorgenanten guten geben vnde antwurten ze Nuremberg Sibentzik pfunt haller, drizzek sumerin rocgen vnde drizzik habern Nuremberger mezzes, vnde vier Swin vz der Mül ze Spalt, oder Sehs pfunt haller, Swederz sie wil, vf elliv div zil vnd frist, als vor geschriben ist. Vnde were auch, daz vf den 245 genanten guten iht schaden geschehe, des schol div frauwe niht engelten an ir gülte, ez were danne daz div gut elüv also verderbet würden, daz man irs geltes dar abe vnde da von niht gewinnen noch vinden mühte. Doch swaz man vf den guten allen vinden mak, da scliol man sie von wern irs lip gedinges, als verre ez der gen oder gereichen mak. Vnde durch rehte liebe vnde frivnt- schaft, die wir gegen in beiden gerne immer haben schüln, veriehe wir der vor genanten frawen vern Agnese des visschewazzers da ze Spalt, die wde sie lebt, daz ez denne ledeclichen an vnser gotshüs wider küme. Vnde daz disiv vor genantiv rede dem Burcgraven Cunrad von Nm'inberg vnd surre wirtiime vern Agnese stete vnde vnzerbrochen blibe, so hab wir ime sehs bürgen gesetzet vngewerlichen durch so getan gewihsheit: Swenne ime nach vorgenanten Ciln vnde fristen gebrochen würde an sime gelte, so schol er ir zwene manen mit sinen brieven, die schüln nach der manunge in ahte tagen zer Nurin- berg leisten vier wochen, vnde die andern viere, zwene vnd aber zwene, als lange biz daz er gewert wirt sinre gülte, vnde ob er des keinen schaden hat genomen ane geverde. Vnde swenne der bürgen einre nilrt cnwere, so scliül wir ime in vier wochen einen als gewissen setzen als der vorder was. Geschehe das niht, so schol der grave der bürgen zwene manen, swel erwil: die schüln ime leisten viertzehen tage ze Vurmberg, vnde dar nach die andern dri, die schüln ime alle fünve leisten, biz wir den selisten gesetzen. Auch gelob wir durch rehte gewihsheit kunfdiger dinge, daz deine Burcgraven dri vnserr bürger ze Abemberg, die detuersten sint, rittere oder knehte, die der bürge gewaltik sint, vnd dri ze Arberg, vnd zwene ze Werdenvels, alle ehte schüln swern ze den heiigen; oder ob der Buregrave niht enwere, zwein bürgern ze Nurm- berg, die sin wirtin ver Agnes da zv benennet, in allem rehte als ime selben, oli wir niht enweren, daz sie di dri vorgenanten bürge vnserm nachkomen nimmer geantwürten oder gewaltik tün, biz daz dem graven div gewisheit widervert von ime mit sime vnd des vorgesprochen Capitels brieven vnd Insi- geln, swaz wir ietzv mit dem selben Capitel vnd mit rate haben getan. Vnde die selben ehte sint auch bürgen vmme sin gelt ze verrihtenne vnd ze gebenne nach vnserme tode, vf ir eit vnd in dem rehte als vor geschrieben ist, biz ein ander bisscliof gesezzet wirt; Vnde ist, daz wir der vor genanten bürgen keinen wandeln wollen, swen wir an sin stat setzen, der schol des selben sweren in viertzehen tagen, oder deine Graven schüln sine sehs bürgen, zwene vnd zwene, leisten in allem deine rehte als vor gesprochen ist. Daz disiv rede vnd diz gelubde stete blibe vnd gewis deine vor gesprochen Burcgraven vnd sinre frauwen, dar vmme habe wir disen brief mit vnserm vnd des vor genanten Capitels Insigeln gevestent vnd gestetiget. Dises gescheffede's sint gezivge: 246 brüder Heinrich der Abbet von Halsprunnen, Bruder Heinrich von Meegenhusen, Bruder Marquart von Mezzingen der Lantkomentüre, Meister Virich der Probest von Abemberg, Her Herrn, vnser Capelan, Ludewicvnser schriber; H. von Witansdorf vnd Ludewic von Iwe, zwene Rittere, Vnde der alte Katerbeke von Nürmberg. Ditz geschach ze Halsprunnen, do man von Cristes gebürte hete zwelfhundert vnd siben vnd Hivnzik dar, An vnser frauwen klibel tage. taatanrdjine jn lbicn. Anh. das hier abgebildete grössere Siegel des Burggrafen Johann I. Ein zweites, völlig gleichlautendes Exemplar befindet sich im herrschaftlichen Archive zu Gschwend. Vgl. Nr. CCCCLVI. anspräche vnd alles desRehtes, daz wir haben, oder gehaben mügen, andern gute ze Burreut vnd an allem dem daz dar zu gehöret vnd auch alles des Erbes, das vnser anherre burgraue Fridreich von Nvrnberch vnd frauwen Elspeten sein hausfrauwen, vnser anfrauwen, ze erbtail an geviel uon dem herzogen von Meran, Vnd geben auch mit guten willen vnd mit ganzen trewen alles daz Reht, daz wir an dem vorgenanten Erbe vnd gute gehabet haben, oder haben schulen, vnseren liben Oheinen Johannen und Fridreichen sinem bruder den burgrauen von Nvrnberch, vnd verzeihen vns auch alles des erbes, daz der uorge- nande burgraue Fridreich, vnser anherre ge erbet liot, auf vnser öhein Johannen vnd Fridrichen, sine süne diuorgnant sint, es sei ze franken oder ze bairn, oder swo di erbe vnd die gut gelegen sein, si sein leben, erbe, oder aygen. vnd des sint gezeuge: her Walther der thrulisehse vonHoheneke, her hainreich vnd her Götfrit von sauensheim, her burkart von vennenpach, her ditreich von Wil- lialmsdorf, her Eberhart von kulnsheim, her leupolt der trulisese uon Entse, Erkenpreht vnd chunrat Sciling, herFridrich derkropli, her chunrat der heider von dahspach, vnd ander Reiter vnde knelit genüge, vnd daz daz stete beleihe, so gebe disen brif wir versigelt mit vnser beider insigel di dor an hangent. der brif bart gegeben, do man zalt von Christes gehurt tausent Jar zwei hundert Jar äht vnd Nvnzik Jar, an dem Mitwochen vor send Nyclabs tak. iDriginn! im Htünigl. Inirisrijcti licidjsnrdjiuc. Vgl. v. Stillfried Genealogische Geschichte der Burggrafen von Nürnberg S. 99, wo die Aechtheit dieser bisher nur aus dem Öetter'sehen, vermuthlich von dem Burggräfl. Ankunftsbuche genommenen, Abdrucke (II. Versuch S. 373) bekannten Urkunde bezweifelt wurde. CCCCXX11I. Innig iRimljt nerleitjt Inrggrnf Cnnrnh 5 #iit ji lalkrtidli rtr. an litsstn €nd]ter Agnes unn telitnitingtn tmii ttlljtili In Inrggroftn Jajjann nnir Jntkidj ümnartsdjaft traranf. 20. December 1298. Mos Albertus dei gratia Romanorum Rex Semper Augustus, ad vniuersorum noticiam volumus peruenire, Quod nos, ad preces Nobilis viri Chvnradi Bur- grauii de Nvrenberch, bona infra scripta, videlicet Yillam Kalkrevth *) cum suis pertineneiis et iuribus vniuersis, et Molendinum situm in Nvrenberch , dictum Anderfvlle, cjue iclem Chvnradus Burgrauius a nobis et Imperio tenuit tytulo feoclali, Nobilibus viris Johanni et Friderico fratribus Burgraiiiis de Nurenberch et p.or nm heredibus, nec non Spectabiii domine Agneti, filie predicti Chunradi Burgrauii, conthorali Nobilis viri Friderici de Trvhendingen, et suis heredibus in feodurn duximus concedenda, De liberalitate Regia indulgentes: si eadem Domina Agnes sine heredibus decesserit, Quod predicti Johannes et Fridericus Bvrgrauii de Nvrenberch et eorum heredes in predictis bonis succedent eidem, ac a nobis et Imperio eadem bona iusti feodi tytulo possidebunt. In cuius rei testimonium, nostre Maiestatis Sigillum presentibus est appensum. Datum in Nvrenberch, Anno domini MCC Nonagesimo YIII., In vigilia Beati Thome apostoli, Regni nostri Anno Primo. dDtigtiml im Kitoigl. Iniriadjen leidjsanijuic. Vgl. Oettcr 11. 678 u. III. 189. *) Kalkreuth iin Königlich Bairisclien Landgericht Erlangen. CCCCXXIV. 2. Januar 1299. Ludwicus Comes de Oetingen, secundum dispositionem a Rudolfo quondain Rege, d. d. Rinvelde Cal. Jun. anno 1283 factam,*) spcctabiles viros Burcharduin de Holiemberch, Eberhardum de Wirtenberch etOttonem de Strazperch, comites, in mortuorum loco, videlicet Nobiliuin virorum Friderici Burgrauii de Nurem- berch, Alberti de Holiemberch et Heinrici de Furstenberch comitum, eligit, ut in sua et ipsorum Providentia, taxatione et moderamine resideat, quäntum per Illustres Rudolfum, Fridericum, Lupoldum, Albertum et Heinricum, Duces Austrie et Stirie, Alberti Regis filios, Johanni, nato Rudolfi quondain, Alberti nunc Rom. Regis fratris, in numerata pecunia sit exsoivendum. Datum et Actum apud Nuremberch, IV. Nonas Januarii, anno 1299, Indic- tione XII. Lichnowsky Gesell, d. Hauses Ilabsburg, Tb. II. p. CCXCIY. fg. ') Vgl. Nr. CCLXXIV. 256 CCCCXXY. J %ilktrsE [jrtitmiig Bönig Ullirtdjt's för (®rnf d&mittjn nnn Mnssnu nnö Dtsstn fcialjlin Inno, (Itirggrnf Inljann's idjaiEstEr). 30. Januar 1299. Datum per Copiam. Nos Albertus dei gratia Romanorum Rex Semper Augustus, Ad vniuersorum noticiam tenore presentium Cupimus peruenire, Quod nos Nobili viro Emchoni Comiti de Nassowe et Anne Coniugi sue, Comi- tisse ibidem, in quingentis Marcis puri argenti Nurenbergensis ponderis siunus rite et rationabiliter obligati, Quam pecunie s umm a,m vsque ad festum beati Martini proximum eisdem promittimus nos daturos, Alioquin, si in solutione earundem Quingentaruin Marcarum defecerimus in termino prenotato, fideius- sores nostri, a nobis pro dicta pecunia constituti, videlicet Nobiles \ iri Lude- wicus Comes de Ottingen, per se aut per tres milites, Eberhardus Comes de Wirtenbercb per se aut per . . . filium suum, Cunradus de Weinsperch per se aut per tres milites, ... dictus de Schellenberch per se ipsum, aut per filium suum, cum vno milite, et Heinricus Magister Coquine de Norttenbercli, per se aut per duos milites, se apud Nurcnbcrcli, quandocunque post dictum terminum per predictos Emchonem Comitem de Nassowe, Aut Annam Comitissam, aut per nobilem virum Johannem Burgrauium cle Nvrenberch Amoniti fuerint, inore veronun obsidvun in obstagium presentabunt, Numquam inde recessuri, quous- que predicta Summa pecunie per nos plenarie fuerit persoluta. Presencium testimonio Litterarum Sigilli nostri munimine signatarum. Datum in Nvrenberch, III. Kaiend. Februarii, Anno domini Millesimo, CC° Nonagesimo Nono, Indictione VIT. (sie!),*) Regni vero nostri Anno primo. cßnpie nuf $crgaincnt. mit anh. »Siegel der Gräfin Anna von Nassau, im Königl. Bairischen Reichsarchive. Das Original fehlt. Vgl. Nr. CCCCXXXI. *) Unrichtige Indiction, anstatt XII. 33 Bd. II. 257 CCCCXXVI. Jriekittj tum Crttjjeitiiingen orrlnmft km iisdjnf nnn ilkntmrg lentrarg, unter lörgsrijaft seines liijuiiegertniters Unrggraf Cmink. 9. Februar 1299. Nos Fridericus dominus de Truhendingen Harum serie litterarum Re- cognoscimus publice Yniuersis presentibus et futuris, quod Reuerendo in Christo patri et do min o nostro Manegoldo de Nuwenburg Episcopo Iierbipolensi Castrum nostrum ISTuwenburg, cum omnibus Juribus suis, Redditibus, hominibus et pertinentiis quibuscumque, pro Mille et Ducentarum librarum hallen sium pre- cio rite et racionabiliter dinoseimur vendidisse. Cuius siquidem precii Octingen- tas libras hallensium nobis iam ab eodem domino nostro Episcopo persolutas recognoscimus in pecunia numerata, Residnas vero Quadringentas libras pro medietate in festo beate Walpurgis proximo et pro alia medietate in festo beati Johannis Baptiste deinde proximo nobis cum integritate soluere promisit pariter et spopondit. Si autem nobis necessitas redimendi Castrum nostrum Stüffenberg obligatum inciunbere contingeret sine vara, Extunc nobis ipsas Quadringentas libras simul in prenotato lesto beate Walpurgis soluere promisit, dummodo ad quatuor septimanarum spacium ante idem festum ipsum prescire faciamus necessitatem liuiusmoch redimendi. Pro eisdem etiam Quadringentis libris modo premisso persoluendis, idem dominus noster Episcopus sex fideius- sores, quos honorabiles domini Heinricus prepositus maior Ecclesie IJerbipolen- sis, et Andreas de Gundeluingen prepositus Ecclesie Onolspacensis, Item Nobilis vir dominus Cünradus Burcgrauius Nürembergensis et Wolfrainus de Gyssendorf miles, vtrimque ad hoc electi simul inter se decreuerunt vel decreuermt aeeep- tandos, nobis infra hinc et dominicam Inuocauit proximam dare sev obligare modo fideiussorio nullatenus pretermittet. Quod si facere neglexerit, Extunc dominus Heinricus prepositus maior et dominus Andreas de Gundeluingen pre- notati, neenon dominus Wolframus prepositus Ecclesie Noui Monasterii IJerbi- polensis, sub fide prestita moniti, se in Opido Ochsenfurt reeipient; tamdiu inibi in dampnum suum expensas facturi, donec nobis ab eodem domino nostro Episcopo fide iussores, vtpremittitur, dati fuerint, sev etiam obligati; dominus autem prepositus maior supradictus, si aliquo necessario negocio, durante huiusmodi reeeptione, fuerit prepeditus, lionorabilem dominum Sifridum fratrem suum Ar- chidiaconum IJerbipolensem, aut ... filium fratris ipsius, herbipolensis Ecclesie Canonicum, donec idem impedimentum cessauerit, pro se subrogare poterit sine 258 vara. Preterea nos ipsi domino nostro Episcopo de euictioue Castri predicti et pertinentiarum suarum eauere tenebimur, et Gwarandiam, que Wertschaft wl- gariter dicitur, quam poterimus, facere de eodem, prout dominus H. prepositus inaior, Andreas de Gundeluingen, dominus Gunrodus Burcgrauius, socer noster, et Wolframus de Gissendorf miles, predicti, inter se simul decreuerint et fuerint arbitrati, ac etiam super dicta venditione ipsi domino nostro nostras patentes dabimus litteras, nostro et Coniugis nostre Sigillis ac alias, prout dicti quatuor ordinauerint, firmiter communitas. In quorum premissorum testimonium, hoc Scriptum predicto domino nostro Episcopo dedimus, sepefati domini Gunradi Burcgranii, soceri nostri, sigillo, quo contenti sumus et vsi, cum nostrum penes nos non habeamus, diligentius roboratum. Datum Ilerbipoli, Anno domini MCC Nonagesimo IX., Y. Idus Februarii. dDriginal im JEiroigl. 33nirtBdjeti Itridjsurcjjiur. Anh. ein Fragment des Siegels des Burggrafen Conrad (s. bei Nr. CXCVII.). CCCCXXYII. intkitji non toljcntiingtn ncrpfiinkt Ipttrg, mit %\\%\\\\ sciiirr (fnimtjlin Agnes, des Burggrafen Conrad von Irnberg Tochter. 12. März 1299. Nos Fridericus Nobilis de Truhendingen, Inspectoribus presentium Re- cognoscimus publice Yniuersis presentibus et futuris, quod nos, coadunata manu Nobilis matrone Agnetis Coniugis nostre, Yenerabili domino nostro domino Manegoldo Episcopo Herbipolensi Castrum nostrum Nuwenburg cum hominibus, Jurisdictionibus, Redditibus, Yillis, Agris, Pratis, Pascuis, Ortis, Aquis, Aquarumve decursibus, omnibusque aliis Juribus et pertinentiis Suis, de consensu expresso Alberti et Godfridi dictorum de Blauelt, et Vlrici dicti Sturmer, qui idem Castrum nobis tamquam feodum manutenuerunt, portauerunt et conseruauerunt, pro Duabus milibus marcarum argenti, pro quibus nobis etiam fuerat antea obligatum, pignori obligauimus et presentibus obligamus tamdiu tenendum et possidendum, donec illud pro tanta pecunia redimamus. Cuius obligationis sunt testcs : Honorabiles Yiri dominus Ideinricus prepositus maior, dominus Andreas de Gundeluingen prepositus Onolspacensis, dominus Wolframus prepositus Ecclesie Noui Monasterii Herbipolensis, dominus Heinricus 33" 259 do Rannenberg Archidiaconus, prelati Ecclesie maioris Herbipolensis; Nobilis vir dominus Cünradus Burcgrauius Nurenbergensis, socer noster, Johannes pro- thonotarius domini nostri Episcopi prefati, Heinricus de Erlach Scultetus Herbipolensis, Andreas dictus Zobel, Camerarius ipsius domini Episcopi, Er- kengerus de Sauwensheim et Otto dictus Yfsezze, fidelis noster, milites; Cünradus dictus Studigel et plures alii fidedigni. In quorum onrnium et Singulorum testimonium predictorum, hoc Instrumentum Sepedicto domino nostro Episcopo dedimus, nostro, prelibatorum Soceri et coniugis nostre Sigillis diligentius ro- boratum. Nos quoque Burcgrauius et Agnes filia sua, Coniux inemorati Nobilis de Truhendingen, premissa omnia et Singula sie recognoscimus esse facta, nostra Sigilla in eorundem euidentiam liiis litteris appendentes. Datuni Iierbi- poli, Anno Domini MCC Nonag. IX., In die beati Gregorii pape. (Original im Jtänigl. JJairistjjcn Bcicjiaattjjint. Anh. drei Siegel, von denen das mittlere das liier abgebildete der Agnes von Truliendingen, mit dem Agnus dei. ccccxxvni. 1fr oEnmttniften Itirggrnlin Helena mm lürnberg fetimifiit. 28. Mai 1299. Wir Helena von Gotes gnaden Burggravin ze Nverenberk tvn kvnt Allen di disen brief sehent, horent, oder lesent, daz wir mit gvter betrahtvnge vnd gesvndem libe vnser selgerete gesetzet haben, als her nach an disem brieve stat geschriben. von erste wellen wir vnd aliten, daz des selgeretes vnd gescheites pfleger vnd vollaister sin: vnser Bvle, Grave Cvnrat von Abenberck, vnser hebev Tohter Anne von Nassau, Her Cvnrat der. Dechant von Zenne, der Cvster 260 der Minnern Brvder von Baieren, der Gardian von Nvrenberk vnd vnser Bihter; Bruder Cunrat Tvrbreche, bruder Cunrat von Ingolstat; di schvlen alle ganzen gewalt haben, daz si sich vnderwinden allez vnsers gutes daz wir lazen, an beraitschaft, an Claynoden, guldin vnd silberin, oder swi ez gehaizen ist, daz wir lassen an varendem gvte nach vnserm tode; dar zv avch schvln si nemen von vnserre Mvle ze Nverenberk hinder den flaischbenken fvnfhvndert phvnt haller; vnd von dem allem schvlen si von erste verrihten vnser gesinde, vnd allez daz wir gelten vnd widergeben schvlen; daz ander schvlen si tailen vnd geben, als wir si vnderwisen. Wer aber, dez Got nilit welle, daz wir an gescheite anders denne hie ist benant verfüren, so schvln si ganzen gewalt haben, daz selbe vberig tail zegebenne vnd zetailenne an die stete swa si wenent, daz ez vnserre sele aller beste si. Wir tvn avch kvnt, daz wir vnser begrebde erweit haben datz den Minnern Brvdern ze Nverenberk in dem Chore. Wir wellen avch, daz disez gescheite also stete belibe vnd vnzerbrochen allewege, die wil wir niht mit andern briven, vnd mit guter geziugschaft diu vorgenannten dink gewandelt haben, vnd der wandelunge wellen wir alle weg gewalt haben. Dirre dinge sind gezivge: Frav Anne vnser Tohter vor genant, Bruder Berhtolt der Gardian, vnd ander ersame lvte. Daz disez allez stete belibe, so ist dirre brief geschriben, vnd gevestent mit vnserm Insigel, mit vnserre Tohter Insigel vnd mit des Conventes der vorgenanten Minnern Brvder Insigel, div dar an hangent. Daz geschach do von Cristes gebvrt ergangen warn Tvsent Jar, zvai Hundert Jar, in dem Nevn vnd Nevnzigstem Jar, an dem Avferte tage vnsers Herren. ißrigind im üiittigl. lairisdjm Scidisnrdjiut. Das Siegel der Burggräfin Helena (s. Nr. CCCCXLVII.) und das der Gräfin Anna v. Nassau (s. Nr. DCLXX1II.) hängen an. Vgl. das Facsimile dieser Urkunde in den Alterthiimern des Hauses Hohenzollern, Neue Folge, Lieferung III. CCCCXXIX. 24. Juli 1299. Albertus Decanus Sancti Joannis in Auge; matronae Elizabeth, Relictae quondam nobilis Godfridi de Hohenloch, vendit curiam dictam Hoechenbrunnen, juxta clomum Fratrum Praedicatoruin Herbipoli ex opposito sitam. Datum et actum Herbipoli, anno 1299, in vigilia beati Jacobi Apostoli, prae- sente nato Cnnradi Bnrcgrauii Nürembergensis. Lang lieg. Boic. IV. 695. (Das Original befindet sich zu München.) 261 ccccxxx. Burggraf Jnljann mm lärukrg urrlnngcrt km liisdjnf nnn IBiintinrg Vit (Einlö5ungsfrist im liirgtiErnljciiii nnfr 10. August 1299. Johannes clei gratia Burcgrauius Nürembergensis, Inspectoribus presentium recognoscimus publice vniuersis, presentibus et futuris, quod nos, Reuerendi patris ac domini nostri Manegoldi Episcopi Herbipolensis et Capituli sui preces nuütiplices nobis factas amice respicere cupientes, villas, videlicet Bernheim et Herboisheim, cum omnibus suis pertinentiis, que, excepto iure patronatus Eccle- siarum ibidem, Cläre memorie quondam domino Friderico Burcgrauio Nürember- gensi, caro patri nostro, et Heredibus suis, ratione Trecentarum marcarum argenti, Septingentarum Librarum Hallensium et Triginta Librarum Hallensium, pro emptione Castri Frankemberg, ipsi patri nostro suisque Heredibus ab Her- bipolensiEcclesia soluendarum, in feodum sunt collate, quod instrumenta, sub sigillis quondam domini Bertholdi Episcopi Babenbergensis et quondam domini Berth. Episcopi et Capituli Herbipolensis exinde confecto, lucide continetur, Memoratis domino nostro Manegoldo Episcopo, vel successori suo pro tempore, aut Capitulo Herbipolensi, infr a hinc et festum Purificationis beate Virginis Marie proximum et deinde infra Decem Annos immediate se subsequentes, pro supradicta Pecuniarum Summa, videlicet Trecentis Marcis argenti, Septingentis Libris hallensium et Triginta Libris hallensium, pro nobis et Friderico fratre nostro Minore annis, cuius Tutor existimus, et etiam Heredibus nostris, ad reemendum dare, per solempnem stipulationem promisimus, et in hiis scriptis promittimus, quandocumque eis facultas affuerit reemendi, dummodo infra Festa, videlicet Natalis domini et Katliedre beati Petri proxime sequentis, tempore reemptionis huiusmodi currentia, reemptio talis hat, non obstantibus breuioribus induciis gratia reemptionis eiusdem faciende in aliis nostris patentibus litteris eis datis. Ipsi vero domino nostro Manegoldo Episcopo Herbipolensi, aut successori suo pro tempore existenti, Aut Capitulo suo supradictis, si prescriptas villas et pertinentias suas infra prefmitum tempus non reemerint, vt est dictum, deinceps reemptio, nisi voluerimus, non competet quo quam modo. Innno ex- nunc, prout ex tunc, omni Juri Canonico et Ciuili, exceptis fundo proprietatis, quem in feodum, vt premittitur possidemus, Jure Patronatus dictarum villarum, actioni, liti, seu questioni, que possent eis contra nos et fratrem nostrum vel Ileredes nostros pro supradictis bonis competere, suis patentibus Litteris 262 renuntiauerunt simpliciter et precise, promittendes nobis, vel Ileredibus nostris nullo vmquam in posterum tempore extunc, siue in foro Ecclesiastico vel Secu- lari, Causam, actionem, peticionem, Litern sev questionem aliquam se mouere, nec cuiquam inferenti aliqualiter consentire, Nec etiam contra dictam Renun- ciationem venire aliquo Ingenio, Juris Colore vel subtilitate, studio vel Cautela. In quorum premissorum testimonium, hoc Instrumentum do min o nostro Epis- copo et Capitulo suo sepedictis nostro Sigillo, quo prefatus Fridericus, frater /zoster, quia caret proprio, est contentus, dedimus firmiter communitum. Actum in Kitzingen, Anno domini MCC Nonagesimo Nonn, in die beati Laurencii Martiris, presentibus dominis: Heinrico preposito Maiore, Andreade Gundel- uingen preposito Onolspacensi, Wolframo preposito Ecclesie Noui Monasterii, Prelatis Ecclesie Herbipolensis; Item viro Nobili Alberto de Hohenloch, Auun- culo nostro , Walthero de Seckendorf Dapifero, Burchardo de Yendebach, Ar- noldo de Seckendorf, Eckeliardo et Cünrado fratribus de Kullesheim, Andrea dicto Zobel, Erkengero de Sauwensheim et Erkengero filio suo, Militibus, et pluribus aliis testibus fidedignis. rtgitinl im Sünigl. 33airisd]cn Stidjsurdjiuc. Anli. das bei Nr. CCCCX. abgebildete Secretsiegel des Burggrafen Johann I. Vgl. Nr. CCCCXVII. Ebendaselbst befindet sich die von Bischof Mangold von Würzburg unter demselben Dato ausgestellte, in ihrer Fassung den Bischöflichen Reversen unter Nr. CCCCXVIII. u. CCCCLXXIV. wesentlich gleichlautende Gegen -Urkunde, deren Inhalt und Zeugenangabe mit dem vorliegenden Document vollkommen übereinstimmt. ccccxxxi. Itu'fofltdjBL' Cnnsens }\\ König Ülbrtdjt's Btrpfänkng nnn laitimtrsttiii, ^rfjmabadj Eft., an Anna Gräfin von Nassau geb. Burggräfin von Nürnberg. 13. August 1299. Datum per copiam. Rudolfus dei gratia Comes palatinus Reni, Dux Bawa- rie, vniuersis presentes litteras inspecturis Salutem et credere subnotatis. Ad vniuersitatis vestre noticiam tenore presencium dedueimus publice protestando, Quod nos Obligationen! Nobili domine Anne, Sorori spectabilis viri Johannis Burgrauii de Kürenberg , ac Nobilis viri Emichonis Comitis Nassowie vxori, per Serenissimum dominum nostrum Albertum Romanorum Regem, avunculum 263 nostrum karissimum, factam*) in bonis imperii infrascriptis, videlicet in Castro Kamerstein, Swapach, Altorf, Heroltsberg, cumjudiciis ac yniuersis pertinen- ciis, hominibus et juribus suis, prout in litteris prefati domini nostri regis, eidem domine Anne super hoc concessis et traditis, expressius est expressum. Ratam, firmam et gratam habentes, consensum nostrum adhibemus et assensum uolun- tarium et expressum, Presencium testimonio litterarum Sigilli nostri munimine signatarum. Datum in Ezzelingen, Idus Augusti, Anno Domini M. Ducentesimo Nonagesimo Nono. (f/opic nnf ^trgammt, mit anli. Siegel der Gräfin Anna v. Nassau, im Königl. Bairisclien Reichsarchive. Ebendaselbst befindet sich eine eben solche Copie des ganz gleichlautenden Willebriefs des Markgrafen Otto von Brandenburg d. d. Speyer 15. Decbr. 1301, in welchem des Burggrafen Johann I., obgleich er in der Zwischenzeit gestorben war, mit denselben Worten, als Bruders der Gräfin Anna gedacht wird. S. Oetter II. S. 158 ff., woselbst auch die übrigen vorhandenen Willebriefe abgedruckt sind. — Den in seiner Fassung eihigermassen abweichenden Willebrief des Herzogs von Sachsen d. d. Ulm 8. Febr. 1300 s. unter Nr. CCCCXXXIV. ") Die noch nicht aufgefundene Pfandverschreibung König Albrecht's, auf welche die Genehmigung des Kurfürsten sich bezieht, erfolgte zu Anfang Februars 1299; denn auf die unter Nr. CCCCXXV. mitgetlieilte Schuldverschreibung, ertheilten schon d. d. Bingen 21. Febr. 1299 die Erzbiscliöfe von Mainz und Cöln ihren Consens zu der Verpfändung, wobei übrigens des Verwandtschafts-Verhältnisses der Gräfin Anna zu den Burggrafen nicht gedacht wird. Vgl. die Abdrücke dieser Letzteren bei Oetter III. S. 161 ff. — S. auch die von Kaiser Ludwig unter dem 28. April 1329 ertheilte Confirmation der Pfandverschreibung, bei Oetter III. S. 177. Nach einer von Oetter III. S. 174 mitgetheilten Urkunde, verpfändete König Albrecht der Gräfin Anna von Nassau unter dem 31. März 1305 auch diejenigen Einkünfte von Heroldsberg, welche die weiland (Elisabeth) Gräfin von Werdenberg (Tochter der Pfalzgräfin Adelheid von Kraiburg, geb. Burggräfin) besessen. Wegen des Nassauischen Pfandbesitzes von Kammerstein vergleiche auch Nr. DCLXXIII. CCCCXXXII. Burggraf Conrad iftr irnttimr unh srinr tealjlin Ignrs sdplmi jänsrn uan IkBlfptt an brn Irutsdjiirkn |ii Himberg. Im Jalire 1299. ' Ich Cvnrat der Buregraue, von Nvrenberc, und ich Agnes dir Burcgravin sin vraioe, veriehen vnd bekennen vnd tvnkvnt «allen den, die clisen brief sehen vnd hörn, D«az wir dem Commentvre vnd den brüdern des Tutschenbuses ze Virnsperc geben vnd haben gegeben die gulte vnserr gute ze Ickelnhein ,*) die hie nach genant Stent : von hern Eberhardis zwain huoben zehen malter luters lcorns vnd driv pfvnt haller, von Cvnrades huobe, hern Eberhardes brüder, sehs malter waizzen vnd zwai pfvnt haller, Der selbe Cvnrat von einer andern huobe zwai malter korns. Dise selben gulte svlen die vorgenanten brüder alle iare in nemen, also bescheidenlich, das si von der selben gulte hern waither der vrawen capplan ze Rotenburc, vnd Schüreger siner swester svn, «alle i 264 • f;i . iare berihten vnd geben zehen pfvnt lialler, die wile sie beide oder ir einer lebe; vnd nach ir tode sol vns die gülte ledic sin. Were aber, das, des got niht welle, ob die vorgenanten brüder die gülte vf den vor benanten guten niht mühten gehaben, von swelher hande sache das geschehe, so sflen si, alsvil in gebreche, von andern vnsern guten ze Ickelnhein nemen. Were auch ilit vber die genant gulte vs den selben guten, das sol man vns antwürten. Ditz sint gecivge: Brüder Iierman Lesclie lancommentvre ze Franken, Bruder Hartvnc der pfarrer ze Rotenburc, bruder Friderich vnser svn Commentvre ze Virnsperc, bruder Hartman von Gvndolvingen, bruder Marquart von Mezzingen vnd ander ersam lüte. Vnd daz ditz veste vnd stete blibe, so haben wir disen brief zü einem warn vrkvnde gevestent mit vnsern insigeln beiden. Do ditz geschach vnd dirre brief geben wart, do was nach vnsers herrn geburt Tusent zwai hvndert in dem nvne vnd nivncigestem iare. (JDriginnl im Söttigl. SJairisrjjtn Jteidjanrrijittc. Anh. das Siegel des Burggrafen Conrad (wie bei Nr. CXCVII.) und das liier abgebildete Siegel seiner Gemahlin. Vgl. das Facsimile in den Alterthümern des Hauses Holienzollcrn, Neue Folge, Lieferung II. *) Ikelheim im Königl. Buir. Landger. Windsheim. Cunradus dictus de Finte, accedente consensu uxoris sue Juthe, cum Abtäte et Conventu Monasterii in Halsprunne permutationem facit possessionum suarum in Slaursbach, pro bonis, que dictum monasterium habet in villa Luben- dorf. In cujus rei testimonium, cum careret Sigillo proprio, literas desuper con- scriptas petiit et obtinuit Sigilli Domini sui, Nobilis Viri Johannis Burggravii de Nürnberg munimine roborari; Johannes vero Bei gratia Bvrggramus de Nurmberch 34 Bd. II. 265 CCCCXXXIII. 10. Januar 1300. confitetur, se a predicto Cunrado, fideli suo, invitatum, Sigillum suum duxisse appendendum. Datum Kadoltspurcli, quarto Idus Januarii, anno MCCC. 3n5 km (fnpinllmdjt ks Kösters Jjtilsbrottn. Vgl. den Auszug bei Oetter II. 389. Dies ist das letzte urkundliche Zeugniss des Burggrafen Johann I.; denn die von Schütz Corp. IV. p. 165 mitgetheilte Urkunde für Ulrich Haller d. d. Nürnberg 26. Jan. 1300 ist von Johann II. ausgestellt und gehört in das Jahr 1333, wo sie auch von Schütz (1. c. pag. 230) wirklich wiederholt wird. CCCCXXXIY. Des liufctcn nun #nd]5tti Cniisrns fti Innig iHntdit's Brrpfiinimng min Iniiiiiifrstcin, # dp aliud] Etc., an Innn (Gräfin nun Hassan, geb. Ittrggräiin nun liicnbtrg. 8. Februar 1300. Datum per copiam. Nos Rudolfus dei gratiaDux Saxonie, Angarie, West- valie et Comes in Bren, tenore presentium profitemur et scire uolumus vniuer- sos, quod, cum Serenissimus dominus et auunculus noster karissimus, dominus Albertus Romanorum Rex, quasdam municiones, villas et homines, cum rebus aliis eisdem attinentibus, quocumquc censeantur nomine, requisita et irrequi- sita, scilicet Castrum Kamerstein et Swabach Hofmarcliiam, Altdorf Hofmar- chiam et Hofmarcliiam Heroltsperch, cum vniuersis et singulis, vt predictum est, attinentiis, Inclite domine Anne, Comitis Emchonis de Nassowa vxori et legittime Sorori burgrauii de Nürinberch, de consensu prineipum electorum, pro duobus milibus marcis argenti puri Nürinbergensis ponderis, et de sapientum consilio, quoadusque eadem bona regnum, uel imperium exsoluere ualeat, obli- gauerit titulo pignoris exsoluenda, Cum et noster consensus eidem obligationi adesse debeat, utpote prineipis electoris: Nos, ad instanciam Nobilium pre- dictoriun, memorate obligationi nostrum de inaturo sapientum consilio consen- sum adieimus, prout in serenissimi prelibati Romanorum Regis priuilegio, Super hoc edito, continetur, Presentium testimonio litterarum. Datum vline, VI. Idus Februarii, Anno domini Millesimo triccntesimo. (üupic im Jiönigl. Bnirisdjcu Scidjsnrrijiut, auf Pergament, mit anhängendem Siegel der Gräfin Anna von Nassau. Vgl. Nr. CCCCXXXI. 266 CCCCXXXY. liinig Ulbredjt's ICtljntiritf über itns lorggraftfimii lörnkrg, für Burggraf Friedrich IV. von Nürnberg. 15. Mai 1300. Albertus Dei gracia Romanorum Rex Semper Augustus, Yniuersis presen- tem paginam inspecturis Salutem et credere subnotatis. Regalis preeminencie requirit laonestas, ut singulos et vniuersos nobis devote et fideliter famulantes condignis debeamus premiorum retribucionibus prevenire, ut spe remuneracio- nis ceteri ad nostra et Imperii obsequia confidencius animentur. Notum igitur esse volumus et presentibus publice protestamur, Quod nos, aduertentes cleuo- cionem et fidelitatem dilecti nobis Friderici Burggrauii de Nuremberg vniuersa bona infra scripta, videlicet Comiciam Burggrauie in Nuremberg, Castrum quod tenet ibidem, custodiam porte site prope idem Castrum, Judiciumprovinciale in Nuremberg, cui eciam, vice Imperatoris, omne Judicium judicans presidebit; Oflicialis eciam ejusdem Burggrauii, vnacum Sculteto nostro In ciuitate Nuremberg, iudicio presidebit, et quiccunque emolumenti de ipso Judicio uel per lio- micidimn, uel quemcumque casum alium peruenerit, idem oflicialis duas partes eiusdem luc-ri per se tollet, dicto quoque Burggrauio queque fabrica in Nuremberg soluet vnum solidum annuatim; Censum quoque tollet de omnibus areis ab altera parte Pontis, et de quolibet tempore messis unum messorem, tertiana feram, tertiana arborem de foresto, ac omnia ligna jacencia in eodem; officium foresti ab ista parte pontis, cum suis attinenciis; villam Werde, villam Buche, Opiduna Swant, Castrum Kreussen, advocaciam Cenobii in Steyna,*) Redditus decem librarum denariorum de officio Sculteti in Nuremberg, et decem libras de Theloneo ibidem, cum reliquis feudis, que idem et sui progenitores a nostris antecessoribus laabuisse dinoscuntur titulo feodali, in feudum duximus conce- denda. Ad majorem itaquc obseruanciam premissoruna et roboris firmitatem, scripta presencia nostri Sigilli karactere jussimus roborari. Datum apucl Ar- gentinam, Idus Maji, Indictione XIII., Amao donaini Millesinao Trecentesiino, Regni vero nostri anno secnndo. Ctnnaattint aus einem Sibiinns bfs Kaiser!. UjDfgcrirjjts jn -f^rag, d. d. K, jimü .136.1. Das Original fehlt. Vgl. die Kaiserl. Bestatigungsbriefe K. Ludwigs v. 8. "Febr. 1328 (Nr. DCXXIX.) u. K. Carl's IV. d. d. 5. April 1355 (s. in Bd. III. dieses Urkundenbuchs). Vgl. die Rudolphinischcn Lehnbriefe unter Nr. CXX1X. u. Nr. C-CXLVI. *') Vgl. dagegen Nr. CCCLXXI. 34- 267 Innig SUntd]! bestätigt km Burggrafen irifkirf) IV. nmi lärnkrg kn fffaniibtsty nnn d&rbEnbnrf. 15. Mai 1300. Nos Albertus dei gracia Romanorum Rex Semper Augustus, ad vniuersorum noticiam volumus peruenire, quod, cum Illustris quondam Rvdolfus Romanorum Rex, pater noster dilectus, Nobili viro quondam Friderico Burgrauio de Nvren- berch, Forum Erbendorf*) cum suis attinenciis yniuersis pro Trecentis Marcis argenti obligauerit, ab ipso tenendum tarn diu, quovsque sibi, vel suis heredi- bus, per prefatum patrem nostrum, vel suos in Imperio successores, predicte Trecente Marce plenarie fuerint persolute, Sicut in suis litteris non abolitis, non Cancellatis, nec in aliqua parte sui viciatis, vidimus et cognouimus euidenter: Nos predictam obligationem fori predicti, quoad Fridericum nunc Burgrauium de Nvrenberch, natum Burgrauii antedicti, et ad suos heredes, ratam et gratam habentes, ipsam presentibus duximus confirmandam, Dantes has litteras, nostri Sigilli munimine roboratas, in testimonium super eo. Datum apud Argentinam, Idus Maii, Indictione XIII., Anno domini Millesimo Trecentesimo, Regni vero nostri anno Secundo. «Original im länigl. 3Sairistjjen Btidjäatrjjinc. *) Erbendorf im Königl. Bairisclien Landgericht Kemnath. Vgl. Nr. CCXLVIT. CCCCXXXYII. innig UlbrEdjt ntrltiljt km Burggrafen Jntkidj IV. nnn liirnbcrg bin Einbsmanl'sdjtri leidjsbnrgltljtn. 15. Mai 1300. Albertus dei gracia Romanorum Rex Semper Augustus, Yniuersis presentem litteram inspecturis graciam suam et omne bonum. Ad Vniuersitatis vestre noticiam cupimus peruenire, quod nos bona infrascripta, que Strenuus Vir Albertus quondam dictus Rinsmulus de Werdenuels a nobis et Imperio nomine Castrensis feodi tenuit et possedit, Videlicet duos Mansos in Villa pettenhouen, tria prata circa fluuium Swartza Jacencia inferius, quorum vnum vocatur Fronpivnt, aliud pruchelbach, tercium Fühterwis; Item mansum situm circa Castrum Tanne, dictum Ribelingen, et in Villa Ezelsdorf Vnam Curiam, necnon in Villa Sioertzenbach vnam Cvriam, et quecumque bona alia predictus Albertus a nobis et Imperio tenuit Titulo Castrensis fcodi, Nobili Viro Friderico Bur- grauio de Nvrenberch et suis heredibus in feodum Castrense duximus concedenda. In cuius rei Testimonium, presens scriptum Maiestatis nostre Sigillo iussimus communiri. Datum apud Argentinam, Idus Mali, Indictione XIII., Anno domini Millesimo Trecentesimo, Regni vero nostri Anno Secundo. (Original im Sättigt 33airisdjctt Itidjsacdiiat. Vgl. Nr. CCCXXIX. CCCCXXXVIII. IBisdjof Conrab nnn (Etrjjxtäbt oeriegt, mit Stillen kr dfifter, inrggrof Conrafr's k5 Jrimtmen uoii lürnkrg niiti seiner (iemaljlin Ignes, ks dtift mm Üknkrg nadj Jtpalt. 19. August 1300. In nomine domini Amen. Nos Chunradus dei gracia Episcopus Ecclesie Eystetensis, Tenore presentium profitemur, recognoscimus et constare volumus universis presentibus et futuris, Quod, cum ex certis causis et racionibus nos in hac parte mouentibus Collegium Canonicorum in Abenberch, de assensu et voluntate nobilis viri domini Chunradi Burggravii de Nurenberch, Fundatoris ejusdem, domine Agnetis uxoris sue, et aliorum quorum intererat, ad oppidum nostrum in Spalt, cum omnibus juribus et actionibus sibi competentibus duxe- rimus transferendum, ut tanto sublimationis incrementum reeipiat amplioris, quanto uberioribus beneficiorum libertatibus ac privilegiis fuerit communitum; Quodque Canonici ejusdem | Collegii ] quiecius in ipso loco ac liberius cultum ualeant exercere divinum, de uoluntate, consilio et approbacione totius Capi- tuli nostri, fundatoris predicti, nec 11011 doinine Agnetis vxoris [sue] premisse, et omnium aliorum quorum intererat, specialiter eis quibusdam concessionibus, statutis et ordinacionibus in sue translacionis primordio duximus providendum. Primo itaque Curiam publicam, que vulgariter Schilthof dicitur, et areas extre- mitati ejusdem Curie adjacentes, pro construendis ibidem officinis, ambitu, liospitiis, ac aliis edifieiis necessariis, eidem Collegio donavimus, easque tarn in 269 ipsos quam eorum quoslibet successores, quoad jus proprietatis etdominii, per- petue donacionis titulo transtulimus et transferimus per presentes; Ita tarnen, ut personis illis, quibus [in] areis hujusmodi ac domibus jus competere dinosci- tur, nullum ex hoc preiudicium generetur, immo pocius siquas ex eis habere uoluerint, illos ad quos pertinent debitam proinde quam acceptaverint faciant recompensam. Iianc insuper eis concessimus et concedimus libertatem, ut in prefatos Canonieos et eorum familiam iudex secularis ibidem, aut quelibet alia persona laica, tarn in iure quam extra ius, nuilam cohercionem habeat, volcn- tes, ut a seculari jurisdicione, (sie!) et ab omni laica protestate penitus sint exempti. Ad hec promittimus et presentibus indulgemus, ut, ad instar ahorum nostre dyocesis Collegiorum, in eodem loco pro se ac suis sepulturam habeant, ad quam eciam extraneos quoslibet, saluo tarnen jure parochie, reeipere ualeant, qui aput eos elegerint sepeliri, dummodo sepeliendis huiusmodi aliud canonicum non obsistat. Concedimus eciam et indulgemus eisdem, ut quemeunque de ipso collegio decedere ammodo contigerit, qui dum viveret residenciam ibidem continuauerat personalem, annura gracie seu mortis pro se habeat; Ita uidelicet, ut redditus vniuersos, epii ex stipendio prebende sue per Amins anni spacium pro- uenire poterunt, in solucionem debitorum ob anime sue remedium, aut in alios quoscumque usus licitos et honestos, ipse defunetus deputare ualeat et donare; pro secundo vero anno ejusdem defuneti Stipendium per aliquam, seu aliquos, quos capitulum ipsiun ad hoc deputauerit, similiter colligatur et in usus fabrice necessarios convertatur. Preterea statuimus et inAÜolabiliter obsenmri man- damus, ut nullus ammodo reeipiatur in Canonicum et in fratrem ibidem, nisi in aliquo sacrorum ordinum fuerit constitutus, Post reeepeionem A-ero suam, se- cundum aliarum quarundam consuetudinem Ecclesiarum, sex libras hallensium pro ornatu quilibet exsolvere teneatur infra Auiius anni spacium, a tempore, quo in pereepeione prebende sue fuerit, computandum. Alioquin extunc ipsa pecu- nia de suo conquiratur stipendio et in ornatum Ecclesie, aut in alios fabrice usus magis necessarios redigatur. Statuimus insuper, ut propter paucitatem personarum in ipso Collegio institutarum, quicumque Canonicorum in suis aut aliorum, preterquam in Ecclesie sue aut nostre, negoeiis se duxerit absentandum, eidem post octo dierum spacium, sie absenti, ammodo prebendale Stipendium, quousque ad Ecclesiam redierit, subtrahatur omnino, et usibus fabrice neces- sariis applicetur: Ita tarnen, quod totum tempus absencie, pro qnolibet anno insimul computatum, ultra sex ebdomadas nullatenus extendatur; Alioquin sie absentibus, pro rata temporis, prebendale Stipendium proporcionaliter subtrahatur, qui vero per annum absens fuerit, tarn Canonia, quam prebenda privatus sit perpetuo, ipso facto, quam tarnen constitutionem ad Prepositum ibidem, qui 270 pro tempore fuerit, extendi nolumus, cum in Ecclesia nostra Kathedrali ipsum contingat, tamquam Canonicum, quociens opportunum fuerit, deservire. Nullus quoque Canonicorum ad Studium eciam generale, nisi de nostra et Capituli sui licentia, se transferat quoquo modo, Nec licfeat], ut vno et eodem tempore plures de ipso Collegio in studio commorentur. Ne forte, propter paucitatem personarum inibi presencium, cultus diuini nominis minuatur, Cum inter tot personas sulficiat, quod unus tantum de Collegio, racione studii, ab Ecclesia sua pro quolibet tempore se abseiltet, Nulli eciam gracia studiorum absentipre- bendale ministretur Stipendium, nisi extra terram in studio se receperit generali. In quorum omnium euidens testimonium et debitam firmitatem, presentes exinde confecte nostro et Capituli nostri, necnon domini Chunradi Burggravli funda- toris et domine Agnetis uxoris sue predictorum, sigillorum munimine fideliter sunt munite. Actum et datum Anno Domini Millesimo Tricentesimo, feria sexta | infra] Octavas Assumcionis beate Marie Yirginis. ißriginnl im Sättigl. lairiadjeit HciriianiTjjiuc, mehrfach beschädigt, aber an den eingeklammerten Stellen durch spätere Hand ergänzt. CCCCXXXIX. Burggraf Cnnrab nnit srint dkmaljiin Mlpken km dtift Jgialt ks patrnnat nun (IMfenkt'g. 25. August 1300. In nomine domini Amen. Chunradus dei gratia Burcgrauius de Nurenberch. vniuersis presentes inspecturis salutem et notitiam subscriptorum. Ut per am- pliora promotionis subsidia, Christi Ministris oblata, Ordo sublimetur Ecclesia- sticus, Cultusque diuine nominis amplietur: Tenore presencium profitemur et constare volumus vniuersis presentibus et futuris, quod nos, per vnius liberali- tatis munificenciam, Prepositure Noui collegii in Splat (sie!), tamquam nouelle plantationi nostre, quendam sublimationis honorem impendere, et offitio Custo- dic ibidem quoddam prouisionis benefitium exhibere volentes, de assensu et voluntate Domine Agnetis, vxoris nostre karissime, et aliorum quorum intererat, Juspatronatus ecclesie parrochialis in greuenberg, *) Babenbergensis dyocesis, quod ad nos Jure proprietatis et dominii spectare dinoscitur ab antiquo, ob anime nostre ac progenitorum nostrorum remedium et salutem, viro honorabili ac discreto, Magistro vlrico nunc eiusdem Collegii Preposito, et suo cuilibet 271 successori, donauimus et donamus, tradidimus et tradimus, assignauimus et assignamus exnunc omne jus, quod nobis in eodem jurepatronatus, quo ad pro- prietatis dominium, vel possessionis comodum, quomodolibet competebat, in ipsum et dictam Preposituram suam gratuite donationis tytulo transferentes; Ita tarnen, ut Idem Prepositus, vel qui protempore fuerit, ad eandem parrochiam, quandocumque vel quotienscumque ipsam vacare contigerit, nullam personam aliam, nisi custodem prefati collegii Spaltensis, qui protempore fuerit, possit aut debeat presentare; Sic videlicet, quod custos, vel qui protempore fuerit, de prouentibus predicte ecclesie singulis annis vnam libram liallensium in speciales et necessarios vsus ipsius Oflitii seu Custodie ministrabit, et si secus atteptatum (sie!) fuerit, nulluni robur obtineat firmitatis. In cuius rei testimonium, presentes exinde confectas Tain nostro, quam predicte vxoris nostre sigillis feeimus et voluimus conmuniri. Actum et Datum apud Urenberg, Anno domini Millesimo Trecentesimo, feria quinta post festum beati bartholomei apostoli. ißriginnl im jRünigl. SSairisdjcn Jtridjsardjine. *) Gräfenberg, Königl. Bair. Landgerichtssitz. Vgl. Nr. CCCCXL1. CCCCXL. iisdjnf Cnnrah nnn Cidjstiiht bcutätii nnh nernnllstänhigt hie Statuten h§ tum Ittrggraf Cnnrah htm irniiimm gEgrönhetEn JHiftrs dgalt 30. September 1300. In nomine domini Amen. Chünradus dei gratia Episcopus Ecclesie Eyste- tensis, Vniuersis presentes litteras inspecturis Salutem in domino sempiternam. Officii Pastoralis debitum inter alia nos astringit, ut ea que ad usum Eccle- siasticum ac diuini nominis cultum pertinere noscuntur, nostre promocionis et procuracionis studio reeipiant incrementum. Cum itaque Nobilis vir dominus Chünradus Burchgrauius de Nürenberch Junior, affectum quem habebat ad nostram Ecclesiam in effectum producens, ob remedium anime sue et progeni- torum suorum, de voluntate et assensu felicis recordacionis domini Reymotonis predecessoris nostri, immo ipsius consilio et auxilio mediante, de bonis suis patrimonialibus quoddam Collegium Canonicorum secularium in Nouo apud Ecclesiam in Spalt iniciandum duxerit et fundandum, Cumque Castrum in 272 Abenberch ac Opidum in Spalt cum omnibus attinenciis Ecclesie nostre Eystetensi pro precio reliquerit moderato libere et pacifice possidenda: Nos, voluntatem et propositum eorundem diuinitus inspiratum ampliare volentes, Tenore pre- sencium recognoscimus et constare volumus presentium inspectoribus vniuersis, Quod ad instantiam et peticionem ipsius fundatoris, de consilio et approbacione Tocius Capituli nostri, Ylrici prepositi eiusdem Collegii et aliorum quorum intererat, singula et quebbet statuta, pro dicto Collegio per ipsum dominum Reymotonem in sue fundacionis primordio edita *) et creata, ratificamus et pre- sentibus confirmamus. **) Ceterum, ut circa ipsorum obseruacionem Statutorum adhibeatur in omnibus cum discrecione solercia, per quam ipsi Collegio plena ac debita libertas, que per omnia sibi debetur optata, proueniat: Temeraria successoruin nostrorum audacia et eorum negligentia periculosa, si quam circa huiusmodi, quod absit, habuerint, Extunc penas Statutis memorati domini Reymotonis inclusas ad animum reuocet, ac remedio precaueat oportuno; Verum etiam contemptores siue violatores eorumdem statutorum, ut minus de sua pertinacia valeant gloriari, Hiis sc penis imbuunt, necnon Ecclesiam Eyste- tensem predictam, in sue salutis dispendium, et involuunt scilicet: quod propter pactum et conuencionem habitam cum domino fundatore premisso, qui tarnen plus eterna quam transitoria concupiscit, Ipsum oppidum in Spalt, excepta tantum Ecclesia Veteris Collegii, que ad Ecclesiam Ratisponensem cum suis attinenciis dinoscitur pertinere, Castrum eeiam et oppidum in Abenberch supra- dicta, cum omnibus Juribus et pertinenciis eorundem, liominibus, sev mancipiis, siue militaris, sev wlgaris, aut cuiuscumque Status et condicionis fuerint, cum vniuersis et singulis possessionibus ad ipsa loca spectantibus, Oppidis, Villis, locis et rebus aliis, Molendinis, agris, pratis, ortis, pascuis, Siluis, nemoribus, forestis, piscacionibus, venacionibus, aquis aquarumve decursibus, cultis et incultis, viis, inviis, quesitis et inquirendis, cum omnibus iuribus et iurisdictio- nibus, tarn realibus quam personalibus, pfeodis, inpfeodatis, quo (sie!) nos omnia premissa tenuimus pacifice et tenemus, ad dominum Burchgrauium Fun- datorem Sepedictum titulo proprietatis et dominii, necnon ad magis propinquos sue generacionis et congnacionis, qui pro tempore fuerint, remeabunt et tota- liter deuoluuntur, maxime per quos ipsum Collegium promoueri facultate ampliori valeat et defendi, Non obstantibus aliquibus priuilegiis, concessionibus, consuuetudinibus, prescripcionibus et Statutis, Tamdiu quippe libere ac pleno iure possidenda et suis vsibus, prout placuerit, applicanda, Donec omnia ac vniuersa quomodolibet contra priuilegia et statuta Collegii sepefati acta, siue attemptata, per nos aut nostros, ut premittitur, Successores finaliter reuocantur 35 Bd. II. 273 ac tolluntur penitus cum effectu. In quorum omnimn euidens testimonium et debitam firmitatem, presentem paginam exinde conscribi iussimus, Sigillorum nostri et predicti Capituli, domini Ghünradi Burchgrauii fundatoris ac Ylrici prepositi dicti Collegii, appensionibus fecimus communiri. Nosque Otto Prepo- situs, Gozwinus Decanus et Capitulum Eystetense, Statuta prenotata de nostro expresso consensu recognoscimus esse facta, Sigillum nostrum in eorundem euidenciam hiis litteris appendentes. Actum et Datum in Nürenberch, Anno domini Milesimo Trecentesimo, In Crastino sancti Miclialielis archangeli. iffirigittal im Sättigt Soiriädjcn ficidjäardjinf. Vgl. Jung. Com. Burggr. p. 159, Oetter I. Versuch S. 400, Schütz Corp. IV. p. 162, Falckenstein Urk. u. Zeugn. S. 98 ff. und v. Stillfried Mon. Zoller. (d. a. 1843) I. fine. *) Vgl. Nr. CCCCIV. **) Die hier aus Nr. CCCCXXXVIIL wiederholte Bestimmung wegen Absentirung der Chorherren etc. ist weggelassen. CCCCXLI. 17. October 1300. Ulricus Prepositus novi Collegii Spaltensis recognoscit, quod circa presen- tationem parochie in Greicenberc/i, a Chvnrado Burcgrauio de Nvrenberch acqui- site, statutum in ipsa donatione expressum, ut ad eandem parochiam nulla persona alia, nisi custos collegii Spaltensis posset presentari, tarn per ipsum, quam per quoslibet successores suos inviolabiliter observari debebit. Actum et Datum Eystet, anno 1300, in crastino beati Galli. dDriginnl im Snnigl. 3ßairiarfjrn Kcidjsnrdjinc. Vgl. Nr. CCCCXXXIX. CCCCXLII. Um das Jahr 1300. Otto de Ditenhouen, vicejudex prouincialis domini Fr. Bürgrauii de Nuren- bercli, causam a W. advocato de Dornberch contra Sanctimoniales de Selden- phorten motam reprobat. (Original im Jtönigl. 35airisrjjrti Scirljanrdjhir. Anh. ein Fragment des ältesten Burggräflichen Landgerichts - Siegels. Vgl. Nr. DXVI1I. 274 CCCCXLIII. Friedrich (IV.) von Golles Gnaden Burggraf von Nürnberg übereignet km Hkster Ifeikbrnnn einen Jkjjnten j\\ ünimernkrf. 11. Juli 1301. Nos Fridericus dei gratia Burcgrciiäus de Nvrenberch tenore presenciuin recognoscimus et constare volumus tarn presentibus quam futuris, quod, ad peticionem Wirentonis quondam Officialis in Rosstal, aliquantulam decimam Noualium excultorum pariter et excolendorum iuxta villam Amelratdorf*) quam idem a nobis in feodum tenuit et nunc vendidit Religiosis viris Abbati et Conuentui Monasterii in Halsprvnne, pro tribus libris hallensium, eisdem Religiosis appropriauimus et in biis scriptis liberaliter appropriamus, Renunciantes omni iure et dominio, quod nobis et lieredibus nostris in decima pretactorum noualium eompetebat, vel competere videbatur. In cuius rei testimonium pre- sens scriptum eis dedimus, Anno domini Millesimo CCC primo, V. Idus Julii, sigilli nostri munimine roboratum. iDriginnl im lünigl. Iniriarijm ©cidjaorrjjinc. Anh. ein Fragment des liier abgebildeten, zu Nr. CCCCXLV. gehörigen »Siegels des Burggrafen Friedrich IV. ') Ammerndorf im Königl. Bair. Landger. Cadolzburg. Vgl. Nr. XLVIII. 35* 275 CCCCXLIV. Cnnrnb unn dfartt es (fiiinkn inrggraf unn Hürnkrg eignet km Hfndjstift (Eidjstak einen Jalkn Iteierljnf j\\ <#palt 17. Januar 1302. In nomine clomini Amen. Nos Chvnradus dei gratia burcgraidiis de Nt/rm- berc/i Tenore preseneium profitemur, recognoscimus et constare volumus vniuer- sis presentibus et futnris, quod nos, ad requisicionem et instanciam reuerendi patris et domini Chvnradi Episcopi Ecclesie Eistetensis, mediam partem Curie villicalis in Spalt, quam discretus vir Chvnradus prepositus de Apsperg titulo feodali tenuit et possedit a nobis, quo ad Jus proprietatis et dominii nobis coin- petens in eadem, in ipsum dominum Episcopum et Ecclesiam suam premissam liberaliter transtulimus et perpetuo transferimus per presentes. In cuius testi- monium, presentes sibi dedimus hteras nostri sigilli robore communitas. Actum et datum apud Nr/rmberch, Anno domini MCCCII., XVI. Kai. Februarii. (Original im 2tiinigl. lairisdjtn llridjsartijiuc. Anli. das Siegel Burggraf Conrad's des Frommen, wie bei Nr. CXCVII. Oetter (I. S. 408) und Falckenstein (Cod. dipl. p. 113) haben Beide das falsche Datum duodeeimo Kai. Febr. CCCCXLV. IBnrggraf jFrithridj IV. nnn liinilitrg nerkanft stmt iiittr pi Icn sis an llostcr Jkligtnpfarttn. 7. Februar 1302. Nos Fridericus Burcgrauius de Nvremberch ad noticiam vniuersorum et sin- gulorum, tarn preseneium quam futurorum, inspecturorum presens scriptum, volumus peruenire, quod nos bona in Nvsez, ad nos proprietatis titulo pertinen- cia, tarn in agris, areis, in pratis, quam in nemore attinenti dicto wlgariter Nvsezer IJolcz, siue sint culta sine inculta, requisita vel irrequisita, cum Jure- patronatus Ecclesie in loco dicto zem Erlech, exceptis solum duobus feodis, scilicet prato wlgariter dicto weeze et Curia dicta Spitzlingeshoue, que nostri vasalli ibidem a nobis haetenus habuerunt, vendidimus et sub certo vendicionis titulo presentibus donamus Monasterio Sanctimonialium in Seligenpborten, eo 276 Jure, cum pleno Juris dominio, quo ad nos ex antiquo pertinuerunt, pro Octo- ginta et quinque libris hallensium, perpetue et libere possidenda, Constituentes ipsis fideiussores de euictione et dolo cauendo, secundum terre consuetudinem, videlicet Rvdigerum dictum Branter et Yolkoldum Milites, qui se ad hoc, nostris precibus inclinati, voluntarie receperunt. Huiusmocli autem vendicionis Testes sunt, cum predictis fideiussoribus: Burkardus de vendebach, Arnoldus et Lv- dewicus fratres dicti de Seckendorf, Milites; Otto dictus Muffel, Heinricus Junior Gleczelman, Ciues in Nvrembercli, et quam plures alii fidedigni. vt autem huiusmodi contractus robur obtineat firmitatis, presentes litteras conscribi feci- mus et Sigilli nostri munimine communiri. Datum in Nvrembercli , anno domini Millesimo Trecentesimo secundo, Septimo Idus februarii. (Original im liinigl. Sairisdjtti Scidjäardiinr. Anh. das bei Nr. CCCCXLIII. abgebildete Siegel Burggraf Friedrich's IV. *) Neuses im Königl. Bairisclien Landgericht Schwabach. CCCCXLVI. Inrggraf Jnckidj IV. ükrlnsk beul lodjstift (Bidjkük diittr jn Ifahersbnrf nnb Iriinst. 24. Februar 1302. Nos Fridericus Burggrcivius de Nürnberg tenore praesentium publice pro- fitemur, et ad notitiam horum quorum interest volumus pervenire, quod nos Bona in Iladwarsdorff et Brunst, *) quae apud Dominum Rindesmul quondam Pater noster piae memoriae tali conditione comparavit, quod de iisdem bonis reditus unius librae, vel cujuslibet librae, Rcverendo in Christo Patri ac Domino Episcopo Eystettensis Ecclesiae per XII Bibras Hallenses reemere, contra- dictione qualibet procul mota, dicto Domino Episcopo ad possidendum de- dimus, et recepta principali sorte integraliter dicta bona praesentibus, cum pleno juris Dominio, resignamus, renunciantes omni juris auxilio, quod nobis et haeredibus nostris in dictis bonis competebat, vel competere videbatur. In cuius rei testhnonium, praesentes conscribi fecimus et nostri sigilli munimine roborari. Datum in Carlsburg, Anno Domini MCCII., VI. Kalendas Martii. Falckenstein Cod. dipl. Nordgov. p. 113. ') Helbersdorf und Brünst im Königl. Bair. Landger. Anspach. Vgl. Nr. CV. CCCCXLYII. Burggraf Jtkkidj IV. ucrkatift seiner #d]mester Unna, (irölin nun Hassan, ifer j\\ Skljjkm, IBrcitcnan irnb üestjieiiii, unter km §k\]t\ seiner Mutter Helena imb seines Betters Cnnrat Wir Friderich von gotes gnaden Bvrcgraue von Nvrenberch verriehen oifen- lichen an clisem Briefe, vnd tvn kvnt allen den, di in nv oder hernach sehent, oder horent lesen, daz wir mit gutem rate dv gvt, dv hernach gescriben Stent: in dem Dorf zv Ygkelnheim") ; rechtes kavfes wise gegeben an disem briefe, mit allem rehte daz zv den selben guten gehöret, gesveht vnd vngesveht, ge bawen vnd vngebawen, swie ez geheizen si, vnser lieben Swester, Annen der Grevinne von Nassawe, vnd allen iren erben, als ez vns von vnsern vordem an kvmen ist, zv rechtem eigen ewechchen zv besitzen vnd zv behalten, vnd zv kern nach ir willen, bei irm lebendingem leibe vnd nach ir tode, vrnbe zweihundert phvnt haller, di wir vmbe daz selbe gut von ir enphangen haben, vnd an unsern nvtz gekeret haben. Dar vmbe ver ziehen wir vns vnd alle vnser erben alles des rechtes, daz wir an den selben guten biz her gehabet haben, vnd setzen vnser vorgenanten Swester in rehte gewer der vorgesprochen gute mit disem briefe, vnd geloben ir, daz wir sie der selben gute wem svln nach des Landes recht. Doch hat vns vnser vorgenante swester von rechter liebe daz gelobet: ob wir di selben gut wider kavfen wellen oder mvgen, vmbe als vil haller als wirz ir verkavft haben, daz wir des macht haben von vnser frawen tage zer Liechtmesse der nv liehest was vber zweijar, ie zer Liechtmesse, vierzehen tage der vor oder vierzehen tage der nach, Swen wir wellen; wider kavfen aber wir des gutes nicht in dem zil, oder in den jaren, als vor gesprochen ist, so sol der vorgenant kauf ewechchen, stete vnd gantz bliben. Dis kaufes sint gezvge : vnser lieber veter Cvn- rat der Bvrcgrave von Nvrenberch, Albrecht von Vestenberch, Walther der Drvssezze von Sekendorf, Bvrchart von der awe, Bvrchart von vendebach, Arnolt vnd Lvdewig von Sekendorf, erber Ritter, vnd ander erber gezvge gnvg, di an dem kavfe gewesen sin. Vnd daz dirre kauf ganz, stete vnd vntze- brochen blibe, dar vmbe geben wir vnser vorgenanten swester disen brief, zv 25. August 1302. Vnd in dem dorf zv Breitenawe **) dem dorf ze Westheim ***) - - • ; Vnd in , haben verkavft vnd mit 278 einem rechtem vrkvnde vnd zv einer gezvgnvsse, ver sigelt mit vnserin vncl mit vnser mvterlins, vnd mit vnsers vetern Cvnrades Insigeln, div dar an gehangen sint. vnd wan wir Flene vnd Cvnrot, Bvrcgrevinne vnd Bvrcgrave vo// Nvrenberch, bei disem kavfe gewesen sin, so haben wir, dvrch bete vnsers svns vnd vnsers vetern, des vorgenanten bvrcgraven Frideriches, zv einer gezvg- nvsse dis kaufes, vnser Insigel dar an gehangen. Dirre brief ist gegeben do man zalte von cristes gebvrte Drvzehenhundert Jar, in dem andern iare, an dem nehesten tage nach sente Bartholomes tage. (Original im löitigl. Inirisdjcii Itidjsartjjinc. Anh. das Siegel Burggraf Friedrichs IV. (s. Nr. CCCCXLIII.), das hier abgebildete der verw. Burggräfin Helena und das Burggraf Conrad's des Frommen (s. Nr. CXCVII.). *) I/celheim im Königlich Bairisclien Landgericht Windsheim. — Die Spcciiication der einzelnen Zinsgüter ist hier weggelassen. *') Breitenau im Landger. Anspach. "*) Westheim im Landger. Windsheim. ccccxlviii. 21. October 1302. Chunrad Burggraf zu Nürnberg überlässt einen Hof, zwey Huben und drey Hofstätten zu Niederbraitenbach, *) welche Herr Egon von Pleinvelt von ihm zu Lehn hatte, an das Gotteshaus zu Rebdorf, für einen Jahrtag. v. Freyberg Heg. Boic. V. p. 34. Original fehlt. *) Unter-B reitenlohe im Königl. Bairisclien Landgericht Pleinfeld. 279 CCCCXLIX. 11. November 1302. (Ott von Haslow versetzt biscliolf wernharten von Passov sin uruar datz mautarn, *) mit willen sins Hern des burgraven von Nvrenberch, von dem iz sin leben is, vnd der iz von dem Gotshus ze passav ze lehen hat, vnd mit gutem willen siner Husfrowen frowen Gerdruten vnd sines prüder Chadolts vnd sines svns Heinrichs, vmb vier Hundert pfunt Wienner pfenning, di sin gnedigerHer der Bischolf im dar vf gelihen hat, als di brief sagent di darvber gegeben sint vnder sins hern insigil von Nvrenberch. Geschehen datz wienn, do von Christs purt woren Drivzehn Hundert Jar vnd dar nah in dem andern Jar, an Sand Mertins tak. Mon. Boic. T. XXX. P. 2. p. ]0. ") Mautern. an der Donau, im Oesterreich. Kreise ob dem Wiener Walde. Vgl. Nr. CCCX. und Nr. CCCCLXIV. CCCCL. Itirggraf Cmirab kr irnminr tum lürnkrg xinb srinc #titialjlin Hgtres stiften, (ii iljrctu dcclgcrütjie ki'm Inm jn Bamberg, itjrc Einstellte in kr Üjnfmark iärtjj. 2. Februar 1303. In dem namen des Vaters vnd des Svns vnd des Heiligen Geistes. Amen. Daz vber geschehniv dink kein irrsal oder kein trvbsal hin nach ieman Wider- varn mege, ist dvrft, daz man neme Vestnunge von erberr gvter getzivgschaft vnd von schläft. Vnd darvmb veriehe wir Chvnrat der alt Buregrave von Nvm- berch vnd vnser liebiv hausfrowe, frowe Agnes, an disem gegenwertigen Brief, Daz wir mit gvter betrahtnusse vnd mit gvtem rate, lavterlich durh got vnd vnser vnd vnserr kinde vnd aller vnser fordern sei heil, ledic gesaget haben vnd geben mit gvtem willen, vnd opfern dem lieben herren keyser Heinriche vnd der heiligen frowen sant Kvnegvnde tze Babebenberch (sie!) auf ir Iicder altare, Nach vnser beder töde, die manschaft vnd die fogteie die wir hteten (sie!) tze Fvrte in der selben hofmark, mit so getanem gelte als her nach geschriben ist. Ditz hab wir aveh getan mit vnsers lieben herren hant Pisschof Levpoldes, der der vorgesprochen manschaft lehen herre ist, vnd der sie geeigent hat 280 herren Johan TVmbrobest tze Babenberch vnd avch dem selben Capitel vnd korherren gemeincliche, Also bescbeidenlich, daz daz vorgnant Capitel vnd die Korherren mit sampt den Yicarien vnser sei ewiclic.lien da von gedenken svln, als hie geschriben ist, Elliv jär driv jartzeit mit dreien sibenten, vnd mit dreien dreizigsten. Des ersten svln si vnser selbes vnd vnserr wirtin frowcn Agneten Jarzeit hegen, als sie gevallent, mit sampt den dreien sibenten vnd mit dreien dreizigsten. Vnd dar nach vnserr Veter vnd vnserr Mvter vnd aller vnser fordern seligen Jartzeit svln si hegen tze sant Peters vnd sant Pavls messe, eines tages vor oder nach, swie ez sich denne fvget, Vnd avch also mit sampt den sibenten vnd mit den dreizigsten. Vnd darvmb haben wir gemachet vnd geschaffet, tze; gebdn vnd tze dienen ewicliche dem offt gesprochen Capitel vnd den korherren, vnd avch den Vicarien gemeinclich, elliv Jär ie tzv ieglicher der vorgnanten dreien iartzeiten, svnderliclie ie tzv der jartzit sehs phvnt haller, Vnd ie tzv dem sibenten svnderlich driv phvnt haller, Vnd auch tzv den dreizigsten svnder- lich driv phvnt haller. So haben wir avch gealite, daz man ditz gvt geben sol niwer den korherren vnd den Vicarien gemeincliche mit einander, die da gegenwertig sint an dem gotes dienst, da man div driv forgnanten Jartzit beget mit sampt den sibenten vnd avch den dreizigsten, vnd anders niemen. Daz sint div gvt vnd avch die levt die daz vorgnant selgret dient vnd gebent ewicliche an Phenningen vnd avch an Korn. *) Daz disiv vor geschribniv sache vnd gedinge vnd gesetzt allez stet vnd vntzebrochen bedenthalbe beleihe, des gebe wir den e gesprochen Korheren vnd Kapitel gemeincliche, tzv einer getzivknvsse vnd tzv einer Sicherheit, disen gegenwertigen Brief, gefestent vnd versigelt mit vnserm vnd vnserr Wirtin Insigel, div bediv dar an hangent. Diser Brief wart gegeben do vergangen waren von Cristes gebvrt Tavsent Jär Drivtzehen hvn- clert Jär in dem Dritten, An vnser Frowen tag tze Liehtmesse. (Original im 3Riinigl. SSair. Icidjanrdjinc. Anh. die Siegel Burggraf Conrad's des Frommen und seiner Gemahlin. Dies ist das vielberufene, in den Brandenburg -Bambergischen Territorial -Streitigkeiten, Bambergischer Seits producirte, Brandenburgischer Seits aber beharrlich für untergeschoben, oder wenigstens für interpolirt erklärte, Document. Vgl. das Facsimile in der 1774 erschienenen Bambergischen Gegendeduction wegen Fürth, Beilage 66. Abdrücke : bei Octter I. Versuch S. 408 IT.: in der 1771 erschienenen Brandenburgischen Abhandlung über Fürth, Beil. 34; in Saueracker's Geschichte von Fürth Th. I. S. 117 ff. etc. Vgl. Nr. CCCCLNIX. u. Nr. DIV. und das Ankunftsbuch in Höfler's Frank. Studien S. 33 fg. ') Das liier weggelassene Zinsregister weicht nicht bloss in Sprache, sondern auch seinem Inhalte nach, wesentlich ab von dem in der, Seitens Brandenburgs producirten, Urkunde vom Jahre 1307. 36 Bd. II. 281 CCCCLL Burggraf jFrirbrid] gestattet km Jnljann nun Sapell, sein ICejjngnt ikttelkrf seiner lansfran als ünrgengak ansprachen. 2. Mai 1303. Wir Friderich Burkgraf van Nuerenbercli, verleben vnd tuen chunt allen den di disen brief an sehent, lesent, oder horent lesen, di nv lebent vnd her nach chvmftig sint, daz Johans, liern viridis Svn van Chappellen, daz Dorf ze Steteindorf, daz van vns sein lehen ist, vnd swaz dar zve gehöret, gesetzet hat siner hausvrawen vravn Chvnigunden, hern Eberhartes Tohter van walse, ze rehter Morgengab, vmb Siben hundert pfunt wienner plienning, als des Landes reht ist vnd gewonhait ze Österlich; vnd ist div Satzung vber di vorgenanten Morgengab geschehen mit vnser liant vnd mitvnsenn gueten willen, vnd haben auch di selben Satzung der vorgenanten vravn Chvnigunden gesaut bei hern Eberharten van walse, irem vater. vnd daz div Satzung staet vnd vnzerbrochen beleihe, dar vmb so geben wir der vorgeschriben vravn Chvnigunden vnsern brief ze einem vrehunde dar vber, geuestent vnd bestaetigt mit vnserin hangenden Insigel. Der brief ist gegeben ze franchenfürt, nach Ivristes geburt dreutzehen hundert iar vnd dar nach in dem dritten dar, des nächsten tages, nach Sand Phylipps tag. dDriginol im E. 1. Ifana- mib J>tnntscirrjjiuc }tt H3itn. Das Siegel ist abgerissen. Vgl. Nr. CCCC1I. CCCCLII. Inrggrof JFriebrid] IV. nun lürnkrg eignet km lentsijjnrkn (ßiiter pi (Dkr-MiLwing. 24. August 1303. Ich Finderich von gotes gnaden Burgraue von Nurenberc, tvn kvnt vnd vergihe allen den, die disen brief sehen oder hören, Daz ich durch got vnd durch miner sele heil vnd aller miner vordem, vnd auch durch bet Albrehtes von Tanne, Jordans svn, vnd aller siner geswisterid, alles daz gut ze obern 282 Mezzingen,*) clas mir vnd allen minen vordem zu gehöret mit rehter eigensehaft, daz der selbe Albreht vnd sine geswisterid vnd alle ir vordem von vns ze leben gehabt haben bis her, das selbe gut alles, gesuoclit vnd vngesuocht, mit allem dem rehte, als ez mine vordem an mich braht haben, gibe ich vnd ban geben den brüdern des Ordens sant Marien des Tütschenliuses ze Mezzingen zü rehtem eigen ze haben vnd ze niezzen, vnd ewiclich ze besitzen; Vnd gelobe vnd ge- heizze, in daz selbe gut ze vertigen vor aller anspräche, nach des landes reht vnd gewonlieit. Dar vmme zü einem warn vrkvnde, das ditz alles vest vnd stete blibe, so ban ich in disen brief geben, gevestent mit minen insigel. Des sint gezivge : min veter Cvnrat cler Burgraue von Nürenberc, Burebart von Ven- debach, Rvdiger von Brant, Arnolt vnd Lutz von Seckendorf, Volkolt von Tanne, Dietrich von Willehalmsdorf, bruder Marquart von Mezzingen Commentvre ze Marburc, brüder Rvdiger der Rauptesch Commentvre ze Ellingen, brüder Dietrich der G-rüel Commentvre ze Nürenberc, vnd ander ersam lüte. Ditz gesebaeb nach vnsers berren geburt Tusent iare Drivhundert iare vnd in dem dritten iare, an sant Bartbolomeus tac. (ßrigitiol im Königl. Kairisrijm Ktirjjsnrrjjiur. Anli. clas Siegel Burggraf Friedrich's IV., wie bei Nr. CCCCXLIII. ') Ober -Müssing im Königl. Bair. Landgericht Beilngries. CCCCLIIl. 25. September 1303. Amicabilis compositio inter Johannem Prepositum majoris ecclesie Ba- benbergensis et abbatissam et conventum Ordinis sanete Cläre extra muros Nurenberch, super bonis quibusdam in Fürte*) et in Sweinowe,**) quorum bonorum advocatiain predictus Jobannes a dictis dominabus redemit, quia eisdem dominabus eadem advocatia per nobilem virum dominum Chonradum Bur- grauium de Nurenberch fuerat titulo pignoris obligata. Datum et actum anno 1303, feria IV., ante diem Michaelis. Ussermann Episc. Bamberg. Cod. dipl. p. 185. *) Stadt Fürth. ") Schiceinau im Königl. Bairisclien Landgericht Schwabacli. 3G" 283 CCCCLIY. 9. October 1303. Burggraf Friedrich zu Nürnberg bekennt, im Fall sein Schwager Graf Emich von Nassau und Anna, seine eheliche Hausfrau, seine — des Burggrafen — Schwester, ihn um Erbtheil ansprechen würden, dass er ihnen alsdann unverzüglich Rechtens pflegen wolle, und im Fall sie Erbtheil in Rechten erhalten würden, so wolle er ihnen tausend Mark Silbers vortheilen, und in dem andern Erbe gleiche Thcile geben. Gegeben an St. Dyonisientag 1303. jlrltimkn - fotract bei Wenck Hess. Landesgesch. Bd. I., Urkundenbucli S. 241. Original fehlt. CCCCLV. Um das Jahr 1303. Emicho comes de Nassowe et Anna conjux sua, filia quondam Friderici burggravii de Nurenberg, homines monasterii in Halsprunne, in villa Volkar- schawe residentes, a jurisdictione quam habent in oppido Swabach et in Castro Camerstcin, ab Alberto Romanorum rege sibi obligatis, seu a judicio ter in anno in Swabach faciendo, absolvunt. Ins km (!5apisllmd)f ks Klastcrs Sjcilsbruiin. Ohne Datum. CCCCLVI. Inrggraf Jrickidj IV. ocdcijjt Ünlktriibntf. 12. November 1303. Wier Fridereich pvrchgraf ze Nvernberg veriehen an disem brief vncl tven chvnt allen levten, die in an selient oder hörnt lesen, die nv lebent vnd die her nach chvnftich sint, Daz zv vns ist chomen Her Dietreich von wolfgers- dorf, vnd vro peters, Hern vlreiches havsvrawe weilent von wolfgersdorf, vnd habent vns des gebeten, daz wier ellev div Lehen div si baidev von vns habent da ze wolfgersdorf , *) an dem havse vnd an allem dem daz dar zve gehöret, 284 besvecht vnd vnbesvecht, haben verlihen recht vnd redeleich Hermannen des vorgenanten Hern Dietreiches svn von wolfgersdorf, der der vorgenanten vron petersen Eninchel ist, also mit beschaidener rede : Swenne der vorgenant Her Dietreich nicht enist vnd div vorgenant vro peters, so svl daz vorgenant verlihen gvet nach ier baider tode des vorgenanten Hermannes von vns rechtez Lehen sein; vnd ob der selbe Herman ververt ane Erwen, so svl ez gentzleichen Inn wider erwen avf anderew des vorgenanten Hern Dietreiches chint, div er nv fvrbaz bei seinen chonen E leicher dinge gewinnet. Vnd dar vber, daz div vorgeschriben rede stet bleibe vnd vnzebrochen, so geb wier in diesen brief, zv einem vrchvnde vnd zv einer ewigen Sicherheit dieser sache verschriben vnd versigelt mit vnserm hangvnden insigel. Der brief ist gegeben ze wienne des nechsten Eritages nach sant Merteins tage, Do von Christes gebverte waren ergangen Drevzehen hvndert iar vnd dar nach in dem dritten Jure. tfDrigitml im -R. iE. ifaua- tinii Jitnatsnrrljiuc fit ilticti. Das Burggräfliche Siegel (siehe bei Nr. CCCCXLI1I.) hängt an. Vgl. Nr. CCCCXX1. *) Wölkersdorf im Oesterr. Viertel Unter - Manhardsherg. CCCCLVII. lisdjDf fnkcon nnn iüiir)[mrg ncrlriljt km Burggrafen irititridi IV. kt iMskrgisdp dtifclcljtn bei lairentlj. 20. März 1304. Andreas dei gratia Episcopus Ilerbipolensis, Inspectoribus presentiuin Re- cognoscimus publice vniuersis, quod nos, Nobilem Fridericum de Nüremberg Burcgrauium nostre Ecclesie obsequiis allicere cupientes, vniuersa et singula leoda, nobis et Ecclesie nostre predicte per mortem virorum Nobilium Cunradi et Brunonis de Wolsperg circa Opidum Beirrute vacantia, contulimus et conferi- mus in liiis scriptis, Inuestientes [ipsum] *) rite et rationabiliter de eisdem. In quorum premissorum testimonium, hoc scriptum sibi dedimus nostri sigilli pa- trocinio roboratum. Datum apud Nüremberg, Anno domini MCCCIIIL, XIII. Ka- lendas Aprilis, Pontificatus nostri Anno primo. Original im -Röntgt Iktr. itidjsnrtjjiuc. Bei Schütz Corp. IV. p. 185 irrig unter dem Jahre 1314. ') Die hier im Pergament befindliche Lücke ist von späterer Hand ausgefüllt. 285 CCCCLYIII. Ittrggraf Cnnratr kr iroimiir iintt seine (ieinaljlin ügtiB5 sdjenkn einen Inf bei Itiirnkrg an bns Sentsdjnrbcnsjians jn Birnskrg. 7. Mai 1304. Wir Cliunrat der Burgraf von Nurenberch, tun chunt vnd veriehen offen- lichen an disem gagenbvrtigen brif allen den, die in sehent, lesent oder hörent lesen, Daz wir durch vnserr sei hail, mit guter vorbetrahtung vnd gewizzen, haben gegeben vnser frawen zv einem Almusen, vnd den brudern vnd dem Haus ze Virnsperch, vnsern Hof de da gelegen ist auzzwenndikt der maur ze Nurenberch, bi dem Spital, mit gesambter liant vnserr üben hausfrawen frawen Agnesen, vnd mit vnser sal leut haut, mit den er vns gesalt wart — Hern Sei- frides des Ebners, Chunrades des Katerbeken des alten vnd Chunrades des Katerbechen des jungen, burger ze Nurenberch — reht vnd redlich ze rehtem aygen, mit allem rehtt ewichlich vnd ledichlich zv versprechen an allen steten vnd zv besitzen; mit so getaner beschaidenhait, daz wir in alle iar von dem selben hof geben schuln zv zinnse zwai phunt wachses, die weil wir vnd vnser Ihausfrawe frawe Agnes leben. Auch schol man wizzen, daz die vorgenanten bruder nah vnser baider tode den vor genanten Hof verbawen schuln an ein Erlich Münster ze Virnsperch vnd swes dem selben Haus not ist ze bawen; vnd wolten awer si den hof behalten vnd niht verchauffen, so schuln si fünf hundert phunt haller an des selben hofs stat verbawen, reht als hie uor gesprochen ist, oder anders gutes des si zerat werdent, daz als teur si als der hof. vnd wer daz, daz wir hernach ilit anders zerat wurden ze schaffen vnd ze tunne mit dem selben hof, mer dann den baw, des schul wir wol gewalt haben ze tunne oder zelazzen, an alle liindrung. Auch ist daz zewizzen: ob wir oder vnser Haus- frawe vor vnserm tode durch vnsern nutz den offt gesprochen hof verchauffen wolten vmb plienning, vnd die phenning an vnsern nutz legen wolten, daz wir des vollen gewalt schuln haben, an alle Widerrede, also daz vns die vor genanten bruder vnd der Orden daran niht hindern schuln, noch irren mit dehai- nerslahtt sache. Daz ditz dinch also stet vnd wor vnd vnzerbrochen si vnd beleihe, des liab wir in disen brif gegeben vnd zv einem vrkünde versigelt vnd bevestent mit vnser baider Insigel. Des sint gezeuge: bruder Herdegen der Spitalmeister, bruder Chunrat der Keiner, Der reich Hainrich, Fridrich der 286 Holzschuher, Ott der Muffel, burger ze Nürenberch, ynd anderr genüge. Ditz ist gc schehen do von Cristes geburtt waren Tausent Jar vnd dreu Hundert iar vnd in dem Vierden iar, an dem Auffertt tage. dDrigittal im Kötiigl. lairisdjm Icidjsardiiut. Die beiden Burggräflichen Siegel hängen an (wie bei Nr. CCCCXXXI1.). CCCCLIX. 25. Mai 1304. Conradus Pfunzenarius, miles germanus in eivitate Nürnberg, cum con- sensu Domini sui Eystettensis Episcopi, recompensat feuda in Theuffenbach cum bonis suis in Oedenberg. In cujus rei testimonium litteras dat, Sigiilo Do- mini fratris Burggravii de Nürnberg roboratas. Datum et Actum anno MCCCIV., in die B. Urbani. v. Falckenstein Cod. dipl. p. 120 sq. CCCCLX. 11. Juli 1304. Clmnradus et Burchardus fratres dicti de Seckendorf, lilii Burchardi militis dicti in der Aw, monasterio in Halsprunne vendunt curiam sitam in Westhagen, sub Sigiilo Nobilis viri domini sui Friderici Burggrouii de Nuremberch. Datum anno MCCCIV., V. Idus Julii. (Original im IRönigl. jBairisdjtn älrirjjsatdjiut. Das Burggräfl. Siegel hängt an. CCCCLXl. 7. April 1305. Cliunradus Episcopus Ecclesie Eystetensis Capitulo suo nomine testamenti legat duas curias aput villam Ilabsprunne*) consitutas, admensam suamEpisco- palem spectantes, quarum unam a viro spectabili bone memorie quondam Geb- hardo Comite de Hirzperch, reliquam vero a nobili viro domino Chunrcido Purg- grario de Nürenberch titulo proprietatis jampridem conquisivit. Actum et datum anno MCCCV., VII. Idus Aprilis. dDriginal im -Königl. 3Sairisrijcn Jtcirtianrdjioc. Vgl. Freyberg Reg. Boic. V. 81. ') Uagsbrunn, auch Höfen genannt, im Königl. Bairisehen Landgericht Pleinfeld. 287 CCCCLXII. Burggraf Jririiridj IV. mm liirntirrg ürlctjut kn mm BtstBnkrg mit Einigen Icnlirnitycljntni. 10. April 1305. Nos Fridericus Burggrauius de Neurenberk, tenore presenciuin publice pro- fitemur, quod nos strennuo viro alberto de Yestenberk decinxas noualium, cul- tas et eolendas, in loco dicto Kinplat, in loco dicto hartungslit et inloco dicto herratsrod feodali tytulo contulimus et conferimus in hiis scriptis. In cuius rei testimonium presentes sibi dedimus nostri sigilli munimine roboratas. Datum anno domini MCCC quinto, In vigilia palmarum. (Drigitml im -König!. latrisrjjrii ©cicjjsnrdjinr. Anhängend das Burggräfliche Siegel, wie bei Nr. CCCCXLIII. CCCCLXIII. 8. Januar 130G. Albertus Miles de Yestenberch, cum conjuge, accedente consensu libero- ruin suorum, possessiones suas in villa Haslach vendunt Abbati et Conventui Monasterii in Halsprunne, ordinis Cysterciensis, atque lmjusmodi negotii fide- jussores constituunt: Albertum de Leonrode , Chunradum Pfinzinch, milites; Heinricum de Brukberg, G. de Yestenberch, dictum Höruf de Sekendorf, Chunradum dictum Yiehtlin, civem in Nurenberch, qui sub sigillo Nobilis viri Dömini Friderici Burcgrauii de Nurenberch, cum sigillo proprio eareant, ad rerum pre- dictarum observantiam in solidum se obhgant. Datum et Actum in Halsprunne, anno MCCCVI., YI. Idus Januarii. Sita btm dDDpnlhndjt k5 Ilustcrs lirilsbronn. 288 CCCCLXIV. Burggraf Jntkidj IV. nun liirnkrg bclclint kn nun Balte mit km ütrfatjr gt Mnntcrn. 19. April 130G. Wir Friderich von gotes gnaden Buregraue von Nwrenberch, veriehen offen- liche an disem briefe vnde kvnden allen den di in sehent oder hoerent lesen, Daz wir dem erberen manne Eberharte von waltse vnde sinen Ri nden ynde sinen erben, durh di dienste di er vns hat getan vnde tvn sol, haben verlihen vnde verlihen an disem brieue, ze rehtem lehenne, di mite vnn daz vruar ze mvtern, div vns ledic sint worden von dez erberen mann es tode heren Otten seligen von haslawe, mit allem dem nvtze vnde mit allem dem rehte, alse der selbe von haslawe vnde sine vorderen di selben invte vnde daz selbe vruar von vnseren vorderen vnde von vns vnz her hant gehabet, vnde, daz daz also steite belibe vnde vnzerbrochen, dar vber geben wir disen brief geschriben vnde ver insigelt mit vnser selbes insigel, daz dar an hanget, diser brief ist gegeben ze Nwrenberch, do man zalt von Gotes gebwrte drivzehen hundert jar vnde dar nah in dem sehsten jare, an dem nehesten mantage vor Sante Georgen tage. (Original im 3Ü. H. Mnns - nnb #tootsnrdjinc jit Wim. Das Burggräfliche Siegel (wie bei Nr. CCCCXLIII.) hängt an. Vgl. Nr. CCCCXLIX. u. CCCCLXXIII. CCCCLXV. Die nnm IBcrgt nerkotiftn an Burggraf Jnckidj nun lörnkrg bit Beste Berg ttnii dBiiter gi Hirnkrf. 29. April 1306. Ich Heinrich von dem Berge vnde ver Peterse mein Eliche Hausfrawe, vnde Heinrich vnser heider svn, veriehen gemeinlichen allev drev Olfenlichen an disem Brieve, allen den die in sehent oder Hörent lesen, die nv lebent, oder Hernach Kvnftik werdent, Daz wir, mit eime gemeinem rate vnserre besten frivnde, vnser Burch den Bereit*) vnd daz Holtz daz dar zv gehöret, vnd den Bavhof der dar zv höret, mit sehne rechte alse er beweiset wart dem Hoerufe 37 Bd. II. 289 vnd anderen die dar zv gesendet wrden, vnd die wise ze Gygershofe vnd die wise ze Stockech, als ez von alter allez dar zv gehöret hat; Vnd in dem Dorfe zv Zirndorf *) dev gvt die hernach gescriben Stent, Daz ist der Bvlin lehen, Der Forsterin lehen, des vischers Lehen, Des scribers Lehen, Die Mvl, Der Stuberauchin Hofestat, Des Nestes Hofestat, Der Morserin Hofestat, Ileinriches des webers Hofestat, Des Mvrringes Ilofestat, die Esmitten, mit ir alten Ilofe- stat, Die Badestuben vnd der Ganserinne Hofestat, mit allem dem rechte daz ze der vorgenanten Burch vnd zv den vorgenanten guten allen gehöret, swie ez geheizen sei, ez sei gesuchet oder vngesuchet, an alleine daz man eweclichen dem pharrer, der danne singet vnd der pharre phliget ze Zirndorf, vz dem vorgenanten Holtz sol geben ie ze viertzehen tagen ein fuder Iloltzes, daz ie von alter sein recht ist gewesen: haben verkauft vnserm Herren Burcgraven Fride- riche von Nuremberch vnd seinen erben, mit allem dem rechte, als wir die selben Burch vnd die selben gvt biz her von im gehabt haben ze rechtem lehen, vmbe Viertzehendehalphvndert phvnt haller vnd vmbe zwei phvnt haller, eweclichen ze besitzene, vnd ze Loesene von dem Reichen Heinriche, einem Burgere von Nvremberch, vnd von seinen erben, dem ez phandes stet mit anderm vnserm gute, daz vns auch da mit ledeg wirt, vmbe die vorgenanten haller; vnd gebenz im also, daz wir, noch vnser Erben, nimmer dehein recht in er dar an sullen gehaben, noch dehein Ansprache, weder vor geistlichem geriechte, noch vor werltlichem. Wir veriehen auch, daz wir im, vmbe die vorgenanten Haller, zv den vorgenanten guten noch sullen bewisen zwei phvnt haller gulte, oder daz wir im als vil haller da für geben, als ez an dem vorderem Kavfe gezevhet, vnd die wal sol an vns sten. Wir sullen im auch noch dar zv gelten Nevn phvnt haller. Wir haben im auch gelobet, ob wir anders vnsers gutes icht verkaufen wellen, oder versetzen, ez sei ze Jaren, oder eweclichen, swenne daz sei datz Aspach, oder ze Zirndorf, oder ze Tanbach, oder ze Brvnspach, oder die wiesen ze dem wiedach, daz wir im daz vor allen levten sullen bieten, ie ein phvnt haller gulte Eigens vmbe fivntzehen phvnt haller, vnd ein phvnt haller gulte lehens vmbe viertzendehalpphvnt haller, an alleine swaz vnser alte Vrawe ver Adelheit von dem Berge hat, swa daz leit, do sol sie mite schaffen swaz ihr füget, also sullen auch wir tvn mit den selben guten swaz wir wellen, swenne sie vns an gevallent. Er sol auch des selben kaufes oder der selben satzvnge, swenne ez ze schulden kvmet, iegliches gutes nach der zeit so wir ez im an gebieten vrist haben vier wochen, an geverde; wil er ez danne, oder sine erben, nicht kaufen, oder dar auf liehen, als vorgesprochen ist, so sullen wir vnd vnserre Erben ez wenden vnd keren swar wir wellen, Also doch, daz er seine manschaft dar an nich Verliese. Wir sullen in auch der selben Bürge 290 mit den vorgenanten guten weren nach des Landes recht, Vnd haben im dar vmbe ze bürgen gesatzt den erbern Yrien Hern Hadamar von Laberen, Den erbern Dienstman Herdegen von Grindelach, Cvnraden den Schencken von Reichenecke, Cvnraden vnd Heinrichen von Erenvels, die durch vnser bet daz gelobet hant: ob im der vor genanten gut deheinez ansprecheck wrde, in der vrist die wil wir ez im durch recht rechtvertegen solten, ob wir des nicht enteten, so sullen sie ze Nvremberch, swenne sie gemant werdent, an geverde in varn, vnd auf unser schaden da als lange leisten, biz wir es im gar vnd gentzlichen gerechtvertegen. Des sint gezvge: vnser Herre Buregrave Cvnrad von Nvremberch, Her Rudeger von dem Brantlie, Her Wolferam von Gyssen- dorf, Her Burchart, Her arnolt vnd Her Ludewich von Seckendorf, Her volkolt von Tanne vnd Her Dietliericli von Wilhelmstorf, die erbern Ritter; Her Cvnrat der Eseler Schultheize, Her Cvnrat Viechtlin, Her Friderich der Holtzschuher vnd Her Heinrich der Stromaier, erbere Burger von Nvremberch, vnd andere levte genvge. Ynde daz daz also stete belibe, dar vmbe geben wir disen brief ver sigelt mit vnsers vorgenanten Herren Burcgraven Cvnrades von Nvremberch vnd Hern Heinriehes von Erenvels, vnd mit mein selbes Heinriches von dem Berge Insigeln, dev allev drev dar an hangent. Diser brief ist gegeben ze Nvremberch, do man zalte von gotes geburte Drevzehenhvndert Jar vnd dar nach in dem Sechstem Jare, an dem neliestem vrietage vor sante walpurge tage. (ßriginnl im liinigl. Bairisdira Jtcidjsnrdiiuc. Das Burggräfl. Siegel ist abgängig. ') Burg Berg, an Stelle des jetzigen Weilers Altenberg unweit Nürnberg. Vgl. Nr. CCXCIY. ") Zirndorf im Königl. Bair. Landger. Nürnberg. CCCCLXYl. ittrgpf inekidi IV. unn liirnlitrg hanft unii kn JFärtsdjcn tum €Jjnraatt bic tjerrsrijaft Cjurnan, itnb giebt sie icnsrlbcn )ti Isljn. 25. Juni 1307. Wir Friclerich von Gotes geraden Bvrgraf von Nvrenberch, veriehen olfen- licli an disem brief allen den die in sehent oder horent lesen, Daz wir haben gechoufft vmbe Hern Albreht den alten Vortschen vnd vmbe Hern Albreht sinen svn von Tvrnowe, ir Bvrch Tvrnowe,*) vnd alle ir Manscliaft, allev ir Holtzer, alle ir Bovmgarten, alle irWisen, allev ir Yischwazzer, alle ir Ekker, alle ir 37" 291 Eigenev levt, vnd Gemainiich swaz ze cler selben Bvrch gehöret, daz vnz her ze rehter gvlte niht chomen ist, ez sei besvcht oder vnbesvcht, swie ez geheiz- zen sei, vns vnd vnsern Erben ewichlich ze besitzen, mit allem dem reht, als si ez her braht habent, ez sei ledich oder versetzet, vnd haben daz getan mit so- gfetaner bescheidenheit: Daz Friderich von Nankenrevt vnd Arnolt von Secken- dorf von vnsern wegen, vnd Heinrich von Blassenberch vnd Heinrich von Wirsberch von iren wegen, vnd Otte von Avfseze an eines vbermannes stat, vf iren ait svlen schätzen dev vorgenanten Bvrch vnd dev vorgenanten gvt allev sampt, wes si wol wert sin; vnd swie si danne gealit werdent, des svlen si A r ns absiahen ie den Dritten phenninch, vnd dar vmbe gebe wir in vnser Bvrch, den Berge, mit Holtze, mit Ekkern, mit Wisen vnd mit Weide, vnd Gemainiich swaz dar zv gehöret, swie ez geheizzen si, ez si besvcht oder vnbesvcht, in vnd iren Erben, ze reliten leben von vns ewichlich vnd von vnsern Erben ze besitzen. Wir geloben in avch, daz wir die selben Bvrch mit dem selben gvte svlen leihen des Jungen Vortschen elicher Hovsvrowen, vnd iren Erben die si mit einander habent, oder noch gewinnent, vnd dar zv zwein Erbern mannen, swenne si vns sint ermant. Ez svlen ovch die vorgenanten fvnf man den Berge, mit dem gvte daz dar zv genant ist, schätzen vf iren ait, wes si wol wert sin, vnd swaz wir danne rehter rechnvnge den Vortschen schvldich beliben, daz svle wir in widerlegen mit anderem gvte; daz selbe svlen si vns ovch tvn, ob si vns schvldich werdent an der selben rechnvnge. Wer aber daz, daz der selben fvnf manne vns ettelicher dar an abgienge, So svle wir mit gemainem rat einen andern Erbern man an des selben stat nemen. Wir haben ovch gechoufft vmbe die selben Vortschen dar zv allez ir ander gvt, ez sei Eigen oder Lehen, ez sei versetzet oder ledich, an dem versetzten allez ir reht, Swa si ligent oder swie si gehaizzen sint, Ein phvnt gvlte Eigens vmbe fvnfzehen phvnt, vnd ie ein phvnt gvlte Lehens vmbe zehen phvnt; vnd dar an svlen si vns aber ie daz Dritte teil lazen varen, vnd swaz wir in danne nach der rechnvnge schvldich beliben, da fvr svle wir in geben vnserev gvt bei dem Berge oder swa si ligent der si gerne genement, ie Ein phvnt gvlte Eigens fvr fvnfzehen phvnt, vnd Ein phvnt gvlte Lehens fvr zehen phvnt, vnd dev wal stet an in. Ist aber, daz si der selben gvt niht nemen wellent, swaz wir in danne phenninge da fvr schvldich beliben, daz stet an den fvnf mannen, wenne wir in die geben svlen, vnd des svlen si vns den Dritten phenninch absiahen. Wir geloben in ovch an der selben schvlde vf rehte rechnvnge ze geben, an dem Obersten tage der nv schierst chvmt Vier Hvndcrt phvnt haller, vnd dar nach von vnser vrowen tag ze der Lichtmesse vber Ein Jar Sechs Ilvndert phvnt haller. Des sint vnser pvrgen worden : vnser vetter Burgraf Chunrat, vnser Oheim Graf Friderich von 292 Trvhendingen, Rvdger von Branth, Friderich von Nankenrevt, Burchart von der Owe, Yolkolt von Tanne, Ludweich von Sekendorf, Gvtende vnd Hörvfe sin brvder; Also bescheidenlich: ist daz, daz wir in der vorgenanten irre phen- ninge, vnd ovch ze den tagen die vor benant sint, niht engeben, so svlen vnser pvrgen alle, swanne si von der Yortschen einem, oder von dem Chunrat Weig- lin, oder von dem Chunrat Grafen, Burgern von Nurenberg, einem, den wir ovch gelobt haben, dar vmbe gemant werdent, ze Nurenberch in varen; die svlen in dar vmbe laisten also lange, vnz wir si ir plienninge genzlich vnd gar verrihten; Danne vnser vetter Burgraf Chunrat vnd vnser Oheim Graf Friderich von Trvhendingen, die zwen svlen ander an ir stat legen ze laisten, ob ez ze schvlden chvmt, vnd swelher der einer vns vrist gibt, daz svlen die andern drei stet haben. Man sol vns ovch Tvrnowe antwurten, vnd dev gvt dev wir dar zv gechovfft haben antwurten, swenne wir in den Berge mit allem rehte in geant- wurt haben. So svlen vns ovch der Bürge Tvrnowe vnd der gvte, dev wir gechovfft haben, weren, so si aller beste mvgen an iren schaden, Svnderlich dev Lehen ze leihen vnsern levten, swern wir si lieizzen, vnd zetragen vns von iren herren, vnz daz si vns gar gevertigt werdent nach vnserm willen. Si habent vns ovch gelobt: ob in der Berch oder dev gvt dev dar zv gehorent, dev wir in gegeben haben, veil werdent, Daz si vns oder vnser Erben dev anbieten svlen vor allen levten, vnd si vns vercliovffen, vmb als vil haller als wir si in ver- chovfft haben, vnd svlen si vns dar nach ein vrist geben Ein ganzez Jar vmbe die selben haller, als wir si in vergewissen; Wolt aber wir oder vnser Erben den Berg vnd dev gvt danne niht wider chouffen; So svlen si in danne vercliovffen swem si wellent, der in von vns ze Lehen enphahen welle, Daz wir oder vnser Erben vnser Manschaft dar an iht Verliesen. Habent aber si danne an dem Berge iht verbowen mit Stainwerche, Daz svle wir in widerlegen, nach der vorgenanten fvnf manne schatzvnge, ob wir si gehaben mvgen. Mvge wir aber ir niht gehaben, so neme wir fvnf ander Erber man dar zv an ir stat mit gemainem rat. Ist ovch, daz si der andern gvt, der wir in gegeben haben ze widerlegvnge anderswa danne ze dem Berge, deheinz vercliovffen wellent, Daz sol steh an den vorgenanten fvnf mannen, weder si vns dev oder vnser Erben des ersten svlen an bieten, oder niht, in dem rehten als dev gvt ze dem Berge. Vnd daz diser Chovff vor der Liehtmesse vierzelien tage, oder dar nach in vier- zehen tagen die nv nadist chvmt, oder hie zwischen der Liehtmesse, swenne ez geschehe, volfvrt werde vnd niht abge, Dar vmbe so setze wir in Tovsent phvnt haller ze affterwette, vnd haben in die verbvrget mit den vorgenanten vnsern pvrgen, die an disem brief mit namen Stent. Si habent vns ovch Tovsent phvnt haller ze affterwette gesetzt, daz si ovch an dem selben ehovffe volvaren in der selben vrist dev vorgenant ist, vnd habent vns dar vmbe ze wervnge in gesetzt aht Dorfer dev hie geschriben Stent: Kazendorf, Dolenz, Mvkkenrevt, Erlangenrevt, Volchendorf, Mengev, Liemersdorf vnd Berndorf, vnd habent vns dev also in gesetzet, daz si vnser svlen si, ob si niht volvarn an dem chouffe, vnz daz si vns der selben Tovsent phvnt haller gar gewern. AVer aber daz, des got nih t enwelle, daz wir in der vrist e der Chovffe volfvrt wurde niht enweren, So sol der selbe chovff aller dinge ab sin. Ditzs cliovffs sint gezevge vnser pvrgen die an disem brief geschriben Stent, vnd die fvnf man die dev gvt schätzen svlen, die ovch an disem brief geschriben Stent, vnd dar zv : Dietrich von Wilhelmsdorf, ein Erber Ritter; Chunrat Weigel, Chunrat der Gräfe, Burger von Nurenbercli, vnd ander erber levt genvge, die bei dem chouffe waren. Vnd daz clitze allez also stet belibe, Dar vmbe gebe wir disen brief mit vnser selbes Insigel, vnd mit vnsers vettern Burgrafen Chunrats vnd vnsers Oheims Grafen Friderichs von Trvhendingen Insigeln versigelt, dev ellev dran hangent. Diser brief ist gegeben ze Nurenbercli , Do man zalte von Christes gebvrte Drevzehen Hvndert Jar vnd dar nach in dem Sibenden dar, an dem nsehsten tage nach Sande Johannes tag des Tovfers. (Original im Jtnnigl. lairisrjitn Scidjsnrdjinr. Die Siegel sind abgerissen. ') Die Gräfl. Gieeli'sehe Herrschaft Thurnau bei Quirnbach. CCCCLXVIl. Burggraf JFricbrid) IV. srijenkt km Clären - lilostcr in liimkrg (Einkünfte gi lud], mit Hillen Margarethens, seiner (lentaljlin. 2. August 1307. Wir Friderich von Gotes genaden Burggraue von Nvrenberch, ver iehen vnd tvn kvnt an disem briue allen di in sehent oder horent lesent, Daz wir dem closter vnd dem Convente der frowen Sande claren ordens ze Nvrenberch, dvreh armen vnser Juncfrowen willen, do si in denselben Orden fvr, gegeben haben aht pfvnt gulte haller avz vnserem gvte datz bvch bie Nvrenberch; die selben gvlte svlen sie alle iar nemen halbe ze sande walpurg messe vnd halbe ze Sande Mertins messe, wir svln aveh di selben gvlte Einem burger von Nvren- 294 berch ze lehen lihen, den frowen intrewen zetragen, swenne wir sin erinant werden in der Jares frist. wir haben avch den gewalt, daz wir oder vnser Erben div selben aht pfunt gvlte von den frawen wider kavfen mvgen vrnbe hvndert pfunt haller alle Jar zeder Liehtmesse, vierzehen tage vor oder nach, vnd des hahent si vns iren brief gegeben, swenne wir si der haller gewern als gesprochen ist, so sol div vorgenant gvlte mit allem rehte lediclichen vf vns vnd vnser erben wider vallen; vnd wer aber, daz den selben frowen an der vorgenanten gvlte dehein abgank oder brvch wrde, des Got niht welle, so habe wir mit gvnste vnser lieben wirtin frowen Margreten die selben gvlte den frowen gevr- sozet mit vnserem gvte datz dvrrenbvch, *) daz vnser aigen ist, daz si den selben abegank dar vf haben svln als reht ist. vnde daz disez dem Closter und den frawen stete belibe vnd vnzerbrochen, so habe wir in disen brief gegeben ze einem vrkvnde, ver sigelt mit vnserm Insigel vnd mit vnser liben wirtin frowen Margareten insigel, div beidiv dar an hangent. Des sint gezevge : Grave Cvnrat von abenberch, vnser veter; Rvdeger von dem Braut vnser Riter, Gvt ende von Seggendorf vnd ander ersam lute. Daz geschah ze Nurenberch, do von Christes gebvrte vergangen waren drevzehen hvndert Jar in dem Sibenden Jar, an dem nehesten tage nach sande peters tage ketenlose. Original im Itünigl. Inirisrjjcn fficidjaardjine. Anli. das Siegel des Burggrafen Friedrich IV. und das Alliance-Siegel seiner Gemahlin Margaretha von Kärnthen. wovon liier eine Abbildung des an einer Urkunde vom Jahre 1343 hängenden Exemplars. ") Dürrenbuch, zwischen Langenzenn und Neustadt. ccccLXvin. Bönig lllircdjt bclcljnt fe ncrmittrnctc Inrggriiiin %t\tm mit einer M ü I j I e }\\ lürntiErg. 2. December 1307. Nos Albertus clei gracia Romanorum Rex Semper augustus, ad vniuersorum noticiam volumus peruenire, quod affectantes Nobilis Matrone Helene Burc- grauie in Hurenberg, quoridam Friderici Burcgrauii in Hurrenberg relicte, eon- moditatibus intendere, sibi Molendinum retro Macellum in Nurenberg, quod a nobili viro Chunrado Burcgrauio de Hurenberg comparasse dinoscitur quodque a nobis et Imperio descendit in fcodiun, concessimus tytulo feodali, Ita, quod ea mortua Fridericus eins filius sibi eodem Jure feodali in dicto succedere debeat molendino, preseneium testimonio literarum nostri Sigilli robore signatarum. Datum in Hurenberg, Anno domini Millesimo Trecentesimo Septimo, IV. Nonas Deeembris, Regni vero nostri anno deeimo. Slnkunftslindj bca Inrggrnftjjmtis Itürnbcrg. Vgl. Oetter Burggr. III. S. 187. CCCCLXIX. Dnnntinns - ttnb ^leceptations-©oeninent über fos Burggrafen Cnnrab <#eelgerät[je bei'ni Dom jit Bamberg. Im Jalire 1307. In dem namen des vaters vnd des sunes vnd Heiligen geistes amen. Daz vber gescheheniv dinch cliein iersal oder chein trvbsal hin nach ieman wider varen mvg, Ist dürft, daz si neinen vestenunge von erberre guter gezivgschaft vnd von schläft. Vnd dar vmb veriehen wir Clhunrad Bürchgrafe von Hvrenberch an disem brief, vnd tvn chunt allen den di in sehent oder hörent lesen, daz wir mit guter betrahtnust vnd auch mit rate des ersamen herben hern Johans von Mvchel, des Tvmbrobst, vnd alles des gemain Capitels des goteshaus von Ba- benberch, Haben gesetzt vnd gemacht vnser selgerset, daz si daz ewiehlichen hegen svln di vorgenanten Chorherren vnd die vicarien alle iar driv iarzeit, mit drin sibenten, vnd mit drin drizzigsten, als her nach an disem brief geschriben 296 stet. Des ersten so svllen si vnsers selbes iarzit begen, vnd vnser wiertinne vrowe Agnesen iarzit, als si gevellet, mit samten drin sibenten vnd mit drin drizzigsten; vnd dar nach vnsers tat er vnd vnserr mvter, vnd aller vnserr vordem saeligen iarzeit sullen si begen ze sant Peters vnd sant Pauls misse, eins tages vor oder nach, als ez sich fvget, vnd auch also mit samt den sibenten vnd auch den drizzigsten. Vnd dar vmb so haben wir gemacht vnd geschalt, ze geben vnd ze dienende ewichlichen den vor genanten Chorherren vnd den vicarien gemainlich alle iar, ie ze ieglicher der vor genanten drin iarziten: svnderlich ie ze dem iarzit VI lib. Haller vnd V Svmer chorn, Vnd ie ze den sibenten svnderlich III lib. Haller vnd zv dem drizzigsten auch svnderlich III lib. Kaller. So haben wir auch geacht, daz man ditz gvt geben sol nvr den Chorherren vnd den Vicarien gemainlich mit einander, di da gegenwrtich sint an dem gots dienst, da man di driv vorgenanten iarzit beget mit samt di sibenten vnd auch den drizzigsten, vnd niemant anders. Daz sint di gvt vnd di levt, di das vorgenant gelt dienent vnd gebent ewichlichen, an phenning vnd auch an chorn. *) - — — Nos vero Johannes dei gratia Prepositus, Totumque Capitulum Ecclesie Babenbergensis, omnia et singula statuta et ordinata pia remedia suprascripta vnanimi voluntate communiter approbamus et consensum nostrum eisdeui ple- nissimum adhibemus, Desiderantes ea, prout superius expressa sunt, sine vara fideliter adimplere. In testimonium et lirmitatem omnium premissorum, Sigil- lum Capituli nostri, cum Sigillo Spectabilis Viri clomini Chunradi Burchgrauii de Nvrnberch supradicti appenso, presentibus litteris duximus appendendum. Actum et Datum Babenberch, Anno domini M° CCC" VII°. ißriginal im Sättig), lairisrjjctt ücirijsardiioc. Das Siegel des Bamberger Domcapitels, sowie des Burggrafen Conrad des Frommen, hängen an roth und grün seidenen Schnüren. Abdrücke dieser, in den Territorial-Streitigkeiten mit Bamberg, Brandenburgischer Seits producirten Urkunde s. in der 1771 erschienenen Abhandlung über Fürth, Beilage 35; in Saueracker's Geschichte von Fürth, Th. I. S. 127 IT. u. a. m. Vgl. Nr. CCCCL. und Nr. D1V. *) Das liier weggelassene, in lateinischer Sprache abgefasste, Zinsregister weicht mehrfach von dem in der Urkunde vom 2. Februar 1303 enthaltenen ab. S. die Zusammenstellung beider Urkunden in der erwähnten Brandenburgischen Abhandlung, Beil. 37. CCCCLXX. 22. April 1308. Cunradus de Slvzelberg abbati et conventui de Halsprunne appropriat deeimas in Erlebach et in Eschenbach, quas Wiglinus dives, Civis de Nürem- berg, ab ipso tenebat in feodo atque dictis Religiosis vendidit. 38 Bd. II. 297 Testis : Dominus Chunradus Burgrauius de Nuremberg, „avus" Cunradi de Slvzelberg. Actum et Datum circa festum sancti Georgii martyris, in curia Burgrauii predicti in Nuremberg, Anno MGCCVIII. (Mginnl im liinigl. lairisrjjtn IcidjBnrdiiuc. Vgl. Freyberg Reg. Boie. V. p. 133. CCCCLXXI. Itirggraf JFricbuidj IV. übmignet, mit Hillen seiner (iemajjlin Margarettja, tom lentsdinrben |ii Birnslierg eine Hiese. 5. Juni 1308. Nos Fridericus Burgrauius de Nurenberg, tenore presentium recognoscimus et publice protestamur, Quod Ruelo dictus Spiez, nobilis, de consensu uxoris sue et omnium heredum suorum, quoddam pratum, quod a nobis tenuit tytulo fcodali, dictum Slüzzel wise, in inferiori Altenbure, situm aput pratum fratrum Theutonicorum dictum houe wise, Religiosis viris et dilectis in christo fratri Arnoldo de Seckendorf Commendatori et fratribus ordinis sanete Marie Theutonicorum inVirnsperc, pro duodeeim libris hallensium vendidit, et cum omni Jure, quod sibi in eodem prato competere uidebatur, deliberato animo nobis libere resignauit. Nos uero, de admissione consensus inclite domine et uxoris nostre dilecte, Margarete Burgrauie ibidem, predictum pratum per nos liber- tatmn (sie!) religiosis et honorabilibus viris Commendatori ac fratribus supra- dicte domus Theutonice in Yirnsperc, intuitu dei et ob salutem anime nostre ac omnium progenitorum nostrorum, cum omni Jure, quod nobis in eodem competebat, libere donauimus, iusto proprietatis tytulo perpetue possidendum. In cuius rei testimonium, predictis fratribus presentem literam dedimus cum nostri Sigilli robore communitam. Testes huius nostre donacionis sunt: Arnol- dus de Seckendorf, Dietricus de Wilhelmsdorf, milites; IJeinricus de Vendebach, Ilöruf de Seckendorf, Fridricus de Lebssingen, C. Branter et alii quam plures fide digni. Acta sunt hec anno ab incarnacione domini MCCCVIII., feria quarta infra octauam penthechostes. Original im liinigl. laitistjjnt Itidjsnrrijiut. Das Burggräfl. Siegel liiingt an. 298 CCCCLXXI1. Burggraf jFrirbriii] IV. xdilirijtct einen ffreit guineljen kn Bürgern mm Itiikersljrini unk kn IfeilslirnnnEr Britten fit ddjiisslmd]. 21. Juni 130S. In Nomine domini Amen. Wir Friclerich von Gotes gnaden Buregraue von Nvrenberch, tun kunt allen den, di nu sint, oder her nah koment, di disen brief lesen oder hören, daz di sache oder der kriech, den vnser Bürger von Lenkers- heym ein halp, vnd di bovlüte der samnunge von Halsprunne in dem hone ze Schuhsbach ander halp, gen einander habent gehabet vmb Lenkersheymer weide in irem lioltze, di der Hof in nutze hat gehabet von als langer zit, der nieman gedenket, vmb einen Stier oder ein gantzez rinth alle iar ze lihen, vmb einen gewönlichen zins, vmb den zins sich der kriech zwischen den Burgern, vnd den lvten von dem hone hat erhaben, vnd was vf erstanden, vor vnserm Truhsezen Johans von Hohenecke de Schiütheize ist ze Lenkersheym mit vnserm willen vnd oveh mit guter gunst den [vorgenanten tzweier] teile, von Lenkersheym vnd von Schuhsbach, ist verrilitet vnd geschieden, als in diesem] brieue stet geschriben. Daz ist, daz der Hof, oder die lüte in [dem Hojue [mit irem viehe schüln] suchen vnd nützen di vorgenanten weide der von Lenker) shejym [furbaz an irrtum vnd] an wider rede aller lüte immer mere, vnd schüln dar vmb sch[ultig sin alle Jar vo]n der vasten durch den sumer vntz gegen dem herbest einen Stier ze|lihen der gemein]e: von Lenkersheym, vnd denne schol daz Rinth lediklichen heym geen. Da zu schol der hof alle iar Sehtzik pfenninge wr allez reht ze zinsc gebn, an dem nehsten tage nach dem ersten pfingestage, den di ze meister sint gesetzet ze Lenkersheym. Diser vzrihtunge vnd diser scliiedunge sint gezüge dise erber lüte : daz ist Johans der vorgenante Schultheize, Chvnrad Geilinck, zwen Ritter; Albrecht von Schendorf vnd der Nolt sin bruder, zwen edel knechte; Heinrich Lancheymer vnd Nyclaus sin sun, Herman Hertnith, Chvnrad Gilhirtz, Chvnrad Eckhart, Chvn- rat zehender, Bruder Chvnrat der Prior vnd Bruder friderich der Brobst von Halsprunne. Daz der brief vnd diser satz gantz vnd stete immer belibe vnd sie, dar vmb hab wir vnser Insigel an dise Schrift vnd an dise Hantveste gehangen. Dise dinck sint geschehen ze Lenkersheym an sant Albans tage, do man zalte von Cristes geburte Drizehenhvndert Jar in dem ahten Jare. (Original im Siinigl. Initiariicn. ©cirijanrrjjiuc, in der Mitte sehr beschädigt. I)ie eingeklammerten Steilen sind aus dem Heilsbronner Privilegienbuche ergänzt. 38' 299 CCCCLXXHI. Burggraf Jntkiri] IV. nt noilligt km t um Bai htt kt Brpfönhng ks Irfaljt ut Mauttni. 15. Juni 1309. Wir Friderich Buricraue von Nurnberch, veriehn offenlich vncl künden an disem brief, di in an sehnt, oder lioernt lesn, daz der Erber Man her Eberhart von walsse daz vrfar vnd di Moutte ze Mouttarn, daz er von vns zelehn hat, versetzet hat ze rehtem pfände seinem aydem Johansen von Chappellen, zv seiner Tohter, fvr sehs hundert pfunt wienner pfenninge, mit nutz vnd mit gewer inne ze haben, als lang, vntz der vorgenant her Eberhart, oder sein erben, seinem aydem Johansen ouf di erde an geleit haben di vorgenanten sehs hundert pfunt, ouf di erde an Quitte oder an ander Guet, daz im zenemen fuegt. vnd ist der vorgenant Satz, als hie beschaiden ist, geschehn mit vnserm guet- lichem willen, vnd sein ouch des vorgenanten Satzes gewern, swa im des not geschiht. Daz daz also stet vnd vnuerchert beleih, darüber gebn wir dem vorgenanten Johansen von Chappellen disen brief zevrchunde, bestetigt vnserm Tns igel, daz dar an hanget, der brief ist gegebn ze Nurnberch, an Sand veyts tach, do man zalt von Gots geburtte drivtzehn hundert Jar darnach in dem Mvnten Jar. (Original im E. E. Jjatts- nnb #taatäorrijiu£ jtt Kien. Das Burggrafliche Siegel hängt an (wie bei Nr. CCCCXLIII.). Vgl. Nr. CCCCLXIV. CCCCLXXIV. ks Msiljofs Inktos m Bür^nrg uirgtn BiEhrlösting tum IBurgbErnjjEiin mitr Ü|Erbnl)jiEiiii. 12. November 1309. Nos Andreas dei gracia Episcopus Herbipolensis, Inspectoribus presencium Recognoscimus publice vniuersis, presentibus et luturis, quod cum inducie, quas Cläre memorie quonclam Johannes Burgrauius de Nuremberg, pro se et Friderico suo fratre tunc minore annis, cuius tutor extiterat, nunc Burgrauio in Nuremberg, et eorum heredibus felicis recordacionis, domiuo Manegoldo 300 Episcopo Herbipolensi, nostro predecessori, suoque Successori pro tempore et Capitulo Herbipolensi, super reempcione villarum Bernheim et Bierboisheim et suarmn pertinenciarum omnium, que, excepto Jurepatronatus Ecclesiarum ibidem , dudum pie memorie quondam domino Friderico Burgrauio Nurembergensi, predictorum Johannis et Friderici Patri, suisque heredibus, racione Trecenta- ruin marcarum argenti, Septingentarum et Triginta librarum hallensium, pro empcione Castri Frankemberg, ipsi quondam Burgrauio eiusque heredibus ab Ecclesia nostra Herbipolensi soluendarum, in feodum sunt collate, amice con- eessit, expirent in festo Purificacionis beate virginis proxime affuturo, Cumque prenominatus Fridericus nunc Burgrauius in Nuremberg nostris et Capituli nostri affectuosis deuictus precibus, predictas villas, cum suis prenotatis pertinenciis, nobis nostroque Successori et Capitulo nostro, vlteriores super dicta reempcione dando inducias, infra hinc et festum Purificacionis beate virginis proxime nunc venturum, et ab inde infra duos annos immediate se subsequentes, pro Trecen- tis Marcis Argenti, Septingentis libris hallensium et Triginta libris hallensium, ad reemendum dare, per sollempnem stipulacionem promiserit, prout in litteris suis, nobis super eo traditis, continetur, quandocumque nobis facultas afluerit reemendi, dmnmodo infra festa, videlicet Natalis domini et Kathedre Petri tempore reempcionis huiusmodi currencia, reempcio talis fiat: Nos recognoscimus et presentibus protestamur, quod si prescriptas villas cum suis pertinenciis infra pretactum terminum non reemerimus, vt est dictum deinceps, nisi dictus Fridericus, aut sui heredes volucrint, nobis, nostro Successori, seu Capitulo supradictis, non competet reempcio quoquam modo, Immo exnunc prout ex- tunc, pro nobis, nostro Successore et Capitulo, de eiusdem consensu, omni Juri Canonico et Ciuili, exceptis fundo proprietatis, quem in feodum dictus Fridericus suique heredes possidebunt, et Jurepatronatus Ecclesiarum dictarum villarum omnique actioni, liti, seu questioni, que nobis contra ipsurn Frideri- cum, aut suos heredes possent competere, pro bonis iam dictis Renunciamus simpliciter et precise, promittentes ipsi Friderico et suis heredibus, nullo vm- quam imposterum tempore extunc in foro Ecclesiastico vel seculari causam, actionem, peticionem, litem, seu questionem aliquam mouere, nec cuique infe- renti aliqualiter consentire, nec eciam contra dictam renunciacionem venire aliquo ingenio, Juris colore, vel subtilitate, studio, vel cautela, Nostrumque Successorem et Capituliun predictmn, de ipsius consensu, ad premissorum o mn ium obseruanciam, obligantes, Dantesque has litteras Friderico Burgrauio supradicto, nostro et prenotati Capituli Sigillis diligencius communitas, in testimonium premissorum. Nos quoque Wolframus prepositus, Erckembertus Decanus et Capitulum prenotati, premissa omnia de nostro consensu recognos- 301 cimus fore facta, in eorum euidens testimonium, Sigillum nostrum hiis litteris appendentes. Datum Herbipoli, anno domini MCCCNono, In Crastino beati Martini Episcopi. Original im Inttigl. lairiadjcn intjjsnrtjjiuc. Ebendas. befindet sich die denselben Gegenstand betreffende, d. d. Kadoltspurg Anno 1309, in die beati Othmari (16. Novbr.) von Burggraf Friedrich IV. für seinen „consanguineus", Bischof Andreas, ausgestellte Urkunde, welche in ihrer Fassung mit der unter Nr. CCCCXXX. und Nr. CCCCLXXXV. mitgetheilten vollkommen übereinstimmt, ihrem Inhalte nach aber der vorliegenden durchaus entspricht und daher hier weggelassen werden konnte. CCCCLXXV. (lEnmil-pnnilcgini-Conliriiintinn Siinig Ifcinridj's VII. für Burggraf Jnedridj IV. 31. Januar 1310. Nos Heinricus dei gracia Romanorum Rex semper augustus, Ad vniuer- sorum sacri Romani Imperii fidelium notitiam volumus peruenire, Qvod grata et fidelia seruicia, que vir Spectabiiis Fridericus Burggrovius de Nurenberg. dilectus fidelis noster, bactenus nobis impendit et Imperio et in futurum impen- dere poterit, fauorabiliter intuentes, Ipsumque cupientes proinde specialis dono beniuolencie preuenire, omnes gracias, donaciones, concessiones et obligaciones per diue recordacionis Imperatores, vel Reges Romanorum, nostros antecesso- res, rite sibi factas et proinde ratas liabentes, ipsas tenore presencium confirma- mus. In cuius rei testimonium presentes litteras scribi et nostre maiestatis sigillo iussimus communiri. Datum apud Nurenberg, II. Kalendas Februarii, Anno domini Millesimo Trecentesimo dec.imo, Regni vero nostri Anno Secundo. Snhnnftsbndj brs 38nrggrnftj)mns Jtiirnbtrg. Original fehlt. CCCCLXXVI. Bisdjof <#ibntn nnn Ipegtr ucrlcijjt item Burggrafen min Momberg alle eröffneten Ipeger'sdjeii Beijen in Iranken etc. 18. März 1310. Syboto dei gracia Spirensis Episcopus, Presencium inspectoribus constare volumus vniuersis, Quod nos ad utilitatem Ecclesie nostre, neenon seruicia grata a Spectabiii viro domino Burggrauio de Nurenberg, fideli nostro 302 dilecto, impensa nobis et Ecclesie nostre, et inantea iinpenclenda, eiclem bona vniuersa a nobis et ab Ecclesia nostra predicta feodalia in dyocesibus Eystetensi, Herbipolensi, Bambergensi et Ratisponensi sita, que hii, qui bona memorata in teudum ab Ecclesia habere debebant et a nobis tempore debito et more consweto a nobis seu nostris predecessoribus in feodum. recipere neglexerunt, et eciam ea, que ab Ecclesia nostra predicta, absque nostro et nostrorum predecessorum con- sensu, alienata illicite vel distracta poterunt inueniri, in feudum conferimus et presentibus assignamus, Sigillum nostrum in testimonium premissorum presen- tibus appendentes. Datum in Nurenberg, anno dominiMCCC decimo, XY. Ka- lendas aprilis. Slnkuiiftähud] bcs Burggraf! Ijums iliirnberg. CCCCLXXVI1. G. April 1310. Chunrat von Sluzzelberch vergleicht sich mit Pischof Wuluingen ze Baben- berch vmb alle chriege vnd missehelunge, die zwischen ihnen waren aufgelaufen, vnd gelobt ihm vnd sinem Goteshovs getriwelich ze helfen gegen aller mennech- lich, an gegen sinen herren Hertzoge Ludewigen von Beyrn vnd gegen sinem Oheimen Friderichen dem Burgrauen von Nuremberch vnd gegen Friderichen von Truhendingen vnd gegen andern sinen geborn magen. Geschehen vnd geben ze Revt, da nach Christes geburd ergangen waren Drevcehenliundert Jar vnd dar nach in dem Gehendem Jar, an dem nehstem Mantage vor dem Palmtage. (Original im liiuigl. lairiärijen Icidiänrdjine. Vgl. Freyberg Reg. Boie. V. p. 173. CCCCLXXVIII. 14. Mai 1310. Sifridus dictus de Lebzingen, indes, Monasterio in Halsprunne, apud quod elegit post obitum suum sepeliri, legat curiam suam sitam in Eschenbach. In certitudinem atque robur premissorum, Sifridus prefatus, cum sigillo proprio careat, litcras sigillo nobilis viri domini Friderici Burggravii de Nuremberch facit roborari. Datum et Actum pridie Idus Maji, Anno MCCCX. einem (fopialbndje brs Clusters Ijeilsbrnnn. 303 CCCCLXXIX. 2. April 1311. Friedrich Landgraf zu Düringen, Markgraff zu Missen etc. gelopt, seine Tochter Elizabeten einem von Rudolfs, Pfalzgrafen bey dem Rin, Söhnen bey- zulegen. Zeugen: Heinrich der Abt von Fulde, Graf Berchtold von Hennenberch, Graf Gerlach von Nassau, Frid. der Burchgraue von Nürenberch, Albrecht von Hohenloli und Graf Heinrich von Weilnawe. Gegeben ze Eger dez nächsten Freytages vor dem Palmtag, da man zalt von Christes Geburtte drutzehen hundert Jar darnach in dem einleften Jar. Scheid, von dem Adel S. 468 IT. CCCCLXXX. Burggraf jFriehrirjj IV. iibrrcignrt km llnstcr IfcilhLnTniu fiiitii lDual|EjjntEn j\\ Sütjciianradj. 28. Mai 1311. Nos Fridericus dei gracia Burcgrauius de Nüremberch inspectoribus pre- sencium constare uolumus uniuersis, Quod decimas, que prouenire potuerant de noualibus in uilla Kotzenurach, *) quas Otto dictus Ros ab Arnoldo de Seckendorf Milite in feodo tenuit, et easdem nunc ipse Otto Religiosis uiris domino ... Abbati et Conuentui Monasterii in Ilalsprunne, de nostra, necnon Arnoldi de Seckendorf prescripti dedit hberaliter uoluntate, ipsis Religiosis ac eorum suc- cessoribus uniuersis apropriamus perpetuo iuri, quod nobis in predictis noua- lium decimis uille Kotzenurach, ipsiusque Marchiis hactenus conpetiit, aut in antea conpetere posset, renunciantes presencium testimonio litterarum, nostri Sigilli robore signatarum. Datum et actum in Halsprunne, Y. Kalendas Junii, Anno domini MCCC vndecimo. 3ns einem Copialbniije bts Klosters lirilsbronn. ') Kotzenaurach im Königl. Bairischcn Landgericht Markt-Erlbach. 304 CCCCLXXXI. Burggraf Jnrkidj IV. nun lürnterg ükrlM itrn ©cntsdjtjurrcn jn Birriulicrg eint Wim. 11. Juni 1311. Wir Friderich von gotes Gnaden Buregraue ze Nivrenbercli, verteilen offen- liehe an disem brieve allen den, di in sehent, lesent oder hoerent lesen, daz wir daz wenege wiselin, daz da liget in der erberen Herren wisen der Tuetschen Herren von Viernsperch, daz Ilerman Arraher biz her von vns ze rehtem lelien hat gehabet, haben mit allem lehens rehte, alse wirz her braht haben, gevrtet vnd ge eigent den selben Tuetschen Herren, ewicliche ze besitzen vnd ze be- halten, nah eigens rehte. vnd daz daz also steite belibe, dar vber geben wilden selben Tuetschen Herren disen brief versigelt mit vnser selbes insigele. Der brief ist gegeben ze Kadoltspurch, do man zalt von von (sie!) gotes gebivrte drivzehen Hundert iar vnd dar nah in dem eilftem iare, an dem nehesten vritage vor sante Yites tage. (Original im länigl. Bnirisdjcn Jiridjsnrdjiur. Das Burggrafl. Siegel hängt an. CCCCLXXXII. Burggraf irititrirlj IV. nun lürntag utrJriht Denen nun lotnstein ein Ijcinigefallcncs in JFrianl. 15. August 1311. Wir Fridreich von gotes genaden Purgraue ze Nurenberch, verichen vnd tun chunt Allen den die disen Brief sehent, lesent, oder horent, daz wir angesehen habe die dienst der vrumchait des vesten mannes Chunrates von Aüen- stain, vnd habe im vnd sein erbe mit verdachtem mut daz Haus Trischent, daz gelegen ist ze vryöle, vnd von vns lehen ist, vnd vns ze disen czeiten mit recht an ist geuallen, dar vmb daz der edel mann vlreich von Cappell daz selb Haus vnd lehen ze rechter czeit ze vodern an vns vnd ze leihen hat versaumpt, ge- lihen vnd bestetigt, da wir ez wol mochten getun. wir wellen auch, daz di vorgenanten Chunratvon Aüenstain vnd sein erbe daz egenantHaus, mit Allen 39 Bd. II. 305 sein rechten vnd mit ellev dev vnd dar czv gehört, gesueht vnd vngesueht, ge- stift vnd vngestift, von vns inne habe vnd ewichlich wesiczen vnd nnczen. wir wellen auch dem offt genanten Chunraten von Aüenstain sein erbn geholfen sein vnd helfen, daz si daz egenant Haus in gewinn vnd wesiczen, mit ellev dev vnd dar czv gehört, wir lnbn in ouch, daz selb Haus vnd daz dar zv gehört ze scherm, nach lehens recht, vnd daz daz von vns also stet weleib, gebn wir in, den vorgenanten Chunraten von Aüenstain vnd sein erbn, disen brief, westetigten mit vnserm anhangunden Insigel, ze vrchonde. Dez sint ge- zevge : die edeln, graue Ludweich von Öting, graue Chunrat von Chirchperch, her volcholt von Nürnberg, der Chunrat von Tzupling, her Seifricl von Dun- schalching, der Chunrat Höruf von Sekendorf, her Heinreich Gralant, her Heinreich von Rotenburch der hofmaister, der wernher von Tablat, Fridreich der Hebnstreit vnd ander edel levte. Daz ist geschn vnd ist der brief gebn cze Boczen, nach Christes gepürt drevzehn hundert iar dar nach in dem Ainleften iar, an vnser vrown tak als si Im cze Hiinel enphange wart. ©riflinal im X. lt. IJaua- n. ftaatsordjinc jit Wm. Anh. das bei Nr. CCCCXLIII. abgebildete Siegel des Burggrafen. CCCCLXXXIII. 22. August 1311. Heinricus Romanorum Rex Philippo Episcopo Eystetensi tradit villam Celle prope Ditfürtte et Castrum Altenburg, ad nobilem quondam virum Gebliardum comitem de Hirzperg et ad ipsum Castrum Ilirzperg ab antiquo pertin entia. Testes : Ottobonus Aquilegensis Patriarcha, Baldewinus Treuerensis, frater Regis, Ysnardus Thebane et Chastonus Mediolanensis Ecclesiarum Archiepis- copi; Theobaiclus Leodiensis et Aymo Gebennensis Episcopi; Illustres Luitpol- dus Dux Austrie et Amedeus Comes Sabaudie, Principes; ac nobiles viri Guido et Heinricus Marscalcus Regius fratres de flanclria, Consanguinei Regis, Ludewicus Comes de Oetingen Junior et Fridericus Burcgrauius de Nur einherg, Heinricus de Nortenberg Magister Coquine regalis et Luipoldus frater suus; Necnon stren- nui viri Heinricus de Salhah, Albertus dictus Stozzer, Werenherus dictus Zal- bovm cle Pappenheim, Hartmannus de Münster, milites, et alii quam plures. Datum in Castris ante Brixiam, XL Kalendas Septembris, Indictione nona, Anno domini MCCCXI., Regni anno Tertio. (Original im lötiigl. Xairisdjctt JtEidjaarrijioc. 30(> CCCCLXXXIV. 2. October 1311. Otte von Gottis gnadin Lantgraue vnd Herre Hessin Landes bekennt, daz er sim Herrin vnd Bulen Bysclioue Ludewigen von Monster, tzu sime Libe Marpurg, Burg vnd stad, vnd den Zehinden zu Ebysdorf, vnd daz Teyl daz er an Wetter hat, gegebin vnd gelazin hat. Doch sal sin vorgenante Herre vnd Bule siner sustir Agnesia von Nürnberg von dieser vorgenanten Herschaft bewisen tzu trme Libe anderthalp hundert Mark geldes, dri Haller vor den Pfenning zu rechine. Were auch, daz sin vorgenante suster e sim Herre dem Bysclioue von Todis wegen abegynge, so sohle daz selbe wider an yn gevallen; were aber, daz Bischouc Ludewig e sie abegynge von Todis wegyn, so sohle si diselbe gulde zu irme libe ruwelich behaldin. Gegeben zu Marpurg, da man zolte von gotis geburth Drizenhundert jar in dem eylften jare, an dem neysten sunnabende nach sand Michels Dage. Wenck Hess. Landesgesch. III. Urkundenbucli S. 178 Nr. 215. CCCCLXXXV. Burggraf JriEkidj onn Mürnbcrg ucrliingcrt km lisdjuf tum Mirjlmrg bic cEiiilnsnngsfrist u du Bixrgbcrnlicini itnb l |erbDl |tiEhii. 23. October 1311. Nos fridericus dei gracia Burgrauiiis Nuerembergensis, Inspectoribus pre- sencium recognoscimus publice vniuersis, presentibus et futuris, Quod cum inducie, quas nos pro nobis et nostris lieredibus Reuerendo in Christo patri, do min o nostro Andree Episcopo ILerbipolensi, nostro Consanguineo karissimo, eius successori pro tempore et Capitulo Ecclesie Herbipolensis, super Re- empcione villarum Bernheim et Ilerboltsheim suarumque pertinenciarum omnium, amice concessimus, prout in litteris nostris, super eo confectis seu traditis, ex- pressius continetur, expirent in festo Purificationis beate Marie virginis proxime affuturo : Nos, eiusdem domini nostri Episcopi Herbipolensis et sui Capituli affectuosis deuicti precibus, prenominatas villas, videlicet Bernheim et Ilerbolts- heim, cum omnibus suis pertinenciis, Que, excepto Jurepatronatus Ecclesiarum 39" 307 ibidem, Cläre memorie quondam domino friderico Burgrauio Nuerembergensi, Cäro Patri nostro, et heredibus suis, racione Trecentarum Marcarum argenti, Septingentarum librarum hallensium et Triginta librarum hallensium, pro emp- cioiie Castri frankenberg, ipsi Patri nostro suisque heredibus ab Iierbipolensi Ecclesia soluendarum, in feodum sunt collate, quod in Instrumento, sub Sigil- lis quondam dominorum Bertholdi Babembergensis Episcopi et Bertholdi Epis- copi et Capituli Herbipolensis, exinde confecto, lucide continetur, Memoratis do min o nostro Andree Episcopo, vel Successori suo pro tempore, aut Capitulo Iierbipolensi, Infra hinc et festum Purilicacionis beate Marie virginis proxime venturum, et deinde intra Quatuor annos immediate se subsequentes, pro supra- dicta pecuniarum summa, videlicet Trecentis Marcis argenti, Septingentis libris hallensium et triginta libris hallensium, pro nobis et heredibus nostris ad re- emendum dare per sollempnem Stipulacionem promissimus et in hiis scriptis promittimus, quandocumque eis facultas affuerit reemendi, dummodo infra festa, videlicet Natiuitatis domini et kathedre beati Petri proxime subsequentis, tempore reempcionis huiusmodi currencia, reempcio talis tiat, Non obstantibus aliis quibuscumque Induciis, gracia reempcionis faciende, per quondam Johannem Burgraiiium Nuerembergensem, fratrem nostrum, seu nos, Episcopo Iierbipolensi pro tempore et eins Capitulo patentibus nostris litteris datis pariter et con- cessis. Ipsi vero domino Andree Episcopo Iierbipolensi, aut Successori suo pro tempore, aut Capitulo suo supradictis, si prescriptas villas et, pertinencias suas infra prefinitum tempus non reemerint, vt est dictum, deinceps, nisi volucrimus, aut nostri heredes voluerint, reempcio non competet quoquam modo. Immo ex- nunc, prout extunc, omni Juri Canonico et Ciuili, Excepto fundo proprietatis, quem in feodum, vt premittitur, possidemus, et Jurepatronatus Ecclesiarum dictarum villarum, actioni, liti, seu questioni, que possent eis contra nos, vel heredes nostros, pro supradictis bonis competere, suis patentibus litteris renun- ciarunt simpliciter et precise, promittentes nobis, vel heredibus nostris, num- quam vllo imposterum tempore extunc, siue in foro Ecclesiastico vel Seculari, causam, actionem, peticionem, litem, seu questionem aliquam se rnouere, nec cuiquam mouenti aliqualiter consentire, Nec eciam contra dictum renunciacio- nem venire ahquo Ingenio, Juris Colore, vel subtilitate, studio vel cautcla, In quorum premissorum testimonium, domino nostro Andree Episcopo et Capitulo suo sepedictis hoc Instrumentum dedimus nostro Sigillo diligencius com- munitum. Testes autem omnium premissorum sunt hii: videlicet Honorabiles viri domini Cunradus de Nideke Archidyaconus, Ylricus de kirchperg, Custos Ecclesie Herbipolensis, ac Nobilis vir Gebehardus de Bruneke; neenon Stren- nui viri fridericus et Andreas dicti Zobel, Johannes de Höcheim, Ministeriales 308 dicte Ecclesie, Albertus de vestemberg, Milites, et Magister Wernherus noster Notarius et plures testes alii fidedigni. Datum et Actum Herbipoli, Anno do- mini Millesimo CCC vndecimo, Sabbato proximo ante festum beatorum Symonis et Jude Apostolorum. (Original im Jliinigl. lairisdjcn iitidjsnrriiiuf. Das Burggräfl. Siegel ist abgerissen. Der entsprechende Bischöflich WtHzbur gliche Revers ist nicht mehr vorhanden. Vgl. Nr. CCCCLNXIV. und Nr. DXV. CCCCLXXXVI. 13. November 1311. Albertus wörscho de Tvrnawe et Katharina, conjuges, coadunata manu liberorum suorum, Alberti, Johannis et Eberhard i, licet etate minorum, Mo- nasterio in Lancheym donant villam suam Dölnz et duo bona in Dorfmengev. In cujus rei testimonium, Wlvingus dei gracia Episcopus Babenbergensis, Fri- dericus de Trühendingen, Fridericus Burcligrauius de Nürmberch et Cvnradus de Slüzzelberch, ad peticionem fidelis sui Alberti worschonis de Tvrnawe, lite- ris desuper scriptis sigilla sua appendisse recognoscunt. Datum et actum in Tvrnawe, anno Domini Millesimo treeentesimo vndecimo, Idus nouembris. (Original im Königl. lairiapn llriijjsnrdiint. Ungenau regestirt in v. Freyberg Reg. Boic. V. p. 209. CCCCLXXXVH. 20. December 1311. Gvtende, vicztvm des edeln Herren Burcgraven Frideriches von Nvrembery, Herr Friderich von Seckendorf, Rittere, vnd Aberdar von Seckendorf, tvn dem Appete von Halsprvnne kvnt, daz sie bvrgen sin wolfelines von Aurach, vmbe so getanen Wechsel, als er getan hat mit im, mit dem gvte daz er hette ze Sante Peters Aurach. Diez geschach, do man zalte MCCC vnd darnach in dem Eileftem jare, an dem Nehestem Montage vor dem Gristage. (Original im liinigl. Bnirisrijrn Jicidjsnrrfjiuf. 309 cccclxxxviil Im Jahre 1311. Der Convent bey St. Catharina kauft von dem Weygel de Novo foro, Bürger zu Nürnberg, einen Garten bey ihrem Kloster gelegen, und weil derselbe vom Burggrafthum zu Lehen rührte, haben Herr Conrad und Herr Friederich die Burggrafen solche Lehenschaft nachgelassen. Nach Würfel Nürnberg. Adelsgesch. I. S. 401. cccclxxxix. 18. März 1312. Albertus de Radelte recognoscit, quod decimam ville in ysselingen Abbati et Conuentui in Lancheim donavit. In cujus rei testimonium, quia proprio sigillo caret, sigillis Nobilis domine Margarete, Burcgrauie de Nurenberg et domini Al- berti Worschonis de Turnawe, necnon Friderici dicti de Settendorf literas inde confectas procuravit communiri. Et Margareta dei gracia Burcgrauia de Nuren- bercli profitetur, se predicto tractatui interfuisse, et ad.supplicem peticionem predicti Alberti de Radelte sigillum suum appendisse. Datum in Beigerruth, anno domini MCCCXIL, in die Sabbati ante pahnas, presentibus : - Friderico milite de Nakenruth, Henrico sagittario, milite dicto de lauweneke, Bertoldo forestario domini Burcgrauii et pluribus aliis. Drigittal im Sättigt Sairiadjctt ülcidjaardiiDC. Das Alliance - Siegel der Burggräfin (s. bei Nr. CCCCLXVII.) hängt an. ccccxc. 18. Mai 1312. Ilertwig von Sinnenbach wird durch Schiedsleute mit seinem Herrn Bischoff Philipp von Eystätt verglichen und gibt demselben darüber einen Brieff, mit des Edlen Herrn Conrads des alten Burggrafen, des Landtrichters zu Nürnberg und der Schiedsleute Insiglen vervestet. Das geschähe zu Eichstädt, da man zahlt treyzehen hundert Jahr darnach in den zwölfften Jahr, des Pfinztags*) in der Pfingst-Wochen. v. Falckenstein Cod. dipl. Nordgov. p. 150 sq. ') In dem, überhaupt nicht ganz treuen, Abdruck steht fälschlich „Pfingstags." 310 CCCCXCI. imkidj IV. tum dfattes (inaiitn Inrggraf mm lürnbErg ntrpfänöet Ein #nt fti inftr-Jtlitlirtdit. 12. Juni 1312. Wir Fridericli von gotes gnaden Buregraue von Nivrenberch, veriehen olfenliche an disem brieve allen den di in sehent, lesent, oder hoerent lesen, daz wir vlriche von veitgebreche vnd siner elichen husffawen kristinen vnd iren erben haben verseezet vnser gvtelin ze Nideren veitgebreche, *) da, wilent der Siegel vife saez, vmbe zehen pliunt haller, di wir der selben frawen kristinen haben gegeben ze stivre zu irem vorgenanten wirte vlriche von veitgebreche, alse lange ze niezenne vnd ze besiezenne, biz wir oder vnser erben daz selbe gvt wider losen vmbe zehen pliunt haller. vnd daz mvgen wir wol tvn ewiclichen, Swenne wir wellen, ze reliter losunge zit. vnd daz daz also steite belibe, dar vmbe geben wir disen brief versigelt mit vnser selbes insigele. der brief ist gegeben ze kadoltspurch, do von gotes gebivrte ergangen waren drivzehen hundert iar vnd dar nah in dem zwelften iare, an dem nehesten mantage vor sante vites tage. (ßrißitml im lönigl. latrisdjm Iridjsnrdjiuf. Das Burggräfl. Siegel ist abgängig. *) Unter -Feldbrecht im Königl. Bair. Landger. Markterlbach. ccccxcn. 27. Juli 1312. Fridericli von Truhendingen giebt all sein Gut daz Graben und daz Stade dem teutschen Muse datz Ellingen, ze Ahausen. Geziuch: IT. Chunrad der Purclirave, sein Sweher, Bruder Chunrad von Gundelfingen des Teutschorden Landcomtivr, Bruder Raubtasch, Manier von Blawevr, Wernher von Stainlbach. Freyberg Reg. Boic. V. p. 282. Diese Urkunde ist wahrscheinlich identisch mit derjenigen, welche ebendaselbst p. 213, mit denselben Zeugen, aber, als im Jahre 1311 (sine die) „datz Nürenberch in des vorgenanten Herrn (Chunrad's) des Purcligraven Hof - ausgestellt, aufgeführt wird. 311 CCCCXCIII. Cmirak kr nltc Burggraf tum liirnkrg, bestellt sein nni) seiner (iBeiiialjlin #celgcriitlie ki'nt dtift )ii J?pnlt. 29. Mai 1313. In dem namen Gotes, Amen. Wir Ghvnrat der alte Bvrcgraue von Nvrn- berch tvn kvnt allen die disen Brief lioren, lesen, oder sehen, Daz wir mit gvter vor betrahtvnge vnd mit vnserm willen, als er an dem ivngesten besten vnd beleiben sol, Haben gemachet vnd gesetzet vnser Selgret nach vnserm tode, also beselieidenliche: Swer denne Comendwr ze Yirnsperch ist vnd Techent der Niwen stift ze Spalt, daz ez die selben zwen also geben vnd Volbringen allez, als ez her nach geschriben ist, 1 euterlich dvrh Got vnd dvrli vnser sei heil. Wir schaffen vnd geben des ersten nach vnserm tode, vnd niht nah vnser Hausfrowen frowe Agnesen tode, der Niwen stift tze Spalte vnd dem Capitel tzwei hvndert phvnt haller, daz man zwen ewige Ahearie da von machen vnd haben sol, die Priester sein. Vnd div selben tzwei hvndert phvnt sol in der Comendwr des Teutschen hauses tze Yirnsperch, oder daz selbe haus geben in dem nehsten jar nach vnserm tode; tven si des niht, so svlen sie der e gesprochen Niwen stift tze Spalt vnd dem Capitel geben tzweintzic phvnt gcldes auz den tzweien dorfern von Rappenawe vnd von Ilegelb ach,*) also daz daz selbe gelt halbez sei korn gelt vnd halbez Phennic gelt, vnd daz man daz Makler Rocken rechen vmb viertzic haller Phenninge, vnd daz Makler Habern vmb tzweintzic haller Phennige, vnsers Kasten mezzes, als man vns ez biz her geben hat. Wir wollen auch daz man daz man (sie!) daz selbe gelt anders iht lösen svl, danne tzehen phvnt geldes vm hvndert phvnt, vnd wellen auch daz ez sich selbe iht ab löse. Dar nach schaffe wir nach vnserm töde, vnd nach vnser lieben Hausfrowen Frowen Agnesen töde, den vor gnanten Ahearien der Niwen stift tze Spalt von vnsern tzehenden tze Ypsheim vnd tze Yckelheim, **) swie die gnant sint, deine vnd grozze, nach vnser beder töde, in dem nehsten dar fvnftzic phunt haller, vnd auch daselbes hin fvnftzic phvnd haller tze fvnf ewigen hellten; ist aber, daz man sie der hvndert phvnde in dem nehsten Jar, als vor geschriben ist, niht geweren mac vor ehafter not, so svln sie daz ander Jar auch haben, oder als lange biz man sie gewere. Dar nach schaffe wir vnser tohter frowen Agnesen tze Scheftershoim hvndertphvnt haller auch von den vor gescliribnen tzehenden, so div gewert wirt. tze liehest dar nach so schaffe wir aber der e offt gesprochen Niwer stift tze Spalt an daz Schvlmeister ampt fvnftzic plivnt haller, vnd an daz Sancmeister ampt fvnftzic phvnt haller von den vorgenanten tzehenden, vnd auch als lange biz sie gewert werden. Dar nach tze liehest, so schaffe wir tze Halsprvnne Ilvndert phvnt lialler, auch als lange biz sie gewert werden, von den selben tzehenden. Div Vier hvndert phunt von den e gescliriben tzehenden svln ein nemen vnd auch geben vnd verriliten an die vorgesprochen stet, da sie hin beaht sint, die vor gescliriben Bruder Arnolt Comentwr tze Virnsperch, oder swer da Comendwr ist, vnd herre Marquart Techent der Niwen stit't tze Spalt, oder swer da Techant ist. Diser rede vnd saclie sint getzivge die erbern leute : Bruder Arnolt Commendwr tze Virnsperch, Herre Marquart Techant der Niwen stift tze Spalt, Herre Heinrich Techent etwenne tze Abenberch, Herre Gotfrit von Peclital, Korherren der Niwen stift tze Spalt; Herre Mangolt, Her Heinrich vnser Caplan, Bernger der Tenner, Borgor sein veter. Daz ditz vor geschriben gesetzt vnd saclie allez gantz vnd vntzebrochen bleibe, dar vmb so gebe wir vnd vnsriv liebiv Haus- frowe frowe Agnes der e gesprochen Niwen stift tze Spalt vnd dem selben Capitel, tzv einem waren vrkvnde versigelt vnd gefestent mit vnser bcder Insigel div dar an hangent. Diser Brief wart geschriben vnd geben tze dein Berge, *") do vergangen waren von vnsers herren gebvrte Tausent Jär Driv hvndert Jar in dem Dreitzehenden Jär, an dem nehsten after mantage nach dem Auf vert tage. (ßriginnl im liiuigl. Boirisditn Icirijaardjinc. Das Siegel Conrad's des Frommen ist zerbrochen, das seiner Gemahlin Agnes abgerissen. *) Rappenau und Ilechelbach im K. Bair. Landger. Anspach. **) Ipsheim und Ikelhcim im K. Bair. Landger. Windsheim. "*) Burg Altenberg bei Nürnberg. CCCCXCIV. Itaistr Iitiiiridj's MI. Munkt nn kn Itirggrafen, hie <#taht Hürnkrg hurdj Liic Etidjsbnrg jit stlßjüi IG. Juli 1313. Ilenricus Dei gratia Romanorum Imperator Semper Augustus, dilectis fide- libus suis Burggravio et Castellanis, qui pro tempore fuerint in Castro Norim- bergensi pro parte Imperii commorantes, gratiain suam et omne bonum. Pro- sperum et pacilicum statum civitatis et civium nostrorum Norimbergensium plurimum affectantes, ac nolentes propter hoc, quod Castrum nostrum Norin- berg ullo casu qui eveniret a civitate ipsa alienari debeat, vel quoinodolibet 40 Bd. 11. 313 separari, ficlelitati vestrae, sub obtentu favoris et gratiae nostrae, distriete praecipiendo mandamus: quatenus eisdem eivibus, secundum continentiain privilegiorum suorum, quae sibi de Imperiali dementia duximus concedenda, cum dicto Castro nostro, quanto iidem cives vos super hoc requisierint et fue- rimt (sie!) opportunum, pareatis et in omnibus intendatis, et de hoc faciendo statim ex nunc praestetis eis debitam cautionem, hoc nullatenus omittendo. Datum Pisis, 17. kalendas Augusti, Regni nostri anno quinto, Imperii vero secundo, A. 1313. (v. Wölkern) Ilist. Norimberg. dipl. p. 228 sq. CCCCXCY. In5 lkstcr tfcilsbroim ncrluntft tiicr ifiifc }\\ IkntoJjrini nn Inrggraf Jtitkidj I\ ? . ntib seine dPenmjjlin. 26. Juli 1313. In Nomine domini Amen. Contentionis prestat materiam obliuio rei geste. ideo, quanto digniores suntpersone, tanto debent curare cautius, ut, que gerunt negocia, nullus possit processus temporis infirmare. Quapropter Nos Frater Heinricus abbas, et Conuentus beate virginis Marie in Monasterio Halsprvn, Cysterciensis ordinis, Eistetensis dyocesis, presentium tenore litterarum publice confitemur et recognoscimus, ac ad noticiam omnium presentium et futurorum deuenire cupimus et protendi, quod Nos, suadente Monasterii nostri vtilitate manifesta, prouidaque deliberatione et consilio maturo prehabitis, omnium nostroruin fratrum et siiigulorum quorum hitererat interueniente voluntate expressa, pariter et consensu, Necnon Reuerendo in Christo Patre, domino Friderico venerabili abbate de Ebera, nostro visitatore, consentiente, et ex certa scientia auetoritatem prestante, vendidimus, ac iusto venditionis tytulo in liiis scriptis vendimus Nobili et illustri viro, domino Friderico Burgrauio de Nvremberg, sueque coningi domine Margarete, et lieredibus eorumdem, posses- siones nostras in Lenkersheim,*) videlicet quatuor Curias, quarum primam colit et inhabitat Cvnradus miles dictus de Cvllenslieiin, altera,m... dictus Mvtlin, tertiam .... dictus Rietheim et vltimam .... dictus Frie, ad nos et ad nostrum Monasterium proprietatis tytulo pertinentes, cum suis iuribus ac vniuersis per- tinentiis et singulis, domibus, ortis, agris, campis, pratis, paseuis, aquis, siluis et omnibus aliis, cultis et incultis , quesitis et inquirendis, pro pretio Centum et 314 triginta librarum hallensium pecunie mimerate, iure proprietatis perpetuo pos- sidendas; Quod quidem pretium recognoscimus, nos in parata pecunia integre liabuisse, recepisse, et in emptionem domus nostre Lapidee in Ciuitate Nordelingen vsu necessario et vtili conuertisse, Constituentes ipsos dictarum Curiarum in Lenkersheim veros dominos ac legittimos possessores, et omne jus et dominium nobis competens in dictis possessionibus transfundimus et transferimus in eosdem, cauentes eidem domino Burgrauio de euictione earumdem possessio- num, secundum jus et patrie consuetudinem approbatam. Renuntiamus preterea super premissis singulis et vniuersis exeptioni non numerate, non liabite, non solute pecunie, necnon omnibus privilegiis et gratiis nostris, nobis et ordini nostro a sede apostolica, sev ab aliis principibus ecclesiasticis, vel secularibus, aut a superioribus nostris concessis et in posterum concedendis, beneficio restitutionis in integrum, ac omnibus defensionibus, exceptionibus aliis, sev cautelis scriptis in iure Canonico et Ciuili, et specialiter juri dicenti generalem renunciationem non valere, per quas ipse contractus, aut aliquid in eo conten- tum, possit per nos, aut per alios, de iure, sev de facto in posterum viciari, aut aliqualiter retractari. In quorum omnium testimonium premissorum, presens instrvmentum Sigillo predicti domini Friderici venerabilis abbatis de Ebera, et nostro Sigillo ipsi Burgrauio, ac domine Margarete sue conthorali et eorum heredibus tradidimus roboratum. Nos quoque frater Fridericus predictus abbas de Ebera dicto contractui consentimus, ipsumque confirmamus et approbamus, in eorumdem euidentiam nostrum Sigillum presentibus appendentes. Datum in Halsprvn, VII. Kai. Augusti, Anno domini Millesimo Trecentesimo Terciodecimo. (Original im Küttig!. Ittirisdjctt Itcirijsarrijiue. *) Lenkersheim im Königl. Bairisehen Landgericht Windsheim. CCCCXCVI. Des Burggrafen jFrirkidj IV. tion Miirnkrg Ilctiers mepn ks latifprrises kr uier Infc }\\ ICeiikersljciin. 2G. Juli 1313. In Nomine domini Amen. Nos Fridericus deigracia Burcgrauius de Nurern- berg confitemur et recognoscimus publice in hiis scriptis, quod, cum nuper viri Religiosi, Abbas et Conucntus de Ilalsprvnne, nobis et heredibus nostris quatuor Curia«, quas habebant in Lenkersheim, pro Centum et triginta libris hallensium 40* 315 vendidissent, et vnam earum, quam Cvnradus miles dictus de Cvlnsheim iure pensionis annue ad vitam suam et vxoris sue possidere debet, ipsi fratres non possent ab eis absoluere, eo quod nollent in permutationem alia bona plus va- lentia pro eadem Curia accipere, ac pro ista causa iidem Religiosi de Summa dicte pecunie, quam in contractu nostro a nobis acceperant, XXX duas et dimi- diam libram hallensium reddidissent, eo pacto, quod eandem pecuniam eis red- damus iterum, postquam dicta Curia ad nos et ad heredes nostros post obitum dicti militis et sue vxoris luerit deuoluta: Nos promisimus ac promittimus in hiis Scriptis ipsis fratribus de kalsprvnne reddere XXXIII libras hallensium, cum post decessum dictorum coniugum dicta Curia fuerit absoluta, et ad hoc nos et liberos nostros presentibus obligamus, nostri Sigilli munimine in testi- monium roboratis. Datum in Castro Cadoltspurg, YII. Kaiend. Augusti, Anno domini Millesimo Trecentesimo XIII. Original im Mimifll. Bairisrjjcn Iririjsnrrljiuc, mit anli. Barggräfl. Siegel. CCCCXCVIL Friedrich von Kadolzburg nnit srin Bitter Conrad von Abenberg, Burggrafen jti Hürnberg, sdjenken bein lenUdjnrkn Einen linf >ti Hässing. 1. September 1313. In nomine domini Amen. Wir Friderich von Kadolfspurch von Gotes gnaden Für graue dacz Nvrenberch vnd vnd (sie!) des Riehes lantvogt, veriehen vnd clivnden an diesem prief allen den die in sehend oder hörend lesen, daz wir, ich vnd Chvnrad porchgraue von Abenberch, min veter, haben durch got vnd durch ewigez heil, vnd besvnderlieh durch brvder chvnrades von Gundolfingen des lantcomtwrs, vnsers lieben Oheimes, willen, der vns darvmb pat, haben gegeben mit gesamenter hant vnser vrowen vnd dem devtschen orden vnd den prudern datz Mozzingen *) ain aygenschaft an aynem hone der da selbes liget, vnd an allem dem daz da zv gehöret, zv aynem ewigen seelgeret, vurnames zv aygen, wan wir di Aygenschaft von allen vnsern vordem also lange zeit in stiller gewer heten here braht, daz wir ez getvn mehten. da von habe wir si den vor genanten brvdern also levterlich gegeben, daz wir vns, noch vnsern 316 erben, chain rechte dar an haben behalden. wir chtnden auch, daz denselben houe Engelhart vnd Hildpold von dem Stayn von vns zelehen heten, vnd di heten den selben houe auch fvrbaz verlihen Siboten, des Grauen chelner von Hirzperch, vnd auch andern levten. Nv waren bi der gäbe, do si geschach, Graf eberhart von Gundolfingen, Gotfrid von Ilaydekke, Gotfrid von Provn- ekke, Chvnrad von Slüzzelberch, Peter von Ilohenekk, Chunrad Probest von Haidekke, Sifrid Swepfermann vnd ettliche mere. wan wir di gäbe haben durch got gegeben, so stetigen vnd ewigen si mit vnserm vnd mit mines vetern ynsi- geln. Daz ist geschehen datz Nvrenberch, in der detschen bruder Garten, nach Christes geburt dritcehenhundert Jar dar nach in dem dritcehenden Jar, An sand Yligen tage. Original im lünigl. Bairisrijm Icidjsordjitir. Die beiden Burggräflichen Siegel (wie bei Nr. CCCCXLIII. und CXCVII.) hängen an. ") Müssing im Königl. Bair. Landger. Beilngries. CCCCXCVIIL Ittrggraf intkidj non lürnkrg gBlnht, kr dtak lUgtitknirg gegen liirnkrg kpstekn. 3. October 1313. Wir Friderich von Gotes genaden Pürchgrafe von Nvrmberg enbiten den ersamen vnd den weisen Mannen, dem Räte vnd den pürgern gemainlichen von der Stat ze Regenspürch, vnser fürderung vnd vnsern grüz. Wir tun eu kunt vnd vergehen an disem brife, daz wir vmb den vflauf vnd misliellung, di geschehen ist zwischen hern Hainrichen von Erenfels eurem Purger Maister vnd Hern Vlrichen dem Eseler von Nvrmberg, eur vnd cur Stat gemainlichen gute freund worden sein, vnd wollen euch gern fördern swo ir daz fürbas an vns bringet. Dor vber send wir eu disen brief ze vrkunde, versigelt mit vnserm Insigel, der geben ist do man zalt von Gotes geburtte dritzehen Hundert Jar vnd in dem dritzehenden Jare, an dem nehsten Mitwochen noch send Michels tage. (Urigiunl im lüttigl. Iniriadjt« Utirjisardjiac. Das Burggräfliche Siegel war auf der Rückseite in Wachs aufgedrückt. 317 CCCCXCIX. 3. October 1313. Friedrich Burggraf von Nuremberg, Her Albreht von Yestenberg, Her Vol- kolt von Tanne, Her Arnolt, Her Guetende und Her Horrauf die Gebrüder von Seggendorf, seine liebe Dienere, die Erberen Rittere, und die Ersamen Lüte, Her Cunrat Eseler der Schulthaize, der Rat, die Scheppfen vnde die gemaine der Stat ze NUrenberg, haben sich zv einander gestriket vnde mit trevwen zesa- men gelobt. Freyberg Reg. Boie. V. p. 2(55. Das Original dieser, sowie der beiden nächstfolgenden Urkunden ist nicht aufzufinden. D. lü. October 1313. Graf Konrad und Graf Gottfried von Hohenloh Gebrüder, Burggraf Friedrich zu Nürnberg, Graf Friedrich von Hohenlohe, Graf Ludwig und Graf Heinrich von Rieneck und Graf Rudolph von Wertheim kommen miteinander überein, allen Kaufleuten durch ihr Land und Gebiet das Gelait zu geben, und denselben vor Schaden gut zu stehen, wogegen von jedem Pferd das Gewand zeucht 4 Schilling Heller, desgleichen von Haüten oder Wachs 2 Schilling Heller, von Kupfer oder Zinn 1 Schilling Heller, dann von Eisen, Inschlitt, Schmer oder Bech 6 Heller und von 1 Eimer Wein 2 Heller bezalt werden sollen. Freyberg Reg. Boic. V. p. 26(5. Vgl. Nr. DXXXII. fg. und Nr. DCXVI. DI. IG. November 1313. Graf Ludwig von Dettingen und Burggraf Friedrich von Nürnberg kommen mit den Burgern gemeinlichen zu Rotenburg dahin überein, dass sie sie schirmen sollen vom nechstkommenden Mertins-Tag Iiis den darauf folgenden über ein Jahr, gegen zu entrichtende fünfthalbhundert Pfund Ilaller. In diesem Schirm sollen begriffen seyn die vorgenannten Burger und die Juden gemeinlichen zu Rotenburg, und die geistliche Leut und da,s neue Spital ausserhalb der Mauer; auch sollen sie Heinrich den Küchenmeister und Lnpolt seinen Bruder schirmen, auch auf Verlangen 60 berittene Mann schicken, die sie in die Burg zu Rotenburg, oder nach ihrem Gutdünken in andere Vesten legen können. Freyberg Reg. Boic. V. p. 267. 318 DU. 13. März 1314. Hainrich von Hohenloch vncl Grefinne Elsebete sin eliche Husfrauwe tven kvnt, daz ir Oheim Grane Hermanne von Kastel vnd sin eliche wirtin Grefin Margrete sich verzigen habent der Bürge ze Halberch vnd der stat ze Yolkach vnd aller der reht, die sie haben gehabt von der Brueder töde Grauen Ruep- rehtes von Kastel, an allein des vierteils der Stat ze Yolkach, daz si inen versetzt haut vnd daz sie vrist haben Scholen wider zelösen. Wer aber, daz Heinrich der vorgenante von Hohenloch ön erben veruar, so schol die Burch ze Halberch samt funfzic phvnt geltes wider gevallen an den vorgenanten Graue Herman von Kastel vnd vf sine wirtin. Des sint gezvge: sin lieber Oheim Lvdewig von Hohenloch, her Arnolt von Sekendorf vnd der Gvetende sin Brueder, her Johans von Sekendorf, her Apel von Sekendorf u. a. m. Vnd gibt Hainrich von Hohenloch den brief versiegelt mit sinem Insigel vnd mit sins lieben Oheims Insigel Burchgrauen Bride- riehen von Nurenberch. Geschehen in dem Market zv Erlbach, do von Gotes gebvrte vergangen waren drivzehenhvndert Jar vnd da in dem vierzehenden Jar, an dem nehesten tage nach Sant Gregorien tag. (Original im Kiitiigl. Iniristlicn iKciriisnrrljiuc, mit anh. Burggräfl. Siegel. Ebendaselbst befindet sieh eine andere, speciell die Wiederlösung von Volkacli betreffende Urkunde derselben Aussteller, von gleichem Dato, mit denselben Zeugen und ebenfalls von Burggraf Friedrich IV. besiegelt. Vgl. Freyberg Reg. Boie. V. p. 276. DIU. Burggraf Cmirub kr Jfrmmiit nun lürnkrg empiieljlt seinem Better Jnekid] seine Stiftung pt dpalt. 30. März 1314. In Gotes namen Amen. Wir Gunrad Burcligraue ze Nürnberg, ueriehen an dism brif Alln den di iagenburtich oder kümftich sint, Daz wir miht uerdahtem inüt, miht triwen enpfelhn und enpfohln habn Ynserm liebn Vcetern, hern Fri- driclien Burchgrauen ze Nürnberg, unser geselrset, daz wir miht vlizze vnd mit gutem Rat geschaht haben an die Niwenstil't ze Spalt, Daz er nach vnserm tode, 319 vnd alle sein Erbn, als ich In getrawe, süln miht verdahtem müt, durch vnser aller Yadern willn vnd nach komen Sei sselichait, brüuen vnd besehen, ob div selbe Stift in Ir reht beleihe, als si von vns gestift ist, Sunderlich daz uf der selben Stift siben Prister, ain Ewangelier vnd ain Letzener zv dem minsten sulen sein. Vnd wanne sich layder bei langer zeit vil guter dinge uergent, So schaffe wir miht guter bekantnusse, oh der selben Stift ordnunge vnd Anuanch verchert wirt, des Got niht enwelle : Daz danne vnser vorgenanter Taster vnd sein Erbn sich svlen vnd mügen vnderwinden miht dem rehten vnd miht vn- serin gutem willen als des gutes, daz von Widern vnd von zehentn gehört vnd gehören sol In div Pfarre ze Spalt, ze Anroch, ze Rör, ze Pertholdstorf,*) ze Grcßuenberch,") vnd ze Flahslanden,*") die wir von vnserm Erbtail an die vor- gescriben Stift gegeben haben, Vnd auch suaz in die Pfarre gehört ze Weiler, die der sselige Herre weilent Pysehof Reymot durch Göt vnd vnsern Willen an die egenanten Stift gegeben vnd gemachet hat. Vnd svln vnd mügen div selben Gut als lange in triwes haut haben on alz geuerde, vnd nach ir selbs sselichait, vnz die selb Stift ze Spalt in alz ir Reht vnd ueruestenunge kümpt, als si gestift ist. Wer auch daz, des Goht, niht enwelle, daz kümftig Pysehof ze Eystz, oder ander herren, swi die genant werden, in crige oder mishellunge hinz meinen egenantem Vsetern, seinen Erben vnd nach komen wseren, von swellier bände sache daz wsere, da von die egenant Stift ze Spalt an irem Reht vnd frei Salung becrenket wurde, da von Gots dinst also vaderlich niht vol endet würde als pillich ist: So Schaft wir also vaderlich, als vnser aller letstez geschafft vnd Selgerset pillich ganze reht vnd craft haben sol, I)az si miht den egenanten zehenten vnd Widern mit gvter gewizzen vnd on alz geverde ersam Prister vnd ander person, als vil als vf di selbn Stift ze Spalt gehören sol, behausin vnd bestätigen svln, vf die egenanten Pfarre ze Weyler, f) oder ze Rostal, ++) oder anderrbo in irem lande, wo si mvgen oder wellen, oder vf die egenanten Pfarre ze Grseuenberch, miht gunst vnd willen der Pysehof in der Pystum die selbn pfarre gelegen sint, Da die selben Prister Gots dinst sicherlich volpringen mvgen vnd vol enden, Mit sogetaner beschaidenhait aber, als lang, vnz die ol't- genant Stift ze Spalt in ir reht vnd craft beleibt als si gestift ist, Vnd als ir hantvest sagent, die miht vnserm vnd mit vnser liebn vrawen vern Agnesen, vnser elichen wirtinne, vnd mit des egenanten herren Pyschofs Reymoten Vnd Pyschofs Cvnraden ssehgen Insigeln veruesten sint. Vnd vergehen auch svn- derheh, daz vns die Hantvest alle, die von vns vnd von den selben herren Pyscholen vnd iren noch komen der selben Stift gegeben sint, oder gegeben würdn dhainen prüche, noch schaden pringen, noch gemachn svln an disem iagenburtigem geschseft; ob daz von geschiht, also ergaet, als vor gescriben ist. 320 Vnd darumb, daz ditz geschafft wor vnd vnzerprochen beleihe, so yeruesten wir vnd versigeln disen brif miht vnserm aygen Insigel, der gegeben ist do man zalt von vnsers lierren gepurt Drevzelien hvndert Jare Vnd dar nach in dem vierzehntem Jare, an dem Samztage vor dem Palmetage. (Original im iliiinigl. Ikirisrjjcn äicirijsnrrijinc, mit dem daran hängenden Siegel des Burggrafen Conrad des Frommen (wie bei Nr. CXCVII.). *) Vgl. Nr. CCCXCII. ") Vgl. Nr. CCCCXXXVIII. "*) Vgl. Nr. CCCXCI. f) Weiler im Königlich Bairischen Landgericht Schwabach. -j--}-) liossstall im Königl. Bairisclien Landgericht Cadolzburg. DIV. Burggraf Cniirofr kittluiiikt sriucn Britten in kr Bfnfiiiark Jfiirtlj kr Minsen, mcldjE sie )tt seinem Jkelgerätj] an kn laut jn Bamberg gi entridjtcn Iiakn. 26. April 1314. Wir Conraclt der allt Burggraue von Nürnberg thun kuntli allen die diesenn brieff sehen, lioren oder lesenn, das wir mit guter vorbetrachtunge, Vnd mit gesambter hanndt vnnser lieben hawszfrawen frawen Agneten, haben gebenn vnnd geschaffte, nach vnnser beyder tode, die Vogteye in der hoffmarck zu fürt Sannt Gcorien zu Bamberg vnnd demselben Gotshaws ewiglich durch got. Wir haben auch durch vnnser sei heyl, vnnser kinde vnnd aller vnnser fordern sei heyl, ob sie denn lewten In der selben hoffmarck, oder Iren erben, ye keinen schaden gethan haben, die selben gut ze so getanem gelt gesetzet Vnnd ge- macliet, als hernachgeschrieben vnnd bescheydcnn ist, denselben lewten Vnnd Iren erben ewiglichen, das in das selb gelt nicht gehohert svlle werden, Vnnd auch nymmermere Vogthafft svl werdenn. Bits sein die gut*) vnnd das gelt, an koren vnd an pfeningen, an lemmern Vnnd an Ilunern. Des ersten datz Gerberszdorff: der krafft von zweyen hüben alle Jare II lib. lialler vnnd zwey Sumer korns, vnnd zwey lemmer Vnd vier vasznachthuner. Das Nideren fur- chenberch: der kamerer von einem lehen -I U. h. vnd I sumer korns; ein halbs lamp vnnd zwey Vasznachthuner; Der kowle von einem lehen I sumer korns vnnd ein lialbpfundt haller, ein halbs lamp vnnd zwey Vasznachthuner; Der Winckler von einer hübe I iL haller et I sumer korns, et I agnum et II pullos carnispriviales; Der Bernger von einer hüb I U. h., I sumer sil., I agnum et Bd. U. r "*TTT' i lf '1 a« II pullos carnispriviales. Das obern furchenberch : der Rudolff von II hübe II iL haller et II sumer siliginis, II agnos, IUI pullos carnispriviales; Der Retzenger von einem lehe I Ii haller, I sumer sil., -I agnum, II pullos carnispriviales; Der kamerer von einer hub I Ii haller, I sumer sil., I agnum, III pullos carnispriviales. Das obern Varmbach: Conrad Bernger von einer hub XI solidos longorum haller, minus X haller, I sumer sil., I agnum, II pullos carnispriviales; Conrad der Sneydmandel von einem lehen V solidos longorum hallensium et X hal- lenses, I sumer siliginis, I agnum, II pullos carnispriviales; Div Heintzin von einem lehenn I Ii hall., I sumer silliginis, I agnum, I pullum carnisprivialem; Der Regmerinne lehen, das Conradt Ir son pawt, I Li haller, I sumer siliginis, I pullum carnisprivialem; Conrad der lanngenn Eberhardin sone I Ii haller, I sumer siliginis, I agnum, II pullos carnispriviales; Heinrich der foget von dreyen lehen II Li haller, II sumer silliginis, I agnum, II pullos carnispriviales; Herman der foget von einem lehenn I LI. heller, I sumer silliginis, II pullos carnispriviales. Das Nydern Varmbach: der Reschlaup, von einer hub VI svllidos longorum haller, I sumer silliginis, I agnum, II pullos carnispriviales; Div metzin von einem lehen I U. haller, I sumer silliginis, I agnum, II pullos carnispriviales. Der Boppe von zweyen hüben I ü. haller, I sumer silliginis, II agnos, IUI carnispriviales; Conrad Burger von anderhalber hub I U. haller, I sumer siliginis, I agnum, IUI pullos carnispriviales; Heinrich der lannge von seinen hüben III U. haller, III sumer silliginis, III agnos, VI pullos carnispriviales; ze den hovgen von einem lehen I sumer siliginis, II pullos carnispriviales; Stelie- lin von einer hübe I Li haller, I sumer silliginis, II pullos carnispriviales; Des Hermannes son von einer hub I Li haller, I sumer silliginis, I agnum, II pullos carnispriviales. Datz Atzenhoue: der Kulein, von einer hübe II U. haller, I sumer siliginis, I agnum, II pullos carnispriviales; Herman von einem lehenn I Ii heller, I sumer siliginis, I agnum, II pullos carnispriviales; Die Winttersztorfferin Von einem lehen I Li. lialler, I sumer siliginis, I agnum, II pullos carnispriviales. Datz Mannhouen: Conradt, herman vnnd Rudger von einer hübe III Li. haller, I sumer siliginis, I agnum, THT pullos carnispriviales. Datz Boppenreut: der Nuuerlein von einer hübe II Li haller, I Sumer siliginis, I agnum, II pullos carnispriviales ; Mercklein der pfister von einer hub II Li haller, I sumer, I agnum, II pullos carnispriviales; Der Kurszner von einer hübe I U. haller, I Sumer siliginis, I agnum, II pullos carnispriviales; Der Virich von selhawsern III solidos longorum haller, HII pullos carnispriviales; Der Veyerabent von einer hub V svllidos longorum haller, I sumer siliginis, II pullos carnispriviales. Datz furth: der Besolt von zweyen lehen VI solidos longorum haller, I sumer, I agnum, II pullos carnispriviales; Heinrich der Voget vnnd sein swester von 322 zweyen lehen VI solidos longorum, 1 sumer siliginis, I agnuin, II pullos car- nispriviales; Der getzburge von einem lehen LX haller, I sumer silliginis et II pullos carnispriviales. Herman Schmidt von einem lelienn VI solidos lon- gorum haller, I Sumer siliginis, I agnum, II pullos carnispriviales; Von der widern II U. haller, II sumer siliginis, I agnum et IUI pullos carnispriviales; Von Hoffstetten, vnnd von hawsern daselbst I LI. haller als hernachgeschriebenn ' o ist: des erstenn der kircher bey der Brucce XX heller, fraw gerdraut des fleisch- mannes hawszfrawe X heller, der Smitt XX heller, Der Getzwurge XX heller, von dreyenn Vnerbawen hoffstetten XXI heller, Herman leupolt LXXX heller, der Vischer XX heller, der frvembetz XII, der lanng fleischman XX heller, Drey hoffstet vor dem kirchhoue XVII heller. Das grossen reut: Conrad der grozlich von einer hübe XIII solidos longorum heller et XX heller, I sumer siliginis, I agnum, II pullos carnispriviales; Bertholt der Trock von einer hub XIII solidos longorum heller et X heller, I Sumer siliginis, I agnum et II pullos carnispriviales; Der Rule von II hub II Li. heller et II Sumer siliginis, II agnos, III pullos carnispriviales; Rudger Tyeme von einer hub XI Schilling longorum haller, minus X haller et I sumer siliginis, I agnum et II pullos carnispriviales; Rudger Thanner von einer hub XI solidos longorum, minus X haller et I sumer siliginis, I agnum et II pullos carnispriviales; Die Helsenbeckin von einer hub II haller, I Sumer siliginis, I agnum et II pullos carnispriviales; Der Seyfrit von einer hübe II U. haller, I sumer siliginis et I agnum, II pullos carnispriviales. Datz deinen Rewt: Der Helsenbeck von einer hub II Li., I Sumer siliginis, I agnum et II pullos carnispriviales; Des Voszlers Hoff' XIIII solidos longorum haller, I sumer silliginis, I agnum et II pullos carnispriviales; Der merckelvnnd der Besolt, von einer hub II ü. haller, I sumer siliginis, I agnum et II pul los carnispriviales; Der Körner von einem lehen I U. haller, I sumer siliginis, I agnum et II pullos carnispriviales. Diese vorgeschriebne gut alle, wie sie genant sinde, hab wir den egesprochen lewtten In der lioffmarck zu furt, Iren erbenn Vnnd Iren nachkomen, verliehen ewiglichenn, zuhabenn vnnd zubesitzen, vmb so gethanes gelt als ee benannt ist. Sie svllenn auch vnns vnd vnnser wirtinne frawen Agneten alle Jare dasselbe gelt gebenn, es sey an pfeningen, an korn, an lembern, an hunern, zu diesen zeytenn Vnnd ziele, als hie benennet wirdet: des erstenn das korn zw Sannt Jacobs messe, Darnach die Pfening halbe vff Sannt Michels tag Vnd das annder teyl auff Sannt Walburgen tag, Darnach die lemmer auff den Ostertag, Die huner vff Sannt Michelstag. Also svllenn sie vnns die gult geben dieweil wir beyde leben, nach Vnnser beder tode so svllenn sie dieselbenn gult dienen Vnnd gelten zu Bamberg dem lieben Herrenn Keyser Heinrichen, der heyhgen frawen sannt Kunege, Sannt georgenn Vnnd 41" 323 dem selbenn gotshaws ewiglich. Dieser vorgeschriebenn sach vnnd rede vnnd gesetztes seind gezewge: Die erbern lewt herr Conradt der Eszler Schultasz zu Nurmberg, Conradt der alt Viehtlein, Vllrich der Haller, Friderich der Holtzschuher, Herdegenn Holtzschuher, Conradt der Katherpeck, Ott gewsmit, Conrad des grossen Heintzen Sune, Heinrich Holtzschuher, Conrad nutzel, Erkenbrecht der Koler, Heinrich der Junge Weygel vnnd ander erberg lewt genüge. Das diese vorgeschriebene sach alle gantz Ynd vnzerbrochen vnnd stete bleyb, Des geh Wir den eegesprochen lewtenn In der Hoffmarck zu fürt vnnd Iren erben diesen brieff, zu einer Sicherheit gefestennt vnnd versigelt mit Vnnser beider Insigel, die darann hangent. Dieser brieff wart geben zu Nurmberg , da erganngen waren von Vnnsers Herren geburt Thawsent Jare Drey- hundert Jare In dem Vierzehenden Jare, an dem nechstenn tag nach Sannt Mareks des ewangelistenn. Cranssumt in riitcr ;n 3Iiindjtn btfinMidjcit, um bas Snjjr .1360 gefertigten, uibimirteit Ibsrjjrift eines Sibiinns brs Bttrggtäfiirjjen Janbgerirjjts unm 3ajjre .1395. Verschiedene Abdrücke: in (y. Wölckern) Hist. Norimb. dipl. p. 237, Oetter Gesch. d. Burggr. I. S. 414 IT., Abliandl. von den Gerechtsamen d. Hauses Brandenburg über Fürth (v. J. 1771), Beil. 36, Saueracker Gesch. v. Fürth Th. I. S. 136 ff. Vgl. Nr. CCCCL. und CCCCLXIX. *) Das hier mitgetlieilte Zinsregister stimmt, obschon in Aufstellung und Sprache abweichend, seinem Inhalte nach, wesentlich mit dem gleichfalls von Brandenburgischer Seite gegen Bamberg producirten vom Jahre 1307 überein. Die darin aufgeführten, zur Hofmark Fürth gehörigen, Orte sind: Gebersdorf, Unter- und Ober -Fürberg, Ober- und Unter-Fornbach, Azenhofen, Monhof, Poppenreuth, Gross- und Klein-Reuth. DV. Der alten Burggräfin Agnes zu Nürnberg, des alten Conrad seligen Wirthin, lliuts megett iljres Utabnratjj* nun <#palt. 13. Juli 1314. Wir Agnes, die alte Burggräfin zu Nürnberg, verjehen an diesen Brieffund thun kund allen denen, die diesen Brieff lesen oder hören lesen. Was unser lieber Herr Bruder Philipp Bischoff zu Eichstätt uns unsere rechte Güld schuldig war und ist zu geben von dem Marckt Spalth, so hat er uns durch unsere Liebe und Freundtschafft, die er zu uns hat, darum dasz wir dieselbe Güld desto sicherer fürbas und desto gewisser seyn, den vorgenannten Marek zu Spalth, mit Leuthen und mit Güld, und mit alle dem das darzu gehöret, empfohlen und eingegeben liierzwischen und St. Walburgs-Tag, der nun zuerst kommt, dasz wir ihn müssen schirmen, versprechen, vertretten und inne haben sollen und 324 mögen in allen den Rechten, als ihn der edle Herr Herr Conrad seeliger der alte Burggraf von Nürnberg, unser Wirth, innen hatte dievoeil er lebte. Und wann dieselbe Frist vergehet, so stehet es dann fürbas in allen Rechten, als die alte Handvösten sagen, die über den Kauff zu Spaltli des ersten geschrieben und gemacht worden. Und darum, dasz ich meinen vorgenannten Herrn, dem Bischoff und seinen Gottes Hausz, das steet halte und unzerbrochen, hab ich ihm zu einem offenen Urkund diesen Brieff gegeben, mit unsern Insiegel vervestet, das daran hanget. Der Brieff ist gegeben, da man nach unsers Herrn Geburt zahlte im 1314 Jahr, an St. Margarethen Tag. v. Falckenstein Urkund. und Zeugn. S. 106. DVI. intkidj IV. nnn (Bkits diiakn Inrggraf |ti lürnbtrg i itrbiiiikt sidj mit Markgraf Jritkidj km (Ms^nen nnn Mnssm, gegen ben Bogt oon (lern. 14. August 1314. Wye Friderich von gotes genaden Burcgreue czu, Nurenberc, bekennen an diseme Offenne brieue, daz wye dem Edelen forsten, vnsem lieben Herren Lant- greuen frideriche Czu duringen, Marcgreuen czuMisne vnd in deine Osterlande, entriuwen gelobet haben an sine hant, vor vns vnd vor vnsen herren den Bischof von Babenberc, rad vor daz bischtum, die wile wye des Pfleger sint, vnd vor alle vnse Helfern, daz wye im wollen getriuwelichen beholfen sin mit libe vnd mit gute vf den voyt heinriche von Gera, vnd vf alle die im iczunt lieholfen sin oder im noch beholfen werden, wye haben im ouch entriuwen gelobet, daz wye, noch vnse Herre der bischof, vns nicht envriden noch en sunen mit dem vorgenanten voyte, oder mit keime sime heifern, vnseme herren dem Marcgreuen si alrerst widervaren vnd gesehen von im vnd von sinen helleren minne oder recht, vmme Alle sache die he czu ihn czu sachene hat. Ouch ist getedinget czwisclien vnsem herren dem marcgreuen vnd vns vnd vnsen helleren: Ob die stete Slowicz vnd Gera an in kerten, oder swie he sie ge- wunne ane vnse helfe, des sulle wye im wol gunnen; Belege abir wye Slowicz mit einander, da vor solde wye ligen achte tage vf vnse kost, danah so!de vns vnse herre der maregreve die kost geben, vnd hülfe vns got, daz wye die stad 325 gewonnen, so sal lie sie behalden, als ander sin rechte gut; Gewunne wye abir mit einander die Stadt czu gera, die sal vnse herre der marcgreue behalden, als ander sin gut, also bescheidenlichen, daz he dar vinme sal kegen vns tun, waz siner manne czwene, vnd vnser vrunde oder vnser manne czwene, czitlich duchte; Czweyeten sich die vyere, waz vns danne heinrich Ruze der voyt von Plawe hieze, den wye beidersit vber die sache czu einem obermanne gekoren haben, des sulle wye gevolgit sin. Iz ist ouch getedinget czwischen vnsem herren dem Marcgreuen vnd vns: ob wye iine gehelfen mugen. daz im minne oder recht wydervare von dem voyte von Gera vnd von sinen helferen, da sal he im an lazen genügen, daz selbe sulte ouch wye tun, ob he es vns gehelfen mac. Geschee ouch, daz vnse herre der marcgreue vnd wye, oder sine leute vnd vnse leute, mit einander striten vnd gesigeten, so sal he den besten gevangenen vor vz nemen, den he kiesen wil, dar nach sulle wye die andern lioubtlute vnd die gevangenen teilen nach der manczal. Daz wie dise vorgenante rede stete vnd gancz halden, des henge wye vnse ingesigel an disen brief, des sint geczuge: heinrich Ruze der voyt von Plawe, her wertsch von Turnawe, her heinrich von arnstete, her horuf, her ludewic von polnicz, her Sae der aide von tyrben, her Tossze von Schonenecke vnd Meister waither, vnses herren des Marcgreuen Oberstr Schriber. Dirre brif ist gescliriben czu Aldinburc, Nach der geburt vnses herren Tusent jar, drihundert jar, in dem vyer czenden Jare, an vnser vrowen abende wurczewye. Original im Sättigt |>ärijaisdjtn Ifanptstantsnrrijiur. DVII. 16. October 1314. Eberhart der Pfefferbalch von Wintpach bekennt, von Philipp Bischof zu Eichstädt und dessen Capitel alle deren Güter zu Berchtolstorf, es seyen Burgstall, Weier oder Gülten, gegen Wiederlegung, für sich, seine Söhne und Töchter zu rechtem Lehen empfangen zu haben. Sollte nach der alten Burggräfin Brau Agnes Tod der Bischof ihm den Weier zu Berchtolstorf*) nicht verleihen wollen, so soll er ihm dafür 200 Pfd. Heller entrichten. Geben zu Nürnberg. Freyberg Reg. Boic. V. p. 289. *) Berthoisdorf iin Königl. Bair. Landger. Heilsbronn. 326 DVIII. Inrggraf irickirlj IV. gestattet, fnin #EcIl]ßiI 5Eincr seligen Äntter Hjelena, dein cBgibienklnster W Ifn^nnt^nng in seinen Miirnberger JPnrsten. 15. November 1314. Fridericus Bei gratia Burchravius junior *) de Nurenberch presentibus et futuris notum esse volumus, qualiter nos, ob honorem Dei ac beatissime gene- tricis sue Marie et omnium sanetorum, nec non pro remedio anime felicis recor- dationis Helene matris nostre, honorabili viro Abbati suisque fratribus monasterii S. Egydii in Nurenberch, ordinis saneti Benedicti, ius concessimus in perpetuum, in nostris forestis sitis apud Nurenberch, que ab imperio jure pheodali tenemus, lignum secandi ad aedificia et ad comburendum et ad omnes suas neeessitates plenam et liberam facultatem, verumtamen ab incisione lignorum, que Banno nostro silvestrium et ferinarum noxia, prorsus abstineant, et ipsum monasterium prefatum ab omnibus Precariis, angariis, seu aliis servieiis tenore presencium faeimus liberum et immune, nolentes vt sepefactum monasterium a nostris offi- eiatis vexetur. Et ut hec nostre concessionis authoritas stabilis per futura tem- pora et inconvulsa permaneat, paginam hanc exinde conscriptam sigillo nostro roborari jussimus. Testes hu jus sunt: Johannes Dapifer de Hoheneck, Sifridus de Lebzingen, Aberdar et Gutend de Seckendorff, Heinricus de Mariental, Her- mannus de Yestenberch, milites, et alii plures. Actum et Datum in Castro nostro Cädolzpurch, XYH. cal. Decem. A. D. MCCCXIY. Octter Gesch. d. Burggrafen II. S. 673. *) Dass der regierende Burggraf sich, selbst noch nach des alten Conrad Tode, „junior" nennt, lässt. sich — Falls dem Oetter- schen Abdruck ganz zu trauen ist — höchstens dadurch erklären, dass es im Gegensatz zu seiner Mutter geschehen sei. DIX. HCankgraf dbtto lidii Ifessen nnb seine Jelimester fgnes, meil. Inrggrüiin nnnlnrntierg, mallen, wegen einer diijnlb, in Marburg einlagern. 18. November 1314. Nos Otto dei gratia lantgrauius, terre Hassie dominus, recognoscimus in hiis scriptis, quod religioso viro fratri Eberhardo de Sulczberg, magistro ordinis domus theutonice, ceterisque fratribus domus Marpurg, in quinquaginta marcis 327 puri argenti, quas nobis amieabiliter mutuarunt, existimus obligati, eisdem, quam primum de curia coronacionis electi Fridrici in regem romanum nunc in Aquisgrani celebranda, regressi fuerimus, persoluendis, vel si in solutione negli- gentes fuerimus, trans Loynam non ibimus, nec pergemus, sed, cum nobili Agnete, sorore nostra, Gerlaco de Lynne milite, Yolperto Koschin et Heymerado de Elbene, armigeris, oppidum Marpurg inibimus, inibi more obstagii tarn diu commesturi, quousque predictam pecuniam persoluamus. Et nos Agnes qnon- dam burgrauia in Nurimberg, Gerlacus, Yolpertus et Heymeradus predicti re- cognoscimus, nos predictum obstagium, si necesse fuerit, adimplere. In omnium horum robur nostri (sie!) et sigillum, ciun sigillo predicte Agnetis sororis nostre, apposita sunt huic karthe. Datum anno domini M° CCC° quartodeeimo, in octaua beati Martini. Histor. dipl. Deduction von d. Deutschen Ritterordens-Bailei Hessen Privilegien Nr. 82. DX. iriciirid] IV. nun duttES dnaittn Burggraf nun liirntiBrg gBntljmigt bie <#ii]Enknng EiiiES Basalltn an llusttr Hitljtlftlb. IG. Januar 1315. Fridericus dei gracia Burgrauius de Nurenberch Vniuersis presencium in- spectoribus salutem et noticiam subscriptorum. Ne gestorum silescat memoria, expedit, ea scripture et testium subsidiis solidari. Quapropter nouerit discrecio singulorum, Quod cum Gerwicus dictus de Tan bona sua sita prope villam Pegentz, dicta ze dem Obernhof, que a nobis in feodo tenuit, Honorabilibus viris, dominis Raboni venerabili Abbati et Conuentui Monasterii saneti Johannis in Micheluelt, ordinis saneti Benedicti, titulo proprietatis vendiderit et donarit, ac in recompensam dictorum bonorum Tria prata sita prope Ahoren, iure proprietatis sibi pertinencia, pro se et suis Heredibus ad manus nostras libere resignarit, ipsaque a nobis reeeperit, loco et nomine dictorum bonorum, titulo feodali, veniens ad nostram presenciam, nobis humiliter supplicauit, vt huiusmodi vendicionis contractum, dictis dominis Raboni abbati et Conuentui factum, dignaremur de speciali gracia confirmare : cuius preeibus annuentes, dictam vendicionem racionabiliter factam, ratam et gratam habere promisimus, ip'sain- que presentibus confirmamus, dantes eis presentes, iiostro Sigillo secreto fide- liter communitas in testimonium super eo. Huius rei testes sunt: Albertus de 328 Vestenberch, Sifridus de Camerstein, Horüf de Selsendorf, milites et fideles nostri; Ch. dictus Yichtlin, Ilospes noster, et alii quam plures. Datum et Actum in Nurenberch, Anno domini MCCCXY., Quinta feria proxima post Octauam Epyphaniae domini. Original im König!, lairisrjjrn Irirjisardjiuc. Von dem, sonst unbekannten, Secretsiegel Friedrichs IV. hängt nur noch ein Bruchstück an. DXI. Burggraf Jnckirfj IV. mm lörnbtrg utrsdjrcibt sid] km iuiniisdjtii Bönig Imöttiig ?u Iricgsöknst. 4. April 1315. Wür Friderich von Gottes Gnaden Purgraf ze Nürnberg, verjechen olfentlicli an disem Brief allen den die In sechent, lesent, oder hörent lesen, das wür dem durchleuchtigen lierrn, herrn ludewigen Rom Kunig, Unsern gnädigen herrn, geloben und gehaissen ze dienen Inner Lande mit aller der Macht, die wür haben, und wartten getreulichen mit allen Unsern vesten, und sollen In erkhennen als ainen Rom. khonig, wan dz billig und recht ist. wür sollen Im auch ausser Lands mit hundert hellmen in Unser Selbs Chost treulichen dienen ein vierteil jar, ist aber, dz wür vberdas viertail jare in seinen dienst ausser Landes beleiben, So soll er Uns verchoszten vnd alle die die In Unsern dienste seind. Wer aber, wenn Wür dz vierteil jar gedienen und wider liaym ze Lande khomen, ob er dan änderst nit Unsers dienstes ausser Landes geruehte, des In sein wür Im nicht schuldig, dan als wer, als er Unns sein hülfe thuet, dz wür es erzeugen mugen und gethun. Es soll Uns auch vmb dz vierteil jar dz vorgenant ist so gethan guet verrichten, als Er Uns mit seinen briefen gelobt hat, die wür darvber haben, dz wür Ime dz stat haben, darumb geb wür Im disen brief versigelt mit Unsern aigen Insigl, das daran henget. der Brief ist geben ze Nürnberg, do man von Christes gepurde zallt dreyzechen hundert jar darnach in den 15. jar, an dem Freytag nach der osterwochen. Fischer kleine Schriften Th. II. S. 595. 42 Bd. II. 329 dxii. 30. Juni 1315. Ludowich roemiseher chuenig nimmt den edelen man greuen Bertolden von Hennemberg zue sinem raite vnde zue siner hemelicheit. Dabei seint gewesen: burgraue Friclerich von Nuerenberg, Vlreich lantgrefe von dem Leutemberg, greue Ludowich von Oetingin, greue Friderich von Trudendingen. Gehn zue Ingolstat, do man zalt von Christes gebuert drivzehen hundert iar darnach in dem fuemfzehenden iar, des naehsten maentages nach der zwelilboten sancti Petri et Pauli tag. Sclioeppach Henneberg. Urkundenbuch S. 60 fg. dxiii. SienstgelöliniM ks Hitlers dDttn tron fufsess gegen Inrggrnf inekiet) IV 24. Juli 1315. Ich Otte von Vfsaz der Ritter, vergihe olfenlich an disem brief, daz ich durch die forderlich gnade, die mir der Edel herre Purgraue Friderich von Nurenberch , dez vndertseniger Purkman ich pin, mich verbunden lian, vnd mich binde an disem gegenwärtigem briefe in sinen dienst vnd vnder sein gebot, also daz ich im gehorsam sol sein vnd im dienen sol, als minem Herren, wider allermaenclich, ane wider daz Goteshus ze Babenberch. vnd ze einem vrkunde gib ich dem vorgenantem minem gnsedigem Herren disen brief versigelt mi t minem Insigel, daz dran hanget. Der brief is geben ze Nurenberch, do man zalt von Cristes geburt Driutzehen Hundert Jar vnd in dem Funfzehendem Jär, an sant Jacobes abent. (Original im lönigl. Snirisdjtu llcidjsarrijiut. dxiv. 22. October 1315. Gotfrid von Browneck und Margreth von Grundloch seine eliclie Wirthin, bekennen, dass Bischof Wulflinge zu Bamberg ihnen die Lehen verliehen habe, die ihm und seinem Gottshaus von ihren Vorfahren, denen von Grundloch, waren ledig geworden. Mitsiegler: Fridrich Burggraf von Nuremberg. Geben zu Bamberg. Freyberg Reg. Boic. V. p. 319. 330 DXY. Burggraf Jnrbridj nun lürnkrg ncrlängert km I|udj5tift Misburg dir (inliisnngsfrist nun Burgbcrntjciin nnd Üfcrbuljljriin. 15. November 1315. Nos Fridericus clei gracia Burcgrauius de Nvrenbercli constare volumus pre- sencium inspectoribus vniuersis, quod cum 110s olim Reuerendo patri, domino Anclree quondaxn Episcopo Ilerbipolensi, necnon Capitulo eiusdem Ecclesie, ad reemendum bona et villas in Berriheym et in Herboltsheym cum suis pertinen- ciis, vsque ad festum Purificacionis beate virginis proxime nunc venturum in- ducias duxerimus indulgendas, Nos, ad instanciam ac preces honorabilium virorum Prepositi, Decani Tociusque Capituli Ecclesie memorate, eundem ter- minum ac inducias ad continuum Triennium duximus prorogandas, Ita, quod Episcopus Herbipolensis, qui pro tempore fuerit, vel Capitulum ipsius Ecclesie, infra Triennium a festo Purificationis beate virginis proxime venturo numeran- dum, a nobis vel nostris successoribus reemendi dictas villas et bona cum suis attinenciis liberam habeant facultatem, Ad obseruanciam prcmissorum, nos ac nostros successores tenore presencium obligantes. In cuius rei testimonium, presentes litteras appensione Sigilli nostri ipsis dedimus communitas. Datum in Kadolsburch, Anno domini Millesimo CCCXV., XVII. Kalendas Decembris. (Original im Söitigl. laitiadjm Scicjjäardjiut. Das Siegel ist abgefallen. Vgl. Nr. CCCCLXXXV. u. DXXVII. DXYl. Burggraf Jrirdridj nimmt Conrad dm Inlen in lienst. 18. Januar 131G. Wir Fridrich von gottes gnaden Buregraue von Nüreniberg, Vergehen vnd tvn kvnt allen den die disen brief sehent, liörent, oder lesent, Daz wir durch bet vnsers Herren Bischof Wulfinges von Babenberg, vnde mit gutem rate vnserr frvnde vnd vnserr Levte, den Ersamen man Cvnraden den Bvlen ge- nomen vnde empfangen haben ze ainem Diner. Vnd wir sülen in vnde sein Levte vnde sin gut schirmen vnde versprechen wider aller meniclich ane alles 42' 331 geuerde. Vnd da bei sint gewesen: der Gütende, vnser vitztvm, vnd der Ilouravf, vnser liebe Dienere, vnde Cvnrat der Groze burger ze Nüremberg vnd anderr Erberen Levt gnülc. Vnd des ze ainem waren vrkvnde geben wir im disen brief versigelt mit vnserm Insigel, das dar an hanget. Der brief ist geben ze Cadoltspurg, do man zalte von gottes geburt dreutzehenhvndert iar in dem Sehtzehenden iare, an dem Svnnentage vor sende agneten tage. ißriginnl im Küntjjl. 35airistJjcit Steidjanrcjjinr, mit anh. Burggräfl. Siegel. dxyii. 15. September 1316. Bertolt Greue von Ilennemberg gelobt mit Herren Woluinge Byschofe zu Babemberg und dem Tecliande, Probeste und Capitel von wirzeburg ein Lant- fride, darin sol begriffen sein der Edele Herre Burgreue Friderich von Nüremberg, sin lieber Schweiler, oucli haben sie gelobt, einander zu helfene vf menlich, ane vf daz Ryche vnd vf den vorgenanten Burgreuen von Nüremberg; vnd der Lantfrid sal weren biz vf ein kiunpftigen Byschof von wirzeburg, der dez Landes geweldilt wirt. Geben nach Gotes geburt Thusent Jar Driehundert Jar in dem Sechzehenden Jare, an deme Achten tage vnser Vrowen als sie geborn wart. «ßriginnl im lünigl. Soitisdjcit fficidjsortjjiac. Ebendas. das von dem Bischof von Bamberg am nämlichen Tage ausgestellte Duplicat, wovon ein Auszug in Freyberg Reg. Boic. V. p. 340, mit dem unrichtigen Dato 16. Septbr. dxviii. (Ein Hcd]t55pnidl iirs InrggrflÜiijjtn HCaiibgcridits jti iörnkrg. 27. November 1316. Ich Johans von Vestenbercli sazz gerihtte an mines herren Lantgeriht Burgraven Friderich von Nürenberg , vnd tü chünd, daz vor mich chom in geriht der ersam vnd der geistliche man brüder Zürich von Stetten Comdür des Thüschen hüses ze Nürenberg, mit vollem gewaltte gesant von der edelen vrowen, vrowen 332 Adelheyden von Soltzburch, vnd erzügt noch reht mit zwaygen ersamen mannen der gesworen von der statt von Nürenberg, daz woren her Wernher der Grunt- herre vnd her Hainrich der G-vsmitt, di sagtten in geriht vff ir ayde, daz si des von baiden tailen geladen gezüge weren, daz Hainrich der vihe, mit gesamtter hant siner elichen hüsfrowen ver Adelheyden, liett reht vnd redelichen ze chüffen geben der vorgenantten erbern vrowen wrowen Adelheyden von Soltzburch den hove ze Mvndorff, mit allem dem daz dar zw gehöret, holtz, velde, wazzer vnd weyde, besucht vnd vnbesücht, vnd mit vier selhüseren da selbes gelegen, ze rehttem aygen ze haben vnd ze niezzen si vnd ir noch chomen ewiclichen, vnd vz des wolbeschayden mannes herren Chünrats des grozzen gut da gelegen alle Jore zwainzig haller gülte, vnd ze Weinesveit drizich haller gülte, vnd zehen chese iericleich. Vnd do der vorgenant geistlich man b rüder zürich von Stetten daz wol er zügt hett als reht ist, do begert er mit vrtaile ze varen, ob man di gezüchschafft der offttegenantten wrowen Adelheyden von Soltzburch mit des Lantgerihttes brieven stettigen vnd vestend solde. daz ward ir erteilet, vnd dar vber so ist ir diser brieve geben mit vrtaile, ze ainer bezüg- schafft besigelt mit des Lantgerihttes insigel, daz dar an hanget. Daz geschach do man zalt von Cristes geburt dreutzehen hundert Jor vnd dar noch in dem sehtzehenden Jor, an dem Sambtzetage noch Sand Katherinen tach. Original im Sünigl. Iniriadjtn Stirjjsnrdjiuf. Anh. das hier abgebildete Laiulgerichtssiegel Burggraf Friedrichs IV, 333 DXIX. (3.) Januar 1317. Frater Reymbodo commendator, ceterique fratres domus teuthonice prope Marpurg, reeognoscunt, quod domicella*) Mechildis ingenue domine de Nürenberg, ob remedium anime sue, proventus quosdam in Stuzenbach iusto empcionis ty- tulo suis denariis comparauit, ita scilicet, vt ipsos fructus percipiat integraliter ad tempora vite sue, set postquam diem clauserit extremum, extunc in anniver- sario ipsius dicti fructus fratribus teuthonicis cedant nomine pyctancie. Datum anno domini MCCCXVII., V. (sie!) Non. Januarii. (frigintil im Snrfnrstl. Hjcasiadjcn i£>rj]. arrljint jtt (Cassel. *) In der auf der Urkunde befindlichen Aufschrift des XIV. Jahrli. wird diese Meclitild als „famula domine de Nurinberg" bezeichnet. Vgl. auch Nr. DCLVI. DXX. Innig Idthiig ksdpkt ks nnn Inrggraf Cnnrait km jFrnmiiicn gEStiftBtE 1 fntsd] n rtrcnsfia 1x5 |n Birnskrg. 1. April 1317. Ludowicus Dei gratia Romanorum Rex Semper Augustus, Vniuersis Sac.ri Imperii Romani fidelibus, presentes litteras inspecturis, gratiam suam et omne bonum. Multum coram deo appreciabile censemus et coram hominibus lauda- !vi 1 e, Religiosis personis ope Regalis clemencie subuenire, hiis preeipue, que noue plantationis exordium suseeperunt. Ad conuentum siquidem Commen- datoris et fratrum Domus in Virnsperch, Ordinis sanete Marie Theutonicorum, nostre consideracionis intuitum benignius conuertentes et pensantes attencius, Dornum eandem, per bone memorie Cvnradum quondam Burchgrauium in Nu- remberg, ordini et fratribus ipsis, ad instaurandiun Conuentum inibi, ob honorem et laudem diuini nominis concessam et donatam,*) fore tarn in redditibus, quam etiam possessionibus adeo tenuem et exilem, quod Ipsi fratres degentes ibidem ex eis commode sustentari, aut hospitalitatem debitam, que ab ipsis a süperuenientibus frequencius exposcitur, honorifice nequeant elargiri, dignum duximus, eorumdem oportunitatibus in premissis Regie liberalitatis munificencia merito succurrendum. Quapropter Juspatronatus Ecclesie Parrochialis in Winsheim, Dyocesis Herbipolensis, quod nobis et Imperio pertinere dinoscitur pleno iure, prefatis Commendatori et fratribus Domus in Virnsperch, ut exinde magis 334 commode uiucre, ac in dei Laudibus persistere valeant, vnde et nobis nostro- rumque diue memorie predecessorum, Imperatoruni etRegum Romanorum, ani- mabus apud suppremum Regem Regum salus et mcritum iugiter augeatur, ad votiue peticionis instanciam Ilonorabilis et Religiosi viri fratris Chvnradi de Gvndolfingen, eiusdem ordinis Commendatoris prouincialis per franchoniam, humiliter nobis factam, Regia liberalitate conferimus, et ex certa sciencia pre- sencium auctoritate donamus : Sic, quod ad ipsam Ecclesiam, quamprimuin eam vacare continget, jus presentandi personam ydoneam, quam voluerint, de- cetero debeat libere pertinere, Prouiso tarnen, quod in eadem Ecclesia debitum Officium et animarum cura, que illi imminet, vllo vmquam tempore nullatenus negligatur. In cuius rei testimonium, presentes litteras conscribi et maiestatis nostre Sigillo iussimus communiri. Datum Monaci, Kalendis Aprilis, Anno do- mini Millesimo Trecentesimo Septimo decimo, Regni vero nostri Anno Tercio. Original im Sünigl. lairiadjen lU'irljsnrdjiuc. ■) Siehe Nr. CCCLXXXIX. DXXI. lÄntolb nnn Hegensberg nerknnft km Burggrafen JfriEbridj IV. das Helmkleinod des Brackenhauptes. 10. April 1317. Allen, die disen brief sehent alder hörent lesen, kvnd ich Lvtolt von Regensberg frije in Costentzer Bistvme, vnd vergien ofFenlicli an disem brieve, das ich dem edeln herren Friderich von gottes gnaden purggrauen ze Nvrmberg verköft lian, vnd ze kofenne geben han reht vnd redelich min klainod das Brakenhöbt, vmb sechs vnd driszig March gvtes silbers, mit solichem gedinge : das der vorgenande herre Burggraf Friderich von Nvrmberg vnd sins libes rehten erben, vnd ich der vorgenande Lvtolt von Regensberg vnd mins libes rehten erben vnd dar zv her Diethelm von krenkingen frije, min lieber öhein, die wile vnd er lebt, vnd enkein sin erbe, vnd nieman ander fvrbas, das selbe klainod das Brakenhöbt fvren svln. wan sol mich öcli des vorgenanden silbers weren vnd rillten vber aht tage die liebsten nah den phingst wochen, so nu liehest, kvnftig ist; Beschehe des nilit, das ich des vorgenanden silbers alleklicli nilit gewert wurde zem vorgenanden zil, so sol vlrich von Merkingen ze Costentz leisten in rehter giselschaft ane geverde, vnd sol vs der laistunge nilit komen, 335 yntz icli des vorgenanden silbers alleklich gewert wirde. vnd zeinem offenen vnd geweren vrkvnde des vorgeschriben alles, so han ich disen brief besigelt offenlich mit minem Ingesigel, vnd mit der edeln herren graven wilhelmes von Montfort vnd hern heinrichs von Tengen frijen, vnser lieben öheim, Dv an disen brief gehenket sint. Dis beschacli ze Balba in der Burg, vnd wart dierre brief geben, Do man zalte von gottes geburt Drvzehen hundert iar, dar nah in dem Sibenzehcnden iare, an dem Sunnentage ze vsgender oster wochen. (Original im liinigl. Bnirisdjra Sridjaardjinc. Vgl. Oetter Burggrafen I. S. 74 und v. Stillfried Ilolienzollerisclie Alterthümer. DXXII. 20. Juni 1317. Die Bürger und der Rath der Stadt Nuremberch verpflichten sich gegen Bruder Cliunrat von Gundolvingen, Lantcomtevr ze Franken des heiligen Theut- schen Ordens, und Bruder Zürich den Comtevr des Tlieutschen hovses ze Nu- renberg vor der Stat, ihnen für die Abtretung ihres Drittheils der Fleischtische in der Stat ze Nürenberg bi der Brücke, welche ihnen jährlich 11 Pfund und (SO Pfenning abwarfen, eine jährliche Gült von 14 Pfund zu bezahlen. Des sint gezivg : der eclele man her Gotfrit von Heidecke der Leye, brucler Gotfrit der Burgraue von Nürenberg, bruder Heinrich von Hersprucke, bruder Cliunrat Stolzhirz, bruder Eberhart von Ebersperch des Tlieutschen Ordens. Geben an dem Mantag vor dem Svnewent tag, do man zalt von Gotes Geburt Drizenhundert iar und in dem Sibenzendem Jare. (ßrigina! im lötiigl. Bairisrljcti Slridjanrdjttir. DXXIII. ifentulb unn Hegensberg beglaubigt beut Burggrafen inebridj IV. bas Eedjt auf bns nun itjin crbaiiftc IfeliiiMeinnb. 9. September 1317. Allen, die disen brief sehent alder hörent lesen, kvnd ich Lvtolt, von Regensberg frije in Costentzer Bistvme, vnd vergihe offenlich an disembrieve, das ich dem edeln Herren Burggraf Friderich von Nvrmberg vollen gewalt alleklich 336 geben han, vncl gibe an disem brieve, ze rehtenne vmb den lielm des ich im gunnen han mit mir ze fvrenne, den er mir geköft liet, als ob ich selber ze gegen were, swa man dar vmbe rehten solte, mit allen dien, die den selben heim füren wölten wider relit, Wan ich den selben heim gefvret, han vnd in gewer geliebt han herverte, reisen, Turnije, zem ernst vnd och zem schimphe, lange zit vn- ansprechig. vnd zeinem offenen, steten vnd geweren vrkvnde des vorgeschribe- nen alles, so han ich im disen brief geben, besigelt olfenlich mit minem Ingesigel. Dis beschacli vnd wart dierre brief geben zu II alba in der Burg, do man zalte von gottes geburt Drvzehen hundert iar, dar nah in dem sibenzehenden iare, an dem nehsten fritage nah vnser frowen tult ze herbst. dDriginnl im 101113!. SJairisdjrn llririisnrdjiut. Facsimilc in den Altcrtliiimern lind Kunstdenkmalen des Hauses Hohenzollern. Vgl. Nr. I)XXI. DXXIY. (Irhkljiilimf ks litrggraün Iritkid] IV. für kn Müller jii Hörtjj. 29. September 1317. Wir fridrich von gottes gnaden Buregraf von Nuremherg, vergehen vnd tun kunt allen den die disen Brief selient, hörent oder lesent, Daz vnser Müle ze Werde *) reht erbe ist von vns vnde von vnsern erben Seifrides des Mülneres von werde vnde seiner erben: also das der selbe Seifrit vnde sein erben vns vnde vnsern erben da von geben vnde dienen schöllen ellev iar ewiclichen acht- zehen Svmerein kornes, vnde ze Obersten ain Swein daz aines pfvndes ballere wert sei. vnde wir haben mit guter betrahtnüsse vnde mit gutem rate dem selben Sehnde vnde sinen erben die gnade getan, vmb sogetan dienst, als er vns getan hat vnde erzaigt, daz nimmer dehain Müle mer zwischen der vorgenanten Müle ze werde vnde zwischen vnserr Müle an dem Sande an der Pegentze sol gemacht, noch gepauwet werden von vns, noch von vnsern erben, noch von niemanne von vnsern wegen, noch von anders niemanne. Ynde geschehe auch das, daz wir oder vnser erben die vorgenanten Müle vnd daz wazzer zwischen den selben zwain Mühl verkaufen oder verkümbern wolten, oder swie wir daz ane werden wolten, so süllen wir dem vorgenanten Seifrit vnde seinen erben aus dingen vnde nemen das vorgenant reht, vnde sol ewiclich also stete beleiben, wir dingen in es aus oder niht. Vnde des sint gezevge : Gütende, Arnolt, Hovrauf die gebrüder von Seggendorf, die rittere, vnd Rapot von 43 Bd. II. 337 fllulmllfli III '■ Küllisheim, vnser getrüwe dienere, vnde anderr gnük. Ynd daz ditz also alles stete beleihe ewiclich vnde vnuerwandelt von vns vnde von vnsern erben, dar vmbe geben wir in disen brief versigelt mit vnserm Insigel, daz daran hanget. Der brief ist geben an sent Michels tac, do man zalte von gottes gebnrt drutze- henhundert iar in dem Siebenzehenden iare. — Original im (ietmanisrijen Ktnamm. Das Siegel des Burggrafen Friedrich IV. ist abgerissen. *) Wörth, Vorstadt von Nürnberg. DXXV. Der lisrjjflf non (ßidjstäht ükrlässt km Inrggraftn Jritk'idj non lünikrg ks fktronat non Itetr-Mttngimait nnh Hinkbadj. 9. Octoher 1317. II ■liKn» ilM Di:' • I' Ii r 1 ■ Nos Frater Philippus dei gracia Episcopus, Arnoldus prepositus, Chvnra- dus Decanus, Marquardus de Hageln Procurator generalis, Totumque Capitulum Ecclesie Eystetensis, presentibus publice profitemur, quod propter fidelitatis obsequia, que spectabilis vir dominus Fridericus Burgrauius de Ntiremberch nobis et prefate Ecclesie exhibuit hueusque, et, vt speramus, infuturum vberius exhibebit, renunciamus et renunciauimus, cedimus et cessimus omni actioni et Juri, quam, vel quod, nos, seu Ecclesia nostra prelibata, ad Juspatronatus Ecclesiarum in Mvngnäw, et windspach *) hueusque habuimus, vel quocumque titulo habere quomodolibet poteramus, Ita videlicet: quodipsum Juspatronatus non ad nos et Ecclesiam nostram, sed ad dictum Burgrauium et heredes suos legitime proereatos pleno Jure, semota contradictione qualibet, inantea per- tinebit. Renunciamus insuper omnibus priuilegiis et litteris, nobis aut prede- cessoribus nostris per quascumque personas datis, quas omnino carere viribus volumus in hac parte, Dantes has nostras litteras in testimonimn super eo. Huius rei testes sunt: Religiosus vir frater Chvnradus de Gvndelfingen, pro- uincialis Commendator Thetuniei ordinis per franconiam, Nobilis vir dominus Gotfridus de Haydekk, Honorabilis vir magister Hermannus plebanus saneti Seboldi in Nurmbercli; Necnon strennui milites Ludwicus de Eyb, Sifridus de Mörnsheim et Arnoldus Gutende, et quamplures alii fidedigni. Datum Anno domini MCCCXYII., in die beati Dyonisii. tfütiginnl im Hnnigl. luirisdictt liridjsardjiur. *) Wasser-Mungenau und Windsbach im Königl. Bairisclien Landgericht Heilsbronn. 338 DXXVL Burggraf JFriebridj IV. fihErtot km Ü|ndjätift (Eidjstiibt ks larf Injjrtirrg. 10. October 1317. Nos Fridricus dei gracia Burcgrauius de Nuremberg, Recongnoscimus publice per presentes, quocl in villa Lerpavr *) cum omnibus suis attinenciis, quocumque nomine censeantur, nichil nobis iuris et heredibus nostris conpetit, licet eam quondam pro breui tempore possederimus, uel hucusque quomodo- libet conpetebat, proppterquod ipsam villam, cum omnibus suis iuribus et pertinenciis, Yenerabili domino nostro, domino Phyl. Episcopo et Ecclesie Eystetensi presentibus libere resignamus, Dantes has litteras, munimine nostri Sigilli firmatas, in testimonium super eo, Anno domini Millesimo Trescentesimo XYII., in Crastino Sancti Dyonisii et Sociorum eius. dDtigitml im Äigl. lairtädjm ülricjjaardjiur. mit anh. Burggräfl. Siegel. *) Lehrberg im Königlich Bairisc.lien Landgericht Anspach. DXXYII. Burggraf irickid] ucrlüngcrt km Btsdjaf inttfricii nun Harburg kt dBinlösnngsfrist oan Itirgkrtijjeiin iinii IfcrlinJ^licim. Im Jalire 1318. Nos Fridericus dei gratia Burcgrauius in Nuremberg Recognoscimus publice vniuersis, quod, cum sede Herbipolensi vacante ad Honorabilium virorum domiuorum prepositi, Decani et Capituli Ecclesie Herbipolensis preces instantes, ad reemendum bona et villas in Bernheim et in Herboisheim cum suis per- tinentiis vniuersis, inducias prorogauerimus et concesserimus nostris patentibus litteris domino Episcopo Herbipolensi pro tempore sev etiam Capitulo suo ad Triennium nondum adhuc preteritum sey elapsum, et nunc Reuerendus in Christo pater et dominus noster dominus Gotfridus Herbipolensis Episcopus nos seriöse rogauerit pro huiusmodi indueiis vlterius prorogandis : Nos, propter graciosum fauorem, quo idem dominus noster nos prosequitur, sibi, suove successori pro tempore, aut Capitulo suo Herbipolensi, Inducias ad reemendum 43" memorata bona et villas Bernheim et Herboisheim, cum omnibus suis pertinen- tiis, a nobis sev heredibus nostris, aut successoribus in illis, abhinc vsque ad festum kathedre beati Petri, et deinde ad duos annos immediate se subse- quentes, Inducias prorogamus et concedimus per presentes, Sic, quod eisdem huiusmodi bona reemendi usque ad predictum terminum libera sit facultas, lieredes sev successores nostros ad premissorum obseruantiam obligantes. In cuius rei testimonium hoc Scriptum predicto domino nostro E|piscopo| dedi- m[usj nost[ri| Sfigijlli patr[oeinio] roboratum. Datum Iierbipoli, Anno domini M° CCC° XY[ Original im lönigl. Iniristjjtn ©cidjanrdjinc, mit anli. Burggraf!. Siegel. Die Urkunde ist am Ende, an den eingeklammerten Stellen, zerstört, namentlich bei der Jahrzahl, wodurch v. Freyberg (Reg. Boic. V. p. 323) veranlasst wurde, sie am Schlüsse des Jahres 1315 aufzuführen. Da indessen, besage des unter Nr. DXVII. mitgetheilten Fränkischen Landfriedens, der "Würzburgische Bischofsstuhl noch am 15. September 1316 unbesetzt war, so können wir das gegenwärtige Document, mit Rücksicht auf Nr. DNV., welche v. Freyberg nicht kannte, nur in das Jahr 1318 setzen. Vgl. Nr. DXLI1I. D XXVIII. 27. Februar 1318. Friderich der Ritter von Lebzzingen und Elspet, Wittwe Pezzoldes von Ditenhouen, bekennen, dass sie wegen des Grabens datz Ditenhouen bei der Mühle von allem Kriege gegen die Chorherrn von Onolspach abgelassen. Mitsiegler : ihr Herr der Burggraf von Nurenbere. Geben an dem Montag nach sant Mathie Tage, 1318. (ßopinlliticlj brs #t. tßtunprrt -#tiftca ja Sinsprl). DXXIX. 5. Mai 1318. Groue Hermann von Kastel gelopt vor dem Edelen Fürsten Bischof Got- friden ze wirtzburg vnd vor dem Edelen manne Burgrauen Friderichen von Nurenberch, sinem lieben Oheim, stet ze halten diu teidinch vnd gelubde, die er, mit willen frawen Margereten, siner Elichen wirtin, mit Heinrichen von Hohenloch vnd siner Elichen Wirtin Elsebeten früntlichen gehapt hat vormals, als die brief sagent, die sie darüber inne habent, versigelt mit ir baider vnd mit des Burgrauen Frideriches Insigel.") 340 Dez sint geziuge : der Edel man Einehe von Brunek Korherre ze wirtzburch, Ludewige von Hohenlock, u. a. m. Der brief ist geben, versigelt mit des vorgenanten Groue Hermann von Kastel vnd Burgrauen Frideriches Bisigel, ze Wirtzburch, do man zalt von Cristes gehurt Trutzehen hundert Jar vnd in dem ahzehendem Jar, an sant Gothardes tage. ÖDriginal im Kiitiiglirl] 33niristjjcn äicidjsardjinr, mit anh. Burggräfl. Siegel. Vgl. v. Freyberg lieg. Boic. V. p. 382. *) Siehe Nr. DIL DXXX. Jfmkidj IV. mm (ßnttus diiakn Iitirggrnf Miirnbcrg kietjnt ku Bogt imn Wtxh mit %k nnb km Eegntylank 15. Mai 1318. Wir Fridrich von Gottes gnaden Burcgrafe ze Nüremberg, bekennen vnd tun kunt allen den die disen gegenwertigen Brief sehent, oder horent lesen, Daz wir mit dem Edeln manne Heinriche dem Junge vogte von Weidach, vnd mit gutem rate vnd willen der Edeln herren Grafen Hermannes von Orlamunde, Grafen Berhtoldes von Hennemberg, vnserr lieben Swehere, vnd Lantgraf Vlriches von Leutemberge, vnsers Oehaimes, gütlich vnde lieplich berilit haben aller der sache vnd aller der bruche, die zwischen vns vnd vnsern Leuten gewesen sint, es si vmb totschlac, vmb Raup, oder Brant, oder swaz zwischen vns, vnsern Leuten geschehen ist, swie daz genant sei, also beschaidenlich: daz wir dem vorgenanten Heinriche dem Jungen vogte von weida vnde seinen Erben, die lehenbere sint, verlihen haben ze rehtem Lehen die Stat ze dem Hofe vnd daz Laut ze Regenitz, vnd alles daz dar zv gehört, an Levt vnd an gute, besucht vnd vmbesücht; vnd sol er vnd sin Erben vns vnd vnsern Erben von dem Lande dienen, als ain man ze rehte sol sinem herren tvn, vnd habent vns des gesworn ze den Heiligen, vnde sullen kamen Rihter setzen zv dem Lande, er sulle des sweren: ob der vorgenante heinrieh der Junge vogt von weida verfüre ane Erben, des got niht welle, daz uns der selbe Rihter vnd die Levte die zv dem Lande gehörend die Stat vnd daz Laut antwürten, vnd sullen des alle vnser Edel Leute, die zü dem Lande gehorent, auch sweren, dieselben sache mit dem Rihter ze volfüren. Wir haben auch dem vorgenanten vogt 341 Heinriche die gnade getan, wil er, daz er mac daz vorgenante gut versetzen siner cliehen Wirtin frowen Katherinen vmb vierhundert marck lötiges Silbers. Es sol auch der vorgenant vogt Heinrich vnd sin Erben alle vnser Gut und alle vnser Leute beschirmen, als sein aigen gut ane geuerde. Er hat auch gelopt, daz, were, ob kain sin man were, der zv dem Lande gehörte, niht sweren wolte, vnd die taiding niht stete halten wolte als vor geschriben stet, daz er des feint sol sein, vnd sullen im des geholfen sin die Edeln lierren Graf Herman von Orlamünde, Lantgraf vlrich von Leutenberge, Cunrat von Sluzzelberg vnd her Heinrich von Blawen der elter. Er sol auch schaffen bei sinen trüwen, so er verrest mac one geuerde, daz der Tute von Schönnenbrunn vnd sin diener daz Laut rvmen vnd kain wonunge mer dar inne haben. Des sint gezevge : die vorgenanten Herren Graf Herman von Orlamünde, Graf Berhtolt von Hennemberg, Lantgraf vlrich vom Lütemberge vnd her Heinrich der elter von Blawen; vnd die vesten Ritter albreht fortsch von Turnowe, Arnolt vnd Gütende von Segkendorf vnd her Cünrat von der Grüne vnd ander genüc. Daz die vorgenante sache allev stete vnd gantz beleihe vnd vntzerbrochen, haben wir Fridrich von yottes gnaden Buregraf ze Nuremberg geben disen Brief dem vorgenanten vnserm lieben getruwen Heinrichen dem Junge vogte von weida, versigelt mit vnserm Insigel, daz dar an hanget. Dirre brief ist geben ze Gulmena, *) nach Cristes geburte drutzehenhundert iar vnd in dem achtzehenden iare, vierzehen tage nach sent walpurg tac. (ßtiginal im Siinigl. Ißairisdirtt Sridjsardjiut, mit anhängendem Burggräflichen Siegel (wie bei Nr. DXLIX.). Vgl. Nr. DXL. ") Calmbach, K. Bair. Landgerichtssitz. DXXXI. Iriljntmrs ks jungen Bogtes tum llciba gegen iien Inrggrnfen 11011 lürnteg, ntegen %k nnh Jtegnitflanb. 15. Mai 1318. Wie Heinrich der Junge vogit von Avida, Bekennin vnde Tun kunt Alle deji di disin keginwerdigin Brif gesehen vnde geliorn lesen, das wi Mit deine Ediln Manne, vnseme Libin Herrin, Burcyrevin Frederiche von Nurenberc, Ans, Mit gutim rate A -nde Avillin der Ediln Herrin Grevin Hermans Ann Orlamünde, Grevin Bertoldis Ann Henninberg vnde Lantgrevin Adrichs Ann Lutinberc, gütlich vnd üblich bericht habin Alle der sache Amde alle der Bruche, di zewissin 342 vns vnde vnde (sie!) vnsirn Lutin gewesin sint, Is si vme tot siege, v mm e Roub, odir Brant, odir Swas zewissin vns vnde vnsirn Lutin geschehen ist, Swi das genant si, also bescheidinlich: das vns vnde vnsirn Erbin, di lenber sin, der vorgenante vnsir Herre Burcgreve Frederich vor lilien hat, zeu rechteme lene, di Stat zeu dem Hone vnde das Lunt zeu Regnicz, vnde allis das da zeu gehört, An Lutin vnde an Gute, Gesucht vnde vngesucht; vnde schulli wir vnde vnsir Erbin Inn vnde sinen erbin von deme gute, vnd von deme Lande dinen, alse ein man zeu rechte sime Herrin tun schal, vnde habin Im daz gesworn zeu den Heiligin; vnd schullin lceinin richter seezin zeu deme Lande, he schulli daz swere, ab wir vor seliidin ane Erbin, des got nicht in wolle, das Im der selbe richter vnde di lute di zeu deme Lande gehorn di stat vnde das Lant antwrtin, vnde schullin das alle vnsir edil Lute die zeu deme Lande gehorn auch swern, die selbe saehe mit deme richtere zeu vol wurne. Is hat oucli der vorgenante vnsir herre der Buregraue vns di gnade getan: wolle wir, daz wir inugin das vorgenante gut vor setzten vnsir elichin wirtin vern Katerinin vmme vir liundirt marc lotigis silbirs; vnde schullin Im vnde sinen Erbin alle sin gut vnde alle sine Lute beschirme, alse vnsir eigin gut, alse verre wir mugen anegeuerde. wir habin auch globt, das wir, ab kein vnsir man were, der zeu deme lande geholte, nicht swere wolde, vnde die tedinc nicht stetehalde wolde, alse vor- gescribin stet, das wir des vint schullin sin, vnde schullin vns des behoben sin die ediln Herrin greve Herman von Orlamunde, Lantgraue Virich von Lutinberc, Her Cunrat von Slussilberg vnde vnsir swer her Heinrich von plawin der Eidire. wir schullen ouch bi vnsirn truwin schaffin, so wir verriste mugin ane geuerde, das her tute von schoninburn vnde di sinen das lant ruinen. des sint gezeuge: di vorgenantin herrin greve herman von Orlamunde, Greue Bertolt von Ilen- ninberc, Lantgraue vlrich von Lutinberc, Her Heinrich der Eldiri von plawin; vnde di vestin Bittere Her AI brecht vorcz von turnau, Her Albrecht vnde gutende von seckindorf, Her Cunrad von der Grüne vnde andirre gnuc. das di vor genante sache alle stete vnde gancz blibe vnde vncebrochin, habi wie dem vorgenantem vnsirn herrin dem Burcgrauin vnde sinin herbin disin Brif gegebin, vor sigilt mit vnsirn Insigil, vnde mit vnsir Lute insigil di zeu deme Idoue gehorn vnde di egin Insigil habin. were ouch, das kein edil man spreche, he liete nicht Insigils, so scholde her das neme vf sinen ait, vnde schol sich bindin vndir vnsir Insigil, zeu haldene die vorgenante sache. Dirre Brif ist gegebin zeu Culmina, nach Cristis geburte Druzcenhundert Jar Im achzcendin Jare, virzeen Tage nach seilte Walpurgin Tage. Original im Kb'nigl. Inirisdjcn Icidjaartjjiat, mit anli. vier Siegeln. 34:? DXXXII. 13nrggrnf imkidjs (ßclritstiricf für Vit lanlkiitB non IlBjp.stmrg. 5. Juni 1318. Wir Friderich von Gotes genaden Burggrcife von Nürmberg, veriehen und bekennen offenliclien an disem brife, allen den di in sehent oder horent lesen, daz wir durch fride vnd durch gemach dez lannds sein zu Rate worden mit den edlen leutten vnsern liben freundn, Conradn vnd gotfridn den Gebruedern zu Hohenloch, Graf Ludwign vnd graf Heinrichn den Gebrüdern von Reinegke, Ludwigen von Hohenloch vnd mit grafe Rudolffe von Bertheim, daz wir ein glaitte haben gegebenn den Burgern von Regenspurg gemeinclich und allen andern Kaufleuten, wann sy varen, reiten oder geen, von welchem lande si seyn, durch vnser land vnd durch vnser Gebiet. Dasselbe habent auch vor- gnante lierren mit vnserm Rat getan, vnd habent auch mit samt vns verschriben, Also : ob keinem kauffmann in vnsern Glaitten icht schaden geschah, Es sey mit phanttungen oder mit Raube, wie daz geschach, den schaden soll vnser ieglicher der herre, in des Gebiet es geschieht, widertvn vnd aufrichten mit trewen vngevärde; möcht aber derselbe herre den schaden nicht aufgerichten, So sullent dy andern herrn, dy daz gelait einnemet, im darezv behollfen seyn. ob sie das ermant werdent; war aber, daz der schad mit vnser aller hilf nicht möcht aufgerichtt werden, In welches herren gelaitte der schade geschehn war, derselb sol in gelten und aufrichten vngevärde. Es ist auch gedingt vnd ge- taidingt : möchten wir der kaufleute nicht pewaren, als vorgeschriben steet, von welichen Sachen daz geschähe, So sollen wir dy kauffleut alz zeitlich warnen, daz si mit vnserm glaitte sicher komen an die stat, do sy sicher sein. Und umb dazselbe Glaitte gebent sy vns mit rechter wilkur: von iglichem Pfärde daz ge- wanndt zeuhet auf. vier Schilling haller, vnd von den dy abe gen, dy heutte oder wachs ziehennt, von ieghehem Pferde tzwen Schilling; a ik ! von ieglichem Pfärde daz kupfer, Czyn oder grawe Pallen czewhet ainen Schilling haller, vnd von ieglichm pfärde datz eysen, Unslitt, smer oder Pech czewhet sechs haller, vnd je von dem ebner Weins czwen haller. Vnd daz dise rede stät beleihe, dorumb haben wir geben diesen brief, versigelt mit vnserm Insigel, der geben ist zu Wernsperg,*) do man zalt von Cristi Gepurt XIII 0 - iar, in dem XVIII. iar, des nahsten Montags vor dem heiligen Pfinsztag. ißopic 1,011 l'picss, nach dem Original im Regensburger Stadtarchive. Vgl. Nr. D., Nr. DXXXIII., Nr. DXCV. und Nr. DCXYI. *) [Vennberg im K. Bair. Landger. Nabburg. 344 DXXXIH. 20. Juni 1318. Graf Lvdewich vncl ovch Graf Heinrich von Rynekke, Gebrüder, verbinden sich mit Friderichen dem Bvrgrafen von Nvretiberc/i, mit Chvnraden vnd Götfriden den gebrüdern von Ilohenlo, mit Lvdewigen von Hohenlo vnd mit Graf Rvdolf von Wertheim, daz sie den Bvrgärn von Regenspvrch vnd allen andern Chavflavteri dvrch ir Gebite ein Geleitte geben wollen. Vnd ob dehei- nem Chavfmanne in irem Geleitte iht Schaden geschähe, schol der Herre, in des Gebite dez geschürt, den selben widertun vnd vfrihten. Vndvmbe daz selben Geleite schvlen die Chavflevte geben: von ieglichem Pfärte, daz Gewant zivbet vf vier Schilling hallär, vnd von den die ab gen, die Iievte oder Wahse zihent, von ieglichem Pfärte zwen Schillinge, vnd von ieglichem Pfärte daz Chvpfer, Zin oder Grabe pallen zivhet einen schillinch hallär, vncl von ieg- e liehein Pfärte daz Eisen, Vnslid, Smer oder Pech zivhet Sehs hallär, vnd ie von dem Aymer wines zwen hallär. Gegeben ze Wertzburch (sie!), da man zalt von Christes Gebvrte Drev- zehenhundert iar vnd in dem Abtzehenden iar, des nähsten Eritages vor Svnn- wenten. (friginnl im iüinigl. Sairisrljcn Ktirljäurrjjinc, völlig gleichen Inh.alts mit der vorhergehenden Burggrliflichen Urkunde. Vgl. auch Nr. I). DXXXIV. Die tum CruljEiiiiiiigEii titrlumfcn nn Burggraf jFrichridi IV. non Miinibcrg hic Burg Culmbcrg unk dtiiM l'cntcrsljaiisEii. 17. Juli 1318. Wir Graf Fridrich von Truhendingen, vnd wir Agnes von Truhendingen,, vnd wir Günrat von Truhendingen, vergehen vnd tvn kunt olfenlich an clisem briefe, Daz wir mit verdahtem mute, vncl mit gütem rate, vncl mit gesampter haut verkauft haben vnser Burck Colbemberg *) vnd die Stat ze Leutershusen, vnd alles daz zv der Bürge vncl zv der Stat gehöret, baiclev Leute vncl güt, Manlehen, Chirchensetze, Cappellensetze, Gerillte, fischwaide vncl ander waide, weide, wiltpant, vnd alles daz zv den guten gehört, ze Dörfern, zclioltz, ze velcle, swie es gehaizen sei, oder swa es gelegen sei, besucht vnd vnbesücht, 44 Bd. II. 345 es sei versetzet oder niht, es sei bekvmbert oder nibt, mit allem dem relite als wirs vnd vnser vordem her braht haben, dem Edeln manne Buregrafen Fridrich von Nuremberg, vnserm lieben Oeheirne, vnde seinen Erben, vm.be Sehs Tausent pfunt vnd zwai hundert pfunt lialler, der er vns weren sol vnde bezalen vier- cehen tage nacli sent Mertins tac der nv schierst kumt, vnd sol dev wervnge geschehen ze Babemberg, oder ze Gyech; mohte er aber vns da selbens niht geweren, oder ob wir die wervnge da selbens niht nemen wolten, so sol er vnd sein erben vns vnd vnsern Erben des vorgenanten gutes denne weren ze Nuremberg, oder swa vns brüder Cünrat der Lantkomentevr ze franken, vnser lieber Oeheim, weren haizet, vnd sol vns vnd daz gut von der selben stat be- laiten ane geuerde, als verre er mack, biz an die stat da wir sicher sein, wer aber, daz der Lantkomtevr niht were in der frist, des got niht gebe, so suln wir ze baider seit ainen andern als gemainen an sein stat nemen. Wir haben auch, mit willen des vorgenanten Buregraf Fridriches, die vorgenanten Burck vnd die Stat vnd allev dev gut, als vorgeschriben stet, ein gegeben Aberdarn von Seggendorf, der vns ze baiderseit gesworn hat, mit dem gedinge : ob vns daz vorgenante gut niht vergolten würde auf daz vorgenante zil, so sol der Aber- dar, oder swer denne die feste vnd die güt von vnser baider wegen inne hat, vns wider antwürten in allem dem relite, als wir si im empliollien haben, vnd süllen des kaufes ledick sein. Vnd dar über ist der Buregraf Fridrich vnd sein erben vns vnd vnsern erben vcruallen zwaier tausent pfunt lialler, dar vmbe ist vns versetzet dev Burck zwernze f) vnd swaz zv der Burck gehört, die Cunrat Motsidler inne hat, vnd hat vns mit willen des vorgenanten Buregrafen gesworn, vns die Burck ze antwürten, vnd ob ain ander Burckman an sein stat gesetzet wirt in der frist, der sol vns des selben sweren, ob es ze schulden kumt; vnd kumt es dar zv, daz man vns Zwernze antwürten sol, so suln wildem Buregrafen vnd seinen erben vnser offen briefe geben vnd des sweren, swenne er ins zwai tausent pfunt lialler gibt, daz wir die selben Burck mit allem relite wider geben wolten, aber wir verpürgen die widergebunge ane geuerde, so suln wir der aide ledick sein, wir suln auch den vorgenanten Buregrafen Fridrich vnd sein erben der vorgenanten güte weren mit dem rehten, als des landes reht ist, daz aigen für aigen, daz Lehen für Lehen. Auch haben wir Fridrich von Trühendingen vnd vnser Svn Cünrat gelopt mit vnsern treu- wen, für vns vnd vnser erben, alles daz ze tvnne mit der Lehenschaft, daz womit got vnd mit dem reliten ge-tvn mvgen, daz vnserm oelieim Buregraf Fridrich vnd seinen erben nütze vnde güt ist. vnd würde der güt dehaines verlorn mit dem rehten, daz suln wir in wider legen, vnd suln si daz auf allen vnsern güten haben, als lange biz wir in den schaden abe getvn. were aber der güte cleheines 34G anspreche worden, oder dar auf iht erclagt an andern steten vnd vor andern Gerillten, denne vor dem Reiche, des sein wir in nilit schuldig ze entldzenne, denne vmb Heinrich den Holtschüher vmb drevhundert pfunt haller. Es sol auch der vorgenante Buregraf Fridrich vnd sein erben allev dev gut dev von der vorgenanten Bürge vnd von der Stat Leutershausen verkauft oder versetzet sint, oder swie si verkümbert sint, wider kaufen vnd lözen in allen dem rehte als wir selber, ob dev vorgenanten gut noch vnscr weren. vns sol auch der Motsidler vnd sein brüder, zwernze, oder swen wir ze baider seit dar zv nemen, sweren, als vorgeschriben stet, inwendick ainem Manod; geschehe des niht, so sullen die festen Ritter Arnolt, Gütende, Hörauf vnd Johans von Segkendorf ein varn ze Nüremberg, vnd da laisten vntz daz geschürt, were auch, daz wir vnd der Burcgrafe, oder vnser erben, niht über ain komen möliten, swennc wir Burcldüte vnd amptlüte ze zwernz setzen wolten, so sol es sten an vnserm Geheim dem Lantkomtevr vnd an Gütenden; vnd swen die zwene setzent ze zwernz in dem vorgenanten rehte, dem sullen wir ze baiderseit der taidinge ge- trüwen. Were auch, daz Colbemberg, oder zwernz, oder die Bürge baide in der vorgenanten frist, e wir des vorgenanten gütes gewert würden, verlorn wurden, so sol vns vnd vnsern erben der vorgenante Buregraf Fridrich vnd sein erben, an ietwederr pürge stat dev verlorn wirt, aine ander Purck als gute an Levten vnd an güte antwürten, vnd geben in allev dev reht vnd bvnde als vor geschribcn stat, inwendick viercehen tagen, oder suln vns die vorgenanten Sehs tausent pfunt vnd Zwaihundert pfunt haller geben vnuerzogenlich in viercehen tagen; vnd teten si des niht, so suln die pürgen, die her nach geschriben Stent, ein varn ze Nureinberg, vnd da laisten in rehter geiselschefte ane geuerde, mit ir selbes leibe, biz daz eruollet wirt. Das sint die pürgen : Albreht der Fortsche, Otte von Aufseze, Arnolt, Gutende, Horauf vnd Aberdar von Segkendorf, Hans von Hohenegke, Fridrich Coler, Fridrich von Lepsingen, Heinrich von Brugge- berg, Heinrich der Truliseze, Cunrat der Esel, Fridrich vogt ze Paierreut, Cun- rat von Seggendorf, Berhtold von Dahspach, Arnolt genant der pfaffe von Hohenegke, Otte der Cristal, Seibot von Eglolfstain, die ersamen ritter; Heinrich vom Perge, Eberlin von Chüllisheim; Cunrat von Motsidel, Fridrich sein bruder, Herman von Plankenuels vnd der junge Yolkolt, vnser liebe diener. vnd gienge der pürgen deheiner abe in der frist, des got niht welle, so sullen wir in ainen andern an sein stat setzen, als güten, in vierzehen tagen; teten wildes niht, so suln der bürgen viere, swelhe gemant werdent, laisten in dein vorgenanten rehte, vntz daz gescliiht. Der vorgeschriben sache aller sint geladen gezeuge: brüder Cünrat von Gundolfingen lantkomtevr ze Franken, Brüder Berh- tolt von Hennenberg Conmentevr ze Nüremberg, brüder Gotfrid der Purcgrafe, 44' 347 her Lupolt von Eglolfstain Corherre ze Babemberg, Cunrat der Groze der ritter, Cunrat Pfintzing Schulthaize ze Nüremberg, Erkembreht Coler, Berhtolt Pfintzing, Fritze vnd Cunrat Pfintzing auf dem liofe, Cunrat Yielitel, Cunrat der Groze Hainze vnd ander getrüwe gnüc. Ynd daz die vorgenante rede allev stete beleihe vnd niht vergessen werde, geben wir in diesen brief versigelt vnd geuestent mit vnsern Insigeln, die dar an liangent. Der brief ist geben ze Nüremberg, do man zalte von Cristes geburt drutzehenhundert iar vnd in dem achtzehenden iare, An dem Mantage vor seilt Marie Magdalenen tac. (Original im Jtänigl. loirisdjrn Uridjaurrijiitr. Fehlerhafter Auszug bei Schütz Corp. IV. pag. 191. Vgl. Nr. DXXXVI. *) Colmberg im Königl. Bair. Landger. Leutershausen. **) Zwernitz, jetzt Sanspareil, im Landgcr. Hollfeld. DXXXY. Ittrggraf jFricbridj IV. imir MargarEtlja Inrggr iiiin nn Itirnkrg griniicgiitti V\t $tabt Mßnjstabt an kr ^isdj. 20. September 1318. Wir Friderich vnd Margret von Gotes gnaden Purgraue vnd Purgraeuin ze Nurenberch, vergehen vnd tun chunt offenlich an disein brieue, Daz wir, mit gutem rat vnd mit verdalitem mute, vnsern lieben getriwen, den burgern vnd der gemainde der Nüven Stat bei der Aysch die genade vnd die freiheit getan vnd geben haben, daz wir deheinem burger noch burgerin vz derselben vnser Stat, weder einen oder ir zwene, noch ir mere, besunderlicli beschatzen suln, oder in gut abe nemen sulen, ez sei danne, daz si ez verwrken, also, daz wir ez mit reht wol getün mugen vnd sulen. Wir suln auch alliu Jar, so wir sein nit enbern wellen, von der selben vnserr Stat redelich vnd ziemlich stiure nemen, als man gemäinlich phligt stiur ze nemen in dez Reiches Steten. Swenne auch ieman, ez sei man oder frawe, arme oder reich, in die vörgenanten Stat vert, den man, oder die frawen suln wir, oder vnser Amptman da selben vnd die burgar, lieplich vnd gütlich enphahen, nach der selben Niwen Stat reht vnd gewonheit. Wolt aber ieman, ez waer frawe oder man, vz der Stat varen, der man, oder diu frawe sol von vns, oder von vnserm Amptman vnd von den burgaern, urlaup nemen, Ynd sol man in daz gern vnd gutlich geben; Ynd dar zv suln wir, oder der Amptman, den selben man, oder die selben frawen, mit 348 libe vnd mit gute beleiten, ane geuaercle, als verre vnser gebiet get. Daz daz allez steit belibe vnd sein nit vergezzen werde, vnd auch eweclich craft haben, geben wir der vorgenanten vnserr Stat disen brief, versigelt vnd geuestent mit vnsern Insigelen, diu baidiu dran hangent. Der brief ist geben ze der Niwen- stat, do man zalt von Cristes geburte Driutzehen Hundert Jar vnd in dem Ahzehendem Jar, An sant Matheus Abent. (Original im Söitigl. 55airisrijcu Ictrjjaardjiue. Das Siegel des Burggrafen Friedrich IV. (s. Nr. CCCCXLIII.), sowie das seiner Gemahlin Margarethe (s. Nr. CCCCLXVII.) hängen an. Vgl. Leimes Geschichte von Neustadt a. <1. Aisch. DXXXVI. Innig Mtnig ocrmanklt, als Iltlircr hs liridjs, bin lairisdjtn itljcn Cnlmticrg mib Ijtittrstinnstii in liridjsltijcn, imii btkjjnt hamit trrn larggraftn jFriebrid] IV. 12. Januar 1319. Wir Lüdowich von Gotes Gnaden Römischer Chunich, ze allen zeiten merer des Riehes, Tun chünt allen den die disen brief ansehent oder hörent lesen, Daz wir haben angesehen vnd erchant, daz wir nicht aleine do durch ze des Riehes pflaege erweit sein, daz wir des pflaegen, sunder daz wir es meren an eren vnd an gute, als verre wir mit rechte chünnen vnd mögen. Vnd da von haben wir die Bürch ze Colemberch vnd den Marclit zu Leutershausen, mit allem dem daz datzü gehört vnuerscheidenlich, daz vns vnd vnser Herzogtum ze Baieren ze rechtem eigen angehört, dem heiligen Romischen Riehe ze rechtem eigen gegeben, vnd eigen es im auch mit disem offen briete, also, daz es ewic- 1 ich ze dem Riehe gehören sol. Vnd haben die vorgenanten Bürch ze Colemberch , den Marclit ze Levtershausen, mit allem dem daz datzü gehört, dem edeln manne Friderichen Burgrauen von Nuremberch vnd allen seinen Erben die elieh von seinem leibe chomen, vmb den getriweh vnd nützen dienst, den er vns getan hat, vnd auch daz er vns vnd dem Reiche fürbaz dester steticlicher gepünden sei ze dienste, ze rechten lehen verlihen, vnd verleihen es in auch von vnser kvniclicher milt, zehaben vnd ze besitzen ewiclich von vns vnd dem Riehe. Dar vber ze vrehünd geben wir disen brief, mit vnserem kvniclichem 349 insigel versigelt. Der ist geben ze Waldekk, des Freytags nach dem Obersten tag, Do man zalt von Crists gebürt Drevtzehen Hundert Jar, darnach in dem Nevntzehendem Jare, In dem fümften Jare vnsers Riehes. (Original im Siinigl. Initisrijcn Stitjjsatdjiur. Vgl. Abhandl. der Churbair. Alt ad. (1765) Bd. III. S. 169 ff. Vgl. Nr. DXXXIY. und die Kaiserl. Bestätigung unter Nr. DCXXXIII. DXXXVIl. Honig Idthtig oersgridjt, sciuro Inte liiikilplj Coiisens }\\ trmirk en jnr llridjsbclcljiiniig ks Inrggraftn üiif Colmkrg uiib HCciitcr.hliauseii. 12. Januar 1319. A\ r ii- Ludowich von Gotes gnaden Romischer Chvnig, zu allen zeiten merer Des Riehes, Tun chunt allen den die disen brief ansehent oder horent lesen, daz wir geheizzen haben vnd auch geheizzen mit disem brief, daz wir mit vnserm bruder Herczog Rudolf vns mit nichte verrichten sullen, noch dheinen süne nemen, er habe dann stete, vnd bestetig auch mit sinen offen briefen die eigenunge, die wir dem Reich getan haben mit der Burch ze Colemberg, mit dem Markte ze leutershousen vnd mit dem daz daezu gehört, daz vns vnd vnser herezogtum zu Baiern angehört von eigenschafft, vnd daz wir die vorgenanten Burch vnd Markt Dem Edelen Friderichen Buregrauen von Nürenberg vnd sinen Erben mit allem dem daz daezu gehört ze rechtem lehen verlihen haben, ewic- lich ze haben von vns vnd dein Riehe, darüber zu vrkund geben wir disen brief mit vnserm Insigel versigelt, der ist geben ze Waldeck, dez frytags nach dem Obersten tag, do man zalt von Crists gebürt Dreuczehenhvndert Jar, darnach in dem Nevnezehenden Jare, in dem Fünften Jar vnsers Riehes. Stikttnftsbnrfj bts llnrggraftljntns itiirnherg. ^ gl. Oesterreich er Neue Beiträge III. S. 75 lind die Ivaiserl. Bestätigungs-Urkunde v. 10. Febr. 1328 unter Nr. DGXXXIV. 350 DXXXVIII. lictridj nun ifnknkrg trägt km linrggrnfcn tum liirnkrg sein (litt CljiiiigErskiiu }\\ iklp auf. 31. März 1319. Ich Dietreich der Junge von Hohenberg Bekenne öffenlichen an disein brieff, daz ich mein nacligeschriben gut zu Tungersheim, *) mein vorwerg vnd vierezehen hofstete in dem Dorff vnd swaz ichLüte da lian, vff gibe vnde sende an disem gegenwvrtigen brieff dem Edeln Herren Buregrauen Friderichen von Nürenberg, meinem Herren : Also daz er mir dev vorgenanten gut zu Tungersheim vnd meinen erben zu rechtem lchen wider leihen sol. Zu einem waren vrkünd dirre rede, so gib ich disen brief meinem vorgenannten Herren versigelt vnder meinem Insi-gel. Dirre brief wart geben do man zalt von Gotes gebürt Dreuczehenhundert Jar, dor nach in dem Newnczehenden Jare, an dem Samstag vor dein Palme tage. vtnkuuftalinrij ka Ikrggrnftjjiims Jliirnbtrg. *) Thilngersheim im Königlich Bandseilen Landgericht Wiirzburg. DXXXIX. 3. April 1319. Bertholt Graue ze Hennemberg vnd Graue Heinrich sin sun bekennen, daz sie aller der saclie vnd kriege, di gewesen sint zwischent in vnd herren Gotfrit Bischof von Wirtzburg, verglichen worden sint durch Bruder Cunrat von Gun- deluingen den Lantkomentur von Franken, Graue Kaidewigen von Otingen vnd Buregraue Friderichen von Nuerernberg, als Schidelute; vnd daz ir vorgenanter lierre Bischof Gotfrit in gelihen hat allez daz gut, daz Graue Hermari vnd Graue Hoppe von Hennemberg selige beten vnd liezen, vnd sunderlich daz gut daz Graue Cunrat selige von Wilperg liez, als ez Bischof Andres seliger der edelen vrauwen Marcgreuin von Brandenburch lech. — Ynd haben bruder Cunrat von Gvndeluingen der Lantcomentur ze Franken, Graue Ludewik von Otingen vnd Buregraue Friderich von Nuerernberg, der vorgenanten saclie schidelute, ir In- sigel gehenket an den brief, der ist gegeben ze wirtzburg, do man zalte von gotes geburte Driuzelienhundert Jar vnd in dem Nunzehenden Jar, an dem liebsten Dinstage nach dem Palmen tage. tßrigiunl im Sünigl. Jlnirisdjtn jRcidjsnrrijioc. 351 ÜXL. IBrtrggrnf Jfriekidj IV. meist seine Mannen im iUgnitjlank an Ifeinridj ben längeren, Bogt nun Meiba. 13. Mai 1319. Wir Friclerich von Gotes gnaden Buregraue ze Nurenberg, Vnd vnser Erben, tun kunt allen den di disen brief sehent, oder horent lesen, daz wir dem edlen manne, vnserem liben dynere, Heinrich dem Jungern vogt von wyda, alzo als her alle seine man in dem lande ze Regnitz an vns gewiset hat, alzo wise wir si an | in] vnd an sin Erben, ab im got erben verlyhet, vnd gebiten denselben vnseren dyneren allen gemainlich vnd ieglichem besündern, daz sie dem vorgenanten Ilainrieh vnd seinen Erben, ob her Erben gewinnet, an vnser stat vndertenig vnd gehorsam sein vnd auch hulden, als irem rechten Herren, wanne wir im vmb seine getrewe dinst, die her vns ofte willeich erezeiget hat, vnd noch her vnd sein Erben vns vnd vnsern Erben tun mak vnd schol, di vorgenanten leute alle wider enpholen vnd Geben haben, vnd ab sich ir keiner wider in oder sein Erben seezte oder seezzen wolden, oder keinen anderen Herren vber si zeihen wolden, so schulle wir in vber den selben beholten sein getrewe- licheii an argelist. Auch schullen wir irr keinen niht schützen, noch vor teydingen gein in, an allez geuerde, Mit dem gedinge : ab der offtegenanten Ynser Lieber getrewer diener stürbe an Erben, daz Got niht enwelle, so schol daz vorgenante laut zcü Regnicz, vnd allez daz zcü dem selben lande gehört, Malischaft, leute, Edel vnd vnedel, lehen, gericht vnd alle gut, gesuchtes vnd vngesuchtes, swi ez geheissen sei, oder swo ez gelegen sei, alz ez seine vordem vnd seine Elteren vormals gehabt habent, vns vnd vnsern Erben ledig sein vnd wideruallen, an alle Widerrede, an vns vnd vnser Erben. Daz dez niht vor- gessen werde vnd auch stete beleihe, Geben wir in diesen brief vorsigelt mit vnserm Insigel, daz dar an hanget, dirre brief ist Geben zcü Kolbenberch, *) do man zcalt von Cristes geburte dreuezehenhündert Jar vnd in dem Niunczehen- dem Jare, viertzehen tage vor Phingesten. (Original im jßänigl. Hßairisdjen ikidjsarrljuir, mit anh. Iftirggräfl. Siegel. Vgl. Nr. DXXX. *) Colmberg im Königl. Bairischen Landgericht Leutershausen. 352 DXLI. Burggraf Jntkidj IV. arrlciljt hin fllridj B§allir, Bürger jn ftörntorg, eine llüfjle tollist 21. August 1319. Wir Friederich Burggrciff zu. N. bekennen, dasz wir recht und redlich haben zu kauffen geben Herren Virich dem Haller, Burgern zu N. et heredibus, unsere Mühl, die gelegen ist under der Fülle in der Stadt zu N., mit allen Nuzen und Rechten, als darzu gehört, besuchet und unbesuchet; und haben Ihme und seinen Erben dieselbige Mühl verliehen zu einem rechten Lehen, und er und seine Erben sollen dieselbige Mühl von Uns und unsern Erben haben zum rechten Lehen ewiglich. Auch geloben wir an diesen Brieff, dasz wir Ihme und seinen Erben währen sollen die vorgenante Mühlen, als das Landrecht ist, datis fidejussoribus, etc. etc. Wir geloben auch und verheissen an diesen Brieff: ob Herr Ulrich Haller oder seine Erben dieselbige Mühl fürbas andern jemand verkauffen wollten, weme sie es dann zu kauffen geben, dem sollen wir und unsere Erben die Mühlen zu rechten Lehen leihen, Ohne alle Gefährde. Datum A. 1319, Martis ante Bartholomei. WiUkührlich abgedruckt in der Histor. Norimb. dipl. p. 250. DXLII. Canrnii nun Bmljtim acrmarfjt seine Bnrggräflidjen Beijen an ifermann J>petlj. 7. December 1319. Dem Erbern mehtigen Herren dem Buregrafen ze Nürenberg, meinem genedigen Herren, Enbeut ich Chunrat der Alt von Lirhein, ein Ritter, meinen getrewen dienst vnd swaz ich eren mag. Herre, ich tun ewern gnaden künt, daz Ich sogetanev Manlehen, die ich von ewern gnaden ieezunt lange enphan- gen hau, dem Erbern Manne meinem lieben Oheim Ilerman dem Speten von Maimmingen gemacht vnd geschalt lian, Mit der beschaidenhait: swann ich nicht sei, daz er si denne erbe, do von bitt ich vnd man auch ewer gnade vlizziglich, daz irlm dieselben Manlehen in dem reht verleihent, alz ich sie von euch enpfangen lian, Also daz ich sie mit im habe die weil ich lebe; Swenne 45 Bd. II. 353 aber ich ensei, claz er sie danne erbe, als ich sie von ewern gnaden her bracht han. Herre, daz ich ain denk, daz ich ew Immer danken wil, des han ich disen briet' geben vnd geuestent mit meinem Insigel, daz daran hanget, daz geschah da man zalt von Oistes gebürt dreuczehenhundert Jar, dar nach in dem Newn- czehenden Jare, an dem nehsten Frytag nach sand Nycolas tag. anlinnftstmrjj örs lutggraftjitmiä Himberg. DXLin. 10. Januar 1320. Fridericus dei gratici Burgranius in Nuremberg, Gotfrido Episcopo Ilerbipo- lensi inducias, ad reemendas villas Bernheim et HerboUsheim, üsque ad festum Kathedre beati Petri, et deinde ad duos annos immediate se subsequentes, pro- rogat. Datum anno domini M. Trecentesimo vicesimo, IV. Idus Januarii. Iriginal im -Königl. lairisdjm I?ridjsnrrtjiuD, mit anli. Burggräfl. Siegel. Vgl. Nr. D XXVII. und Nr. DLVII. DXLIV. Cnnrab kr (®raf, nnn Unlfekrg, trügt Icrtsrs km Inrggraftii nnn liirnkrg gt frtjrn auf. 21. Januar 1320. Ich Chunrat der Grave ze Wolfsperg*) tun kunt allen den die disen brief sehent oder horent lesen, daz ich durch kuntftig gnade vnd schirme vnd fur- derung, der ich wartend bin von dem Edeln Herren Buregrauen Fridericli von Nürenberg vnd seinen erben, für mich vnd alle mein erben, mit verdahtem müt vnd mit guter vorbedrahtung, mein aygen ze Neusez,") daz gelegen ist zwischen Gronenberg und Tusbrünne, vff geben han, mit allem nutz vnd reht daz zu dem aygen gehört, dem vorgenanten meinem genedigen Herren Buregrauen Friderich; vnd han daz vorgenant gut mir vnd meinen erben von demselben meinem herren ze lehen enpfangen, vnd sol ez vnd mein erben von im vnd seinen erben fürbaz ewiglichen zu rechten lohen haben, vnd sullen meinem 354 offtgenanten Herren ynd seinen erben gehorsam sein, vnd im warten in allem dem reht, als ein man seinem lehenlierren warten sol. vnd dar vmb gib ich im disen brief versigelt mit meinem Insigel daz dar an hanget, der brief ist geben ze Nürenberg an sand Agnesen tag, do man zalt von Cristes geburt Dreuczehen- hundert Jar vnd in dem zwainczigstem Jar. äitknnftäbntjj bcs Bnrggroftjitttna liirnlirrg. •) S. Note zu Nr. DXLV. *) Neuses im Königlich Bairischen Landgericht Gräfenberg. DXLV. Conrad kr irnf, nnn Wnlfekrg, trägt Inlinisdimiin km Burggrafen tion lörnkrg jit ICditn auf. 26. Februar 1320. Ich Cünrat der Gräfe von wolfperg,*) tvn kunt allen den die disen brief Sebent, hörent, oder lesent, Daz ich durch künftige gnade vnd schirme vnd fürdervnge, der ich wartende bin von dem Edeln lierren Buregrafen Fridriche von Nuremberg vnd von seinen erben, für mich vnd alle min erben, mit verdah- tem mvte vnd mit guter betrahtvnge, min aigen dorf Härswertze") aufgegeben han, mit allem nvtze vnd rehte daz dar zv gehört, dem vorgenanten m in ein gnedigen lierren Buregrafen Frideriche, vnd han daz vorgenant gut mir vnd minen erben von dem selben minem lierren ze Lehen empfangen, vnd ich svl es vnde min erben von im vnd sinen erben fürbas ewiclich ze rehtem Lehen haben, vnd sullen minem oftgenanten lierren vnd seinen erben gehorsam sein, vnd im warten in allem dem reht, als ain man seinem Lehen lierren warten svl. vnd dar vmbe gib ich im disen brief, versigelt mit meinem Insigel daz dar an hanget. Der brief ist geben ze Nuremberg, do man zalte von Cristus geburt dreutzehenhundert iar vnd in dem zwainzigstem iare, an dem Eritage nach sent Mathias des Heiligen zwelfbotten. (ßriginnl im liinigl. inirisdjen Icidjaardjiuc. ') Der Aussteller ist nicht, wie sonst angenommen wird, ein „Graf von Wolfsberg" (s. v. Lancizolle Gesell, d. Preuss. Staats I. 1. S. 177), sondern der bekannte reiche Bürger „Conrad der Graf, von Nürnberg", Besitzer der Gegend von Gräfenberg und Wolfsberg (s. Freyberg Reg. Boic. Y. S. 136). Unter letzterem Namen wird er sogar öfters mit Burggraf Conrad dem Frommen verwechselt. Sein Wappen ist aber, wie das hier anhängende dreieckige Siegel zeigt: ein aufrecht gestellter Fisch. **) Hohenschwärz im Königl. Bair. Landger. Gräfenberg. 45* 355 DXLVI. icr üoii Crnnfcnücrg trägt tont litrggrnfcn uon liirntorg ncridjirknt Är |ti Itoljen auf. 12. März 1320. Ich Hauwart von Trautemberg vergihe vnd tun kunt offenlich an disem briete, daz ich bedaht vnd angesehen han sogetan gnade vnde fürdervnge vnde hälfe, die mir der Edel herre Buregrafe Fridrich von Nuremberg, min gnediger herre, getan hat vnd noch getvn mak, Ynd han im avf gegeben freilich in sein liant dev Gut,*) die her nach geschoben sint, die min reht aigen waren : Sehs liefe vnd ain Mvl vnd zwai Lehen in dem dorfe ze Seitwicz, vnd die Kvnnmvle, vnd daez Tiefental in dem dorfe zwene höfe vnd ain Mvl vnd vier Lehen, vnd den Gehenden clainen vnd grozen vber Tietfental vnd über Kintsperg, den ich in mines herren des Buregrafen hant han gekauft, vnd ainen Hof ze Nidern Oelsnicz vnd drei Höfe ze Obern Oelsnicz, vnd ze Trosclienreut ainen hof vnd ze dem perge ainen halben Maier hof vnd auch ainen hof vnd ain Lehen, mit allem clem vncl zv den vorgenanten guten allen gehört, besucht vnd vnbesücht. Dev vorgenanten gut elliv, vnd den hagenhof, den ich minem gnedigen herren dem Buregrafen abe gewechselt han, mit dem hof ze Vtstorf hat der selbe min herre der Burcgrafe mir vnd minen Erben, baidev Svnn vnd töhtern ze gleichem reh- ten, verlihen ze rehtem Lehen, also, ob miner svnn niht ensei, daz si erben mit allem rehten auf mine■ töliter, vnd ir Lehen von im sei vnd von seinen Erben ewiclicli. Des ze ainem waren vrkvnde gib ich disen brief, versigelt mit minem insigel. Daz geschach nach gottes gebürte do man zalt clruczehenhundert iar vnd in dem zwainzigsten iare, an sant Gregorien tac. — (Mginnl im Kiinigl. Sßnirtadjctt Stidjsarrljiuc. *) Die Orte sind: Seidwitz, Tiefenthal, Kilnzberg, Ober- und Unter-Oelsnitz, im Königl. Bair. Landger. Pegnitz; Troschenreuth im Landger. Baireuth, Berg im Landger. Hof, Hainhof im Landger. Tirschenreuth und Uetzdorf im Landger. Weidenberg. DXLYII. 23. Juli 1320. Gottfrid Bischoff ze Würtzeburg hat, von seines Brüder Sons Lützen von Hohenloch wegen, geteidinget mit dem Römischen Khönige Lvdwigen, an seiner Schwester stat Frauen Agnesen der Marggräfmn von Brandenburg: dass der vorgenante Luetze der vorgenanten Marggräfftn Tochter Jvnkfrave Sofien 356 ze einer elichen Frauen nemen sol; vnd sol die Marggrävin zu ihrer Tochter dem vorgenanten Luetzen vier tausend marckht letiges Silber geben, vnd sol im die verwisen auf iren vesten vnd gueten die ime aller best gelegen sin, nach des Kliönigs vnd der Edle Manne Greuen Bercholdes von Henneberg vnd Burg- graff Friderich von Nüremberg rad vnd heise. Geben ze Aschofenburg, da man zolte von Christes Geburte dreyzehen hundert dar, darnach in dem zweinzigisten Jar, an der negsten Mitwochen vor sant Jacobs tach. Scheid Nachr. vom Adel S. 408 ff. DXLVHI. Uitrgipf JFrirhridj IV. (idtljnt kn nun itnlicnliiTg mit kx Beste iplicin. 16. October 1320. Wir Fridrich von gotz gnaden burggraue zu Nürnberg thon kund Allen den, die den brielf sehen, lesen oder horendt lesen, das wir mit wolbedachtem müt vnd mit gutem rate bedacht vnd angesehen haben die lieben getreuen dinst, die vns vnd vnsern vordem des Ersamen Edlen maus wölfingers von Stubenberg vordem olft gethon haben, vnd furbas vns vnd vnsern erben derselb wülfinger Stubenberg vnd sein erben gethon mögen vnd auch sollen, vnd haben Ime Wülfinger von Stübenberg vnd Frawen Offrinen sein elichen wirtin vnd Iren erben verüben zu rechtem leben die gütter, die etwen hainrich von Stübenberg von vns vnd vnsern vordem zu lehen het, vnd die in vnser band recht vnd redlich ledig worden sind, als sie hie mit namen geschriben sind : die Yeste zu dem liöfflein, *) die gütter vnd die tzehent In der Aynode, mit Allen den rechten vnd nützen vnd manschafft, das von alter dar zu gehortt, es sey gepawen oder vngepawen, gesücht oder vngesücht, als sie vormals der Edel man Hainrich von Stubenberg von vns vnd vnsern vordem zu lehen Innen het, Also wellen auch wir, das sy der vorgenant Wülfinger von Stubenberg, vnser lieber ge- trwer, vnd die Ersam fraw Offrine sein elich wirttin vnd Ir erben, von vns vnd vnsern erben die vorgenannten gütter mit allem rechten, Nach lehens recht, besitzen, nyssen vnd haben sollen gerüeüch vnd ewiglich, vnd also verleyhen wir sy Ine an disem brielf vnd haben auch trwe an sein Wülfings olfen brielf empfangen, das er vnd sein erben, als ander vnser lehenleut, vns vnd vnsern erben von den lehen gewartten solle, der brielf ist geben zu kadoltspürg , versigelt vnd geuestet mit vnserm Insigel, das dar an hanget zu Ainem waren vrkund 357 vnd zu bestettuiige der vorgenantten gnade vnd lehenschafft. disz ist geschehen vnd diser brieff geben do man zalt von Cristus gepürtt XIII' Jar vnd In dem XX. Jare, an Sand Gallen Tage. Spiess Nebenarbeiten II. S. 26. ') Höjlein im Oesterreich. Viertel unter dem Wiener Wald, im Amt Sebenstein. DXLIX. Her Burggraf nun lürnkrg eignet km ientsrjjarkn Beljngiiter )n ienstätten, anstatt bereu iljni Cnnrati passe llluk ß Iladjslatikn auftrug. 13. December 1320. Fridericus dei gracia Purgrauius de Nurenberch, vniuersis presentes litteras inspecturis salutem et noticiam subscriptorum. Ne gestorum silescat memoria, expedit, ea scripture et testium subsidiis solidari. Quapropter nouerit discrecio singulorum, quod Chvnradus dictus Posse de Flahslande, lidelis noster dilectus, de Consensu et bona nostra voluntate, bona sua sita in Niusteten, *) que proge- nitores sui et ipse Chvnradus a nobis et progenitoribus nostris diu in feodo tenuerunt, honestis et Rehgiosis viris, dominis fratribus domus Tlieutunice et ipsoruin ordini, pro certa summe pecunia (sie!) tradidit, vendidit et donauit, petens, vt huiusmodi vendicionem et donacionem, sub proprietatis titulo, dictis lratribus et ipsoriun ordini confinnare et ratificare de speciali gracia dignaremur, nam, in reconpensam eorundem bonorum, bona sua sita in ßohsland,") proprietatis titulo sibi pertinencia, que idem Chvnradus personaliter inhabitat atque colit, ad manus nostras, maturo animo, pro se et suis heredibus libere resig- nauit, et ipsa bona a nobis in feodo reeepit, a nobis et nostris heredibus titulo feodali perpetuo possidenda. Nos igitur, mtuentes grata et fidelia seruicia, que predictus Chvnradus Posse nobis sepius exhibuit et ostendit, et adliuc exhibere poterit inl'uturum, immo Amicicia, qua ordini predicto et fratribus prenotatis astringimur, suggerente, Bona predicta, videlicet Curiam quam. . dictus Prenbe possidet atque colit, Molendinum in flahsland, allodium quod dictus Gernolt colit, Allodium quod Sifridus colit et Curtile quod Surenhein inhabitat, et Cur- tile quod dictus sporlin inhabitat, dicta bona, cum omnibus suis pertineneiis, villis, agris, siluis, paseuis, aquis, cultis et incultis, quesitis et inquirendis, vbicumque quesitis atque sitis, quocumque nomine cesseantur (sie!), sepedictis fratribus, neenon ordini prenotato proprietatis titulo olferimus et donamus, 358 Renunciantes omni iuri, quod nobis et heredibus nostris in eisdem bonis con- petebat, sev conpetere videretur. Et vt predicta singula et diuersa rata et grata permaneant, presentes ipsis fratribus dedimus sigillo nostro fideliter conmunitas. Datum et Actum in Jcadoltspurch, Anno domini MCCCXX., In die sancte Lucie. Original im liinigh Inir. ©cirijsnrrijtue. Anh. das bereits unter Nr. CCCCXLIII. abgebildete und hier wiederholte Siegel des Burggrafen Friedrich IV. *) Xeustetten im Königl. Bairischen Landgericht Anspach. **) Flachslanden ebendas. DL. Die nun Bnigtskrg nerkmifen bir Inrg WmkM an Burggraf Jnrbrid) IV. aan lürnkrg unb kn Dankgrafen nnn Deiuijtentierg. 10. April 1321. Wir Eberhart, Hainricli vnd Ludwich geprüder von vogtzpereh, veriehen vnd tun chünt allen den di disen Prief an sehent, oder Ilörent lesen, Daz wir mit verdahtem müt vnd Rat vnserr frevnt, vnd mit gesamter hant, vnser Purch ze wunsidel,*) mit allem dem vnd dar zu gehört, ze dorffe, ze veld, ze wisen, ze wazzer, ze waid, ze holtz, gebauwen vnd vngebauwen, wesuht vnd vnbesuht, swie ez genant ist, oder swo ez gelegen sei, verchauft vnd geben haben Den edlen Herren Purchgrafen friderichen von Nurenberch vnd lantgrafen vlrichen 359 von Leukenberg, vnsern gensedigen Herren vnd iren Erben, vmb Sibenzik Sehokch grozzer Prager Pfening, der wir mit guter gewishait verrihtet sein; vnd wan diu vorgenant Purch von dem vorgenanten vnserm gensedigen Herren Purchgrafen friderichen von Nürenberch vnser reht lehen waz, So haben wir diu selben Purch mit alle dev vnd dar zv gehört, als vorgeschriben stet, vor den Ersamen Lüten di her nach geschriben Stent, die di vorgenanten Herren vnd wir dar vber ze gladen zevgen genomen haben, für vns vnd alle vnser Erben auf geben reht vnd redlich, vnd verzilien vns aller der rehten, für vns vnd vnser Erben, di wir biz Her an den vorgenanten Güten gehabt Haben. Daz sint die Zevg : Graf Herman von Chastel, Her Arnolt, Her Gütend, Her Ilörauf von Ssekendorf, Her fridrich vogt von Payrrevt,, Her Englliart vnd albreht von chünigswortt, Rüger von Sparenekk Riter ze Eger, Hainrich von Frankchen- berch, Taut zölner, Michel Hakchel, Purger ze Eger, vnd ander Piderb Leüt. Daz der Chauf vnd diu Aufgebung vnd daz verzeihen von vns vnd vnsern Erben stset beleih vnd nilit vergezzen werde, geben wir vnsern vorgenanten Herren Purchgraf friderichen vnd Lantgrafen vhichen, vnd ir Paider Erben, disen Prief mit vnsern Insigeln versigelt, diu dar an Hangent. Der Prief ist geben ze Eger. Do man zalt von Christes gebürtt Drevzehen Hundert Jar, dar nach in dem ain vnd zwainzigsten Jar, an dem freitag vor dem Palmtag. (Original im Simigl. Inirisdjtu Stidisnrtljitic. ■) $ gl. Nr. CCXCVI1 u. DLV. DLI. (®raf Imnann nnb dräiiit Margaretha unn Castcll gclnkii, km Ißiirgpfen m liirnkrg mit kr lurg Cnstßll jti öicnrn. 24. Juli 1321. Wir Graue Hermann von Kastel vnd Margret Greuinne ze Kastel, tün künt allen den die disen brif lesent, sehent oder horent lesen, daz der Edel Herre Buregraue Fridrich ze Nurenberg vns die gnade vnd fruntschaft erezeigt vnd getan hat, daz er vns die Burch ze Kastel mit allem dem vnd darzu gehöret, der im von vns ze pfände stuent Tausent pfunt vnd vier vnd zwainezig plunt haller, durch recht lieb an gelt wider geben hat vnd ledig gelassen hat: Mit dem gedinge, daz wir vnd vnser erben vnd vnser naehkomen, vnd wer die Burch ze Kastel fiirbas inne hat, er sei Edel oder Vnedel, von derselben Burch ze 360 Castel dem vorgenanten Buregrauen ze Nürnberg, vnd sinen Erben di dann lebent vnd sinen nachkomen, ewiglichen vnd getrewelichen warten sullen, vnd in geholfen sullen sein wider allermeniclich mit leib vnd mit gut, an alles geuerd. Es ist auch gedingt: were, ob wir oder vnser Erben, oder vnser nachkomen, die vorgenant Purch ze Kastel verkauffen wolten, oder müsten an werden, des Got nicht geb. So sullen wir die Purch ze Kastel vnd waz darezu gehört, alz er si vns geantwört hat, niemant geben ze kauffen, nocli vnuerchaulft, dann dem vorgenanten Purcgrafen Friderich ze Nurenberg vnd sinen Erben, nach vier manne rat, der wir zwen nemen sullen vnd si zwen nemen sullen, vnd swie die vier die Purch ze Kastel daz darezu gehöret schaczent, Also sullent wir si in ze kauffen geben, ob si si chauffen wellten; vnd werdent si also mit vns chauffent, so sullen wir in an der Summe als den Purch geschaczt wirt vor ab slahen tausent pfunt vnd vier vnd zwainezigpfunthaller, vmb die deu Purch in vormals gestanden ist ze pfände; wolte aber Purcgraue Friderich, vnser lieber Oheim, oder sein Erben die Purch nicht enkauffen in dem vorgenanten recht, so mögen wir sie verchauffen swem wir wollen, vnd schullen si vns dar an nicht enirren. Wir geloben auch bei vnsern trewen, di vorgenant teiding, globt vnd geding aheu stet ze haben an alles geuerd, vnd geben im dar vber ze besteti- gunge disen brief, versigelten mit vnserm Insigel daz dar an hangt, vnd wir Margret Grefinne ze Kastel die vorgenant verbinden vns vnder vnsers lieben wirtes Insigel Grauen Hermans des vorgenanten, als daz ze behalten daz vorgeschoben stet, der brief ist geben ze Kadelspurg, do man zalt von Crists geburt dreuczehcnliundert iar vnd in dem ain vnd zwainezigsten Jar, an sant Jacobs abent. ünlttinftsbitrjj bes lnrggraft|)tiins liirnberg. DLII. tof Bnkiig omi dMingrn nrrspridjt km Burggrafen Jntkiri] mm lürnberg ieistaiO gegen dBrof Iferinann tum Castell, Jfalls Dieser iljui seine (Mlik megen kr inrg Castell briieljc. 24. Juli 1321. Wir Ludweig Graue ze Otinge tuen cliunt allen den di disen brief lesent, Sebent oder horent lesen, daz der Edel man Graue Herman von Kastel, vnser lieber Oheim, vns gebeten hat: wer, ob er oder sein Erben der bunde vnd der 4« Bd. II. 3C1 gelube, di er für sich vnd sein Erben vnd sein burchlaut ze Kastel getan hat, als die brief sagent, di er dem Edeln manne Buregrauen Friderich ze Nurenberch vnd seinen erben geben hat, vberfueren an chainen Sachen, des got nicht enwelle, daz wir danne wider in vnd sein Erben beholffen sein sullen dem vor genanten Purcgraue Friderich ze Nurenberch vnd seinen Erben, als lange bis dem Purcgrauen vnd seinen Erben auz gericht wirt der brach vnd an den bunden vnd geluben geschehen ist. Da von binden wir vns an disem brief vnd geloben, dem oft genanten Purcgraue Friderich ze Nurenberch vnd seinen Erben ze helfen vnd ze bei gesten, wider vnsern Oheim von Kastel den vor genanten vnd sein Erben, vnd di Purchlaut ze Kastel, als lange bis der brach der geschehen ist auz gericht wirt. Dar vber geb wir im disen brief, versigelten mit vnserm Insigel daz dar an hanget. Der brief ist geben ze Kadoltzburcli, do man zalt von Cristes geburt Dreutzelien hundert Jar vnd in dem ain vnd zwaintzigstem Jar, an Sant Jacobes Abent. (Original im Sättigt lairisdicn llcirljsnrrjjiuc. Dies ist höchst wahrscheinlich die Urkunde, welche v. Freyberg in Reg. 13oic. V. p. 411 irrthümlich unter dem 24. Juli 1319 aufführt. DLin Der lisdjnf unn Bürjkirg ncrspridjt km Dnrggrafcn jFriebrid] ihm iürnkrg Beistmib gegen draf Ijerinanii mm Castcll, Inll.s Dieser ijjm seine dMiiiik mtgEn kr litrg Castell brndje. 28. Juli 1321. Nos Grotfridus dei gracia Episcopus Ilerbipolensis, ad vniuersorum noticiam volumus peruenire, Quod Spectabiiis vir Fridericus Burcgrauius in Nürernberg, auunculus noster dilectus, ad nostram suoramque amicorum peticionem, Castrum dictum Kastel, sibi per Nobilem virum Comitem Hermannum de Kastel antea pro certe summe pecunia obligatum, ipsi Comiti Hermanno condicionaliter resignauit, videlicet: quod dictus Comes Hermannus et sui heredes, ac Cas- trenses nunc in dicto Castro, aut pro tempore residentes, deberent ac teneren- tur predicto Friderico Burcgrauio et suis heredibus contra singulos et vniuersos, cuiuscumque condicionis fuerint, siue Status, assistere, et cum ipso Castro suis mandatis obedire fideliter et parere. Quo facto Comes Hermannus antedictus, 362 matura deliberacione prehabita, ad adiuuandum prefatum Fridericum Burcgra- uium et suos heredes, et ad assistendum ipsis auxiliis et seruiciis cum dicto Castro Kastel contra quoscunque, vt premittitur, pro se et suis heredibus, iura- mento prestito, perpetue se astrinxit, Supplicans nobis, vt si, quod absit, ipse Comes Hermannus, aut heredes et Castrenses sui, predicta placita siue pacta in aliquo in posterum infringere forsitan adtemptarent, Nos sepedicto Friderico Burcgrauio et suis heredibus contra ipsum Comitem Hermannum de Kastel et suos heredes, ac Castrenses eiusdem loci, auxilio et iuuamine assistere dignare- mur. Nos vero, prenotati Comitis Hermanni precibus inclinati, presentibus promittimus et spondemus, prenotato Friderico Burcgrauio et suis heredibus assistere auxilio et fauore, ad compellendum dictum Comitem Hermannum et suos heredes, aut Castrenses loci prenotati, ad execucionem et ratihabicionem omnium premissorum. In quorum omnium testimonium premissorum, presentes conscribi iussimus, sigillo nostro fideliter communitas. Datum Herbipolim (sie!), Anno domini MCCCXXI., feria tercia proxima post diem beati Jacobi apostoli. (Driginal im IKönigt JJnirisdjrn Itidjänrdjinf. Dies ist unstreitig das in v. Freyberg Reg. Boic. VI. pag. 43, in Form eines Burggräflichen Verzichtes, auszugsweise mitgetlieilte Document. Die wirkliche Burggräfliche Verzicht-Urkunde ist noch nicht aufgefunden. Vgl. Nr. DL VI. DL IV. Die imn Uijrtelbadj ucrkaufni an Unrggraf JFriebridi nan lürnkrg kn lirdjcnsaf) |ti dkstes. 6. October 1321. Wir wolfram von Mistelbach vnd Heinrich, gebruder, verjehen olfenlichen an disem briefe vnd Tünn chünt allen den, die in sehen, lesen oder hören lesen, Daz Avil* mit verdahtem mute, atkI mit gutem Rate vnserr fründe, haben Abkaufet reht vnd redehch den Kyrchsatz zem Gesezze, *) A*nd haben den geben vnserm herren dem Edeln manne Burgrafen Frideriche von Nüremberg vnd seinen Erben, die in furbaz haben sullen vnd verlihen, Amd Avil* nicht, Aunb vier A r nd zweinzig pfunt haller, der wh* gewert sein vnd sie in vnsers nütz geleert haben, wir verjehen auch, daz wir sie des vorgenanten kyrchsatz weren sullen, als landes reht ist. Dis chaufes sin gezvge: her Arnolt von Seckendorf, Jolians von Abemberg, Aberdar vogt ze Colbemberg, Ropot, von Kulsheim, Rittere, 46* 3C3 vnd Holt von Seckendorf. Vnd dar vmb, daz dise rede stete blibe vnd.vnze- brochen, so geben wir vnserm vorgenanten herren Bürgrafen Friderich vnsern brief dar vber zeiner festenunge, da vnser Insigel an hangen. Dirre brief wart geben, da man zalt von Cristes geburte, drivzelienhundert Jar vnd in dem ein vnd zweinzigestem Jare, an dem nehsten Dynstage noch sante Michahels tag. (SDriginal im läitigl. Jßnir. ®eicjjBortjjinc. ") Gesees im Königl. Bairiselien Landgericht Baireuth. DLV. Iii dMriikr nnn Bnigtskrg uErktxitfcn ijjr ixk |tt Bimsitkl an Burggraf Jfrirkirfj IV. nun lürnkrg. 27. October 1321. In gotes narnen, Amen. Ich Eberhart, Lvdewik vnd Heinrich, gebruder genant von Yoitsperg, veriehen vnd bekennen olfenlichen an disem brief, allen den die in sehent, oder hörent lesen, daz wir mit besamter hant vnd mit vereintem müt haben verkauft vnd zekaufen gegeben vnserem liben Herren, Pür- graue Priderichen von Nvrenberch, vnser erbe ze Wnsidel, mit allem rehet als wirz beten, versucht vnd vnfersucht, holz vnd velt, acker vnd wisen, visse weid vnd wilt Pan, daz er daz furpaz mit allem nucze schol haben, wenden vnd keren in sinen nücz, vnd wir nicht. Wir verzihen vns auch des selben vorgenanten gutes, vnd geben ez auf mit allerlei recht, als hie vor bescriben stät. Vnd daz diesev red stet vnd vnzerbrochen bleibe, des gebe wir dem vorgenanten edelen Herren disen offen brief zv einem vrkund, verinsigelt mit vnseren Insigelen, die dar an hangent. Des sint gezevgen : die ersamen man Her Arnolt von Sekendorf, her Engelhart von Kvngeswart, her Gütend der Vicztüm von der Newenstat, her Arnolt von valkenstein, her hörauf von Sekendorf, her Johans von hohenecke, her frid. von Sekendorf vogt ze Beierreut, Ritter, vnd her Heinrich von frankenberch vnd ander ersamen leut die da bei waren. Dirre brief wart gegeben, do man zalt von Cristes gepurte Tvsent iar vnd Drev Ilvndert iar, in dem ein vnd zwainzistem iar, an dem nehesten dienstag vor aller Heiligen tag. (ßriginnl im IKünigl. Ißatriädjtit Steidjaarrjjinc. Vgl. Nr. DL. 364 DL VI. Dir (®raf iian Castell nerpfünkt km Iittggrafen mm iiinikrg biß Inrg Castcll, fiir seine lürgsiijaft, megen Insten ber Ifcerfnljrt naiij l'mnbarbien. 11. November 1321. Wir Herman Graue ze Kastel tuen ehunt allen den di disen brief sehent, lesent oder horent lesen, wanne der ersam herre Purgraue Friderich ze Nuren- berg, vnser liewer Oheim, durch vnser bet vnd liebe gesprochen hat für ir schaden den ersam dienern, di ze disem mole mit vns gein Lambarten varent, daz wir mit samt vnser lieben wiertinne, Grauinne Margret von Kastel, gelobt haben vnd gelobten an disem brief dem vorgenanten Purcgrauen Friderich ze Nurenberg, vnsern Oheim, vnd seinen Erben, an schaden ze losen von den vorgenanten dieneren, ob si [inn] schaden chomen, des got nicht enwolle, vnd vmb allen den schaden den er nein von der vor genanten verspruchnusse wegen: hab wir im gesatzt ze rechtem pfände vnser Burch Kastel vnd alles daz dar zve gehört, vnd ze einem vrehunde der vorgenanten saclie geb wir im disen brief, versigelten mit vnserm Insigel daz dar an hanget. Wir Margret Grauinn ze Kastel geloben an disem brief vnd binden vns vnder vnsers lieben wiertz, grauen Germans von Kastel, Insigel, alles daz ze halten daz vor geschriben stet, an alles gever. Der brief ist geben ze Kadoltzburch, do man zalt von Cristes geburt Dreutzehen hundert jar vnd in dem ain vnd zwaintzigisten dar, An Sant Merteins Tag. (Original im lüiiigl. Iniriädjen Itidjaardjinc. Vgl. Nr. DLIII. DL VII. 14. Januar 1322. Fridericus dei gratia Burgrauimus (sie!) in Nureinberg, Gotfrido Episcopo Herbipolensi inducias, ad reemendas villas Bernheim et Herboltsheim, usque ad festum Kathedre beati Petri, et deinde ad duos annos immediate se subsequentes, prorogat. Datum anno domini MCCC vicesimo secundo, XIX. Kaiend. Februarii. Original im Hiinigl. lairiätjicn jRcidjanrrjjiuc. Vgl. Nr. DXLIII. 11. Dl.XXVI. 365 DLYIII. innig itihiig gtmnfjrt km Burggrafen Jnrkid) «fasenir Mark filkrs, als (tot) ks ddjnkns aar ladjan, unk utrpfänkt ijjm iaitf. 23. Juli 1322. Wür Ludwig von Gotes Gnaden Romischer Cliunig, ze allen zeiten mehrer des Reiches, Verjehen offenleich an disem brief, daez Wür dem Edelen Mann Fridriclien dem Burggrauen von Nürenberg, nnserm liben Getrewen, für den schaden, den Er in vnsern dienst ze dachau nam, da der Hass von Boheim leiblöcz wart, geben haben Tausent Marek Silbers Nürenberger Gewichtes, vnd für di selben Tausent Marek Yerseczen Wür ihm vnd seinen Erben vnser Purck und vnseren Morckt ze Lavjfe,*) mit dem alten Gelait da selben, deez ist hin durch von dem Pfart Zwainczig pfening Regenspurger vnd her wider durch Zehen Regenspurger von dem Pfart, und mit allem dem daez darzu gehört, ze Velde, ze Wazzer, ze holcz, ze Wismath, oder swie ecz genant sey, besucht oder vnbesucht, in allen dem rechten, als Wür ecz bisher gehabt haben, also daez er und sein erben dieselben Pfantschafft als lang inne haben und nieezen süllen, vncz daez Wür sy oder vnser Erben von ihm 11111 die vorgeschriben Tausent Marek silbers wider losen, vnd suln sy vns auch der Losung gehorsam sein, Wenn Wür Sy deez mit dem vorgenanten silber ermanen. Ecz schol auch der vorgenant Fridrich ein Purck ze Laulfe Bouen, Ob er wil, an geuärde, und sol er und sein Eriben für den selben Boue auf der vorgeschriben pfandsehafft Zway hundert March Silbers deez obgenanten gewichtes haben, in allen dem rechten als vorgeschriben stet. Ist aber, daez er den selben Boue nicht thut, so suln vns die zway hundert March Silbers her wider abgen, und suln nur um tausent March von im losen; und Geheiczczen in durch auch, daez Wür vns mit vnserm bruder herzog Rudolph seel. chinder nicht berichten süllen, sy be- stättigen in dan mit ihren brielfen allecz, das oben geschriben stet. Darüber zu einem Urkunde geben Wür in disen brief mit vnserm Insigel Versigelten. Datum in Nürnberg, feria sexta post Marie Magdalena anno domini Milles. CCC. XXII., Regni nostri anno octavo. ißopic im Mntiigl. Inirisdjrn Seidjsnrdjiuc, zwar unbeglaubigt, aber eorrecter als die Abdrücke bei Oefele Scr. R. Boie. II. 138 und in den Abhandlungen der Churbair. Akademie (1765) Bd. III. S. 175 fg., in welchen beiden, unter Anderem, vor dem Worte „ermanen" fast 2 Zeilen fehlen. Das Original ist nicht aufzufinden. ") Lauf, Königl. Bair. Landgerichtssitz, an der Pegnitz. 366 DLIX. 5. November 1322. Dominus Rex (Ludovicus) deputavit Burgravio de Nürnberg septingentas libras Hallenses, (quas ipse Burgravius in debitis sibi per Regem debitis defal- cabit) colligendas de Stewra Judeorum Herbipolens., debita a festo Martini proxime venturo ad bienniuin, et quittat ipsos perinde per predictum biennium ab omni Stewra, et factum est Chuftstain, anno Domini MCCCXXII., feria sexta ante Martini, regni anno octavo. Nach Oefele Sc. R. Boic. I. p. 742. Vgl. Nr. DLXV. DLX. 24. November 1322. Ludwich Römischer Clmnig tut der Stat ze Nurenberch cliunt, daz er alle di Gnade, die er den juden ze Nurenberch vormals getan, durch bet Friderichen desBurggraven von Nurenberch, dem si versezet worden, nicht widerruffen wolle, unz von Sant Walpurgen tach über ain jar, vmb ir gewonlich Stewer. Datum Auguste, in vigilia Beate Kataryne, anno Domini MCCCXXII. Oefele I. p. 743. Vgl. das Regest bei v. Freyberg VI. p. 76. DLXI. (IBoftfriO min Irmimdt nerknuft km Inrggraftn intkirij IV. mm lärnkrg W ikstc lialiiislmdj nnit ptringtrkorf. 13. Januar 1323. Ich Götfrit von Brvnecke vnd vrawe Margret mein Elich wirtinne, bekennen vnd verielien Offenlich vnd tvn künt Allen den, die disen brief selient, hörent oder lesent, Daz wir redelich vnd relit verkouft habn Dem Edeln herren Purgrauen Friderich von Nurenberch, vnd sinen erben, vnser veste Malmspach,*) vnd vnser güt ze Perngersdorf,**) mit Allem dem vnd dar zv gehört, In dorfe, an velde, an holcze, an Eckern, an wisen, an wassern, an waide, besucht vnd vnbesucht, mit allem nucze vnd rehten, als wir sie her haben, vmb zwai hundert phunt vnd vierzig phunt haller, der wir gewert sin. Ez mag oueh der vorgenant Herre, oder sin Erben, die vorgnanten veste Malmspach bawen vnd bezzern, nach rat vnd gewissen vnsers lieben wirtes Erkenbrehts des kolers, purger ze Nürem- berg; wer aber, daz der abginge, dez got nilit wolle, so schulln wir ze beder- seit ainen andern gemainen Erbergen man nehmen an des kolers stat, vnd waz der bawe viel die bezzerünge gestet, daz sulln sie slahen zv der vorgeschribenne summen. Sie haben vns ouch die liebe getan, daz wir die vorgnanten veste vnd gut, oder vnser Erben, mügen widerkouffen vmb sie, oder vmb ir Erben, nv von der liehtmesse dev schirst kümt fbcr drev Jar, vierzehen tag vor oder nach, vnd hie zwischen ellev iar, vmh als vil phenninge, als wir von in enphangen habn vnd der bawe, oder die bezzerünge, ob sie bawent werden, kostet, daz sulln wir in ouch widerkeren; wer aber, daz wir den widerkouf versäumten, vncz sich der frist vor vnd nach gar het vergangen, so schul wir in die vorgnanten gut vertigen, nach dez Landes reht, in zehabn vnd ze niezzen Ewiehlich, in allem dem reht, als wir sie her liabn braht. vnd daz ez also stete belibe vnd vnzerbrochen, darvmb geben wir in disen brief, versigelt mit vnsern Insigeln, die dar an hangent. Der brief ist geben nach Christes gebürt, da man zalt Dreu- zehen hundert iar vnd in dem drien vnd zweinczigstem jare, an dem ahten tag nach dem Obernsten tag. (Original im Kiinigl. -Bairiäcjjtn äirirjjaarrljitit. *) Malmsbach im Königl. Bair. Landger. Nürnberg. *') Peringersdorf im Bandseilen Landger. Erlangen. DLXI1. 25. Januar 1323. Marquart byschof zv Eychstet leiht grafen Bertolde von Henneinberg alle die leben, die hie vor grafe Hermann vnd grafe Boppe von Hennemberg von sinem gotshuse zu lehane hatten. Dabei sin gewest die ersamen herren: byschof Nyclaus von Regnspurg, burcgrgfe Friderich von Nveremberg, her Virich lantgrafe von Levtemberge etc. Daz ist gesehehn nach Cristes gebuerth dreyzehnhundert iar, dar nach in dem drev vnd zwenzigsten iare, an dem tage conuersionis saneti Pauli, in der stat zv Regnspurg. Sclioeppach Henneberg. Urkundenbucli I. S. V)0. 368 DLXIII. Burggraf irirkid] eignet kn llosterfraurn gt Jhü| kn Cekcnlinf talbst. 26. März 1323. In nomine domini Amen. Nos Friclericus dei gracia Burcgrauius de Nvren- berck, tenore presencium recognoseimus et constare volumus tarn presentibus, quam futuris, quod, cum Religiöse femine, Magistra et Conuentus Monasterii in Sultze, *) Ordinis Premonstratensis, quandam Curiam clictam wlgariter Telcen- hof, sitam prope Monasterium suum, comparauerint rite ac racionabiliter ab Ecldiardo de Lar et dicto Weldener, Sororio eiusdem, pro Sexaginta Sex libris hallensium pecunie numerate, Qui eandem a nobis liactenus tenuerunt iure ac titulo feodali: Nos, ob remuneracionem diuinam, ad peticionem dietarum Sanctimonialium, a iure ac debito feodali, quod ad nos et ad Ileredes nostros spectabat in ipsa Curia, eam promisimus ac tradidimus eis liberam et solutam, Appropriantes nichilominus in hiis scriptis eandem ipsis, cum omnibus suis pertinentiis et iuribus, proprietatis titulo perpetualiter possidendam. Renun- ciamus insuper omni actioni et iuribus, que nobis vel heredibus nostris in eadern competebant, aut competere videbantur, Obligantes nos et beredes nostros ad ratihabicionem ac obseruanciam premissorum. In cuius rei testimonium et euidenciam pleniorem, presens scriptum ipsis dedimus, anno domini Mille- simo CCCXXIII., VII. Kai. Aprilis, Sigilli nostri munimine roboratum. (ßtiginnl im SKnnigl. IniriadjEti ItidjsardjiiiE, mit anh. Burggräfl. Siegel. *) Kloster Sulz im Königl. Bairisclien Landgericht Feuchtvvang. DLXIY. Burggraf irirkidi IV. gi üirnkrg eignet km lentjsrfjnrkn ein iisiijuniüscr in liirnkrg, gt einem deelgeriiflje. 4. April 1323. Wir Friderich von Gotes genaden Bnrcgrafe ze Nurenberch, veriehen vnd tun chvnt offenlicli an disem brief, allen den di in selicnt, lesent, oder horent lesen, Daz für vns clioni Heinrich Vorchtlein, Burger ze Nurenberch, vnd vns mit verdachtem mvet freilichen auf gegeben hat daz Vischwazzer ze Nurenberch, daz er von vns ze leben hot, vnd lang zeit nach Lehens recht genozzen hat, 47 Bd. II. 369 daz an di Mvl ze den flaischepencken vnd an die Mvl vntter der fülle stöst, vnd get bis an die Weideinen Mül. vnd do wir daz Vischwazzer mit allem recht also inne heten, vnd mit recht da mit getvn mochten swaz wir wolten, da ehomen zv vns die Edeln Geistlichen mann, Bruder Cunrat von Gundolvingen, Lantkvmtewer ze francken, der Bruder des Heiligen Dauschen Ordens, vnd Bruder Berchtolt von Henneberch, Kvmetewer ze Nurenberch, vnser liebe Oheim, vnd baten vns, daz wir durch Got daz selbe vischwazzer geruchten ze geben in vnd iren Brüdern des Duschen Ordens, vnd besvnderlich dem Haus ze Nurenberch. Do gedachten wir, daz Gotlich vnd Geistlich wer, wo wir Edeln Geistlichen Lvten beholffen weren, daz si ir Haus vnd ir Gastunge dester bas gehaben mochten, vnd sachen auch an di lieben dienst, di vns di vorgenanten vnser Oheim vnd der Orden offt getan habent vnd noch getvn mugen, Ynd haben in mit verdachtem mvet vnd mit gutem rat daz vorgenant vischwazzer, mit allem dem vnd da zv gehört, besucht vnd vnbesucht, ze einem Selgeraet gegeben, ze rechtem Eigen, den vorgenaten (sie!) Bruder Cvnrat von Gvndolffing vnd Bruder Berchtold von Hennberch vnd irem Orden, vnd besvnderlich dem Duschen Haus ze Nurenberch, Mit der beschaidenheit: daz si daz oft genant wazzer von vns vnd von vnsern Erben ewichlich vnd gerueichlich nach Eigens recht haben vnd niezzen svllen, vnd sol si chein vnser Erbe noch nach chvm dar an irren noch betrveben, wan sie vnserr vordem vnd vnser, vnd auch vnser nachchvm dar vmb ewichlich gedencken sollen. Daz daz alles stet beleihe, geben wir in disen brief versigelten mit vnserm Insigel, daz dar an hangt. Der brif ist geben zu Nurenberch, do man za.lt von Cristes geburth Dreuzehen Hvn- dert Jar, dar nach in dem Dreu vnd zwainzigistem Jar, an Santh Ambrosen Tag. (Driginal im SRütiigl. Snirisdjm Dcidjanrdjiut. Anh. an grün und scharlachrother Seidenschnur das wohlerhaltene Siegel des Burggrafen Friedrich IV. (s. bei Nr. DXLIX.) in braunem Wachs. DLXY. Intariati-Instrument iürer ein lurggriiilidies J?rJ]nt)-Mankt für hie Inüen in Bnr^nrgisdjen ICnnkn. 22. April 1323. Ego Eberhardus de Zymmern, Publicus Notarius infrascriptus, Recognosco, me infrascriptas Litteras, sub Sigillo rotundo Nobilis viri domini Friderici Burc- grauii in Nurenberg a tergo apposito, habente in circulo eiusdem Sigilli has 370 Karacteres: & S. SECRET. FR. BVRCGRAVII. DE. NIYRENBER., et in medio ymaginem Clipei, et in vno latere eiusclem clipei hanc litteram S., et in alio latere hanc litteram F., *) vidisse et legisse in hec verba : Wh' Friderich von gotes genaden Burcgrafe ze Nurenberch, enbieten dem ersam vesten Ritter Eberhart Fuchse vogt ze Eitzing vnsern gruz vnd alles gut. Wizze, daz der durchlauchtig forste Chunig Ludwig, ein merer Romisches Riehes, vnser genediger -Herr, gesant het sein brif, ") vnd auch wir di vnsern vnserm herren von Wirtzburch, dem Capitel vnd der stat, vmb des Riehes Juden; vnd ist vnserm Herren vnd vns dar vber nilit geantwrt, also daz man dez Ryches Juden bei irm Rehte vnd alter gewonheit nicht lazzt. nv ist der Kunig mit vns vnd andern seinen dienern, helffern vnde ratgeben ze rat worden, daz er di Juden seiner chamer chneht vreien vnd beschirmen wil, vnd vns besunderlichen zu tun daz geboten hat. Da von gebiet wir deinen trewen bei vnserin hui den, daz du reitest gein Wirtzburch zu vnserm herren dem Byschof, dem Capitel vnd zu der stat, vndbit si, daz si des Riehes Juden bei iren rehten lazzen, vnd wer wider ir rehten tue, daz si den nöten, daz er da von lazze; wer awer dar vber die Juden, ir einen, oder ir mer, oder si alle lade oder beclage vor geistlichen gerillten, si der ein pfaffe oder sust ein geistlich mensche, zv welher gestift der gehör, die greif dar vmb an, sei der ein lay, swer den halt ez sei stat, oder wer ez sei, den greif auch dar vmb an, vnd tue daz vf den Kunig vnd vf vns, wan wir dir da von helfen wollen, vnd wis den Juden beliolfen gein aller manclich, vmb ir gult, ez sei heubtgut oder gesuch, vnd eher dich nicht an geistliches noch wertliches gericht, Pan, noch gesetzt. Der brif ist geben ze Nurenberch, an dem Suntage nach ausgender Osterwochen.*") Datum vero per me Notarium Publicum, Anno domini MCCCXXIII., X. Kaiend. Mai, Indictione Sexta. (S. N.) Et Ego Eberhardus de Zymmern dictus, de AschalFenburg Moguntine dyocesis, Publicus Imperiali auetoritate Notarius, premissas litteras, quemadmodum in auttentico inueni, ita hic fideliter exemplando tran- scripsi, nil addens vel minuens malitiose, quod sensum mutet vel intellectum, Ipsamque Copiam meo signo solito signaui. Rogatus etc. ©nlifäitgtte (Original im Böttigl. -Bniradjim iifidjanrdjiur. *) Ein solches Secretsiegel Burggraf Fried rieh's IY. ist bis jetzt noch nicht aufgefunden. ") Vgl. Nr. DLIX. "*) Das Burggräfl. Mandat ist vom 3. April 1323. 47* 371 DLXVI. Sfakrhnfs-fUro h$ Hilter* (Dttn nnn Hiten, mcgen kr ijjin nnn Inrggrnf Jnckid] IV. ocrluniftcii (ßiitcr. 5. Mai 1323. Ich Otte von Aufsezze, der Ritter, vergich olfenlich an disem brief, daz ich durch di fuderhch genade, der ich vnd mein Erben wartent sein von dem Edln herren Buregrauen Friderich von Nurenberch, für mich vnd mein Erben gelobt han, daz wir dev gvt, die der vorgenant vnser herr vns verchauft hat vmb sechse Hvndert Pfvnt haller, als di Ilantvest sagt, di wir dar vber von im inne haben, im vnd seinen Erben wider ze kaufen geben svlln von der Liechtmezze di schirst chvmt vber zehen dar, alle Jar ze der Liechtmezze, vierzehen tag vor oder nach, vm Sechse Hvndert pfunt hall er, als ich dar vmb enpfangen han. vnd dez ze einem vrchvnde gib ich im disen brif, versigelten mit meinem In- sigel, daz dar an hangt. Der brif ist geben ze Nurenberch, do man zalt von Cristes geburth dreuzehen Hvndert Jar, dar nach in dem drev vnd zwaintzigstem Jar, an dem Avfverth tag. tPriginnl im Hönigl. JJairisdjrn Sridjsnrdjiut. DLXVTL Agnes, mcilnnb Burggraf Snjjann's I. Wittwe, stiftet |ti Marburg ilir nnb iljrer Altern nnn %min Snljrgebiidjtniss. 19. Juni 1323. Yniversis, tarn presentibus, quam futuris Christi lidelibus, Nos Agnes, Relicta quondam Johannis Burggravii in Nürnberg, volumus esse notum. quod quedam certaBona, existentia in agris terre arabilis, sita in terminis ville Morle, que nostra pecunia, videlicet LY marcis denariorum monete usualis, erga fra- tres carnales dictos Halber de Wonecke iusto emptionis titulo ... comparavimus, Rcligiosis... C. et Fratribus . . . apud Marpurg, propter Deum pure et ob sa- lutem, nec non remedium animarum p. m. Dni IJenrici Lantgravii, Terre Ilassie Domini, atque Dne Methildis, Collateralium parentum nostrorum et nostram, Donatione perfecta inter vivos rrrevocabilique, ad pictantiam dedimus et dona- 372 vimus,... Hac adiecta conditione, quod Magister pictantiarum ... nobis YII mal- dra siliginis, mens vre Wetslariensis, in festo B. Michaelis singulis annis presentet quam diu vixerimus et ministret; post obitum vero nostrum Magister . . . prefa- tus dicta YII maldra, tria cum dimidio in Anniversario Parentum nostrorum . . . et totidem in anniversario nostro, Fratribus ad pictantiam dabit et ministrabit, ut Anniversaria, sive Memorie... bis in anno ... cum Vigiliis et Missis, can- delis, compulsationibus et aliis solenniter peragantur; et pro Ipsis, necnonpro nobis insistant seduhs intercessionibus apudDeum. Dantes ipsis .. . has Litteras, nostri Sigilli appensione roboratas. Datum Anno Domini MCCC vigesimo tertio, XIII. Kai. Julii. Guden Cod. dip], T. IV. p. 1033. DLXVIII. 12. Juli 1323. Albertus de Lewenrod miles et Kunegundis ejus uxor notum faciunt, quod pro centum libris Hallensium, ipsis a Baldewino Trevirensi archiepiscopo so- lutis, curiam sitam in v illa Güdelindorf prope Castrum Lewenrod, Ilerbipolensis diocesis, ecclesie Trevirensi obtulerunt et ab eadem tamquam feodum rece- perunt. In cujus rei testimonium, Fridericus Burchgrauius de Nurenberch, ad preces dictorum Alberti et Kunegundis coniugum, sigillum suum literis desuper confectis apposuit. Datum anno domini MCCC vicesimo tercio, in vigilia beate Margarete virginis. Original im liiuigl. |SratS8. Jürnuinpal - ^Irtjjiur jtt dtoblcq. DLXIX. 13. Juli 1323. Christoferus Danorum Slavorumque Rex recognoseit, se omnes tractatus, per nobiles viros friderieufn burggravium de Nurernberg et burchardum co mi tem de Mannisuelde super matrimonio inter Ludouicum marchionem brandenbur- gensem et Margaretham (filiam ipsius) liabitos, et ipsorum sigillorum appositione roboratos, ratos habere velle atque gratos. Datum Siöburch, anno 1323, die beate margarethe virginis. Riedel Cod. dipl. Brandenburg. B. II. p. 3 sqq. DLXX. 19. Juli 1323. Johannes Babenbergensis Episcopus confratri suo Hartungo de Paris, ejus- dem ecclesie Archidiacono, mandat, ut magistrum Thomam, Custodem novi collegii Spaltensis, a Gebhardo de Greifspach, preposito dicti collegii, pro rec- tore ecclesie in Grevenberch (cujus jus patronatus Fridericus Burchgravius cle Nürnberch ad se spectare similiter affirmavit) presentatum, inducat in posses- sionem dicte ecclesie corporalem. Datum Babenberg, anno domini MCCCXXIII., XIV. Kalendas Augusti. «IDriginal im Küttig! lairiadjm llcirjjanrtjjiuc. Vgl. Nr. CCCCXXXIX. DL XXI. 31. Juli 1323. König Ludwig gestattet den Bürgern zu Nürmberg, für den Fall, dass der Schulthaiss der Stadt über schedlich leut nicht richten wolt, durch Albrecht Reschen Recht sprechen zu lassen, so lange bis der König das Sclmlthaisse7iampt von des Burggrafen band erledigen und wieder in seine Gewalt bringen würde. Geben zu Nürmberg, da man zalt von Christi geburt dreyzehenhundert Jar und im drey und zwainzigisten Jar, des nechsten Sontags nach S. Jacobstag. (v. Wölckern) Ilistor. Norimb. dipl. p. 254. DLXXII. 21. August 1323. Ludowicus Romanorum Rex Sophie, sororis sue Agnetis, relicte quondam Henri ei Marchionis Brandenburgensis, ülie, confert omnia feoda, que predictus Henricus, pater ejus, ab Imperio tenebat, presentibus nobilibus viris Bertoldo comite de Hennenberg, Friderico Burgrauio de Nitremberg, Cunrado de Sluzzel- berg, Kraftone de Hohenloch et aliis. Datum apud Ar ernteten, XII. Kaiend. Septembris, Anno domini Millesimo trecentesimo vicesimo tercio, Regni a nn o nono. Riedel Cod. dipl. Brandenburg. B. II. pag. 7. 374 DLXXIII. 30. August 1323. Marquardus Eystetensis Episcopus confirmat privilegia et statuta, ab ante- cessore suo Conraclo Episcopo, Spaltensi collegio, a Chvnrado Burggravio cle Nvrenberch ejusque uxore Agnete fundato, data.*) Actum et datum in Spalt, anno domini MCCCXXIII., in die sanctorum Felicis et Adaucti Martyrum. dürigitml im ISiittigl. 3ßairiadjcit Itidjanrdjinf. ") Vgl. Nr. CCCCXL., die Spalter Statuten des Bischofs Conrad, welche hier wörtlich inserirt sind. DLXXIV. Innig Inumiig ncrltiljt km Burggrafen unn liirnkrg ks Bcrg-Bcgal. 30. August 1323. Wir Ludowich [vo]n gotes gnaden Romischer Chunich, ze allen zeiten merer des Richs, Tun chunt allfen dejn, die disen brief ansehent oder horent lesen, Daz wir angesehen haben die gense[men vnd] nutzberen dienst, die vns vnd dem Reiche der Edel man Eriderich Bürgr[ajfe zu] Nuremberg, vnser lieber getrewer, [getan] hat vnd noch getun malt, [vnd auch die stete trewe, die er] vns vnd [dem selben Riehe steticlich] gehabt hat, vnd [haben im vnd seinen Erben], die von seinem leibe [ehelichen chomen], verlihen vnd verleihen im auch von vnserm vollen chuniclichem gew[alte alles das] Ertzt, das si auf iren | guten vnd] in irem Gebiete veinden, daz si d[asselbe Ertzt] besitzen vnd haben sullen v[on vns] vnd dem Riehe ewiclich ze leiten. [Darub]er zu vrehunde geben wir disen [brief], mit vnserm chuniclichem insigel versigelt[en, Der] geben ist zv Nvremberch, an [dem Eri]tag nach sande Bartholomei tag, D[o tnajn zalt von Cristes gebürt Dreutze[hen IIu]ndert Jar, darnach in dem Drei vnd zwaintzigistem Jare, In dem N[eünden] Jare vnsers Riehes. (Original im lüttigl. laitistjjcn jRririjsnrdjtuc. Aii den eingeklammerten Stellen sehr schadhaft, hier und da ganz zerstört, und daher aus dem Transsumt vom 11. Februar 1B28 (s. Nr. DCXXXV.) ergänzt. Von dem Kaiserl. Siegel ist nur noch die grün und roth seidene Schnur vorhanden. Vgl. Nr. DCXLII. die Kaiserl. Goldene Bulle vom 18. Febr.. 1828. Schütz Corp. IV. 203 sq. liisst (wie auch schon Longol in den Abhandl. d. Cliurbair. Akad. vom Jahre 1765 Bd. III. S. 282 mit Recht rügt) dieses nämliche Document zwei Mal unmittelbar nacheinander abdrucken: das eine Mal, wo er „Frittag" statt „Eritag" (Dienstag) las, unter dem 26. August, das andere Mal unter dem richtigen Dato. — Die Reg. Boic. VI. 108 geben es irrig unter dem 29. August. 375 DLXXV, lörng Bnktig klrjjnt kn Burggrafen JFriBÖririj IV. unn liimkrg, als kn licgcr in kr länigssiijladjt, mit kr Itak !§nf. 27. September 1323. Nos Lüdowicus dei gracia Romanorum Rex Semper Augustus, Ad vniuer- sorum noticiam volumus peruenire, Quod pensatis fidelibus et deuotis obsequiis, nobis et sacro Imperio per Nobilem virum Fridericum Burgrauium de Nürenberg, lidelem nostrum dilectum, hactenus impensis et in futurum non minus fideliter impendendis, Maxime, quod in die dimicacionis*) et belli pro ipsius sacri Imperii ae nostris summis honoribus per nos habiti cum Friderico Duce Austrie, ipse miies strennuus et adiutor de multa Comitiua extitit illo die, Eidem et suis # Iieredibus Opidum dictum Fcegentzhvf',**) sacro pertinens Imperio, cum Jure- patronatus Ecclesie ibidem et Judicio eidem Opido spectante, et ceteris Juris- dicionibus, Juribus, honoribus, possessionibus, Rebus et aliis pertinenciis vniuersis, in feodum perpetuum conferimus, et de ipso eos presentibus litteris inuestimus, tenendum et possidendum per eos legaliter et realiter iusti feodi tytulo a nobis et aliis Romanorum Regibus successiue. In cuius rei testimonium, presentes litteras conscribi et nostre maiestatis sigillo iussimus communiri. Datum Monaci, V. Kalendas Octobris, Anno domini Millesimo Trecentesimo Yicesimotercio, Regni vero nostri Anno Nono. (Original im IRänigl. Inirisdjrtt Scidjsardjiut. Vgl. Nr. DCXXXVII. u. DCXLIII. *) Schlacht bei Mühldorf, zwischen Ludwig dem Baier und Friedrich dem Schönen von Oesterreich, am 28. September 1322. **) Hof im Bair. Voigtlande, welches übrigens die Burggrafen schon früher besessen. (Vgl. Nr. DXXXI.) DLXXVI. Burggraf Jrickiii] IV. otrlängert hie iinlöntingiifrik unn Bnrgkrnljrini etc. 15. October 1323. Nos Fridericus dei gratia Burcgrauius de Nvremberg, Recognoscimus publice vniuersis, Quod, cum ad Reuerendi in Christo patris, domini nostri Wolframi Electi et Confirmati Herbipolensis, preces instantes, ad reemendum bona et villas Bernheim et in Herboisheim, cum suis pertinenciis vniuersis, Inducias 376 prorogauerimus et concesserimus nostris patentibus litteris, eidem clomino nostro Electo et Confirinato Iierbipolensi pro tempore, sev eciam Capitulo suo, ad biennium nondum adhuc preteritum sev elapsum, Et nunc idem dominus noster nos Seriöse rogauerit pro huiusmodi Induciis vlterius prorogandis : Nos sibi, suove Successori pro tempore, aut Capitulo suo Iierbipolensi, Inducias ad reemendum memorata bona et villas Bernheim et Herboltsheim, cum suis per- tinenciis, a nobis, sev heredibus nostris aut successoribus in illis, ab hinc vsque ad festum Kathedre beati Petri, Et deinde ad duos Annos immediate subse- quentes, Inducias prorogamus et concedimus per presentes , Sic quod eisdem, huiusmodi bona reemendi, vsque ad predictum terminum liiera sit facultas, Heredes sev successores nostros ad premissorum obseruanciam obligantes. In cuius rei testimonium, hoc scriptum predicto domino nostro Electo et Confir- mato dedimus nostri Sigilli patrocinio roboratum. Datum Anno domini Mille- simo Trecentesimo vicesimo Tercio, proximo Sabbato ante Galli. (ßrigiiml im Hiinigl. Saitisdjtu Icidjsarrjjiuc. Anh. das aus Nr. CCCCXLIII. u. DXLIX. bekannte Siegel des Burggrafen Friedrich IV., auf dessen Rückseite diesmal das hier abgebildete Contra-Siegel (en bas relief ein schreitender Basilisk), der Schwertknopf des Burggrafen. — vom Schwert von Mühldorf. — Vgl. die beiden nächstfolgenden Urkunden, sowie Nr. DLVII. u. DCVI. 48 Bd.'JI. DLXXYII. Ittrggrnf jFricbridj iilicrniiimit, gegen Jmk, Vit Ägtmrgisiijt dBrhbttrginannsd]aft gt ddjmninliErg, nntr gelobt kfiir km lindjstift seinen J^jtifg 14. Februar 1324. Nos Fridericus dei gracia Purcgrauius de Nurenberch, tenore preseneium profitemur et constare volumus vniuersis presentibus et futuris, quod reueren- clus pater et dominus noster, dominus Wolframus. Electus et Confirmatus Ec- clesie herbipolensis, Nos suis et Ecclesie sue seruiciis astringere cupiens, ob specialem fauorein, quem nobis gerit, nos in suum et Ecclesie sue Castrensem liereditarium ad Castrum Swainberge *) recepit, nobisque et heredibus nostris super villis Bernheim et Herboltsheim ac ipsarum pertinenciis vniuersis, nobis iam dudum ab Ecclesia Herbipolensi predicta nomine pingnoris pro certa quantitate pecunie obligatis, Quingentas libras halensium suis patentibus literis pro Cas- trensi feodo deputauit, Ita sane, quod quamprimum ipse successor suus pro tempore, aut Capitulum sede Episcopali vacante, villas predictas cum pertinenciis suis pro illa quantitate pecunie, pro qua nobis pridem obligate existunt, a nobis, aut Heredibus nostris aut Successoribus in illis, duxerint redimendas, Extunc illas Quingentas libras halensium, nobis pro Castrenssi feodo, vt pre- mittitur, deputatas, nobis aut Heredibus nostris eeiam assingnare et persoluere tenebuntur; Quas quidem Quingentas libras extunc in Quinquaginta libras halensium redditus certos conuertere, aut de bonis nostris propriis, que paeiffi.ee possidemus, tantumdem librarum redditus in dicti domini nostri, aut Successoris sui pro tempore, manibus debebimus resingnare, Illosque ab ipso et Ecclesia herbipolensi predicta deinceps tenere ac tytulo Castrenssis feodi pcrpetuo pos- sidere. Nos itaque dicto domino nostro Wolframo et eius Ecclesie sepedicte viceuersa assistere, et dictum Castrensse feodum fideliter deseruire promisimus mera fide. Et in euidens testimonium et certitudinem premissorum, presentes litteras prenotato domino nostro dedimus Sigilli nostri appensione, de iussu nostro et ex certa nostra sciencia diligencius consingnatas. Datum in Kadoltz- burch, Anno domini MCCCXXIIII., in die Sancti Valentini Martiris. dkigittal im Mäitigl. Bairisdjcn Icirjiäurdjiuc. Das Siegel fehlt. Vgl. Fries Bisch, v. Würzburg I. 445 (Ausg. v. 1848), welcher das Factum irrthümlich auf St. Valentinstag 1325 setzt. Ebenso Usserinann Ep. Wirzb. p. 103. Der von Letzterem 1. c. erwähnte anderweitige Vertrag des Burggrafen mit Bischof Wolfram, vom 3. Juli 1327, ist nicht aufzufinden. ') Schicamberg bei Ipliofen, im Koni gl. Bair. Landger. Marktsteft., Vgl. die nächstfolgende Urkunde. 378 DLXXVIIL lisiijnf Dtalfram nnn Mglmrg übertragt km Ißnrggrafrn JFrirüridj hit (Erbbnrguuinnsd]aft gi ddjmainkrg, iinb mtiüt iljm kfiir tinsfmtibm 500 pfmiit Üfcllrr auf ittrgkriikim tfc. an. 17. Februar 1324. Wolframus dei gracia Electus et Confirmatus Ecclesie Herbipolensis, In- spectoribus presencium Recognoscimus publice vniuersis, presentibus et futuris, quod nos viri Nobilis Friderici Burcgrauii de Nuremberg grata et fruetuosa ob- sequia, nobis et Ecclesie nostre impensa, ac inposterum impendenda, grato animo respicere cupientes, Ipsmn in nostrum et Ecclesie nostre Castrensem He- reditarium ad Castrum nostrum Swanemberge reeepimus et reeipimus per pre- sentes, Sibique, pro Castrensi feodo, super villis Bernheim et Herboltsheim ac ipsarum pertineneiis vniuersis, ei iamdudum ab Ecclesia nostra predicta, pro certa quantitate pecunie, nomine pignoris obligatis, Quingentas libras Ilallen- sium deputauimus et presentibus deputamus : Itasane, quod, quamprimum Nos, Successor noster pro tempore, aut Capitulum, Sede nostra Episcopali vacante, viIlas predictas, cum suis pertineneiis vniuersis, pro illa summa pecunie, pro qua dicto Friderico Burcgrauio pridem obligate noscuntur, ab ipso, aut here- dibus suis, aut Successoribus in illis, duxerimus redimendas, Extunc illas quingentas libras liallensium,; ei pro Castrensi feodo, vt premittitur, deputatas, sibi, aut heredibus suis persoiuere tenebimur et integraliter assignare, Quas extunc in Quinquaginta librarum liallensium Redditus certos infra duo miliaria a dicto Castro nostro conuertet, aut de bonis suis propriis, que pacifice possidet, tan- tumdem Redditus in nostris, aut Successoris nostri qui pro tempore fuerit, ma- nibus libere resignabit, Tenendos deineeps a nobis et dicta Ecclesia nostra Jure castrensis feodi, ac perpetuo possidendos. Dictus eciam Fridericus nobis et sepedicte Ecclesie nostre viceuersa assistere et huiusmodi Castrense feoduxn fideliter deseruire, fidedata promisit corporali, nichilominus prestito Jura- mento. Et in euidens testimonium et certitudinem premissorum, Sigillum nostrum presenti pagine duximus appendendum. Datum Herbipoli, Anno domini MCCCXXIIII., XIIII. Kalendas Marcii. (Original im Känigl. 33airiadjrn Scitjjaarrliiur. Bei v. Fveyberg Heg". I'oic. A 7 I. p. 126 mit dem unrichtigen Dato „ Cadolzburg, 14. Febr." Vgl. Nr. DLXXVII. 48" 379 DLXXDL 2. März 1324. Ludowicus Romanoram rex Ericum ducem Saxonie hortatur, quatenus Ludowicum marchionem Brandenburgensem, filium suum, sibi commendatmn habeat, eique — juxta quod nobilibus viris Burchardo comiti de Mannesuelt et Friderico burgrciuio de Nuremberg, nomine Regis, promiserit — in Marcliia obsequatur. Data in Colonia, VI. nonas Marcii, regni Anno decimo. Sudendorf Registrum II. p. 183. DLXXX. Innig Mmig ncrltiljt km Burggrafen jFrirbrid] IV. nnn lörnlmrg kl (Bt]tncrk m ^Insscnbnrg. 11. März 1324. Wir Ludewig von gots gnaden Römischer Chunig, ze allen ziten Merer des Reychs, Tun chvnt allen den die disen brief ansehent oder hörent lesen, Daz wir angesehen haben die genemen vnd nuzzbaren dienst, die vns vnd dem Reyche der Edel Mann Friderich Burggraue von Nuremberch, vnser liber ge- trewer, von langen Ziten daher getan hat, vnd fürbas tun mag, vnd haben im vnser vnd des Reychs recht an dem Ertzwerch, an Golde, an Silber und an Chupfer zu dem Plessenberg, mit allen Gangen zwischen dem Plessenberge vnd dem Münchberge vnd Schorengast, ob der gang sich da hin zuge, verlihen, also daz er vnd sin Erben die selben reht innemen vnd besitzen sullen von vns vnd dem Reyche ewiclich zelehen. Dar vber zu vrkunde Geben wir in diesen brief mit vnserm Insigel versigelten, der geben ist ze Franclienfurt, an dem Sunnetage so man singet Reminiscere, do man zalt von Cristes Gepurt dreu- zehenhundert Jare, dornach in dem vier vnd zwaintzigistem Jare, in dem zehenden Jare vnsers Reychs. (Eronasmnt aus km Kaiser!. (Cuntinnatimtsbriefc d. d. 5Rmn ben 12. JFcbraat 1328 (s. Nr. DCXXXVI.). Vgl. Abhandl. der Churbair. Akad. (1772) Bd. V. S. 31. 380 Burggraf Jfritkidj IV. bestätigt, als l^nstjerr, einen dpiitertansrJ] ks ärijaiHdjen JJanptatantanrrijiue. Vgl. Menckcn S. R. G. T. II. p. 986 sq. 383 DLXXXYI. 12. October 1324. Dominus Rex (Ludovicus) deputavit Nobili viro Friderico Burchgravio in Nuremberch Stewram consuetam, scilicet duo millia librarum Hallensium in Nurnberch, per duos annos continuos a festo Beati Martini proxime venturo per annum percipienda, pro quolibet anno mille libras Hallenses. Datum Monaci, feria sexta ante Galli, anno Domini MCCCXXIY., Regni anno deeimo. Oefele Sei*. Her. Boic. I. p. 749. Von dieser, sowie von den anderen hier aus derselben Quelle mitgetheilten Urkunden, ist bis jetzt kein Original aufzufinden gewesen und ebensowenig der Codex, aus welchem Oefele extraliirte. DLXXXVII. 12. October 1324. Ludovicus Romanorum Rex deputavit Nobili viro Friderico Burchgravio in Nuremberg Steuram in Nördlingen, pro ducentis libris Hallensibus, per duos annos continuos a festo beati Martini proxime venturo per annum pereipiendis. Datum Monaci, feria sexta ante Galli, anno domini MCCCXXIV., Regni anno deeimo. Nach Oefele I. p. 749. DLXXXVIIL 12. October 1324. Dominus Rex (Ludovicus) deputavit eidem (seil. Friderico Burchgravio in Nuremberch) et Rudolfo Comiti de Wertheim Stewram Judeorum in civitate Herbipolensi consuetam per quatuor annos continuos, pro mille et CCCC libris Hallensibus, pro quolibet anno trecentas et L libras, per ipsos pereipiendas et ineipiendas in festo beati Martini proxime venturo. Datum Monaci, feria sexta ante Galli, anno domini MCCCXXIV., Regni anno deeimo. Nach Oefele I. p. 749. Nach Boelimer (Reg. Ludov. Imp. pag. 44) hätte Burggraf Friedrich auch an der an demselben Tage dem Grafen Rudolph von Wertheim verpfändeten Reichssteuer von Gelnhausen Theil gehabt. Bei Oefele 1. c. findet sich diese Theilhaberschaft nicht angedeutet. 384 12. October 1324. Luclovicus Romanoruin Rex obligavit Friderico Burchgravio de Nurnberch villam in Hugelspach") cum hominibus et bonis ac omnibus suis pertinentiis, pro CCC libris Hallensibus, per ipsum et heredes suos tenendam et possiden- dam, quo usque ab ipso et heredibus suis per ipsum Regem, vel suos succes- sores in imperio, pro predicta pecunia redimatur. Datum Monaci, feria sexta ante Galli, anno Domini MCCCXXIY, Regni anno decimo. Nach Oefele I. p. 749. ') Hilsbach im Königl. Bairisclien Landgericht Herrieden. DXC. * Iraft noii IfaticnloliE tinh Cnnsnrtcn cntlrhigcn Inrggraf Jfrickiiij 11. % in. einer iljiien für ben iisdjnf tum (ßidjstiitit geleisteten lürgsdjaft. 15. October 1324. Ynsern Üben Ohaimen Burgraf Friderich von Nvrmberch, Lantgraf Ylrich von dem Livkenberge vnd Götfriden von Heydekke vnd andern vnsern Pvrgen, die vns der ersamen lierre her Marquart saelich, der etwenne Byschof ze Eystet was, gesetzet bete, vmb einez vnd zwaintzich Hvndert pfunt haller, di er vnd sin Gotshavs ze Eystet vns vnd vnsern erben solte vmb Warperch, Oberbach vnd Herriden, enbiten wir Kraft von Ilohenloch, Adelhait sin Swester, graf Lvdewiges von Rynekke des Jvngern elichiv Wirttine, vnd ich Margaret, der selben Frawen Adelliayde vnd graf Chvnrat von Otinge saelich Tohter, vleizzeclichen vnsern dienste. Wir tvn iv chvnt, vnd veriehen olfenlich an disem brif, für vns vnd alle vnser Erben, daz wir der vorgenanten einez vnd zwaintzich Hvndert pfvnt haller, do ir gegen vns vmb pürge wart, als vorge- schriben ist, mit gantzer zal vnd mit gvtem gelte gar vnd gäntzlichen verrihtet vnd gewert sin. Vnd da von sagen wir ivcli mit disem gegenwurtigen brif, fvr vns vnd alle vnser erben, ledich derselben Purschaft vnd allez des gelubdes, di vns dar vmb getan habt. Vnd des ze einer zivebnusse, senden wir iv disen Brif, mit vnser, Chraftes von Hohenloch vnd Adelhaydes von Rynekke Insigeln versigelt; vnd wan ich egenantiv Margaret niht Insigels hau, gehille ich, vnd verbinde mich, vnd sag si auch der Purschaft ledich vnder miner Mvter vnd 49 Bd. II. 385 Chraftes von Hohenloeli, mins Ohaims, Insigeln, di an disem Brif hangent. Der selbe Brif ist gegeben, Do man von vnsers Herren gebvrt zalt Drivzehen Hvn- dert Jar, dar nach in dem Vierden vnd zwseintzgsten Jare, an dem nsehesten Msentage vor sand Gallen taeh. dütiginnl im lönigl. Inirisrjjcit Stcirijsnrdjiuc. DXCI. 21. October 1324. Ludowicus Romanorum Rex Obizoni et Nycolao fratribus Estensibus in feodum confert comitatum Rodigii etc. Testes: Nobiles Yiri Eberhardus de Wirtenberch, Fridericus Burcgravius de Nurenberg, Virieus Lantgravius de Lukenberch, Bertholdus de Marsteten, Johannes de Helfenstein, Bertholdus de Grayspach, Fridericus de Druhendingen Senior et Cunradus de Druhendingen Junior, Comites, necnon Gotfridus et Ludowicus de Hohenloeli etc. Datum Monaci, XII. Kalendas Novembris. Anno 1824. Regni anno deeimo. Muratori Antich. Estens. II. p. 71 sq. DXCH. 7. November 1324. Dominus Rex (Ludovicus) obligavit Nobili viro Friderico Burchgravio in Nurnberch advocatiam suani et imperii pro trecentis libris Hallensibus super hubis infra scriptis et bonis: scilicet quatuor habis in Heidrichestorf,") uno molendino ibidem pro media huba, una huba in Ilugelspach,") una huba Pabens- hoven, una huba auf dem Aigen, octo hubis in Chrumbach, una huba in Hagen- mul, altera media huba in Chunnehof, quinque hubis in alten SikJcenpach, duabus hubis in Sighartesdorf, per ipsum tenendain, quousque per nos, vel successores nostros in imperio, ab ipso pro predicta pecunia redimatur. Datum in Werdea (Donauwörth), feria quarta ante Martini, Anno Domini MCCCXXIV., Regni anno deeimo. Oefele I. p. 749. Vgl. Longol in Abhandl. der Churbair. Akad. (1765) Bd. III. S. 2B3 ff. ') Hedersdorf im Königl. Bair. Landgericht Lauf. ") Hilsbach im Landgericht Herrieden. — Die übrigen Orte sind: Pfaffenhofen (im Landger. Hersbruck), Aicha, Krumbach, Hagenmühle, Kühnhofen, Altensittenbach (sämmtlieh ebendas.) und Siegersdorf im Landger. Lauf. 386 DXCI1I. 9. November (1324). Gebotsbrief Ludwigs, Römischen Königs, an die Stadt Mühlhausen, dass sie Markgraf Friedrichen von Meissen, als welchem er sie und die Stadt Nordhausen, um 10,000 Mark Silber Mitgift, seiner Tochter Mathilde verpfändet, huldige. Zeugen : Bruder Conrad von Gundolfingen, des deutschen Ordens Meister in Untschen Landen, Berthold Graf von Hennenberg, Berthold von Graispach, Friedrich von Truhendingen, Berthold von Marstetten gen. von Nyfen, Heinrich von Schwarzburg, Grafen, Friederich Burgrafe von Nuremberg, Conrad von Sluzzelberg, Ulrich Landgraf von Liukenberg, Albrecht Burgraue von Aldenburg , Heinrich Vogt von Plawen gen. Ruzze. Geben zu Werde, am Mittwoch vor Martini, „In dem zehnten Jahre unsers Riehs." dDriginnl im Siinigl. fmrjjsisdjen Üfrmptstantaanljtnc. Das Jahr Christi fehlt; die Urkunde gehört aber, nach Analogie gleichzeitig zu Donauwörth ausgestellter Königl. Urkunden, unzweifelhaft in das Jahr 1324. Die Regierungsjahre König Ludwig's werden nicht von seinem Wahltage (20. OcL), sondern von seinem Krömnigs - Tage (26. Nov. 1314) an gerechnet. DXCIV. 17. November 1324. Rudolf vnd Wenzeslav Herzoge zu Sachsen erkennen den König Ludwig als ihren Herrn an, vnd wollen sich dem Ausspruche Burggraf Friedrichs von Nürnberg vnd Graf Bertholds von Henneberg fügen. Geben zu Lichtenberg, an dem negsten Sunnabend vor sannd Elspetentag. Fischer kleine Schriften II. S. 628. DXCV. lurggraf Jnekidj 1111(1 tämmtn Oirlichs tu kn Eegenslmrgern freien Berkeilt' auf ihrem dklricte. 13. Deeember 1324. Wir Friderich von gotes gnaden Purcgrafe zu Nurenberch vergehen offenlich an disem brief, Daz wir vnd die Edeln manne Cönrat, Kraft vnd Gotfride Ge- brueder von Hohenloch, vnd Ludwig von Ilohenloch, vnd Ruedolf der Eltter 49- 387 vnd Ruedolf der Junger Grauen von wertheim, geheizzen haben, daz wir vnd alle vnser diener di weisen Ersamen leut, di Burger von Regenspurch, ir Chauf- lut, ir Boten vnd ir Guet nicht pfenden, noch aufhaltten, noch irren sullen an chainerlay Sachen, bis auf Sante Walpurgen tag der schirst chumt, vnd daz daz stet beleihe, da für sprechen wir Purcgrafe Fridericli der vorgenant, daz si vor vns vnd den vorgenanten herren di selben friste sicher sullen sein in vnsern Gebietn, baidev vf dem wazzer vnd vf dem Lande, an alles geuerde. Ynd des zu einem vrchunde geben wir in disen brief, versigelten mit vnserm Insigel, daz dar an hanget, Der ist geben, do man von Cristes Geburte zalt dreuzehen Hundert Jar vnd dar nach in dem vier vnd zwainczigstem Jar, zu Nurenberch, an sante Luceyen tag. (ßrigmnl im iRiinitjl. Sairisdjtit Stiriisardjiuc, mit anh. Burggräfl. Siegel. Vgl. Nr. DXXXII. DXCYI. %us, ks ttuilanh Injjann I., Inrggraftn tum lürnturg, Witlm, stiftet j\\ itjrem <#celgrriitlte beim J^iitul }\\ Marburg. 14. December 1324. Nos Agnes, Relicta quondam Johannis Burggravii de Nürnberg, Recognosci- mus et ad universorum notitiam volumus pervenire, quod pro salutc ac reme- dio anime nostre et Parentum nostrorum, nec non ob honorem Omnipotentis Dei, Gloriose Matris sue Yirginis Marie et B. Elisabeth, dedimus et damus, donavimus presentibus et donamus pure, libere et irrevocabiliter inter vivps Provisori hospitalis Infirmorum S. Francisci apud Marpurg, sub reghnine Com- mendatoris et Fratrum domus Theutonicorum ibidem existentis, ... atque ipsis Infirmis in ipso Hospitali decumbentibus, Dornum nostram cum fundo et area, sitam iuxta domum der Wurstinbindlin Kinder, ex opposito der Schinbeinin Kinder, cuius aream erga Johannem Rietesel Mihtem emeramus, ... de qua sin- gulis annis in festo B. Martini nomine pensionis, aut annui Census prefato Provisori Y solidi denariorum Marburg, solvebantur, quos et nos ipsi annis singulis Festo tenebamur solvere prenotato, solo nobis in dicta domo usufruetu quam diu vixerimus reservato : Ita videlicet, quod, cum iubente Domino diem clau- serimus extremum, medietas Census cedentis de dicta domo, in anniversario obitus recolatur memoria Dni Henrici Lantgravii Terre Hassie ac Methildis 388 ipsius conthoralis, parentum nostrorum, et reliqua dimidietäs. ... in anniver- sario obitus Nostri, pro refectione et consolatione speciali, Infirmis tunc in ipso Hospitali decumbentibus ministrentur. In cuius rei evidentiam tirmiorem, pre- dicto Provisori ac Hospitali .. . damus .. . presentem Litteram, Sigillorum Ye- nerabilis Uni Ludewici Monasteriensis Episcopi ae Illustris Viri Dni Ottonis Lantgravii... et Nostri munimine sigillatam, in testimonimn validum de pre- scriptis. Datum anno . .. MCCCXXIIII., in crastino Lucie virginis. Guclen Cod. dipl. IV. p. 1036. DXCVII. Innig ICndmig ucrsdjucibt k\\\ lnrggrafeti Jnckidj nnn liirnticrg 5560 %t\kx für Iricgssdjakn. 10. Januar 1325. Wir Ludwich etc. verjehen etc., daz wir dem Edlen Manne Fridrich Purg- grafen ze Nuremberch, unsern lieben getrewen, gegeben haben für seinen Schaden, den er bey uns genomen hat an dem Streit, den wir nächst getan haben mit Herzog Fridrich von Oesterreich, fünf tausent fünf hundert und sechtzig Pfunt Haller. Die haben wir im verschaffet von der Werung, die uns gevallen sol von der Vanchnuzze dez vesten Mannes Dyetrichs des Pillichdorffers, unsers gevangen; und wäre, daz im die vorgenant Summe davon nicht geviel gar, oder swaz ir abgieng, So sullen wir in derselben Summe gantzer, oder swaz dez Abganges ist, richten auf Pfant, als wir mit in uberain körnen und ein- trachtich werden. Daruber ze Urchund etc. Datum in castris ante Burgowe, feria quinta post Epyphaniam, anno Domini MCCCXXY., regni vero nostri anno vndecimo. Oefelc S. R. 15. II. p. 148. DXCYIII. 28. Januar 1325. Ludwig Romischer Chunig gibt dem Edelen Manne Chraften von Hohenlohe drew tausent Pfunt ILaller, darumb, daz er bey im bleiben sol dieweil er lebt mit seinen Trewen und Dienst wider aller maniclicli, an gegen Graf Eberhard und seinen Sun Graf Ulrichen von Wirtenberg, Burggraf Fridrich von 389 Nurenberclx, den Lantgraf von dem Leukennberg und alle von Hohenloch und von Brun ekle. Geben ze Ulme, an dem Montag vor unser Frawen Tag ze Liechtmisse, Do man zalt von Cristess Geburtt dreuzehenhundert Jar, darnach in dem fünf und zwaintzigisten Jar, In dem eyliften Jar des Riehes. Oefele II. p. 150. DXCIX. 13. März 1325. Bertold Gräfe von Hennenberg und Dietrich Pilichtorffer Marschalk in Oesterreich teidingen zwischen dem Durchleuchtigen Herrn Chünig Ludwigen von Rome und dem Wolgebornen Fürsten, Hertzogen Friderichen von Oesterreich vnd seinen Brüdern eine vräuntlich süne; vnd swelcher Pünde vnd Yerstenuss der Bischoff von Passaue, Graf Bertold von Hennenberg, der Burggraf von Nuremberg vnd Dytrich der Pilichtorfer ferner vindent, das sullen sie beydersit behalten vnd vollfüren. Geschrieben ze Trausnicht, an der Mitwochen vor dem Suntag, so man singet Letare. Kurz, Oesterreich unter Friedrich dem Schönen S. 484 ff. DG. 5. September 1325. Ludowicli vnd Friderich v. G. Gn. Romische Chunige etc. verbinden sich mit einander, daz si daz Romische Riehe, darezu sie bede erweit vnd geweihet sein, mit einander, glich als ein Persone, besiezen vnd haben sullen etc. Des seint gezevge : Gräfe Bertolt von Hennemberg, Friderich Burgrafe von Nvremberg, bruder Chunrat von Gundolfingen, Maister des Devtschen Ordens in Devtschen Landen, Hermann von Lichtemberg Cantzeler. Geben zv München, an dem Pfintztag vor vnser Yrowen tag als si geborn wart, do man zalt von Christs geburt 1325 Jare, In dem Eyliften Jare des Riehes. Kurz, Oesterreich unter Friedrich dem Schönen S. 489 ff. DCI. 8. September 1325. Anno Domini MCCCXXY., in Nativitate Beate Marie Yirginis gloriose, Dominus Rex per rectam computationem concordavit cum Burchgravio de Nu- remberch de omnibus, in quibus sibi tenebatur ex dampno et expensis, que per- tulit in bello cum Duce Austrie et in obsidione castri Burgowe, inclusis quinque millibus quingentis et sexaginta Ii. Hallens., de quibus habent litteram Regis, *) et mille ac quinquaginta U. Hall., quas habent super Windesheim per litteras Regis, et ceteris omnibus debitis suis usque in presentem diem coinputationis finaliter factam liinc inde complanationem reeeptorum et debitorum. Dominus Rex remansit sibi in novem milibus et trecentis libris Hallensibus, pro quibus obhgavit sibi civitatem Windesheim cum Stewra et pertinentiis suis pro tribus millibus libraruin Hallens. in pignus, et si absolvet officium Scultetatus, ad- dentur mille U. Hall., sicut dicit instrumentum suum super eo sibi datum; Item pro tribus milibus U. Hallens. obhgayit sibi similiter in pignus civitatem in Weizzenburch**) cum Stewra et Ammanatu ac aliis pertinentiis, sicut littere sue dicunt, Item pro aliis tribus millibus et trecentis U. Hallens. habet litteras recognitionis et nudi promissi, et sie plana sunt omnia inter eos. Datum Mo- naci, anno et die ut supra, Anno vero regni undeeimo. Oefele I. p. 753. *) Vgl. Nr. DXCV1I. **) Vgl. Nr. DCV. Den. Innig Infraiig aerliüihbt km Burggrafen Jntitridj non lärntirrg Mlfräfe. 8. September 1325. Wir Ludewig von gots gnaden Romischer Chunig, ze allen ziten tnerer des Reychs, veriehen an disem brieue offenlich, daz wir dem Edeln manne, Friderichen Burchgrauen von Nurenberg, vnserm lieben getrewen, gehaizen habn vnd vns gen im versprochen, daz wir vber alle satzunge des Reychs gutes, die wir im getan haben, nach vnsrer brieue sage, mit allem vlize, als wir beste mugen, Im gewinnen sullen des Reychs Kurfürsten brieue vnd Insigel, do mit si besteten vnd stet haldent di selben Satzunge vnd Pfantschaft dem vorgnanten Burchgrauen vnd sinen Erben ane wider rede. Dar vber zv vrkunde geben wir im disen brief versigelten mit vnserm Insigel, Der geben ist ze München, an 391 vnsrer frawen tag ze cler Gepurde, do man zalt, von Cristes gepurt Dreutzehen Hundert iar, dar nach in dem fünf vnd zwaintzigstem Jare, in dem Eylften Jare vnsers Reychs. Cmnssntnt ans iicr Knisrrl. Sestätignnga -irknnbE d. d. ®nm b. 9. JFebrnar .1328. siehe Nr. DGXXXI. DCIII. 20. September 1325. Bertolt Graue von Hennenberg vnd Henrich sin Sun, vereinigen sich mit irem Vetter Gravcn Heinrichen von Henneberg der Ilerre zu Ascha ist, gegen Jedermann, vsgenomen Burggraf Friderichen von Nüremberg vnd iren Vetter Grauen Poppen von Henneberg. Gegeben zu Sieusingen, nach Gotes Geburt 1325, an santMatheus Abennt. v. Schultes Dipl. Gesch. d. Hauses Henneberg Th. II., Urkundenbuch S. 72 fg., mit falsch aufgelöstem Datum. DCIV. 4. October 1325. Leupoldus dei gratia prepositus, Heinricus Decanus, Luduicus de Rotenhan et Gundlochus Marschalcus, canonici Ecclesie Bambergensis, orta quadam con- tencionis materia super aliquibus prebendis, tarn quam arbitratores electi, pro- nuntiant: Martinus de Thruending liabeat prebendam vacantem per mortem domini Gotfridi quondam prepositi Bambergensis, Herdegenus de Wyssentauwe liabeat prebendam domini Alberti deKastello, Chunradns Kracz liabeat. prebendam domini Hartungi de Parys, Magister Hermannus, Plebanus sancti Seboldi in Nurnberch, liabeat prebendam vacantem per mortem domini Chunradi de Heynenberch, prepositi Ratisp onensis; Fridericus vero Burcgraphius de Nürnberg*) et Chunradus Knuto junior, canonici Bambergenses, expectabunt duas prebendas proxime vacaturas, ita, ut dum primum una vacare inceperit, omnes proventus et redditus illius prebende simul et equahter condiuident, donec. alia vacare inceperit et uterque illorum prebendam fuerit integre assecutus; Fridericus autem Burcgraphius Chunrado Knutoni in ordine preferatur. Datum et actum anno MCCCXXV., leria sexta post diem sancti Michahelis. Sns ÄEth löniglidj üairiadjm ffitirljsardjiur. Vgl. Freyberg Reg. Boie. VI. p. 175. ) Friedrich. Sohn Burggraf Friedrich's IV.. nachmaliger Bischof von Regensburg. 392 DCV. Burggraf Jnckidj IV. tum fürnturg bestätigt kr ijjitt nnin fkiiijt ucrsct^tcn <§tnbt fcmbnrg iljrc prinikguii. 18. November 1325. Wir Friderich von gotes gnaden Purcgrafe zv Nuremberch veriehen Offen- lichen an disem Briefe, Daz wir mit verdachtem mute vnd mit gutem Rate den weisen levten, dem Rate vnd der gemeine der Stat zv Wizzenburch, vnd besunderlich der selben Stat zv wizzenburch, die vns mit allem rechte, gewon- heit vnd Nütze recht vnd redelichen von dem Heiligem Riehe versatzt ist zv rechtem phande, alle die recht vnd alle die freiunge vnd alle gute gewonheit, die sie von alter biz her bracht haben, bestetegen vnd stet haben wellen, vnd veriehen des an disem Offen briefe, vnd geloben sie zv fordern, zv schirmen als vnsere Eygen leute, an allez geferde. vnd daz diz stete blibe, geben wir in disen brief, zv einer bestetegunge der gescriben sache, versigelt mit vnserm Insigel, daz dar an hanget. Der brief ist gegeben zv Chadoltspurch, do man zalte von Cristes geburte Drevzehenhundert jar vnd dar nach in dem fivnf vnd zwentzigestem Jare, an dem achten tage sente Mertines. (Original im lünigl. 3Bairiarijni Scidparcjjiuc. Anh. das Siegel Burggraf Friedrich's IV., mit Contra-Siegel, wie bei Nr. DLXXVI. Bei Schütz IV. p. 205 irrthümlich unter dem 25. October. *) Weisseriburg, ehem. Reichsstadt im Nordgau, jetzt Königl. Bairischer Landgerichtssitz. Vgl. Nr. DCI. DCYI. 20. Januar 1320. Fridericus dei gracia Burcgrauius de Nuerenberg, Wolframo Herbipolensi Episcopo inducias, ad reemendas villas Bernheim et Herboltsheim, usque ad festum Kathedre beati Petri et deinde ad tres annos immediate se subsequentes prorogat. Datum Iierbipoli, anno MCCCXXVI., in die beatorum Fabiani et Sebastiani Martyrium dDriginal im länigl. lairiadjcn irirjjsnrrjjiut, mit anh. Burggräfl. Siegel. Vel. Nr. DLXXVI. und DCXXIV. DCVH. Inrggraf Jnckidj IV. mm lürnbtrg grstattEt Itntn non luiljbnrf hie (ErbtljEilnng itjrer Inrggi'üflidjcn ITcljcn. 5. Februar 132G. Wir Friderich von Gotes gnaden Purgraf ze Nuremberch veriehen offen- lichen an disem ludet", Daz die Ersamen Levt Chunrad der Elter vnd Chunrad der Jünger gebrüder von Chuedorf, vnser lieb getrewen, mit gutem Raut vnd mit verdaktem mut, vnd auch mit vnser günst, die Burch ze Chvedorf *) die sie von vns ze lehen kabent, mit den guten die ze Chuedorf in dem Dorf gelegent sint vnd dev zv der selben Burch gehorent, Getailt kabent, Mit dem gedinge: Swenne der vorgenanten Brüder ainer stirbt ane Erben, so sol der ander Bruder, der dennoch lebt, die vorgenanten Burch vnd güt mit allem rehtern nütz, als sie ez Baide vor von vns gehabt habent, fürbaz vnd Eweclieh haben, besitzen vnd niezen sol (sie!) von vns vnd von vnsern Erben, nach leliens reht. vnd dez ze Einem vrehünd, geben wir in disen brief versigelten mit vnserm Insigel, daz dar an hanget. Der brief ist geben ze Kadolspurch, Do man zalt von Cristes gebürt Drevzelien hundert Jar vnd in dem Sehs vnd zwaintzigestem Jar, an dem Samstag vor Vasenaht. tDrigiiml im Kntiigl. lairisdjett Sicirijsarrjjiuc. Anh. das Burggräfliche Siegel mit Contra-Siegel (Schwertknauf), wie bei Nr. DLXXYI. Bei Schütz Corp. IV. p. 209 mit dem falschen Datum 15. Februar; in Reg. Boic. YI. p. 187 (nach Schütz) irrthümlich unter dem 1. Februar. *) Kühdorf im Königl. Bairisclien Landger. Scliwabacli. Dcvni. (fmttfrich imh Morgantjja ann Irntmtck nerkanftn (iriinhindj Etc. an Ittrggraf Jnfkidj IV. mm Mürnbcrg. 8. Februar 132G. Wir Götfrit von Brünek vnd frauwe Margret vnser eliche hauslrawe, veriehen vnd thun kunt allen den die disen brief Sebent, liorent oder lesent, das wir beideu mit wolbedahtem muet, mit gütem rat vnd mit besamter haut, reht vnd redlichen verkauft haben, vnd ze kaufen geben haben vnser Burck Grindlach,") den Marckt do selbenst, mit samt dem Cliirchensacze da selbes, vnd mit 394 getun an geuerde zwischen hie vnd Lihtmesse den nue schirst kümt, so sullen wir ihn an derselben gut stat gehen ze relitem aigen vnser Dorfe Capfsberg vnd den Rangen, also daz wir si daselbens gewern als vil gult als in dort sölt sein geuallen. Wer aber dliein gehreche da, daz sullen wir in eruollen mit den liebsten ligenden guten die wir haben, vnd daz die vorgenant teidinge alleu stet beleihen, haben wir zu vns geseczt ze rehten Selbsclioln Götfrit von Brüneck, vnsern üben bruder; vnd darczu haben wir in geseczt ze Burgen vnuersclieiden- licli: vnser liebe vettern Craften von Hohenloeh, Gebharten von Brüneck vnd Ludwigen von Hohenloeh; vnd die Erbergen Leute, Herrn Sybot von Spardorf den Ritter, Heinrich von Eglofstein den Nürenberger genant, Seyboten von Eglofstein, Herrn Seiboten svn, Erkembreclit Coler bürger ze Nürnberg, Chun- rat den Schollen, Hainrich von Maiental, Cvnrat von Spardorf vogt zu dem Hiltpoltstein vnd Luppolt Scholle von Dahstett, also mit der beschaidenhait: ob wir dem vorgenanten Herren Buregrauen Friderich vnd seinen erben, wir oder vnser erben, nicht volfüren als daz vorgescliriben stet, vnd in nicht ver- tigen vnd vertreten die vorgenant güt alleu vnd swaz darzu gehört, ob si von iemant anspreche werdent, so habent si gewalt ze mannen die vorgenant Pür- gen, vnd swenn die werden gemant, so sol der egenanten Pürgen ir ietlicher laisten ze Nürenberg mit ainem erbern kneht vnd mit ainem pferde an sin er stat, vnd sullen alsot nimmermer auz der leistung komen auf vnsern schaden, vnz wir vnd vnser erben dem vorgenanten Herren dem Buregrauen vnd sinen erben vollurt haben als das, dar vmb si gemant habent, vnd in die gut alleu vnd swaz dorzu gehört geuertigt haben an iren schaden, alz reht ist vnd alz vorgescliriben ist; vnd get der Pürgen dheiner abe, so sullen wir in seezen ie ainen andern alz guten in vier wochen, ob wir wem ermant, oder die andern bürgen sullen leisten alz vor stet geschriben, vncz daz gescliihet. vnd wir der vorgenant Götfrit der Junge von Pruneek veriehen offenlicli an disem brief, daz wir mit samt vnserm brüder Herrn Gotfrit von Prünecke vnd frawen Margret meiner swester, seiner wirtein, vnuerscheidenlich Selbschol sein der vorgescliriben Punde vnd sache aller, vnd wir Graft von Hohenloeh, Gebhart von Prüneck, Ludwig von Hohenloeh, Seibot von Spardorf, Heinrich vnd Seybot von Eglofstein, Erkem- breht Coler, Chunrat Scholle, Heinrich von Maiental, Chvnrat von Spardorf vnd Luppolt Scholle, die vorgenanten Pürgen, veriehen an disem brief, daz wir der vorgenanten sache aller vnuerscheidenlich pürgen sein Herrn Gotfrides von Brüneck, vern Margret seiner wirtein vnd Gotfrides des Jungen von Prüneck, vnd haben gelobt vnd geloben auch an disem gegenwertigen brief, allez daz ze halten vnd ze tune, daz an disem brief geschriben stet, vnd daz diez alles stet, gancz vnd vnzerbrochen beleihe, darüber dar vmb geben wir der vorgenant 396 allem dem vncl dar zu gehört zu denselben guten, als Chunrat der Pule si vnd Clmnrat der Grozze inne habent, vnd dor zu vnser gute die her nach geschriben Stent, die ledig sind: daz ist des Swermleins hof ze Grindlach, vnd zu dem Newenhofe") des fleminges gute vnd fünf tage werck wismat ze dem Newen- hof, vnd ze Steinach der Iieinczinne hof, die Mül ze Fleckstorf, vnd ze Fache ein fiscliwazzer, vnd ze Fitrestorf ein fischwazzer, daz alles eygen ist; die Mül ze Fracke vnd ze Tennenloh daz hönig gelt auf dem kelre, das lehcn von dem Reich, vnd ze Hohenstat vnd ze viheberge waz wir da hetten, des die vogtci leliene ist von dem Reiche, vnd das aigen ist des Goczhaus von Babenberg; vnd ze Sickembach swaz wir da hetten, dez die vrbar aigen ist des Goczlmsz von Bamberg vnd daz reiche vogt darüber ist; vnd Malmspach vnd swaz darzu gehöret, daz halbs aigen ist vnd halp lehen ist von dem Reiche, vnd ze Fernger slorf swaz wir da hetten, daz ze lehen gct von dem Reiche : die vorgenant gut alleu, mit allem dem vnd darzu gehört, oder gehören mak, beida an der Purk Grindlach, vnd an dem Marckt vnd an dem Chirchensatze daselbens vnd an allen vorgenanten guten, ze dorfern, ze velde, an ackern, an wisen, an holcz, an vischwazzern, vnd an waide, vnd mit allen nüczen vnd rehten, besucht vnd vnbesuclit, swie daz genant ist oder wa daz gelegen ist, alz wirs vnd vnser amptleut herbracht vnd gehabt haben, ane vnser edel lute, vnd an vnser Manlehen, die wir vns mit genanten Worten ausgenomen haben, Dem Edeln Herren Grauen Friclerich Buregrauen von Nürenberg vnd seinen erben, vmb Siben Tausent pfunt haller vnd vmb hundert pfunt vnd vmb Sehs vnd vierezig pfunt haller, der si Cvnrat dem Pulen vnd Chunrat dem Grozzen geben sullen vier tausent pfunt haller vnd fünfezig pfunt haller vmb den widerkauf ze Grindlach. So sol der vorgenant Buregraue Friderich, oder sein erben, vns vnd vnsern geben auf sand Walpurgen tak der nue scliirst kümt zwai tausent pfunt haller, vnd darnach auf Lihtmesse die dar nach schürst kumen, tausent pfunt haller. Wir sullen auch vnd vnser erben den vorgenanten Herren Buregrauen Friderich vnd sinen erben der vorgenanten gute aller, vnd swaz dar zu gehört, wem vor der frist vnd nach der frist, als des landes reht vnd gewon- heit ist, daz aigen ist für aigen, daz lehen für lehen. Es ist auch sunderlich geteidingt, daz wir die aigenschaft die daz Goczliuse ze Babenberg hat an den guten ze Ilohenstat , ze Viheberg vnd ze Sikembach, alz vor stet geschriben, lösen vnd entledigen sullen von dem Goczhus ze Bamberg, Also das vnser Ilerre der Byschof, der Tumprobst, der Techant vnd daz Capitel gemeinclich ze Babenberg sich der Eygenscliaft verezeihen,***) vnd die aigenschaft ewiclich lazzen vnd geben dem oftgenanten Herren Buregrauen Friderich vnd sinen erben, ewiclich ze haben vnd ze niezzen zc rehtem aigen; mochten wir des nit 395 Gotfrit von Brüneck, frawe Margret vnser wirtein, Gotfrit vnser Bruder vnd wir die vorgenant pürgen disen brief, versigelt mit vnsern Insigeln deu allev dor an hangent; vnd ich Erkembrecht Cöler mak leisten nacli burger reht ze Nüren- berg. Der brief ist geben, do man zalt von Cristus gebürt dreuezehenhundert iar vnd in dem Sebs vnd zwainczigstem Jare, an dem Samstage ze nehst vor dem weizzen Süntage. ünktmftsbudj bcs BurgßrQftjjmna Himberg. Ungenau und unvollständig in (v. Wölkern) Hist. Norimberg. dipl. p. 268. ") Gründlach im Königl. Bair. Landger. Erlangen. "") Neuhof ebendas., sowie auch Steinach. Die übrigen Orte sind: Flechsdorf (Landger. Nürnberg), Fach (desgl.), Eltersdorf (Landger. Erlangen), Bruck (ebend.), Tennenlohe (Landger. Schwabach), Hohenstadt, Viehberg und Sittenbach im Landger. Hersbruck, Malmsbach (Landger. Nürnberg) und Peringersdorf im Landger. Erlangen. "*) Vgl. Nr. DCXXII. DCIX. Burggraf Jtirkidj IV. oErkiljt kr dtak Sktnsirkl cEger'sdlcs Jkikmljt. 24. Februar 1326. Wir Friederich von Gottes Gnaden Burggraf zu Nürnberg, Urkunden öffentlich mit diesem Brief, dasz Wir mit gutem Rath und bedachtem Muth Unsere Stadt zu Wunsiedel, und den Land das darzu gehöret, und den Leuten gemeiniglich, Edelen und Unedelen, Bürgern und Bauern, auch denLeuthen die daselbst wohnen, und noch wohnen werden, die Gnad gethan haben, dasz sie Freyheits und aller Recht und gute Gewonheit, die die Stadt Eger und das Land daselbst hat, treulich, unzerbrechlich von Uns und Unsern Erben ohne Gefehrde haben. Und dasz das stets bleibe und nicht vergessen werde, geben Wir diesen Brief umsiegelt (sie!) mit Unserm Insiegel, das daran hanget, der da gegeben da man zahlt von Christi Geburth MCCCXXVI. Jahr, am S. Matthias Tag. v. Falckcnstein Urkund. und Zeugn. S. 113. Vgl. Nr. DCL1V. DCX. 25. April 1326. Dominus Rex (Ludovicus) quittat cives Nurembergenses de Steura per eos in festo B. Martini proxime affuturo danda, scilicet de duobus millibus librarum Hallensium, de quibus expediverunt ipsum Regem in mille libris Hallensibus in expensis acl curiam suam clatis, et residue Mille libre sunt deputate Burchgravio in Nuremberch. Datum in Nuremberch, feria sexta ante ascensionis Domini, Anno Domini MCCCXXVI., regni anno XII. Ocfele I. p. 754. DCXl. Innig lithiig trenrännÖBt r tiass inrggraf Jntkidj IV. bic Dtrsttjttn Iltidjs-Enttrttjaiita jii (Dffcnjjanstn Eingtliist Ijnbf. 12. Mai 1326. Wir Ludewig von gotes gnaden Romischer Chvnig, ze allen ziten nierer des Riehes, veriehen vnd tun chvnt allen den die clisen briefsehent oder horent lesen, dasz der Edel man Burgraf Büderich von Nurenberg, vnser lieber getrewer, mit vnserm wort vnd gutem willen gelost hat des Riehes vnd vnser leüt ze Ouenhusen, ") den Swap, Hermann Erchlein, den Puhler von Preitenprunn, den Wolf hart vnd ir erben, vmb zwei vnd drizzig pfunt heller, von Walthern dem Schenken von Richnekk, dem si vormals vnsir Frauwe Selige, frawe Beatrix der got gnade, die Romische Chnnigin, versaezthett, mit vnserm worte; da von wollen wir, daz der vorgenant Buregraf Friderich von NUrenberg die vorgenanten leute vnd ir Erben, ir liep vnd ir gut, mit allen den rehten, gewonheit vnd nüczen, als sie Walther der Sclienkk inne gehabt hat, haben vnd niezzen sullen von vns vnd von dem Riehe geruweclichen. Wir mügen auch vnd vnser nachkomen an dem Reiche die vorgenanten leut alle iar widerlosen, jswenne wir wollen, vmb zwai vnd drizzig pfunt heller, vmb die sie der egenant Buregraf gelost hat, als vorgeschriben stet. Vnd das die vorgeschriben rede gancz vnd stete beleihe, Geben wir in disen brief versigelt mit vnserm Insigel, daz daran hanget, diser brief ist geben ze Nurenberg, do man zalt von Cristes geburt dreuezehenhundert Jar darnach in dem Sechs vnd zwainezigstem dar, an dem Montag in der phingsten wochen, In dem zwelften Jare vnsers Riehes. Slulumftabnrij bes ähtrggraftjitims Dürnberg. \ gl. A Ulm ndl. d. Cliurbair. Akad. (1772) Bd. VII. S. 3 fg. u. d. Kaiserl. Bestätigung d. d. Rom 10. Febr. 1328, unter Nr. DCXXXII. ") Odenhausen im Königl. Bairischcn Landgericht Altdorf. DCXII. 6. Juni 1326. König Ludwig compromittirt mit König Johann von Böhmen, wegen des Hauses zu Waidzpereh, auf den Grafen Bertold von Henneberg und den Burggrafen Friedrich von Nürnberg. Gegeben in Wechel (Oberwesel). BoeTnner Reg. Imp. (1314—1347) p. 52. DCXIIi. 13. Juli 1326. Kraft von Hohenloch verheisst, sowohl dem edel hochwirdigen Kunig von Rome, welcher ihm das Burglehn Hohenhart zu einem rechten Erbe verliehen hat, als dessen Kindern zu Diensten gewärtig zu seyn, und zwar gegen jedermann, ausgenommen das Reich, seine Brüder Conrad und Gottfrid von Hohenloch, seinen Schivager den Burggrafen Friedrich von Nurenberg, und alle seine gebornen Freunde. Zeugen: die edlen Herrn Bruder Conrad von Gundelvingen Magister des teutschen Ordens in teutschen Landen, Graf B. von Hennenberg, Graf B. von Nyfen, Magister Heinrich Kyrchensager, des Kuniges Scriber. Geben ze Nürnberg, an S. Margret Tag, 1326. v. Freyberg Reg. Boie. VI. p. 201. DCXIY. 12. September 1326. Anno Domini MCCCXXVI., feria sexta post nativitatem beate Marie Vir- ginis gloriose Dominus Rex deputavit Nobili viro Friderico Burcligravio in Nurenberch Steuram consuetam civium in Nurnberch, scilicet duo millia librarum Ilallensium, quam tenentur dare a festo Martini proxime venturo post unum annum, et t un c in festo Martini dant. Oefele I. p. 754. DCXY. 12. September 1326. Dominus Rex deputavit (Friclerico) Burchgravio (in Nurenöerch) Steuram eonsuetam civium in Nordlingen, scilicet trecentas libras Hallenses, quas tenen- tur dare a festo Martini proxime venturo post unum annuin, et dant tunc in festo Martini. Datum in Nurenberch, Anno Doinini MCCCXXVI., feria sexta post nativi- tatem beate Marie Yirginis, regni anno duodecimo. Nach Oefele I. p. 754. DCXYI. %\\W\$\ m 1|nl]tnlol]c nerfrinhet sid) mit Burggraf JFrirbridi ti. H. in. fitm (iDctcit kr lanfluite. 17. September 1326. Wir Ludwig von Hohenloh tvn kunt an disem gegenwertigen Briefe allen den, die in selient oder hörent lesen, daz wir durch fride vnd gemach dez landes sein ze rate worden mit den edeln mannen Burcgrafe Fridriche ze Nueremberg vnserm oeheim, Chunraden vnd gotfriden gebrüder von Hohenloh vnserer Vettern, Grafen Ludwigen vnd Hainrich von Rienegke, daz wir gelaite haben geben allen kaufleuten, swannen si varn, reiten oder gen, von welchem lande si sein, durch vnser land vnd gebiete, dazselbe haben auch getan die vorgenanten Herren mit vnserm rate, vnd habent auch verschriben, ob dehainem kaufmann in vnserm lande oder gebiete schade geschehe an leibe oder an gut, ez sei mit pfandvnge oder mit raube, den schaden sol der Herre, in dez gebiete ez geschiht, wider tvn vnd ausrichten mit trewen ane geuerde. Müht aber derselbe den schaden niht ausgerihten, so solten die andern Herren, die daz gelaite einnement, im dar zv beholfen sein, ob si dez ermant werdent. Were aber, daz der schade mit vnser aller liilfe niht aufgerilit mohte werden, in swelches Herren gebiete der schade geschehen were, derselbe sol in ausrihten vnd gelten ane geuerde. Es ist auch getaidinget, daz ditz vorgeschriben gelaite vnuerschaiden- licli weren sol von sant Michels tac, der nv kvmt, vber ain iar, vmbe alle kauf- leute, die vnsern Herren von Pehaim ane gehörent, der gelaite sol weren bitz 400 auf sent Mertins tac, der nv schierst kvmt vnd furbas nilit, ane die kavfleute von Eger, dieweile si Burggraf Büderich vnser oehaim inne hat, die sulii mit andern kaufleuten ditz vorgescliriben gelaite haben auf den vorgenanten sente Michels tac. Wir haben uns auch den gewalt behalten, ob wir der kaufleut biz auf denselben sent Michels tac nicht schirmen, noch belaiten emnöhten, oder enwolten, daz wir daz gelaite wider biten mvgen mit vnserm Briefe hin ze Nureinberg an den Rat ane geuerde, vnd nach derselben kvndunge sol daz gelaite besten vier wochen in allem dem relit, als vorgescliriben stet, ane vmb die von Pehaim sol ez besten als vorgeschriben stet, vnd vmb daz vorgenante Gelaite gebent si vns mit rehter willecür von ieclichem pferde, daz gevant auf- zevhet, vier Schillinge lialler, von den, die abegen, die hevte oder wachs ziehent, von ieclichem pferde zwene Schillinge haller, vnd von ieclichem pferd, daz kuppfer, Cin, oder gra pallen zevht, ainen Schilling haller, vnd von ieclichem pferde, daz Eisen, Vnslit, Smer oder pech zevhet, sehs haller, vnd von ieclichem aimer weines zwene haller. Vnd daz ditz allez stet vnd gantz beleihe, haben wir disen brief darvber versigelt mit vnserm Insigel, der geben ist, do man zalt von Cristus geburt drutzehenhundert iar vnd darnach in dem Sehs vnd zwainzigsten iar, an der nehsten Mitwochen vor sant Matheus tac. (Copic hob Spitts, nach dem Original im Regensburger Stadtarchive. Vgl. Nr. D. und Nr. dxxxii. DCXVII. las dtift gi iciuljtaiang ntrkattft #iitrr an Burggraf Jritbridj IV. 15. October 1326. Wir Raben von Wildenholcz, Techant vnd des Capitel gemeinclichen der kirchen vnd korzs zu Feuhtwanck, Bekennen olfenlichen an disem briff, für vns vnd alle vnser nachkomen an dem vorgeschriben korz, allen den die disem brielf sehen oder hören lesen, daz wir mit guter vorbetrahtunge, eynmütiglichen vnd besünhchen, reht vnd redlichen haben verkauft vnd geben zu kaufen mit kraft dicz brielf dem hochgeborn fürsten vnd Herrn, Herrn Fridrichen Burgrane zu Nüremberg, vnserm gnedigen herren, allen seinen Erben vnd nachkomen, vnsern grossen weyr zu dem Rod vnd drew gut dorczu zu Weilte, die auch do bey demselben weyer gelegen sein, die ierlichen geben vier pfunt Sechezehen Schilling haller, Sechs Herbsthuner vnd drew vasnachthüner, vmb czwelftvalb- 51 b(l. ii. 401 hundert pfunt haller lantwerung, Der wir genczlichen vnd gar von ym gewert vnd bezalt sein, vnd die in vnsern kuntlichen nutz vnd frumen gekomen sein, vnd haben In den vorgeschriben weyer vnd gut geben mit allen nuczen vnd rechten, besucht vnd vnbesucht, als wir den biz her bracht vnd gehabt haben, vnd sullen In auch dez vorgeschriben Weyers vnd gut weren, als landes recht vnd gewon- heit ist, für freyes lediges Eygen, Auszgenomen dez Czehenden grosser vnd deiner vnd Sechezehen Schilling lialler die in die obley gehören, die wir vnserm vorgeschriben Goczliause behalten, vnd wer auch, daz den vorgeschriben Herren, seinen Erben vnd nachkomen, der vorgeschriben weyer vnd güter von nyemant anspreche wurden, Es were mit geistlichen oder mit werntlichen gericht, daz sullen wir In versprechen vnd vertreten vnd mit dem rechten vertigen an iren schaden, on allez geuerde. vnd des zu einem waren vrkuncl, geben wir In disem brieff versigelt mit vnsers Capitels Insigel, daz dar an hanget, der geben ward nach vnsers Herren Cristi geburt, do man zalt drewezehenhundert vnd in dem Sechs vnd swenzigsten Jaren, an der Mitwochen vor sant gallen tag. ankitnftäbtirlj ta 38urggrafttjnttta Jtürnberg. DCXA 7 III. 27. October 1326. Henrich Apt zu Fulde verbindet sich mit Herrn Mathias Erzebisschof ze Menze, Ime vnd sime Styfte ze helfen gegen Jedweden, vsgenomen sine Eitge- nozen: Greven Johann von Cygenhain, Greven Henrichen den Eltern von Hennenberg gen. von Ascha, Herren Bysschof Henrichen vom Babenberg vnd den Edil Man Burgreve Friderich von Nurenberg. Gegebn zu Orba, do man zalte von Cristis geburt 1326, an dem Abende der heiigen Zweifboten Symonis et Jude. Gilden Cod. dipl. T. III. p. 245 sqq. DCXIX. 27. October 1326. Dominus Rex remansit debitor in duobus millibus librarum Ilallensium nobili viro Fridericho Burchravio in Nuremberch, pro expensis, quas hueusque in servitio suo, veniendo, stando et redeundo fecit, de quibus sibi satisfacere infra annum tenetur, ubicunque se facultas obtulerit; quod si infra annum non 402 fecerit, tenetur sibi ad arbitrium .... de Hennenberch et Weiglini de Trausnit assignare Obligationen! pro eisdem. Datum in Augusta, in vigilia Apostolorum Symonis et Jude, Anno domini 1326, regni XII. Nach Oefele I. p. 754. DCXX. 15. November 1326. König Ludwig verjehet, dass ihm der Rath und die Gemein der Burger von Nürnberg gewehrt und gerichtet haben die Steuer, die sie ihm schuldig waren zu geben auf St. Martinstag der nun hin ist, und von dann das Jahr hinum und auf den nächsten St. Martinstag, die da ist 2000 Pfd. Heller, und dass sie an denselben 2000 Pfd. verricht haben 1000 Pfd. an Kost, und die andern 1000 Pfd. für ihn gegeben haben dem Burggrafen Friedrich von Nürnberg, weshalben er sie derselben Steuer ein ganzes Jahr ledig und los sagt. Geben zu Nürnberg, Samstag nach St. Martins Tag. v. Freyberg Reg. Boie. VI. p. 208 sq. DCXXl. 4. December 1326. Ludwig Romischer Chunig verjehet, dem Grafen Berthold von Hennenberg, sinem lieben haimlichen vnd Schwager, schuldig zu sein vmb Schaden, den er in sinem Dienst gen Sachsen vnd in die March gen Brandenburg genommen, zwelftusent Pfund Heller, vnd verschaifet im davor den Zoll zu Chub, und setzt als Unterpfand die Stat Newenmarckt, die auch zv Ilant den Edlen Manne Fri- drich Burggrafen von Nurenberg, in dez vorgenannten Grafen Bertholden vnd sinen Erben Namen, uf dieselben Tayding huldigen soll. Datum in Werdea, feria Ab ante diem Nycolai, anno domini MCCCXXAT., regni vero anno tercio decimo. v. Schlütes Dipl. Gesch. d. Hauses Henneberg, II. Urkundenbuch S. 76 ff. 51* 403 DCXXII. Das Ifudjstift Bamberg gEnejjmigt ihn fßrannBilt'sdjen Berka uf nnn litfcnkad) nntr I|nliniatabt an hu larggrafen inründj IV. udii lürnkrg. 1. Februar 1327. Wir Bruder Heinrich von gotes gnaden Bischof ze Babenberg, veriehen offenlich an disem prief, wanne der Edel man her Gotfrid von Brawnek alle vnser guet, die wir vnd vnser gotzhaus heften ze Sikkenbach vnd ze Hohenstat, hat, mit sampt Grindlach vnd mit anderen seinen gueten die dar zue gehorent, verkaufft vnd ze kauften geben dem edeln manne hern Friderich dem Purcgrauen von Nurenberch, Ynd wanne der selbe Gotfried von Brawnek vnd Frowe Margaret sein wirttinne, ze einer ergetzung vnd zue einem wechssei der selben vnserer guet Sikkenpach vnd Hohenstat, haben vns vnd vnserem gotzhaus eingeben vnd eingeanttwurt ir dorf Kapffsperch, mit ellev dev vnd si da heften vnd dar zue gehört, an sunderleich zwai guet da selbs, do auf einem sitzet der Rosenchrantz, vnd giltet zwai Sumerein rogeen vnd zwai Sumerein habern Nurenberger mezzes vnd drev pfunt baller, [vnd da auf dem andern sitzet Otte der Neusezzer, vnd giltet ein Sumerein rogeen vnd ein sumerein habern des selben mezzes, vnd viertzehen Schilling haller der langen vnd newen haller, di si mit genanten wortten habent auzgenomen, vnd die si mugen wenten vnd keren swie si wellent: Haben wir, mit rat vnd mit gunst Vilsers Gapitels, den selben kauff bestetiget, vnd haben dem vorbenanten hern Friderich dem Purcgrauen von Nurenberg, vnd seinen erben, eingeben vnd eingeantwurt die egenanten vnserev guet Sikkenbach vnd Hohenstat, mit ellev dev vnd wir vnd vnser gotzhaus da heften vnd dar zue gehört, ewichleich mit eigenleichem recht ze haben vnd ze niezen, vnd geben dar vber disen prief besigelt mit vnserem vnd mit vnsers Capitels Insigeln. Dar nach veriehen wir Leupolt von gotes gnaden Tumbrobst vnd daz Capitel ze Babenberch da vorbenant, daz die vorgenanten dinch mit vnserer gunst geschehen sint, vnd haben dar vber zue einem vrkund vnser gemeinz Insigel gehangen an disen prief, zue vnsers lieben lierren Insigel Bischof Heinrich von Babenberch da vorbenant. Der prief ist geben ze Babenberch, nach Christes gepurd Dreutzehen hundert jar, dar nach in dem Sibenundzweinzigstem jar, an vnser frowen obent ze Liehtmesse. dDriginol im Münigl. SSniriarijcn Scirlisnrrljiuf. Vgl. Nr. DCVIII. 404 DCXXIII. üb ncrmittmctE Ittrggräfin %nes kauft (Einkünfte tum tBuncrkurJj. 2. März 1327. Bekennen vnde wizzen svln alle dy dvsen brip sehen vnde hören lesen, das wir Wigant, en perer zv Bürbach, Hartman, Conrad, Osterlint, Betrisse vnde Hedewig gesvistirde, mit vorrade vnser Frvnde, mit gvtten Willen vnde mit samendir hant vorkoft bau eyn malder rockin marpurger mazis iarlicher gvlde vz vnseme höbe zv Burbach*) vnde vz ahne deine das dar zv horit, der edilin vrowen Agnese bi wilen wirten des . . burgrebin von Nurenberg vinbe achte marc an ene halbe, dy si vns gezalt vnde gegebin hat betalle, das wir ir das vz vnsem vornantin höbe, obir weine, obir war si das bewiset obir besclieidit, vmer ine eweclich eygentliche, an allir bände wider redde, gebin vnde andelogen svln zv recthir zit vnde also gewonlich ist. vnde vimne das dvser vorscribin kof stete vnde feste blive vnde vnscrenkit, so gebin wir er dar obir, vnde sweme si iz beschedit, gibet, obir bewiset, dvsen vifen brip besiglit mit der stat ingesigle zv Marpurg. Des sin gezvge : brvder Conrad von Hornecke, Gerlach von der None, Arnold von Gambach der bnrgenneister, Johanes Brvning, Wenzelo der becker, üitwin von Widenhusen, Henclo Ochershusen vnde ander ersamir lüde vil. vnde wir der burgermester Arnold von Gambach vnd di andern scheffen zv Marpurg bekennen, das wir durch bette der vornanten gesvistirde vnser stat ingesigle an dysen brip gehangin han zv einer Sicherheit dyses koffes. Datum et Actum anno domini MCCCXXVH., feria II. post dominicain inuocauit. dDrigimil im Inrfiirstlidj üfraiadjnt (ßctjcimm SrdjiDt ja Cassel. *) Bauerbach im Kurhess. Amte Amöneburg. Vgl. Nr. DCLVI. DCXXIV. 31. März 1327. Fridericus dei gratia Burcgrauius de Nüremberg, Wolframo Herbipolensi Episcopo inducias, ad reemendas villas Bernheim et Herboltsheim — nondum quidem adhuc preterlapsas — usque ad festum Kathedre beati Petri proximum, et deinde ad tres annos immediate subsequentes, prorogat et concedit. Datum Eberach, A. d. 1327, feria III. post Annunciacionem B. Virginis. (JDrißinal im Hiroigl. 3ßairisdjeit lieidjaardjiuc. Vgl. Nr. DCVI. und DCLXIV. 405 DCXXV. Dir Ditjtljinnr tum (IBidjstäilt tragen bciu Inrggrafen unn lürnlierg #glmrg }\i Detjn auf. 4. Juni 1327. Wir Albrecht vnd Friderich die Yiecztum von Eystet veriehen offenlich an disem brief, daz wir vnser Purcli ze Sigberch, *) mit allem dem vnd dorczu gehöret, ze dorf, ze velde, ze wise, ze wazzer, ze weide, ze holcz, besuchtes vnd vnbesuchtes, als wir ez zn rehten aygen gekaufft haben, aufgeben haben für vns vnd vnser Erben dem Edeln Herren Buregrauen Fridericli ze Nvrenberg vnd seinen erben, vnd haben dieselben Burg Sigberg von im empfangen zu rehten leiten, als der brieff sagt, den wir darvber inne haben; vnd sullen wir vnd vnser erben dem vorgenant vnserm Herren dem Buregrauen vnd sinen erben mit der vorgenanten veste ewiclich warten, als vnserm rehten Herren, wider aller- meniglich; So schol er vnd sein erben vns vnd vnser erben ewiclichen schirmen gen aller menicliehen vif reht an geuerde. Vnd des zu einem Vrkunde geben wir in disen brief, versigelt mit vnsern Insigeln, deu dar an liangent. der brief ist geben ze Nürenbercli, do man zalt von Oistes gebürt dreuezehen- hundert Jare in dem Syben vnd zweinzigistem Jar, an dem Donerstag in der Plingstwochen. Jtilittnftsbttdj bes Inrggraftlinma Itörnberg. ") Syburg im Königlich Bairischen Landgericht Greding. DCXXVI. (Dtto odii ünfsrss gelabt beni inrggrafen JFriekidj aan iärnberg, mit seinen inrgen Knfsess imb Büstenstein in trienen. 17. August 1327. Ich Ott von Aul'sez, vergüte olfenlich vnd tun chunt an disem brief, daz ich mit verdahtem müt vnd Gutem Rat dem Edeln minem gnedigen Herren, Buregrauen Friderich von Nvrenberg, vnd sinen Erben gelobt han mit triwen, vnd des geswern han zu den heiligen, daz ich in, die weil ich lebe, als miner Rehten Hersehalft dyenen sol, wider aller meneclich, an allez geuerde. vnd 40G Iran nieman auz genoinen, vnd so! auch nieman auznemen, Vnd sol in Gewalten mit Aufsez miner Purge gantzer vnd mit der Purge ze dem Wstenstein halber, auch wider aller meneclich an allez geverde, als ein Dyener sinem rehten herren sol gewarten vnd dyenen. Vnd des ze ainem waren vrehunde gib ich in disen brief, versigelt mit minem Insigel daz daran Hanget. Daz geschach vnd der brif ist geben ze Nurenberg, do man zalt von Cristes gepurt Dreuzehenhun- dert Jar, In dem Siben vnd zweintzigsten Jar, an dem nehsten Montag nach vnsrer frawen tag als si ze hymel fuer. (Original im Itöiugl. Inittscjjcn Stitiisnrtijiut. DCXXVH jFricörid) IV. non (ßottes dßnakn Burggraf j\\ liirnlhrg ttnft seine toiaptt llnrgarcfija, stiften }\\ iljrcin deelgerättje 2000 pfttnfi geller an ttas llaster ifeilslimnn. 19. October 1327. Wir Friderich von Gotes genaden Buregraue ze Nürenberc7i, veriehen offen- leiche an disem briefe, vnd tun kunt allen den di in sehent, lesent, oder horent lesen, Daz wir mit verdahtem mute vnd mit gutem Rate, vnd mit willen vnd günst der Edelen vrawen Margareten, vnserr lieben wirtinne, haben vnser Sel- geret gesetzet, also : daz wir zwai Tausent Pfunt hall er haben gegeben vnd gescliaffet, durch vnserr Sele willen, von den man zem ersten sol ain ewiges Lieht zevgen vnd frümen vber vnser Grab in dem Chloster ze Halsprünne: man sol auch von dem Selben Gute vnser vnd vnserr wirtinne Jergezeit in dem selben Chloster began, allev Jar die weile daz Chloster Stat, vnd sol gegen Hals- prünne geben zwai Hundert Plunt haller, die wir dem Chloster Schuldik sein, vnd daz vberige gut sol man geben an die Stet, da ez vnserr Sei aller nütz- leich, vnd frümleich ist. vnd haben ditz Selgeret gesetzet an die Edelen vrawen Margareten, vnser lieben Havsvrawen die vorgenanten, an den Ersamen Herren Bruder Chunrad den Abel ze Halsprünne, oder wer danne Abet ist, vnd an Bruder Chunrat von Arberch, vnsern Peihtiger, oder wer danne Peihtiger ist, vnd an vnser liebe getrewe Ratgeben Heinrich von Prukpcrg, Otten von Aufsez, Hansen von Hohenecke, Horaufen von Sekendorf, Hansen von vesten- berch, Rapoten von Chülsheim, Nohen von Sekendorf. vnd haben in daz 407 Selgerete an ir trewe also enpholhen, daz si da mit tvn süllen, waz si (hinket, daz viiser Sele aller peste vnd nützleicliest ist, als si got dar vmbe antwurtten wollen; vnd haben in vnser Burch zwerentze,*) mit allem dem gute daz dar zu gehöret, besucht vnd vmbesucht, ein geben an ir trewe für die vorgenanten zwai Tausent pfunt haller, die wir ze Selgerete haben geschaffet, also : daz chein vnser chint deheinen gewalt da sol haben, noch da mit sol ze schaffen haben, weder churtz, noch lanck, in deheinen irn nütz oder frümen. Man sol auch die gulte vnd allen den nütz, der da gevellet, oder gevallen mack von der selben veste vnd von den guten die dar zv gehorent, durch vnserr Sele willen geben durnchtichleich, ane allez geverde, als vns auch die vorgenanten Ratgeben auf den ait gelobet haben, daz selbe ze tvne vnd ze laisten mit guten trewen. wir wellen auch, ob vnser chint chrieg an get, daz man in mit der selben veste gehorsam vnd geholfen sei, ob si dem chriege gelegen ist, vnd anders niht. Man sol auch vnsern chinden die vorgenanten Burch vnd güt geben ze losen vmb zwai Tausent pfunt haller, wanne Si wollen, vnd alle die weil si niht gelöset sein von in, so sol man mit der gülte, die von Bürge vnd güte gevellet, vnserr sele dincg schaffen, so man immer beste mag, 011 allez geverde, als vor geschriben ist. Ez sol auch der amptman, der nv ist, oder die nach im amptleute werden auf der veste, sweren ze den Heiligen, den vorgenanten Ratgeben, an die wir ditz Selgeret gesetzet haben, gehorsam ze Sein vnd ze warten mit der vorgenanten veste vnd güt, vnd vnsern chinden niht. wer auch, daz vnserr vorgenanten Ratgeben ainer stürbe, e danne die veste geloset würde, so sol vnser egenantev wirtinne vnd die Ratgeben ainen andern nemen zv in auz vnsern Dienern, welher in aller beste füge zv disen Sachen, an des toten Stat; vnd der selbe sol auch sweren, daz er mit der Bürge vnd mit dem gute vnserr Sele dincg schaffe, so er immer beste chünne oder müge, vnd daz sol geschehen in dem nehsten Manode dar nach, daz der Diener tot ist; vnd daz sol man also lange antreiben, piz daz die vor dikgenante veste geloset wirt von vnsern chinden vmb zwai Tausent pfunt haller, als vor geschriben stet. Daz disev rede vnd ditz dincg stet, war vnd vnuergezzen beleihe, geben wir vnd vnser vorgenantev wirtinne, vrawen Margareten, disen brief versigelt mit vnsern beiden Insigeln, die dar an hangent. Der wart geben ze Nürenberch, Do man zalt von Christes gepurtte Dreutzehenhundert Jar dar nach in dem Siben vnd zwaintzigesten Jar, an dem Montage nach Sant Gallen tag. (ßrtgitml im Bönigl. loirisdjett Scirijsardjinc. I)as Siegel des Burggrafen ist abgerissen, das seiner Gemahlin zerbrochen. *) Zwernitz, jetzt Sanspareil, im K. Bair. Landger. Hollfeld. 408 DCXXVIII. Kaiser Kaimig bestätigt, unter (fr Iben fr lulle, bie EnbfllpJjinisdje (fnlbeite lulle über bas Inrggraftjjttm Himberg. 7. Februar 1328. Lvdouuicus dei gracia Romanorum Imperator semper Augustus, Spectabiii viro Friderico Burchgrauio de Nurenberch, Secretario suo et Imperii fideli dilecto, graciam suam et omne bonum. Sincere tue deuocionis tides, quam more boni patris tui et aliorum Progenitorum tuorum sacro geris Imperio, per experienciam operis sepius approbata, Necnon grata et fruetuosa tue strennuitatis obsequia, que nobis per Actus Bellicos, sana consilia et alia tue virtutis opera, a retro- actis impendisti temporibus, fauorabiliter nos indueunt, vt votiuis tuis non immerito peticionibus annuamus. Sane Oblata nobis tua peticio continebat, Quatenus quasdam litteras, quas, quondam Friderico Burchgrauio de Nurenberch, patri tuo, per Inclite recordacionis olim Rudolfum Romanorum Regem, Auum et Predecessorem nostrum, datas et traditas, proponebas, Quarum Principiiun fuit tale :*) „ Rudolfus dei gracia Romanorum Rex semper augustus, Omnibus im- perpetuumf et in exordio Narracionis tenor talis : „Regalispreeminencie debitum esse dinoscitur, Vniuersos sibi deuotos et fidelitatis promptitudine obsequentes con- dignis retribucionum premiis preuenire, vt exemplo remuneracionis Imiusmodi pro- uocati, Ceteri ad ipsius obsequia fidencius animentur. Ad vniversorum igitur, tarn presencium, quam futurorum, noticiam volumus peruenire, Quodnos, attendentes fidem pur am, deuocionemque sinceram, quam Nobilis Vir Fridericus Burchgrauius de Nurenberg, Consanguuineus et fidelis noster dilectus, erga nos et Romanum gerit Imperium, Considerantes quoque grata fidelia et laboriosa, que sepe nobis et ipsi Imperio fruetuose impendit, obsequia, Ipsi Friderico Comiciam Purchgrauie in Nurenberch, Castrum quod tenet ibidem, Custodiam Porte iuxta dictum Castrum site, Judicium Prouinciale in Nurenberch, cid eciam vice Imperatoris exercens omne Judicium et Judicans exercebit; Item, quod Officialis eiusdem Burgrauii vna cum sculteto nostro in Ciuitate Nurenberg Judicio presicleat et quicqwit emolumenti in causa criminali, vel Ciiäli, vel sanguuinis, aut alia quecumque obuenerit, Duas partes eiusdem lucri iclem Officialis reeipiat; Item quod queque fabrica ferri clicte Giiütatis Nurenbergensis Duodecim denarios singulis Annis dicto Burchgrauio soluat, et quod de singulis Areis citra Pontem in Diocesi Eistetensi Censum, et tempore messium de qualibet vnum Messorem reeipiat; Insuper, quod terciam feram, terciam Arborem de foresto, ac omnia ligna iacencia in eodem possit tollere, capere 52 Bd. II. 409 et habere et in medio scriptum fuit taliter: „Insuper Officium foresti ab illa parte Pontis versus Castrum Diocesis Bambergensis, cum omnibus attinenciis suis, et quod ibidem forestarium possit ponere, seu locare; Villam Werde, Villam Puch, Opidum Swant, Castrum Cremen; Item Decem libras denariorum Redditus de Officio Sculteti in Nurenberch et Decem libras cle Tlieloneo ibidem, cum aliis feodis, que predictus Burcligrauius et sui Progenitores ab Inclite Recordacionis Imperato- ribus et Regibus, nostris Predecessoribus, feodali tytulo tenuerunt et habuerunt, sicut alias de consensu nostrorum Principum, Aquisgrani, omnia supradicta sub Cereo nostro Sigillo sibi concessimus, sie et nunc ipsi ea concedimus in feodum, et Marie sue filie, Vxori Nobilis viri Comitis de Olingen, ac Ceteris eiusdem Burch- grauii filiabus; si tarnen ipsam Mariam liberos cuiuscumque Sexus habere, et dictum Purchgrauium sine Herede Masculo contingat decedere, ipsa Maria, exclusis suis ceteris sororibus, cum suis Biberis feodis in eisdem succedat; Alioquin eadem Feoda ad Sorores suas, predicti Burchgrauii filias, si eundem Burchgrauium, sicut dictum est Supra, sine Ilerede Masculo, qui omnibus aliispreferetur, mori contigerit, libere ex Regali Mansuetudine deuoluentur Circa linein vero sie: „ Testes huius rei sunt:... Seynensis, Eberhardus de Katzenellenbogen, Heinricus de Fur- stenberg, Albertus et Bernhardus (sie!) de Honburg, Comites, et Nobiles viri Viridis de Clingen, Gotfridus de Brunekk, Conradus et Gotfridus cle Ilohenloch et alii quamplures. In cuius Concessionis nostre Testimonium et perpetuam firmitatem, predicto Burchgrauio presentes litteras clari et Bulla nostra Aurea typario Regie maiestatis inpressa iussimus communiri. Signum Serenissimi domini Rudolf Romanorum Regis inuictissimi. Actum et Datum Anno domini Millesimo Ducente- simo LXXXI, Regni nostri Anno Octauo." Et in line concludobatur: „Datum Gemuncle, pridie Nonas Septembris, per Manns Magistri Gotfridi Patauiensis Prepositi, Regalis Curie Prothonotariir de specialis dono gracie, Imperiali Auctoritate tibi dignaremur approbare, Ratilicare et nostris litteris Confirmare. Volentes igitur, ob tue probitatis et lidei merita, annuere votis tuis, prefatas litteras in toto tenore et forma suis, sicut Rite concesse, tradite et obtente sunt, Tibi et Ileredibus tuis Approbamus, Ratificamus et de speeiali gracia Confir- mamus, Ac in Testimonium Nostra Bulla Aurea communimus. Nulli ergo hominum liceat, lianc nostre Approbacionis, Ratificacionis et Conlirmacionis paginam infringere, vel ei ausu aliejuo temerario contraire; Siquis vero lioc attemptare presumpserit, Indignacionem nostram se nouerit ineursurum. Et in pleniorem Roboris firmitatem, Signum nostrum Imperiale apponi presentibus feeimus, cum testibus subnotatis, Qui sunt, vidclicet: Rudolfus Dux Bawarie, Princeps et Patruus noster karissimus, Heinricus Dux de Brunswich, Ludouicus Dux de Teckhe, Vlricus Lantgrauius de Alsacia, Meinhardus de Ortenburg, 410 Hermannus de Castel et Otto de Orlamunde, Comites; Necnon Nobiles viri Cunradus de Sluzzelberg, Albertus dictus Hummel, Marescalchus noster, Engel- hardus de Winsperch, Cunradus de Truhendingen, Andreas et Gotfridus de Prunekk, et quamplures alii fidedigni. Data Laterani, Septimo die Mensis Fe- bruarii, Anno domini Millesimo Trecentesimo Yicesimo Octauo, regni nostri Anno Quartodecimo, Imperii vero Primo. (Original im -RMgl. Inirisrljtit fitirljsnrrljiue. Die Kaiserl. Goldene Bulle hängt an grün -rotli - gelber Seidenschnur. *) Siehe Nr. CCXLVI. DCXXIX. Inistr Mmig betätigt, unter (©nitrener lullt, ticn Üllitrtiniädjtn ICeöiibrief über tum lurggraftjjum lörnbtrg. 8. Februar 1328. Lvdowicus dei gracia Romanorum Imperator Semper augustus, Spectabiii viro Friderico de Nurenberg Burgrauio, Secretcirio suo et Imperii fideli dilecto, graciam suam et omne bonum. Sincere tue deuocionis fides, quam more proge- nitorum tuorum Sacro geris imperio, per experienciam operis sepius approbata, necnon grata et fruetuosa tue strenuitatis obsequia, que nobis per actus bellicos, sana consilia et alia tue virtutis opera a retroactis impendisti temporibus, fauo- rabiliter nos indueunt, vt votiuis tuis non inmerito peticionibus annuamus. Sane oblata nobis tua peticio continebat, Quatenus quasdam literas, quas tibi per in- clite recordacionis olym Albertum Romanorum Regem, predecessorem nostrum, datas et traditas proponebas, Quarum tenor per omnia sequitur in hec verba : -, *) de specialis dono gracie, Imperiali auetoritate tibi dignaremur approbare, Ratilicare et nostris literis confirmare. Yolentes igitur, ob tue probitatis et lidei merita, annuere votis tuis, prefatas litteras in toto tenore et forma suis, sicut rite concesse, tra- dite et obtente sunt, tibi et heredibus tuis approbamus, Ratificamus et de spe- ciali gracia conlirmamus, Et in Testimonium nostra bulla aurea communimus. Nulli ergo omnino hominum liceat, hanc nostre approbacionis, Ratificacionis et confirmacionis paginam infringere, vel ei ausu aliquo temerario contraire; Si quis vero hoc attemptare presumpserit, indignacionem nostram se noueritin- cursurum. Et in pleniorem roboris lirmitatem, signum nostrum Imperiale pre- sentibus apponi feeimus, cum testibus subnotatis, Qui sunt videlicet: Rudolfus 411 dux Bauarie, princeps ac patruus lioster karissimus, Heinricus dux Brunswicen- sis, Ludwieus dux de Tecke, Ylricus lantgrauius alsacie, Meinhardus de Orten- burch, Hermanus de Castel, Otto de Orlamunde et Johannes de Claromonte, Comites; necnon nobiles viri Chunradus de Sluzzelberg, Albertus dictus Hummel, Marschalkus noster, Engelhardus de Winsperg, Chunradus de Truhendingen, andreas et Gotfridus de Bruneck et quam plures alii Ilde digni. Datum Latarani, VIII. die mensis februarii, Anno domini M° Trecentesimo vigesimo octauo. Inkunftäteij] btä Jänrjjgrnftliniiis lümbttg. Vgl. Abhandl. der Churbair. Akad. (1772) Bd. V. S. 21 IT. *) Hier ist der Albertinischc Lehnbrief über das Burggrafthum, d. d. Strassburg 15. Mai 1300 (Nr. CCCCXXXV.) vollständig inserirt. DCXXX. 8. Februar 1328. Ludovicus Romanorum Imperator primogenito suo, Ludovico marchioni Brandenburgensi, eiusque successoribus in feudum confert omnes terras Polonie Imperio subtractas, cum jure recuperandi et Marchie Brandenburgensi incorpo- randi, presentibus : Rudolpho duce Bauarie, heinrico duce Brunswicensi, Ludovico duce de Tecke, vlrico Lantgrauio altsacie, friderico Burggrauio de 'Nurimberg,, Meinhardo Comite de Ortenburg, Ottone de Orlamunde, hermanno de Castel, Johanne de claromonte et Johannefilio Burggrauii supradicti, eomitibus, necnon nohilibus viris C. de Sluzzilburg etc. Datum et actum Rome, in Imperiali palatio Lateranensi, VIII. die mensis februarii, anno incarnationis dominice MCCCXXVIII., Indictione XI., Regni anno XIV., Imperii vero primo. Riedel Cod. dipl. Brandenburg. B. II. p. 44 sq. DCXXXI. laim Mutig bestätigt km itirggraftn Jntkidj nnn lärnkrg Mb Bersidjentng megcn seiner Beieljspfaubsiljaften. 9. Februar 1328. Wir Ludewig von gots gnaden Römischer Chayser, ze allen ziten merer des Reychs, Tun chunt vnd veriehen olfenlich an disem brief, Daz wir durch bete vnd begir willen des Edeln mannes, Frideriches Burchgrauen zv Nuren- berch, vnsers lieben haimlicliers, vnd durch bezzer sicherhait vnd bestetigunge, 412 vnsern Chuniclichen brief, den wir im vnd sinen Erben vormals geben habn, versigelten mit vnserem Chuniclichein Insigel, beweren vnd bestetigen mit warer gewizzen, der her noch von worte ze worte also gesehriben stet. *) Vnd zv vrkunde der vorgeschribenne bewerunge vnd bestetigunge, geben wir dem vorgnanten Burchgrauen vnd sinen Erben disen brief, versigelten mit vnserm Chayserlichem Insigel, daz dar an hanget, Der geben ist ze Rom, an Dinstage vor Sand Valentins tag, do man zalt von Cristes gepurt Dreutzehen Hundert Jar, dar nach in dem aht vnd zwaintzigistem Jare, in dem viertzehendem Jare vnsers Reychs vnd in dem Ersten vnsers Chaysertumes. (Original im liänigl. lairiadjEii jKcidjsntdjioc, etwas schadhaft. Vgl. Abhandl. der Churbair. Akad. (1772) Bd. V. S. 27 ff. *) Den hier inserirten Versicherungsbrief König Ludwig's d. d. München den 8. Septbr. 1325 s. unter Nr. DC1I. DCXXXIl. 10. Februar 1328. Kaiser Ludwig bestätigt dem Edeln manne Friderich Burggrauen zu Nürem- berg, seinem lieben Heimlichen, die ihm vormals zu Nürnberg, am Montag in der Pfingstwochen (12. Mai) 1326 ertheilte Versicherung,*) wegen der durch ihn eingelösten Reichsleute zu Offenhausen. Geben ze Rom, an der Mitwochen vor sand valenteins tag, do man zalt von Cristes gepürt Dreuzehenhundert Jar, dar nach in dem Aht vnd zweinzigistem Jar. Stndi bem SLnftnttftabndjE bts Jünrggroftijttms iliirubrrg. l)ic Kaiserliche Bestätigung ist genau in derselben Weise formulirt, wie bei Nr. DCXXXI. *) Den hier wörtlich inserirten Königl. Versicherungsbrief s. unter Nr. DCXI. DCXXXIII. 10. Februar 1328. Kaiser Ludwig bestätigt dem Edeln manne Friderich Burchgrauen ze Nürem- berg, seinem lieben Heimlichen, die ihm ze Waldekke dez fritags nach dem Obersten tage (12. Jan.) 1319 ertheilte Reichsbelehnung *) über die Burg ze Cholbenberg und den Markt ze Leutershusen, die bisher dem Herzogthum Beyern angehörten. Geben ze Rome, an der Mitwochen vor sand Valenteins tag, 1328. ITnrlj btm änkuttftsliudje bts Sirggraftjiüina lliimbtrg. Die Kaiserliche Bestätigung« -Formel ist vollkommen gleichlautend mit der bei Nr. DCXXXI. *) Den hier wörtlich inserirten Königl. Lehnbrief s. unter Nr. DXXXVI. 413 DCXXXIV. 10. Februar 1328. Kaiser Ludwig erneuert dem Edeln manne Friderich Burchgrauen ze Nu- remberch, seinem lieben Ilaymlichen, die ihm ze Waldekke dez Fritags nach dem Obersten tag (12. Januar) 1319 ertheilte Versicherung,*) daz sein Bruder Herzog Rudolf in Desselben Reiehsbelehnung mit der Burg ze Cholbenberg und dem Markt ze Leutershusen willigen solle. Geben ze Rome, an der Mitwochen vor sand Valenteins tag, 1328. Jlatjj bem SLnknnftsbnrjje örs Inrggrnftljmna Itnrnberg. l)io Kaiserliche Bestätigungs-Formel ist vollkommen gleichlautend mit der bei Nr. DCXXX1. *) Den hier wörtlich inserirten Königl. Versicherungsbrief s. unter Nr. DXXXV11. DCXXXV. 11. Februar 1328. Kaiser Ludwig bestätigt dem Edeln manne Fridericli Burchgrauen von Nu- renberg, seinem lieben Iiaimlichen, die ihm am Eritage nach Bartholomei tag (30. August) 1323 zu Nürnberg ertheilte Belehnung*) mit allem dem Ertzt, daz er vf sinen guten vnd in sinem gepiet vinden mag. Geben ze Rom, an Donrstage vor Sand Valentins tag, 1328. ©riginnl im Königl. Knirisdjrn Slririjanrrjjiuc. Vgl. Abhandl. der Cliurbair. Akad. (1772) Bd. V. S. 80 und die Goldene Bulle unter Nr. DCXL1I. *) Der unter Nr. DLXX1V. mitgctheilte Königl. Lehnbrief über das Bergregal ist hier wörtlich inserirt und unter denselben Formalien, wie bei den vorhergehenden Urkunden, bestätigt. DCXXXVI. 12. Februar 1328. Kaiser Ludwig bestätigt dem Edelen manne Friderichen Burchgrauen ze Nurenberg den ihm zu Frankfurt an dem Sunntage Reminiscere (11. März) 1324 ausgestellten Lehnbrief *) über des Revchs recht an dem Ertzwerch, an Golde, Silber und Chupffer, zu dem Flassenberg. Geben ze Borne, an Eritage vor Sand Valentinstag, 1328. (Original im Königl. Kniristjjra Kcidjsarrjiiat. in äusserst schadhaftem Zustande. Vgl. den Longol'sclien Abdruck in den Abhandl. der Cliurbair. Akad. Bd. V. S. 81 IT. *) Der hier inserirte, und unter gleichen Formalien wie die vorhergehenden Urkunden bestätigte, Königliche Lehnbrief über die Plassenburgcr Bergwerke ist unter Nr. DLXXX. mitgetheilt worden. 414 BE2KäÄ " JMI ' dcxxxvii. 12. Februar 1)328. Ludowicus Romanorum Imperator spectabili viro Friderico Burchgrauio de Nurenberch confirmat investituram de oppido Regentzhof, a se Monaci V. Cal. Octobris (27. Sept.) 1323 eidem, tamquam Sacri Imperii salvatori, concessam.*) Actum et datum Rome, die XII. mensis Februarii, Anno MCCCXXVIII. Original im iliiinigl. loiristjjcu jRcirijanrdiiue. Die obere Hälfte dieses, zu Spiess' Zeiten noch völlig- unversehrten, Documents ist sehr schadhaft. Vgl. den Abdruck in Abhandl. der Churbair. Akad. (1765) Bd. III. S. 181 ff. und die Goldene Bulle unter Nr. DCXLIII. ) Der unter Nr. DLXXV. mitgetheilte Königliche Lehnbrief über Hof ist hier wörtlich inserirt und in gleicher Form, wie bei Nr. UCXXIX., bestätigt. dcxxxv1ii. 12. Februar 1328. Ludovicus Romanorum Imperator primogenitum suum Ludovicum denuo de prineipatu marehic brandenburgensis et archicameratu investit, presentibus testibus : rudolpho duce bauarie, heinrico Brunswicensi et Ludowico de Tecke dueibus, vlrico Lantgrauio altsacie, friederico Burggrauio in Nuremberg, Mein- hardo de Ortinburg, Ottone de Orlamunde, hermanno de Castel, Chunrado de Thrahundingen (sie!) et Johanne fiüo Burggrauii supradicti, Comitibus; neenon nobilibus viris Chunrado de Sluzzilberg etc. Datum et actum Rome apud sanetum Petrum, duodeciino die mensis februarii, anno dominice incarnationis MCCCXXVIII., indictione vndeeima, regni anno Quarto deeimo, Imperii vero primo. Biedel Cod. dipl. Brandenburg. B. II. p. 45 sqq. dcxxxix. 14. Februar 1328. Heinrich von Eschenbach und Frawe Margareth seine elich wirtin, Cvnrat gotdank und Frawe Elsebeth seine eliche wirtin, haben dem Comtewr ze Nvren- berg verkauft zwei Hofstete ze Eschenbach, die sie ze lehne haben von irme genedegen Herren dem Burkgrauen, vnd geloben im die selben ze tragen in getrewer haut, und wanne der Comtewr oder die bruder daz begern, wollen sie die hofstete aufgeben irme Herren dem burgrauen, in ze eygein ze machen. Geben da man zalt von Crists purte 1328 iar, an sand Valentins tage. (Original im lünigl. Boirtadjtu Äcidjsardjiuc. 415 ;■ ( I r_ DCXL. 15. Februar 1328. Ludovicus Romanorum imperator Lucam civitatem ducatus dignitate con- decorat, atque Castruccium de Antelminellis ducem constituit. Testes : Rudolphus dux Bavariae, Lvdovicus dux de Teeli, Fridericus de Nuremberg, Meinliardus comes de Horteinburg etc. Datum Rornae. XV. mens. Februarii, Indictione XI., anno MCCCXXVIII. Freher S. R. Germ. I. Append. p. 31 sqq. DCXLI. 18. Februar 1328. Ludowicus Romanorum Imperator primogenito suo, Ludowico marchioni Brandenburgensi, confirmat privilegia olim marcbionibus brandenburgensibus a Romanorum Regibus et Imperatoribus concessa, accedente testimonio : ducis Bauarie Rudolphi, heinrici ducis Brunswicensis, Ludowici ducis de Teck, vlrici lantgrauii altsacie, Me inb ardi Comitis de Ortimburg, friderici burggrauii de Nu- remberg, Ottonis de Orlamunde Comitis, Alberti dicti bummel de Lichtinberg, marschalki, Cbunradi de Tliruhundingin Comitis, C. de Sluzzilburg etc. Datum et actum Rome apud S. petrum, XVIII. mensis februarii, XI. indictione, anno domini MCCCXXVIII., Regni anno XIV., Imperii vero primo. Riedel Cod. dipl. Brandenburg. B. II. p. 47 sq. DCXLE. liii stv ICnbmiq 5 (IMto lullt über hs ^tirggrnflidjc ltrg~ltgal. 18. Februar 1328. Lvdowicus dei gracia Romanorum Imperator Semper Augustus, Spectabiii viro Friderico Burggrauio de Nuremberch, suo et imperii fideli dilecto Secretario, graciam suam et omne bonum. Grata tua et hone memorie qugndam Friderici Burggrauii de Nuremberg, patris tui, que a retroactis temporibus sacro inde- sinenter et fideliter exhibuistis imperio, Et tu ipse nobis et ipsi imperio exhibere non desinis tota die, meruerunt seruicia, quod ad tuos ampliandos honores et augenda tibi bona beniuolenti et liberali animo non immerito intendere de- beamus. Hinc est, quod premissorum consideracione, et ob sinceritatis tue, fidei seruate constanter imperio, respectum, a qua nullo casu vel causa, seu ali- quatenus excidisti, Yolentes ad ampliorem premissorum affectum et effectum gratis nostris munificenciis te vocare, Omnes mineras auri, argenti, cupri et ferri, necnon cuiuslibet alterius maneriei (sie!) et generis metalli, quod in terris tuis vbicumque, aurifodinis, argentifodinis, vel modis aliis, subterraneis, aqua- ticis, petrosis, uel cauernosis locis, Quacumque arte, studio vel labore contige- rit reperiri, sicut alias nostris Regalibus litteris tibi et tuis heredibus ex te legit- time descendentibus in feodum eoncessimus, *) et nostris imperialibus postea litteris sub Sigillo cereo confirmauimus, **) sie et nunc omnia supradicta vobis in feodum perpetuum concedimus, et de ipsis exnunc, prout extunc, vos infeo- damus et presentibus inuestimus de plenitudine imperatorie maiestatis, Eeiam si minere ipse iam forent in sui existencia et in actu : Ita, quod omnem mineram huiusinodi libere et solute absque omni prestacione, nobis inde vel successori- bus nostris, seu quibuslibet officiatis aut aduöcatis nostris, qualibet facienda, a nobis et nostris successoribus tu et lieredes tui in rectum et lesrale feodum o iusti feodi tytulo debeatis possidere perpetuo pariter et teuere, vt eo feruen- ciores in nostris et ipsius imperii reddamini obsequiis, quo fruetum laboris et meritorum vestrorum ex nostra et successorum nostrorum ab imperio liberal i- tate confidencius exspectatis. Nulli ergo o mn ino hominum liceat, lianc nostre concessionis, infeodacionis et investiture paginam infringere, vel hinc ausu temerario modo aliquo contraire; Si quis vero hoc attemptare presumpserit, grauem nostram indignacionem se nouerit ineursurum. In Cuius concessionis, infeodacionis et inuestiture testimonium pleniorem ac perpetuam roboris firmita- tem, presentes litteras conscribi et Bulla nostra anrea iussimus communiri et Signum nostrum imperiale presentibus apponi feeimus, cum testibus subnotatis, Qui sunt videlicet: Rudollus Dux Bauarie, Princeps et patruus noster karis- simus, Heinricus dux de Brunswig, Ludewicus dux de Tecke, Vlricus Lant- grauius de Alsatia, Meynkardus de Ortenburch, Hermannus de Kastel, Otto de Orlamunde et Johannes de Claromonte, comites; Et nobiles viri Chunradus de Sluzzelberch, Albertus dictus Hummel de Lyechtenberch, Marschalkus noster, Engelhardus deWinsperch, Chunradus de Thruhendingen, Andreas et Gotfridus de Brunecke et quam plures alii fide digni. Actum et datum Rome, XVI1T. die mensis februarii, Anno domini Millesimo Trecentesimo Vicesimo octauo, Regni nostri anno Quarto deeimo, Imperii vero primo. (Original im löitigl. Sairisdjcn Hcidjaardjinr. Die Kaiserliche Goldene Bulle hängt an grün - rotli - gelber Seidenschnur. Vgl. Abhandl. d. Cliurbair. Akad. (1772) Bd. V. S. 35 ff. *) S. Nr. DLXXIV. ") S. Nr. DCXXXV. 53 Bd. II. 417 DCXLin. limtx Irtinnig bestätigt, unter (inlbcncr lulle, bem Sieger in ber iiniiigssrljlneljt ben lesit| ber dtabt I|nf. 18. Februar 1328. Lvdowicus clei gracia Romanorum Imperator semper augustus, Spectabiii viro Friderico Burggrauio de Nurenberg, Secretario suo et Imperii fideli dilecto, graciam suam et omne bonum. Licet multis modis nobis et aliis Romanorum Imperatoribus et Regibus tuis obsequiis gratus fueris, quorum non indigne pre- mium meruisti, speciaiiter tarnen propter actus tuos bellicos, quibus lateri nostro Jugiter astitisti, maxime, quod in die Dimicacionis et Belli, pro sacri Imperii ac nostris summis honoribus per nos liabiti cum Friderico duce austrie, miles strenuus, adiutor et victor illo die de multa tua Comitiua fuisti, Tibi debetur retribucio meriti specialis. Hinc est, quod premissorum consicleracione, et ob sinceritatis tue, lidei seruate constanter Imperio, respectum, a qua nullo casu vel causa aliquatenus excidisti, Volentes, ad ampliorem predictorum affectum et effectum, gratis nostris munificenciis te vocare, et aliqualem tibi premissorum facere recompensam, opidum dictum Regentshof, quod sacro pertinebat Imperio, cum Jurepatronatus Ecclesie ibidem, Judicio Eidem Opido spectante, et ceteris Jurisdictionibus, Juribus, honoribus, possessionibus, rebus et aliis pertineneiis vniuersis, quesitis seu inquirendis, aut quibuscunque nominibus censeantur, sicut alias nostris Regalibus litteris tibi et tuis heredibus ex te legittime descendentibus in feodum concessimus, *) et nostris Imperialibus postea litteris sub sygillo nostro Cereo confirmauimus, **) sie et nunc dictum Opidum, cum Omnibus, yt premittitur, ad ipsum spectantibus, vobis in feodum perpetuum concedimus, Et de ipsis exnunc, prout extunc, vos infeoclamus et presentibus inuestimus, de plenitudine Imperatorie potestatis, Yolentes vt in antea Tu et heredes tui dictum Opidum, cum sibi spectantibus, libere et solute et absque prestacione nobis inde, vel successoribus nostris, seu quibuslibet aduocatis aut Officiatis nostris, qualibet facienda, in rectum et legale feodum debeatis a nobis et nostris successoribus iusti feodi tytulo possidere perpetuo, pariter et tenere, vt pro huiusmodi ad nostra et Ipsius Imperii seruicia vos recordatis in antea promp- tiores. Nulli ergo omnino liominum liceat, hanc nostre concessionis, infeoda- cionis et inuestiture paginam infringere, vel ei ausu aliquo temerario contraire; Si quis vero hoc attemptare presumpserit, grauem nostram indignacionem se nouerit ineursurum. In cuius concessionis, infeodacionis et inuestiture testimo- 418 nium ac. pleniorem et perpetuam roboris firmitatem, presentes litteras conscribi et Bulla nostra aurea Jussimus communiri, ae Signum nostrum Imperiale pre- sentibus apponi feeimus, cum testibus subnotatis, Qui sunt videlicet: Rudolfus dux Bawarie, Princeps et Patruus noster karissimus, Heinricus Dux de Brunswig, Ludowicus Bux de Tekke, Viribus Lantgrauius de alsacia, Meinhardus de Ortenburg, Hermannus de Castel, Otto de Orlamunde, Johannes de Clara- monte, Comites; nee non Nobiles viri Chunradus de Sluzzelberg, Albertus dictus Humel, Marschalcus noster, Engelhardus de winsperg, Chunradus de Truhendingen, Andreas et Gottfridus de Brunekk et quam plures alii fide digni. Actum et Datum Rome, die XVIII. mensis februarii, Anno flomini Millesimo Trecentesimo Vigesimo octauo, Regni nostri anno Quarto decirno, Imperii vero Primo. dfopic unn Juttas, nach dem ehemals im Plassenburger Archive befindlich gewesenen Original. Vgl. den Abdruck von Longol in den Abhandlungen der Churbair. Akademie (1765) Bd. III. S. 183 ff. *) S. Nr. DI..XXV. ") S. Nr. DCXXXV11. ÜCXLIV. torra! - pricikgiEn - Cnnfirmatimi laistr laiiitiiig's für Burggraf iritkidj IV. nun lürnbrrg. 21. Februar 1328. Lvdowicus dei gracia Romanorum Imperator semper augustus, Spectabiii viro Friderico Burgrauio de Nurenberg, Secretario suo et Imperii fideli dilecto, graciam suam et omne bonum. Sincere tue deuocionis tides, quam more boni patris tui et aliorum progenitorum tuorum Sacro geris Imperio, per experienciam operis sepius approbata, necnon grata et fructuosa tue Strenuitatis obsequia, que nobis per actus bellicos, sana consilia et alia tue virtutis opera a retroactis impendisti temporibus, fauorabiliter nos inducunt, vt votiuis tuis non inmerito peticionibus annuamus. Sane oblata tua nobis peticio continebat, Quatenus quasdam literas, quas hone memorie quondam Friderico Burgrauio de Nurenberg, patri tuo, et alii tuis progenitoribus ac tibi, per Inclite recordacionis olym Romanorum Imperatores et Reges, predecessores nostros, et nos datas et traditas proponebas, de specialis dono gracie Imperiali auctoritate tibi dignaremur approbare, ratificare et nostris Imperialibus literis confirmare. Volentes igi'tur, ob tue probitatis et fidei merita, annuere votis tuis, predictas literas in toto r.3- 419 tenore, stilo et forma suis, sieut rite cum omni Jure et modo et sub quibuscun- que Sigillis vel Bullis nostris, seu predecessorum nostrorum concesse, tradite et obtente sunt, Tibi et lieredibus tuis approbamus, ratificamus et de speciali gracia confirmamus. Nulli ergo omnino hominum liceat, hanc nostre approba- cionis, ratificacionis et confirmacionis paginam infringere, vel ei ausu aliquo temerario contraire; Si quis vero hoc attemptare presumpserit, grauem Indig- nacionem nostram se nouerit incursurum. In cuius approbacionis, ratificacionis et confirmacionis testimonium et pleniorem ac perpetuam roboris firmitatem, presentes literas conscribi et bulla nostra aurea iussimus communiri, ac signum nostriun Imperiale presentibus apponi fecimus, cum testibus subnotatis, Qui sunt videbcet: Rudolfus dux Bauarie, princeps et patruus noster karissimus, Ileinricus dux de Brunswig, Ludowieus dux de Tecke, Ylricus Lantgrauius de alsacia, Meinhardus de Ortenburg, Hermannus de Castel, Otto de Orlamunde et Johannes de Claromonte, comites; necnon nobiles uiri Cbunradus de Sluzzel- berg, Albertus dictus IJumel, Marschalkus noster, Engelhardus de Winsperg, Ch. de Truhending, Andreas et Gotfridus de Brunekk et quam plures alii fide digni. Actum et datum Rome, vicesimo primo die mensis Februarii, Anno domini Millesimo Trecentesimo vigesimo octauo, Regni nostri Anno Quarto decimo, Imperii vero primo. Inktmftätradj bca 33urggrnfttjnina itiirnbrrg. Vgl. Abhandl. der Gliurbairischen Akademie (1772) Bd. V. S. 42 ff. DCXLV. 27. März 1328. Ludovicus Romanorum imperator Friderico Marchioni Misnensi, genero suo, omnia privilegia sua aurea bulla confirmat. Testes : Rudolphus Dux Bavarie, IJenricus Dux Brunswicensis, Ludovicus dux de Tekk, Ulricus Lantgrauius Alsacie, Meinhardus comes de Ortemberg, Fredericus Bvrcgrauius de Nurenberg, Otto de Orlamunde, comes, Albertus dictus Ilumel de Liebtenberg, Conradus de Truhendingen, comes, Conradus de Sluzzelberg etc. Datum et actum Rome apud S. Petrum, vigesimo septimo die mensis Martii, Indictione XI., anno MCCCXXYIII. (Original im liintgl. J>nrjjaiadjcu iljanptatnntaairljiuE. 420 DCXLVI. ittrggrniin Sipes mill sidj mit Burggraf Jnekidi IV. nergleidp. 19. April L328. In nomine clomini amen. Nos Agnes relicta quondam domini Johannis bur- grauii in Nürnberg et Ylricus canonicus sancti Jacobi in Bambbere, protliono- tarius nobilis viri domini Friderici nunc burgrauii in Nürnberg, a nobilibus et strenuis viris Heinrico de Brugperg, Johanne de Vestenberg, Ottone de Auf- sez, Johanne de Iiohennekk, Friderico de Secchendorf, aduoeato in Baiernt, Horufo de Secchendorf, aduoeato in Kitzzinge, Rapotorie de Chülsheim, mili- tibus, etNoltone de Secchendorf, aduoeato in Kolbenperg, procurator specialis quoad infrascripta substitutus, Vniuersis presentes literas inspecturis faeimus manifestum, quod super negoeiis, litibus sine causis inter nos Agnetem et dominum Fridericum burgrauiuin predictos motis sev mouendis, super dote sev donatione propter nupeias et super omni iuri, quod nobis Agneti prefate com- petere possumus (sie!) sev interesse et expensis contra predictum dominum Fridericum burgrauium ac suos heredes, vtrimque concorditer compromisimus et compromittimus in hiis scriptis In nobilem virum dominum Ludwicum de Hohenlocb et fratrem Chvnonem comendatorem fratruum (sie!) thevt. domus in Marpurg, fratrem sacerdotem de Arburg, ordinis cystercien. monasterii in Hals- prunne et strenuum virum dominum Gvndramum pincernam de Swinsperg militem, tamquam in arbitros, arbitratores sev amicabiles compositores; Vo- lentes expresse et consencientes vt predicti arbitri sev arbitratores in opido Hamelburg conveniant feria secunda proxima post festum corporis Christi nunc venturum et decidant omnem questionem sev litem, quam nos Agnes predicta mouemus sev mouere possemus in futurum predicto domino Friderico Burgrauio super casibus, negoeiis et litibus predictis in amicicia sev in iure, aditientes, quod si predicti quatuor tertio in eodem sev alio proximo subsequenti, quem ad hoc sine dolo duxerint statuendum, predictas questiones non finiant sev decidant et in vnam sununam nequeant concordare, quod extunc iidem quatuor assumere potuerunt (sie!) et debebuntpro quinto vnum de duobus nobilibus dominis comi- tibus IJeinr. vel Emichonem de Nassawe fratribus, qui quintus inspectis pronun- ciationibus quatuor prefatorum, hanc eorum summas discordes hinc inde festum domini et conscienciam moderari (sie!) et sie possit et debebit predictas questiones omnes decidere in amicitia sev in iure infra certum terminum ad hoc duxerit statuendum. Volumus eciam, vt predicti arbitri omnes sev arbitratores pronunciare valeant stando vel sedendo diebus fieratis sev non fieratis, partibus presentibus 421 sev absentibus, dummodo vocatis. Adiciraus insuper, quod si predicti quatuor arbitri sev arbitratores in vnam conuenient summain, quod nos Agnes et Vlricus, procuratorio nomine domini mei supradicti, eorum sev quinti, quem ad hoc de dictis duobus nobilibus duxerint eligendum, pronunciationem seruare debemus et promittünus bonalide in hiis scriptis, sub pena centum marcarum argenti puri communis ponderis, parti seruanti arbitrium a parte non seruante soluendarum, quociens aliquamprecium (sie!) contra pronunciationem predictorum fecerit sev venerit de iure vel de facto, et quod nichilominus, dicta pena soluta sev non soluta, arbitrum seu pronunciatio premissorum in sua permaneat firmitate. Vo- lentes et consentientes, quod si et quociens vnus ex nobis inciderit in dictas penas, et in pene solutione fuerit negligens sev remissus infra mensem a die pene eommisse computandum, quod tune Ordinarius iudex ecclesiasticus inci- dentis in penam contra cum, monicione canonica premissa, executionis summas et alias penas canonicas poterit promulgare. Adiectum est eciam, quod si aliquis de premissis quatuor arbitris sev arbitratoribus interesse dictis decisio- nibus nolle non posse (sie!), quod illa pars, que eundem assumpserat, sine dolo loco eiusdem poterit alium et debeat subrogare. In quorum omnimn testimoninm atque robur nos Agnes predicta sigillum nostrum manis (sie!) et ego Vlricus procurator predictus sigillum consulum procuratorum ac negociorum gestorum et gubernatoruxn terre predicti domini Friderici burgrauii in Nurn. presentibus iiteris duximus apponenda. et nos consules predicti recognoscimus, sigillum nostrum, quo coniugiter vtimur ad omnia negocia domini burgrauii predicti domini nostri, presentibus appendisse. Datum anno domini MCCCXXVIII., feria tercia post dominicam qua centatur misericordia domini. Original im Iturftirstl. JJessisdjen (®clj. L lrdjiur )ti Cassel. Vgl. Nr. DCLXI. DCXLVH. laisEr ICnömig ocrlfiljt tirm Burggrafen Jnkrirli IV. ks jirstörtE Jkjlnss ftiiuf, mit kr dklanlmiss, es aiirkr aufjuktiEii. '22. April 1328. Lvdowicvs Dei gracia Romanorum Imperator semper Augustus, vniuersis et singulis, ad quos presentes deuenerint, graciam suam et omne bonum. Quam magis intenta solicitudine et cura vigili tideles et subditi nostri fruetuosis obse- 422 quiis nostra respiciunt beneplacita intenduntque commodis, tanto maiori remu- nerationis beneficio eisdem obligamur et tenemur pro juribus ipsorum augendis et honoribus ampliandis. Sane cum nobilis vir Fridericvs Burggrauius de Nn- remberch, noster et imperii fidelis dilectus Secretarius, more progenitorum suo- rum, per actus bellicos, sana consilia aliaque virtutis opera nobis et diuis nostris predecessoribus, Romanorum Imperatoribus et Regibus, hactenus multiplieia impenderit obsequia fructuosa, et denuo continuis studiis non desinat incessan- ter, prout vera nos experientia certos fecit, eorundem intuitu et consideratione sibi suisque heredibus ab eo legitime descendentibus decernimus, intendimus et volumus de Imperatorie majestatis dementia gratiam facere specialem, Iocum, areain seu montem castri Stauf,') per inclite recordationis Dominum Heinricum Imperatorem, preclecessorem nostrum, dilapidatum, destructum et cleuastatum, cum omnibus iuribus et pertinentiis ad dictum montem pertinentibus, sibi suisque lieredibus predictis, iusti et veri feodi titulo possidendi perpetue, conferimus et contulimus presentium testimonio literarum, niliilominus sibi auctoritatem, facultatem liberam et plenam licentiam, in eodem loco Castrum faciendi, con- struendi et edificandi, ipsumque muris, fossatis, aut aliis quibuslibet munimentis, quibus alia castra seu munitiones muniri sunt solite, muniendi. Nulli ergo oin- nino hominum liceat, hanc nostre collationis paginam infringere, vel ei ausu temerario quomodolibet contraire; Siquis vero hoc attemptare presumpserit, indignationein nostram et grauem nostre majestatis olfensam se nouerit incur- surum. In cuius rei testimoninm, presentes conscribi et bulla nostra. aurea, cum imperiali signo et annotatione subscriptorum testium, iussimus communiri, vide- licet: Rvdolfi Ducis Bawarie, principis et patrui nostri karissimi, Heinrici Ducis Brunsuicensis, Ludowici Ducis de Tekke, Vlrici Lantgräuii Alsacie, Meinharcli Comitis de Ortenburch, Ottonis de Orlamuncle, Comitis , Chvnradi de Truhendingen, Comitis, Chvnradi de Sluzzelberg, Andree et Gotfridi de Brunecke. Datum et Actum liome apud S. Petrum, vicesimo secundo die Mensis Aprilis, indictione vndecima, anno Domini Millesimo Trecentesimo vicesimo octauo, Regni nostri anno quartodecimo, Imperii vero primo. Abhandlungen der Churbair. Akademie (1772) Bd. V. S. 48 IT. ') Stauf im Königlich Bairischen Landgericht Greding. 423 DCXLVm. Ms er Ikknig gestattet km Itirggrafen imn Iii Untgeridjt, Undjenmarkt imii nürnberger 22. April 1328. , (frünkadj j\\ befestigen, : dtakrcdjt ein)uset)en. Lvdowicus dei gratia Romanorum Imperator Semper Augustus, Singulis et vniuersis, ad quos presentes deuenerint, gratiam suam et omne bonum. Imperialis Requirit et exigit preeminentie eelsitudo, vt singulos et vniuersos, deuote nobis et fideliter famulantes, condignis debeamus premiorum largitio- nibus preuenire, vt, spe remunerationis, ceteri ad nostra et imperii obsequia confidentius et feruentius animentur. Notum igitur esse volumus vniuersis, tarn presentibus, quam posteris et futuris, Quod nos, aduertentes deuotionem et fide- litatem dilecti fidelis nostri Secretarii, friderici Burggrauii de Nuremberch, suis- que petitionibus annuentes, Eidem auetoritatem, facultatem et plenum posse damus et concedimus, dedimus et presentibus concessimus, Ciuitatem munitam in Grindelach ') Construendi, Edificandi et faciendi, Ipsamque muris, fossatis et ceteris munimentis quibuslibet, quibus muniri cetere sunt solite ciuitates, Im- pedimento nullo prorsus, aut contradictione aliqua obstante, firmiter muniendi; Ibidemque iudicium, cum ad id pertinentibus necessariis, habendi, Iudicem po- nendi, qui super vniuersis casibus et excessibus, sanguinem, corpus, mutilatio- nein membrorum, sine res attingentibus, iudicandi plenariam habeat facultatem; Ebdomodale forum in eadem Ciuitate, quocumque id attemptandum decreuerit die, proclamandi et nichilominus celebrancli: Yolentes siquidem, dictum Ciuitatem Grindelach, vti et gaudere omni iure, libertate, Emunitate etgracia, quibus nostra Ciuitas Nuremberch hactenus vsa est, et Exnunc denuo frui poterit et gaudere. In Cuius rei Testimonium euidens, presentes conscribi Sigilloque nostre maiestatis iussimus communiri. Datum Rome apud sanetum Petrum, vicesima secunda die mensis aprilis, Indictione vndeeima, Anno domini Mille- siino Trecentesimo Vicesimo Octauo, Regni nostri anno Quartodechno, Imperii vero Primo. (Original im Königl. lairiädjtn Jlrirjjanrrijtur. Vgl. Abhandlungen der Churbairischen Akademie (1772) Bd. V. S. 75 iF. *) Gründlach im Königl. Bairischen Landgericht Erlangen. DCXLIX. laiser litiimig gestattet beui Burggrafen nan lürnberg, lasentiarf j\\ befestigen, llatgeridjt, Badjenuiarbt iintr Nürnberger dtabtredjt einzusetzen. 22. April 1328. Lvdewicus dei gracia Romanorum Imperator Semper Augustus, Singulis et vniuersis, ad quos presentes peruenerint, graciam suam et omne bonum. Imperialis preeminencie requirit et exigit celsitudo, vt singulos et vniuersos, deuote nobis et fideliter famulantes, condignis premiorum debeamus remunera- cionum largicionibus preuenire, vt spe remuneracionis ceteri ad nostrum et Imperii vlteriora obsequia eo feruencius, et confidencius animentur. Notum igitur esse volumus tarn presentibus, quam futuris, Quod nos aduertentes deuocionem et lidelitatem dilecti nobis fidelis secretarii, Friderici Purcgrauii de Nvremöerch, suisque in hac parte peticionibus annuentes, Eidem auctoritatem, facultatem et plenum posse damus, concedimus, dedimus et coneessimus, Construendi, Edificandi et faciendi Ciuitatem munitam in Katzendorf, *) Ipsamque muris fos- satis et quibuslibet ceteris munimentis, quibus muniri cetere sunt solite Ciuitates, impedimento nullo, nec condicione aliqua prorsus obstante, firmiter muniendi; Ibidemque Judicium sanguinis, cum singulis suis ad id spectantibus necessariis, habendi, Jndicemque ponendi, qui super vniuersis casibus et excessibus, saltem ad seculare Judicium respectum habentibus, Corpus, mutilacionem membrorum, bona, siue Res attingentibus, Judicandi plenariam habeat facultatem; Ebdomo- dale forum in eadern Ciuitate, quocumque die id attcmptandum et visitandum decreuerit, proclamandi et nichilominus celebrandi: Volentes siquidem, dictam Ciuitatem Katzendorf \ ti, frui et gaudere omni iure, libertate, Emunitate et gracia, quibus Ciuitas Nvremberch exnunc vtitur, hactenusque gauisa et vsa est, aut vti, frui, vel gaudere poterit infuturum. In Cuius rei Testimonium, presentes conscribi Maiestatisque nostre Sigillo iussimus commnniri. Datum Rorne apud Sanctum Petrum, vicesima secunda die mensis Aprilis, Indictione vndecima, Anno domini Millcsimo Trecentesimo Vicesimo Octauo, Regni nostri anno Quartodecimo, Imperii vero Primo. (Original im länigl. Jkirisdjcit Itidiaarriimr. Vgl. Abhandlungen der Cliurbairisclien Akademie (1772) Bd. V. S. 67 ff. ") Iiasencloif im Königl. Bairischen Landgericht Hollfeld. 54 Bd. II. 425 DCL. laiser Imkmig grstattEt km Burggrafen nnn liirnkrg, Markt -lergel }\\ kfrstigni, llntgEriiijt, Bad) eh markt unk liirnkrgcr Ifaktrcdit riipsEtjcn. 22. April 1328. Lvdowicus dei gratia Romanoruin Imperator Semper augustus, Yniuersis et Singulis, quibus presentes exliibite fuerint, graciam suam et omne bonum. Imperialis preeminencie Requirit sublimitas et exigit celsitudo, vt vniuersos et Singulos nobis deuote, constanter et lideliter famulantes eondignis debeamus premiorum remuneracionibus preuenire. Notum igitur esse volumus tarn presen- tibus, quam futuris, Quodnos, aduertentes dcuocionem, constanciam et tideli- tatem dilecti fidelis nostri Secretarii, Friderici Burggrauii de Nuremberch, suisque in hae parte, de imperatorie maiestatis clemencia, peticionibus annuentes, Eidem auctoritatem, facultatem et plenum posse damus, concedimus, dedimus et con- cessimus, Construendi, Edifrcandi et faciendi Ciuitatem munitam in Berget,*) Ipsamque muris fossatis et ceteris munimentis quibuslibet, quibus muniri cetere sunt solite ciuitates, Inpedimento nullo, aut contradiccione aliqua prorsus ob- stante, firmiter muniendi; Ibidemque iudicium sanguinis, cum singulis suis ad id respectum habentibus necessariis, habendi et tenendi, Judicemque ponendi, Qui sui vice et nomine super vniuersis casibus et excessibus singulis, ad seculare saltem iudicium pertinentibus, Corpus, mutilacionem membrorum, Res, siue bona attingentibus, iudicandi plenariam habeat facultatem; Ebdomodale forum in eadem Ciuitate Bergel, Quocumque die id attemptandum et visitandum de- creuerit, proclamandi et nichilominus celebrandi: Volentes siquidem, nomina- tam Ciuitatem Bergel vti, frui et gaudere omni iure, libertate, Einunitate et gracia, Quibus Ciuitas Nurenbergensis exnunc vtitur, hactenusque gauisa est, et vti poterit in futurum. In Cuius Rei Testimonium, presentes conscribi maiestatisque nostre Sigillo iussimus conmuniri. Datum Borne, apud santum Petrum, Yicesima Secunda die mensis aprilis, Indiccione vndecima, anno domini Millesimo Trecentesimo vicesimo Octauo, Regni nostri anno Quarto- decimo, Imperii vero Primo. (Original im IKünigl. Snitisdjcn Icirijsardjiut. Vgl. Abhandlungen der Churbairischen Akademie (1772) Bd. V. S. 64 IT. *) Markt-Bergel im König!. Bairisclien Landgericht Windsheim. 426 DCLI. laiser Mmig gestattet km Burggrafen tion liiruticrg, Hussen j\\ tiefestigen, llntgeridjt, Stodpniorkt iiiili nürnberger Jtubtredjt ciipsetp. 22. April 1328. Lvdowicus clei gracia Romanoruin Imperator semper Augustus, Singulis et vniuersis, quibus presentes exhibite fuerint, graciam suam et omne bonum. Imperialis preeminencie Requirit et exigit celsitudo, vt singulos et vniuersos deuote nobis et fideliter famulantes condignis debeamus premiorum remunera- cionibus preuenire, vt spe remuneracionis ceteri ad nostra et imperii obsequia eo eonfidencius et feruencius animentur. Notmn igitur esse uolumus tarn pre- sentibus, quam futuris, Quod nos aduertcntes deuocionem et fidelitatem dilecti fidelis nostri Secretarii, Friderlci Burggrauii de Nurenberch, suisque peticionibus annuentes, Eidem auctoritatem, faeultatem et pleniun posse damus, concedimus, dedimus et presentibus concessimus, Construendi, Edificandi et faciendi Ciui- tatem munitam in Musschen,*) Ipsamque muris fossatis et ceteris munimentis qui- buslibet, quibus muniri cetere sunt solite ciuitates, Inpedimcnto nullo prorsus, aut contradiccione aliqua obstante, lirmiter muniendi; Ibidemque iudicium sanguinis, cum singulis suis ad id spectantibus necessariis, habendi, Judicemque ponendi, Qui super vniuersis casibus et excessibus, saltem ad seculare iudicium respectum habentibus, corpus, mutilationem membrorum, bona, siue res attin- gentibus, iudicandi plenariam habeat faeultatem; Ebdomadale forum in eadem Ciuitate, quocumque die id attemptandum et visitandum decrcuerit, proclamandi et nicliilominus celebrandi: Volentes siquidem, dictam Ciuitatein Musschen vti, frui et gaudere omni iure, übertäte, Emunitate et gracia, quibus Civitas Nurem- bergensis hactenus vsa est et exnunc denuo frui poterit et gaudere. In Cuius rei Testimonium, presentes conseribi maiestatisque nostre Sigillo iussimus com- nuuiiri. Datum Rome apud sanetum Petrum, viöesima secunda die mensis aprilis, vndeeima indiccione, anno domini Millesimo Trecentesimo Vicesimo Octauo, Regni nostri anno Quartodechno, Imperii vero Primo. (Original im Sättigt jßairistjini jRririjsarrjjiuc. Vgl. Abhandlungen der Cliurbairischen Akademie (1772) Bd. V. S. G2 ff. *) Müssen im Königl. Bairisclien Landgericht Münchberg. 427 DCLII. laistr litktiig gestattet km Burggrafen tum liitnkrg, ItossBtoll m befestigen, llntgcridjt, Hodpuiarkt nntt liirnktgtr #fakmi]t ciitjiisBtgii. 22. April 1328. Lvdowicus dei gracia Romanomm Imperator Semper augustus, Vniuersis et Singulis, ad quos presentes devenerint, gratiam suam et omne bonum. Imperialis preeminentie sublimitas requirit et exigit celsitudo, vt vniuersos et sin- gulos, deuote nobis, constanter et fideliter famulantes, condignis debeamus premiorum remunerationibus preuenire, vt, spe remunerationis, ceteri ad nostra et imperii prompta obsequia eo confidentius et feruencius animentur. Notum igitur esse volumus tarn presentibus, quam futuris, Quod nos ex benignitate Imperatoria, aduertentes deuotionem, constantiam et fidelitatem dilecti fidelis nostri Secretarii, Friderici Burggrauii de Nurenberch, in hac parte petitionibus annuentes suis, Eidem auetoritatem, facultatem et plenum posse damus, conce- dimus, dedünus et presentibus concessimus, Construendi, Edificandi et faciendi Ciuitatem munitam in Rostal, *) Ipsamque muris fossatis et ceteris munimentis quibuslibet, quibus muniri cetere sunt solite ciuitates, Inpedimento mdlo, aut contradictione aliqua prorsus obstante, firmiter muniendi: Ibidemque iudicium, cum singulis ad id pertinentibus necessariis, habendi et perpetue tenendi, Judi- eemque ponendi, Qui super singulis et vniuersis casibus et excessibus, predicti Friderici Burggrauii vice et nomine, nostra imperiali subfultus auetoritate, Re- spectum saltem ad seculare iudicium habentibus, Corpus, mutilationem mem- brorum, bona, siue res attingentibus, iudicandi plenariam habeat facultatem; Ebdomodale forum in eadem Ciuitate, quocunque die id attemptandum, visitan- dum et querendum decreuerit, proclamandi et nichilominus celebrandi: volentes siquidem, dictam ciuitatem Rosstal vti, frui et libere gaudere omni iure, libertate, Emunitate et gracia, Quibus Ciuitas Nurembergensis hactenus vsa est et exnunc frui poterit in futurum. In Cuius rei Testimonium, presentes conscribi maiestatis- que nostre Sigillo iussimus communiri. Datum Rome apud sanetum Petrum, vicesima secunda die mensis aprilis, Indiccione vndeeima, Anno domini Mille- simo Trecentesimo Yicesimo Octauo, Regni nostri anno Quartodecimo, Imperii vero Primo. (Original im IRönigl. lairiärijcn Itidjsatdjitic. Vgl. Abhandlungen der Churbnirischen Akademie (1772) Bd. V. S. 70 IT. **) Rossstall im Königl. Bairisclien Landgericht Cadolzburg. 428 DCLIII. IflisEr laiimiig gestattet beui Inrggrafen unn Miiruberg, Wnnsees p befestigen, llntgcrid]t, Etadjciiiiuirkt untr Mitratierger ituMrerljt ein^nset^en. 22. April 1328. Lvdowicus dei gracia Romanorum Imperator Semper Augustus, singulis et vniuersis, ad quos presentes deuenerint, graciam suam et omne bonum. Impe- rialis preeminencie requirit et exigit celsitudo, vt singulos et vniuersos deuote nobis et fideliter famulantes condignis premiorum debeamus remuneracionum largieionibus preuenire, vt spe remuneracionis ceteri ad nostra et imperii vlte- riora obsequia eo feruencius et confidencius animentur. Notum igitur esse vo- lumus tarn presentibus, quam futuris, Quod 110s, aduertentes deuocionem et fidclitatem dilecti nobis iidelis secretarii, friderici Burggrauii cle Nurenberch, suisque in hac parte peticionibus annuentes, Eidein auetoritatem, facultatem, et plenum posse damus, concedimus, dedimus et concessimus, Construendi, Edificandi et faciendi Ciuitatem munitam in Wunnsez, *) Ipsamque muris fossatis et quibuslibet eeteris munimentis, quibus muniri cetere sunt solite Ciuitates, In- pedimento nullo, nee contradiceione aliqua prorsus obstante, firmiter muniendi; Ibidemque iudicimn sanguinis, cum singulis suis ad id spectantibus necessariis, habendi, Judicemque ponendi, Qui super vniuersis casibus et excessibus, sattem ad seculare iudicium respectum habentibus, Corpus, mutilacionem mein- brorum, bona, siue Res attingentibus, iudicandi plenariam habeat facultatem; Ebdomodale forum in eadem Ciuitate, Quocumque die id attemptandum et visi- tandum decreuerit, proclamandi et nichilominus celebrandi: Yolentes siquidcin, dictain Ciuitatem Wunnsez vti, frui et gaudere omni iure, Eibertate, Emunitate et gracia, quibus Ciuitasl Nurenbergensis exnunc vtitur, hactenusque gauisa et vsa est, aut vti, frui, vel gaudere poterit in futurum. In Cuius rei Testimonium, presentes conscribi, Maiestatisque nostre Sigillo iussimus communiri. Datum Rome apud sanetum Petrum, Yicesima sccunda die mensis aprilis, Indic- eione vndeeima, anno domini Millesimo Tricentesimo Vicesimo octauo, Regni nostri Anno Quartodecimo, Imperii vero Primo. dkigituil im Kiinigl. Snirisdjca SReidjsnrdjtuc. Vgl. Abhandlungen der Churbairischen Akademie (1772) Bd. V. S. 58 ff. ") Wonsees im Königl. Bairischen Landgericht Hollfeld. 429 DCLIY Iniser I^nbmig gestattet km Burggrafen uaii lörnkrg, ünnsiekl j\\ befestigen ete. 22. April 1328. Lvdowicus dei gracia Romanorum Imperator Semper Augustus, Uniuersis et singulis, acl quos presentes deuenerint, gratiam suam et omne bonum. Imperialis preeminencie requirit sublimitas et exigit celsitudo, vt quoslibet deuote nobis, constanter et fideliter famulantes condignis debeamus remunerationum largitionibus preuenire, vt, spe eiusdem remunerationis, ceteri ad nostra et im- perii fruetuosa obsequia eo feruentius et confidentius animentur. Notum igitur esse volumus tarn presentibus, quam futuris, Quod nos aduertentes deuocionem. fidelitatem et constantem constantiam nostri lidelis dilecti Secretarii, Friderici Burggrauii de Nuremberch, suisque petitionibus in liac parte fauorabiliter an- nuentes, Eidem auetoritatem, facultatem et plenum posse damus, concedimus, dedimus et presentibus concessimus, Constrvendi, Edificandi et faciendi Ciui- tatem munitam in Wünsidel, Ipsamque muris fossatis et quibuslibet munimentis aliis. quibus muniri cetere eiuitates sunt solite, firmiter muniendi, Contradictio- nibus et impedimentis quibuslibet prorsus postpositis et remotis; Ebdomodale forum in ipsa, quoeumque die id attemptandum et visitandum per forenses de- creuerit, proclamandi et nichilominus cclebrandi; Judicem aut officialem ponendi, Qui super vniuersis et singulis casibus, enormitatibus et excessibus, corpus, mutilationem membrorum, bona, sine res attingentibus, imperiali subfultus auetoritate iudicandi, corrigendi et puniendi quemlibet, tarnen secundmn sui qualitatem, plenariam et liberam habeat facultatem, dummodo dicti casus, enor- mitates et excessus ad iudicium pertineant seculare : Volentes siquidem, dictam Ciuitatem Wünnsydel vti, frui etgaudere omni libertate, iure, comodo,Emunitate, et gratia, Quibus hactenus Ciuitas Egra vsa est,*) ad presens vtitur et vti poterit in futurum. Indulgemus etiam, si dicta ciuitas Wunsydel in aliqua defeccrit sententia, quotiens lioc acciderit, quod ad dictam Ciuitatem Egram, pro huius informacione et requisitione, securum habere possit aditum et recursum. In Cuius rei Testimonium, presentes conscribi maiestatisque nostre Sigillo iussimus communiri. Datum et actum Rome apud sanetum Petrum, Vices im a secunda die mensis aprilis, Indictione vndeeima, Anno domini Millesimo Trecentesimo Yicesimo Octauo, Regni nostri anno Quartodecimo, Imperii vero Primo. (ßrigiunl im lonigl. lairiadjEU Iritiisartjjiuc. A gl. Abliandl. d. Churbair. Akad. (1772) Bd. A r . S. 54 IT., und 71 ff. das von Kaiser Carl IV. unter'm 24. Marz 1355 ertlieilte (.'ollectivprivilegium über Wunsiedcl, Müssen, Markt-Bergcl, Kasendorf, Wonsees u. Rossstall (s. in Mon. Zoll. Bd. III.). *) Vgl. Nr. DCIX. DCLV. 23. April 1328. Ulreich Lantgraf von Leukenbereli versetzt dem Closter Waltsassen sein Erbe vnd Eigen zu Neubaus, zu Eschenbach vnd den Ernsthof um 370 pfvnt Haller, vf ein Widerlösung. Wer aber, daz got in der weil, e denn daz gut gelöset worden, vber in gepüt, so schol daz vorgenant gut mit allen rechten dem genanten Closter ewicleicli beleiben, im vnd seiner hausfrawen vnd aller seiner kinde vnd seiner altuodern zv aim ewigem gedeclitnüsse vnd zv aim Selgeret. Auch schullen nach seim tode seine liebe hausfrowe ver Anne vnd sein erben, noch her Chvnrad von Sluzzelberch sein Ohaiin, kainerlay vordrunge oder ansprach an dem gut haben. Vnd daz daz allez vnczebrochen beleih, hat er ge- peten di edeln vrowen ver Margreten Purcgrafin von Nuremberch, sein libevo Swiger, daz si ir insigel hat an disen prief lazen hengen. Darzv bestet Lantgraf Ulreich die vorgenante rede mit seim vnd mit seiner offtgenanten Hausfrawen rer Annen, vnd mit seins üben Öhaiin kern Chvnrad von Sluzzelberch insigel. Wer aber, daz hern Chvnrads insigel von Sluzzelberch an den prief nicht gehangen würde, wan er zv den selben czeyten in wehlischen landen pey dem kayzer was, daz schol dem offtgenanten Closter ze Waltsassen kain Schade sein. Dirr prief ist gegeben, do man czalt noch Cristes gepurt Dreutzehen hvndert Jar, im Achtemczwayzigstem Jar, an Seilt Jvrgen tag. (Original im König). Kairindjcn Kcidjsnrrliinr. Das an Ii äugende Secretsicgel der Landgräfin Anna (ältesten Tochter Burggraf Friedrichs IV. und Magaretlie's von Kürnthcn) stellt einen Frauenkopf dar, unter welchem, links geleimt, der Leuchtenbergisehe Wappenschild. DCLVI. :lgnc5, ncrmittuiEtc Itirggrüiiii doii lürnkrg, gtbnrnt Ifanbgrälin min Ipssen, srjjEnht km Ituhrljnriicii (Einkünfte ju lantrliudj. I. Mai 1328. Nos Agnes re/icta de Nürinbergh, germana quondam illustrissimi principis domiiii Ottonis, terre Ilassie lantgr. piissime recordationis, ad vniuersorum noticiam, qui presencium fuerint perceptores, cupimus peruenire, lucidius pro- fitentes, quod bona voluntate et animo libenti religiosis viris et honestis . .. coin- mendatori et fratribus, necnon ... magistro pytanciarum, qui est vel quicunque 431 pro tempore fuerit specialiter ordinis sanete Marie domus Teuth. apud Marpurgh, nomine sui offieii vnum maldruin siliginis mensure Marpurgensis annue pensio- nis, quod erga dominum Wigandum plebanum in Burbach sacerdotem, Hart- mannum, Cunradum, Ostirlindim, Petirssam et Hetdiwigim, eins fratres et sorores, ex eorum curia in 'Bürbach *) et ex omnibus bonis quibuscunque ad dictam pertinentibus, juste emptionis et proprietatis titulo conparauimus, donatione inter viuos irreuocabilique damus et dedimus in liiis scriptis libere et solute, recipiendi perpetuis temporibus et habendi omni iure, quod nobis hacte- nus conpetebat in pensione memorata; Hoc solum interposito, quod anniuer- sarium Mechildis dicte Langschenclen, famule nostre dilecte, cum diem clauserit extremum, domino permittente, singuhs annis debito tempore cum sollempnitate consueta per prefatum .... magistrum pitanciarum ratione dicte pensionis fide- liter peragetur, dantes .... commendatori et fratribus ac magistro pytanciarum, nomine sui offieii prescriptis, has literas sigillo nostro vna cum sigillo ciuitatis in Marpurgh nostris preeibus finniter roborandas in testimonium super eo. et nos Heinricus dictusSchenebein, magister ciuium, ceterique scabini eiusdem ciuitatis recognoscimus, nostrum sigillum ad preces prefate nobilis domine nostre domine Agnetis presentibus appendisse. Datum anno domini M° CCC° vicesimo octauo, Kai. May. (Driginnl im Surfiirstl. Jjrsaisdjrn (gcj). Srtjjiuc jn (Cassel. *) Bauerbach im Kurhessischen Amt Amöneburg. Vgl. Nr. ÜCXXII1. D GL VII. 15. Mai 1328. Ludovicus Romanorum imperator monasterium in Fürstenfeld in suam imperialem et duralem defensionem reeipit specialem, ac confirmat eidem omnia privilegia. Testes: Rudolphus dux Bavariae, Heinricus dux Brunswigensis, Ludovicus dux de Tech, Meinhärdus comes de Ortenburcli, Fridericus Burggravius de Nürenberg, Cunradus comes de Truhendingen, Hermannus comes de Castel, Cunradus de Slüzzelberg, Engelhardus de Weinsperg, Magister Ulricus proto- notarius ünperatoris. Datum Romae ad Sanctum Petrum, deeimo quinto die mensis Maji. v. Frevberg Reg. Boic. VI. p. 258. 432 DCLVIH. laisEr Waiig ußrlcitjt km Burggrafen JFriekidj IV. Einen iBeilier bei Märiiberg. 16. Mai 1328. Wir Ludewig von gots gnaden Römischer Chaeyser, zv allen ziten inerer des Reychs, Tun chunt allen den, Die disen brief ansehent oder horent lesen, Daz wir haben angesehen die genemen vnd nutzen dienst, die vns vnd dem Reyche Der Edel man Friderich Burggraue von Nurenberch, vnser lieber ge- trewer haimlicher, von langen ziten vntz lier getan hat vnd furbaz getün mag, vnd liabn im vnd sinen Erben, die elich von sinem libe chomen, vnser vnd des Reychs Reht an dem Wyaeyr, der da liayzet an dem Yispache, vnd vor dein Nurenberger forste vnd bi dem Galgenhoue gelegen ist, verlihen, vnd verlihen ez in von vnserem kayserlichem gewalte mit disem gegenwertigen brieue, also: daz si die selben reht in nemen, besitzen vnd niezen sullen geruweclich vnd an hindernusse, von vns vnd dem Reych ewiclich zv lehen. Vnd dar vber zv vrkunde vnd sicherre bestetigunge geben wir in disen brief, versigelten mit vnserem kayserlichen Insigel, daz dar an hanget. Der brief ist geben ze Rorne, an dem liebsten Montage nach dem aufartage, Da man zalt von Cristes gepurt Dreutzehen hundert Jar, dar nach in dem aht vnd zwayntzigstem Jare, in dem viertzehenden Jare vnsers Reychs, vnd in dem Ersten vnsers Kaysertumes. (Original im Eünigl. Inirisrljrn ilririjsnrrljktr. DCL1X. 26. Juli 1328. Literae, quibus Fridericus Burggravius de Nur einherg et Ludewicus de Rothehain, canonici ecclesiae Babenbergensis, discordiam inter sanctimoniales in Sluezzelawe et Heinricum de Sekkendorf de deeima in villa Seribach ortam decidunt. Datum et actum in Babenberg, in crastino beati Jacobi apostoli. v. Frevberg Reg. Boic. VI. p. 264. 55 Bd. II. 433 DCLX. laiser l'tiiimig iibcruicifit km Burggrafen hie Ixridjsütcnrr nun liirnberg. 19. October 1328. Wir Ludowig von gotes gnaden Römischer Chayser, ze allen ziten merer dez Reychs, Enbieten den weisen mannen, dem Rat vnd der gemain der Purger ze Nürenbereh, vnsern Lieben getrüwen, vnser huld vnd allez gut. Wir habn dem Edeln manne Fridrich Purchgrafen von Nürnberch, vnserm Lieben ge- triuwen haimlicher, verschaft vnd geben, vnd verschalen im mit disem brieue diu Zway Tusent phunt haller, die ir ze gewonlicher stiür vns schuldig seit zegeben vf Sant Martins tag der nu schierst Chumpt, daz er die von vnser vnd dez Reychs wegen einnemen vnd enphahen sol vf den selben Sand Martins tag. da von haizzen wir weh, vnd wellen vnd gebieten ez ew auch bi vnsern hulden, daz ir die selben Zwey Tusent phunt haller, an vnser vnd dez Reychs stat, dem Egnanten Purchgrauen, Oder sinen Erben, vf denselben nehsten Sand Martins tag der schierst chumpt gebt. Vnd swenn ir in oder sein Erben also gewert habt der selben Zwey Tusent phunt, So sagen wir eweh ir ledig vnd lös, von vnser vnd dez Reychs wegen, von dem selben Sand Martins tag der schierst chumpt vber ain gantzes Jar, mit disem gegenwertigen brieue, den wir ze ainem vrehunde dar vber geben versigelten mit vnserm Chayserlichem Insigel, der geben ist ze Pyse, an der nehsten Mitwochen nach Sand Gallen tag, da man zalt von Cristes gepurt dreuzehen hundert Jar, darnach in dem acht vnd zweyn- zigsten Jar, in dem vierzehenden Jar vnsers Chünigreichs vnd in dem Ersten vnsers Chaysertümes. <Ü>ngiitnl im Söuigl. Saitisrjjtn Stirjjsardjiur. DCLXI. Irr urrmittm. Inrggräfin ügnes Verzicht gegen ijjren Jkjmager Jnekidj, auf Bitttljnni itnh Mnrgengahe. 6. November 1328. Wir Angnes biwilin Burgreven zv Nuremberg, Suster des ersamen faders vnd herren Bischofeis Lodewigis von Monstere, viriehen vns an desem gegenwertigen bribe vnd dvn kvnt allin den, di en seihin, adir horin lesin, das wir 434 di Svne und die vereinigunge, di der Edele herre grebe emeche von nasauwe halt gemaith und gereydit schvzin vns vndt vnsme Swagere Bvrgrevin Frederiche ze Nvrinberg, gerne wollin stede vnt veiste haldin in aller Wis, also si geredit vnt geinaehit ist, vnd globin das Iii vnsin trvwen an Eydes stayt vndt virsachin vnt virszien allir vorderunge, die wir vrawe Angnes moitbin hau zv Burgrebin Frederiche von nürinberg vnd sinen erbin, umme di Sache nvmmer zv vorderne, weder an geisthchme gereihte, noch an werntlichme. Vnde zv enner bezerer stedekeit gebe wir vrowe Angnes desin brif dem egenantin burgrevin vnd sinen erbin, mit Bischofis Lodewigis von monstere vnd Lantgrevin Henrichs von Heyssin, vnseres nebin, vnd vnserme ingesegelin besegelit. vnde bischoif Lode- wig von monstere vnd lantgreve zv hessin vorgenanthtin bekennin, das wir vnse ingesegele han gegebin vnd gehangen an desin brif vnd viriehen vns auch, das wir Burgreven Frederichen und sine erbin nvmmerme enwollin gefeyden, adir gehinderen vmme die vnd von der sache wegin, die vrowe Angnes ege- nanthe zv Burgrevin Frederiche vnd sinen erbin vmme ore Wedeme vnt mor- gengabe ze vorderne haithte. Dirre brif ist gegebin nach gotis gebürthe, dv man drvzehinhundert iar in dem acht und zwenzegesteme iare, an nie neystin Svn- Landgraf Heinrich von Hessen und Bischof Ludwig- von Münster. Spiess Aufklärungen S. '239 und Höfer Deutsche Urkunden S. 220. Vgl. Nr. DCXLVI. 55- 435 DCLXII. Hgni5, ncrmitfutrtc lurggriiiin nnn lürnkrg, 5i4jrnkt t )\\ (Bljren kr (eiligen Äabctj), iljrrr irgrassiiintttr, Jäter in d&taborf an kn ietiUrtjorkn fti Marburg. 23. Mai 1329. Nos Agnes, relicta quondam ... burgrauii de Nürenberg, recognoscimus pre- sentium per tenorem, Quod de bona et libera nostra voluntate, accedente eciam ad hoc spontaneo consensu precordialis ac reuerendi germani ac domini nostri, Lüdewici ecclesie Monaster. episcopi, nec non illustris principis Henrici lant- grauii, terre Hassie domini, damus atque donamus, dedimus et donauimus do- nacione simplici et legitima, donacioneqne irreuocabili inter vinos, et assignamus integraliter, pure propter deum, nec non ob honorem gloriose matris eius, atque beate Elizabetproaue nostre, curiam nostram, seu bona nostra sita in villa Ebis- torf, que colit Mengotus in der Stengazzen, cumvniuersis iuribus atque attinen- tiis suis, videlicet pascuis, campis, siluis, aquarum decursibus, viis et inuiis ac aliis appendiciis suis, eciam quibuscumque viris religiosis .... commendatori ceterisque fratribus domus theutonice prope Marpürg et precipue et specialiter .. magistro pictanciarum, qui nunc est et erit pro tempore , ad habendam, tenen- dam et possidendam iure proprietario cum omni felicitate perpetue, pacifice et quiete; de quibus quidem bonis unalib. den. Marpürg. prefato domino Lodewico, germano nostro, episcopo Monasteriensi ac eius heredibus Lantgrauiis, terre Hassie dominis, annis singulis in festo beati Martini episcopi yemalis nomine census anni persoluetur, ita tarnen sane, quod ab nostris fratibus animarum parentum nostrorum, videlicet quondam illustris principis Henrici Lantgrauii, terre Hassie domini, et Mechtildis conjugii, nec non predicti fratris nostri nos- treque perpetua memoria liabeatur. Et obitus ipsorum et nostri dies anniuer- sarius vigiliis, missis, nec non aliis orationibus perpetuis temporibus peragatur. Et de vtilitatibus ab eisdem cedentibus bonis qualibet die anniuersariorum pre- dictorum pictantiam habeant et fratres predicti conuentus laucius more solito procurentur, seu pertractentur. Et nos Lvdewicus Monaster. episcopus, nec non nos Ilenricus Lantgrauius et dominus terre Hassie recognoscimus, pre- dictam donacionem de nostra certa sciencia fore factam et eidem consentimus et fauorabiliter admittimus per presentes. In cuius donacionis euidenciam firmio- rem, nos Lvdowicus episcopus Monaster. ecclesie et nos Ilenricus lantgrauius, 436 u terre Hassie dominus, nee 11011 nos Agnes, prenotati, damus et eontulimus pre- dictis ... commendatori et fratribus, necnon. .. magistro pictanciarum presen- tem literam, cum appensione sigillorum nostrorum patencius sigillatam, in testimonium validum omnium prescriptorum. Datum et actum anno domini M" CCC° XXIX", feria tercia proxima post dominicam Cantate. (Original im Mnrfnratl. Ijraaisdjcn <®tj). Irdjine jn dtnaarl. DCLXIH: 26. Juni 1329. Kaiser Ludwig macht den Burggrafen zu Nürnberg, Friedrich und Johannes, bekannt, dass er Ludwigen von Eil), der Kaiserin Hofmaister, die Fürreut des Walds zu Nürnberg, um 1000 Pfd. Heller, auf Wiedereinlösung verpfändet habe. Geben zu Paphy, am Mondtag nach der Sunnbenden Tag, in dem 15. Jahre des Reichs und im andern des Kaiserthums. v. Freyberg lieg. Boic. VI. p. 296. ÜCLXIV. 13. November 1329. Fridericus dei gratia Burcgrauius de Nüremberg Wolframo Herbipolensi Episcopo inducias, ad reemendas villas Bernheim et llerboltsheim, — nondum quidem adhuc preterlapsas — usque ad festum Kathedre beati Petri proximum, et deinde ad Quatuor annos immediate subsequentes, prorogat et concedit. Datum Anno Domini MCCCXX nono, feria Secunda post Martini Ep. (ßtigittal im Siinigl. Jkirisdjcu Icidjsatdjiac. Vgl. Nr. DCXXIV. Spätere Urkunden über die oftgedachte Pfandschaft von Burgbernheim etc. sind noch nicht aufgefunden. DCLXV. 13. December 1329. Gerichtsbrief von Conrad Pfintzing Schultheissen und den Schöpfen der Stadt Nürnberg, über den von Berhtoldt Pfintzing dem altern an Berhtolt Pfintzing den jüngern abgetretenen — hinter der Burg bey dem Herzogen gelegenen — Garten, der von Herrn Burggraf Friedrich zu Nürnberg zu Lehen rührt. Geben an St. Otilientag. v. Freyberg Reg. Boic. VI. p. 310 sq. 437 DCLXYI. Eheberedung jmisdjeii Burggraf intkid] IV. nun liirnlirrg nnii (fraf dferladj nnn Itaan nnn iiirgni jtiircr Codjtrr Margaretha nnb tetn folinc Ikljdi. 23. Februar 1330. Wir Friderich von gots gnaden Purgraue ze Nurnberch, veriehin offinlieh an disein brif allen di in sehen, odir liorin lesin, daz zwischen dem ediln manne Gerlachin grauin von Nassowe vnd vns di her nach geschribin fruntschaft, Punde vnd teidinge geschehen sein. Dez erstin, daz Wir Adolfin dez vorge- nantin grauen Greue Gerlachs sun, Margretin vnser Tochter ze ainem elichin Wiho gebin sollin, Vnd habin dem seibin Grauen Gerlach dez vnser Erne in sein hant geben, vnd dar nach gesworn zu den heyigen, die trewe stede ze behalten; vnd sullin diselben vnser Tochter dem Egenantin Adolfen zu legen in zwein iaren, di von Plingstin di scliirst cliomen nehst nach ainander gen, oder daz heiligen lenger aufslan, ob ez dem vorgenanten Grauen Gerlach vnd vns fugsam ist. Wir sullin auch demselben adolfin zu vnser vorgenanten Tochter zu Widerlegunge geben fünfzehin hundert marcht Silbers, vnd sullin si der wern vnd berichtin in dreien iaren nach dem vnd si beigelegin sin, je dez jares fünf hundert Marcht oder je for eyn Marcht driu pfunt heller; vnd Swenne Wir ie zu den zilen also vergolten habin, so sol es ie der vorgenante graue Gerlacht anlegen, so er nüzlichest mag ane geuerde, oder ie seins gutes als vil davur bewisen, nach Rat der ediln Manne Einehen Grauen von Nassowe, vnsers hbn Swagers, vnd Virichs von Hanawe vnd Johansen dez vorgenanten greuen Em- chin sun, ob er nit en were; Vnd sol dar vbir der edilman Ludewig von lioen- loch. vnser libir Oheim, der anlegunge gemeiner vberman sein. Wer abir, daz Wir ie fünfhundert Marcht zu iren zilen nit gebin vnd gulten als vorgescliribin stet, so hat der vorgenant Graue Gerlacli gewalt, ze manen die ediln Manne friderich von Trichendinge, Ludwigen hertzogin von Teclte, Ludwig vnd friderich gebruder grauen von Otingin, Craftin, Ludwigen, Gotfridin von hohenloeh, Vlrichen von hanawe, Conrad Purgrauen von Nurnberch, vnsin libin Sun, den eitern vnd den jungern Humel von Lichtinperch, Marquardin von sefeldin, vlrich von Magenhehn, Henrich von Mur, Johansen von vestenberch, Johansen den jungen Truzzeslien von walpurg, Vlrich von Bornnstat, Conradin von weiden- berch, Rudegern von Puntzingin, vnd Gerungin von Einershofen, di Wir im zu 438 Purgin gesazzet haben; Vnd sol ie cler herre zwen Erber knecht mit zwein Pferdin, vnd ie der Ritter ainen chnecht mit ainem pferde legen gen Wirzeburg in di stat, in ain Offins gasthus, vnd sullin di als lange leistin vf vnsren schadin, vntz Wir ie fünf hundert Marcht dar vmbe si gemant werdin zu irm zile gelten vnd geben. Wer abir, daz Wir di vorgenanten fünfzehenhundert marcht in den dreien iarn also nicht vergulten, So sollin wir dem vorgenanten grauen Gerlach vnser Purg kolbenberch, mit allin rechtin vnd nutzen di dar zu gehorin, ein- setzin vnd eingeben für daz vorgeschribin gelt, vnd sol er di als lange inne habin vnd nuzzen in pfandis Weyse, vntz Wir di odir vnsir erbin di erlosen vmbe daz vorgeschriben gelt, odir di Pörgin sollen leistin, als vorgeschriben stet, vntz daz ez geschiht. Ginge auch der vorgenant vnsir pürgin cheinir abe, dez got nit enwulle, So solle wir ie ainen andern als guten setzen an dez seibin stat, in ainem Monat dar nach vnd Wir gemant werdin ane geuerde. Ez ist auch geteidingit: wer, daz vns vorgenante Tochter nach dem daz si beigelegen ist verfur ane erbin, So sal daz vorbenant zugelt, daz Wir ir gebin, oder daz, daz Wir ir dafür setzzin, belibin bei dem Egenantin Adolfen di weil er lebit, vnd sol danne nach seinem dode auf vns vnd vnser Erbin geuallin her wider, ane alle Hindernisse; Gewinnen si aber leb liehe Erbin, ez sein Sune oder töh- ter, di sullen danne vnsir beidir zugelt zihen vnd erbin. Auch ist gereit, daz der vorgenant Adolf vnsir Egenantin Tohter ze Morgengabe geh in sol vnd mag, Waz im nach Seinen erin wol geweiht, vnd di sol si in irin nutz cherin vnd wendin, wa Si wil, ane Hindernisse. Dar vbir ist besunderlich geteidingit, daz sich vnsir vorgenante Tohter Erbteile an vnsirn vnd irer Muter guten verzeihen Sol, ez were danne, daz ez sich also veruil von vnsir Sune tode, daz got niht enwulle, daz si in billich nemin sölt. Vnd daz dise vorgeschribin früntschaft, Pünde vnd Teidinge also stet beleibin, gebin wir disen brif versigelten bit vnsenn Ingesigel, daz daran hangt. Vnd wir di vorbenantin Pürgin alle vnd vnser icleicher besunder, als wir mit namen vorbenant sein, veriehin vnd be- kennin offinlich, daz wir Porgin Sein, als vor von vns beschriben stet, vnd gelobin vnd geheizzin, ze tun vnd zu leistin allez daz vor vns geschribin ist. Vnd wir Gerlach von gots gnadin graue von Nazzowe der vorgenant veriehen effinlich an disem brif, daz die vorgeschribin früntschaft, punde vnd Teidinge geschehen Sein zwischen dem obgenantin friderichin Purgrauen ze Nurnberch vnd vns, vnd habin darvber ze vrkunde vnser Ingesigel an disen brif gehangin. Dise vorgeschribin ding sein geschehen ze München vnd cler brif geben an sant Mathias abint dez heiigen zwelfpoten, nach Cristus gehurt driuzenhundert iar vnd dar [nach] in dem dreizzigstem iar. Utopie im Jferjogl. lasäonistjjm Central-Srdjior |n Jbstcin. 439 i H) DCLXVII. 5. März 1830. Ludowich Römischer Cheiser, durch seinen lieben heimlichen, den Edeln man Fridrich Furchgrafen ze Nürenberch, benachrichtigt, daz die Purger ze Regenspurch eine potschaft zu im senden wellen, nimt sie vnd ir Gesellschaft, diu mit in fert, in seinen vnd dez Reichs besundern scherm vnd geleite. Geben ze Lantzhüt, do man zalt von Christs geburde MCCCXXX Jar, dez Mentags nach dem Suntag swenne man singet Reminiscere, In dem Sehtzehen- dem Jar vnsers Reichs vnd in dem dritten dez Cheisertüms. Original im Jitänigl. lairisdjrn jRridjsartjjiuc. Vgl. Freyberg Reg. Boic. VI. 321. DCLXY1II. 27. Juli 1330. Burggraf Johann von Nürnberg verkauft Burcliarten und Arnolten von Sekendorf 17 Pfd. Geldes und 28 Haller in dem Dorfe Erlbach bei Leutershausen um 205 Pfd. und 8 Schill, der kurtzen Haller. Geben Freitag nach S. Jacobs Tag. v. Freyberg Reg. Boic. VI. p. 339. Original fehlt. DCLXIX. 7. August 1330. Ludovicus Romanorum Imperator, mediante Johanne Rege Bohemie et Polonie, Berchtoldo Episcopo Argentinensi, in recompensam dampnorum a servitoribus Imperatoris eidem illatorum, assignat quatuor milha librarum dena- riorum Argentinensium, pro qua summa pecunie fidejussores constituit: Specta- biles et nobiles viros Fridericum Burgravium de Nürenberch, Gerlac.um comitem de Nazzaw, Rudolffum seniorem de Baden et Fridericum Marchionem de Baden, Bertoldum Comitem de Nrffen, Rud. Comitem de Hohenberch, Eber. Comitem de gemino Ponte et Ulricum Comitem de Wirtenberg, Lud. de Lichtenberg, Joannem de Ochsenstein, Chraftonem et L. de Hohenloch. Datum in Hagenaw, anno Domini MCCC [XXX] tertia feria ante Laurentii, regni anno XVI., Imperii vero tertio. Oefele S. R. B. I. p. 772 sq. 440 DCLXX. 17. August 1330. Ludwig Herzog zu Teck und Graf Johann zu Fürstenberg übertragen die Entscheidung ihrer Misshelligkeiten mit dem Grafen Rudolf von Hohenberg, wegen der vom Reiche zu Lehen gehenden Stadt und Burg Triberg und der Burg zu der Altenhorenberg, dem Kaiser Ludwig von Rom, dem König Johann von Böhmen und Fridericlien Burgrauen zu Nürenberg, und verpflichten sich, was ihnen diese drey heissen werden, dem Grafen Rudolf von Hohenberg zu vollführen. Geben zu Brisach, am Vritage nach vnser Frowen tag als si ze Himmel für. Original im König!. Bairisriicii Iritijsnrdjiot. DCLXXI. draf Imbtuig nnn (Dettingen tierkanft an inrggraf JFriekidj Samberg ttnb (Dnnljparji. 22. März 1331. Wir Graue Ludwig von Otinge, Tven chunt an disem brief allen den, di in sehent, oder liörent lesen, daz wir haben geben zechauffenreht vndredelich, vnserm lieben Oheim Burggrauen Friderich von Nürenberch vnd allen seinen Erben, vnser Burch den Dornberch vnd die Stadt Onoltspac/i, für ein reht lehen, als wir ez gehabt haben von vnserm Herren dem Bisschofe von Wirzeburch, mit allen dem daz dar zv gehöret, Leut vnd Guet, manlehen, Herschaft, IJoltz, Veit, Wazzer, Waide, Geriht, Wisemat, Weier, gesuht vnd vngesuht, wie ez genant ist, vmb drev vnd zwainzich Tusent pfunt haller gueter vnd geber, der er vns ze Nürenberch weren schol, vnd von dannen gen Wazzer Trühen dingen • in vnser veste belaiten schol, zv den zilen, mit dem rehten, als an der Ilant- veste geschriben stat, die er vns dar vber geben hat. Swaz wir auch der selben Guet versetzet haben, oder ze leipdinge davon geben haben, ez sei dem von Slüzzelberch, oder der von Schclklingen versetzet ist, oder anderswo, swo ez stee, oder versetzet ist: Daz scliulle wir im ab slalien, ie für Ain pfunt geltes, als vil des versetzet oder verchauffet ist. Wir scliüllen in auch worn Tusent pfunt geltes in den vor genanten Yesten vnd daz dar zv gehöret; swaz vns des abgeet, des wir in niht geweren möhten, daz sülle wir im ab 56 B(l. II. 441 slahen, ie für ein pfunt geltes fvnfzehen pfunt haller; Wer aber, daz wir im meer geltes bewisen vnd gewern mühten, so schol er vns aber ie für ein pfunt geltes fvnfzehen pfunt [haller geben. Wir haben] im auch gelobt, di vorgenante Veste vnd Guet ze wern vnd ze vertigen gen Aller meniclich, [nach des Lands Recht], an allez geverde, hiz sant Walpurg tag der nv schierst chomet, vnd von danne vber ein [Jar. vnd darvmb ha]be wir in zepürgen gesetzet vnuerschaidenlich vnserr Yetern einen von Oting vnd Nevnzelien pür- g[en darzu, der ir] brief er sonderlich innen hat, mit der bescheidenheit: ob Avil- (sie!) im di vorgenanten vest vnd Guet, oder ir ein teil, ansprech würde, vnd wir im daz niht vertigen, als vor geschriben ist, so haben si gewalt, di vorgenanten Pürgen zemanen. Ynd schol vnser veter von Otingen laisten mit zwaien Rittern an sin stat, vnd di andern mit ir selben leibe, ze Nürenberch oder ze Onoltspach, in rehter geiselschaft, vnd nimmer auz ze (sie!) cliomen, wir haben ez in geuertiget, als vor geschriben ist. Wer aber, daz wir in etlicli Guet mit dem rehten nih t gevertigen mühten, da sullc wir in für absiahen, als vil als ez sich gepürt, an dem chauffe, on alle geverde. Wir haben auch von dem chauffe vor auz genomen den zehenden ze yphouen vnd den zelienden ze Weilfersheim, vnd den Weingarten ze Bernheim. Stürbe auch der Pürgen de- lieiner in der frist, des got niht enwolle, so schülle wir ein andern, als guten, an sein stat setzen in einem Monad, ob wir gemant werden, oder di andern Pürgen, ob di gemant werden, schullen laisten, biz daz geschiht, in allem dem rehten als vor geschriben stet. Daz daz allez stet vnd vnzerbrochen beleihe, Gebe wir disen brief, versigelt mit vnserm Insigel, daz dar an hanget. Der brief ist geben ze Halsbrunne, Do man zalt von Cristes geburd Drizehen hundert Jar vnd dar nach in dem einen vnd Drizzigsten Jar, an dem nehsten Fritag vor dem Palme tag. (Original im K. Sair. Ktirjjsardjint, an den eingeklammerten Stellen beschädigt. DCLXXII. Itirggrnf JFrichridj fnthdjfibct mm cßiitcr.htndt ks itifks <#plt. 3. April 1331. Wir Friderich von gotes genaden Buregraf ze Nüremberg, tvn kunt allen den, die disen hrif lesent oder hürent lesen, Daz wir den kriek vnd die misse- hellunge, die was zwischen den ersamen herren, hern Ylrichen dem Techant 442 vnd dem Capitel von der niwen Stifte ze Spalt einhalben, vnd anderthalben zwischen Vlrichen dem Plaste, vmbe ein erbreht an der widern Dacz Stetperch in franken, also verrihte vnd verscheiden haben, wan ez von beiden tailcn an vns genczlich gelezzen wart, als her nach geschriben stet: Daz der selbe Virich Plast die selben widern haben, besiezen vnd niezzen sol in dem rehten, als si sein vater het, vncz an sinen tot, vnd sol den vor genanten Herren alle iar da von ein phvnt lialler geben die weil er lebt, vnd noch sinem tode, so sol delicin sin erbe, noch sin nochkom, kein reht furbaz dar an haben; vnd ist dem selben Techent vnd sinem Capitel der selb widern alles dinges gar vnd genczlich ledik. Ez sol auch der vorgenant Plast einen an sin stat seezen, der der selben widern gvt sei, vnd der den vorgenanten Herren von Spalt mit sinem dinst vnd gelt wartte vnd vndertaenich sei, on gevaerde, als sin vater biz her gewesen ist. Vnde ze einer offen bezwehnusse diser schidvnge, haben wir disen brief gegeben vnd mit vnserm Insigel veruestent vnd versigelt. Daz ist geschehen dacz Langencenne, Do man von vnsers herren gebürtte zalt Tausent dar Driv Hvn- dert Jar, Dar nach in dem Ainz vnd Drizzich Jar, An der Mitwochen in der Osterwochen. dDriginal im Jönigl. Inirisrljra Hetdjanritjiae. Das Siegel ist abgerissen. DCLXXlll. laisBr ICtibmig bestätigt bic lassatiisiij t pfinbsdjaft um lamiiierstEin uiib fnnbirt baraitf 500 ^ifmib Irantsttiitr btr dmiiin lim 7. April 1331. Wir Ludewich von Gots genaden Romischer Cheyser, ze allen ziten nierer des Richs, Tun Chünt allen den die disen brief Sebent oder horent lesen, Daz wir von gunst die wir haben zü dem Edlen inanne Emichen Grafen von Nas- sauwe, Annen siner Elichin Hausfrauwin vnd zu Joliansen irm Sun, vnde auch irn Erben, in bestetigit habin vnde bestetin auch mit disim brief, von vnserm Clieyserlichem gewalt, alle die brief, die sie habent vber Chamerstein die bürg vnde swaz dar zü gehöret, vnde vm swaz in geltes dar auf geslagin ist von vnserin voruarin an deme Riehe, Cliunig Albrechten, vnde auch von vns, in aller der wis als ir brief sagent, die si dar vber habent.... Auch bestetigen wir in fünf hundert phunt, die wir in auch auf den Chamerstein geslagen habin zü 50* 443 Brautstiwer, vnde die si verbauwen sulle auf die veste da selbe, als si vns geheizzen vnde verborget habent. Ynde dar vber ze vrchunde gebin wir in disin brief, versigelten mit vnserm Cheyserlichem Insigel, Der gegebin ist ze Nurinberg, an dem Suntag swenn man singit Quasi modo geniti, Da man zalte von Christus geburde Dreuzehinhundert Jar, dar nach in dem Ein vnde Drizi- gistim Jare, In dem Sibenzehendem Jare vnsers Riehes vnde in dem Vierden des Cheysertmns. ißlririj;citigc SLbstJjrift im finnigl. lairisrjjtn Jkirijsncdjinc. Anh. das liier abgebildete Siegel der Gräfin Anna von Nassau, geb. Burggräfin von Nürnberg. DCLXXIV. Ittrggraf Jntkidj IV. tum Htirnberg gestattet lllimljten mm Imming, seiner ifansfrati Mnrgengnbe auf (Sdjmeinlmrtjj }\i uersdjreibcii. 19. April 1331. Wir Friderich von gots gnaden Purehgraue ze Nurenberch, verielien vnd tun chünt allen den, die disen brief lesent, oder hörent lesen, die nu lebent, oder hernach chunftig seint, Daz wir vnserem lieben getrewen Albern von Chunringen die gnad getan habn, Daz er mit vnserr hant versatzet hat seiner Hausvrowen, frawen Herburgen von Chunringen, allez daz gut, daz er von vns vnd vnseren vordem ze lehen hat gehabt datz grozen Swinwart, ") daz zu der herschaft ze Seuelt ") gehört, vnd noch von vns ze lehen gaet, Ez si: phen- ninge gült, trayd gült, Perchreht, zehent, an holcz, an geriht, an Maut an weysat, mit alle den vnd dar zu jehört, ze velde vnd ze Dorfe, gestift oder vngestift, versucht oder vnuersücht, swee so daz genant ist, vnd mit allem dem 444 nütz vnd reht als er iz von vns vnd vnseren vordem in rehter lehens gewer her pracht hat, für Sihentzehen Hundert phunt wienner phenninge, die er ir gelten sol an irr morgengabe, Also bescheidenlich: daz si daz vorgenant gut allez sol habn in nütz vnd in gewer vnuerchummert, vntz an iren tode, an allen abslage; vnd nach ir tode so sol iz danne erben vnd geuallen vf ir Erben, die si mit einander habent, oder noch mit ein ander gewinnent, in allem dem reht vnd ge- gewbnhseit, als si die vorgnanten gut ir vordem vntz her bracht habn, in lehens weyse, vnd als die brieue sagent, die si vnd ir vordem von vns vnd vnsern vordem vormals inne gehabt habent vnd noch habent. Wser aber, daz sibseideu an Erben verfüren, des got niht engeb, so sol iz denne her wider geuallen vf des vorgnanten Albers von Chunringen nehst erben, an alle criege, nach lehens reht, vnd als die brieue sagent, die si vormals von vns vnd vnsern vordem inne habent. Vnd dar vber ze vrchunde geben wir in disen brief mit vnserm Insigel, daz dar an hanget, Der geben ist ze Nurenberch, an vreitage vor Sand Georien tag, nach Cristes gepürde Dreuzehen hundert Jare vnd dar nach in dem ein vnd Dreizigstem Jare. Original im Snnigl. Snirisrijcu Btridjanrrijiuc. Anh. das Siegel Burggraf Friedrich's IV. (s. bei Nr. DXLIX.). Vgl. Spiess Nebenarb. II. S. 26 fg. ") Gross- Schweinbarth im Oesterreich. Viertel Unter-Manhardsberg. Vgl. Nr. CCCXLV. "') Seefeld ebendaselbst. Vgl. Nr. CCCLXXVIII. DCLXXV. 23. April 1331. Rudolf vnd Ruprecht gebrüder Herzogen in Beyern bekennen, daz sie schuldig sin vnd gelten sullen den ediln Herren, Herrn Bertolt von Hennenberg vnd Herrn Friderich dem Burggrafen von NUrenberg, dry tusent Phunt IJellir vmb die Losunge der Stat des Nuwenmarktes, vnd setzen dafür zu Bürgen : Gräfe Gerlach von Nassauwe, Lantgrafe Vlricli von Luthenberg, Hern Mar- quarten von Sevelt vnde Hern Wernher Knebel. Gegeben zu Nurenberg, an sante Georgin tag, 1331. v. Schlütes Dipl. Gesch. v. Henneberg II., Urkundenbuch S. 103 fg. Vgl. ebendas. S. 76 IT. (s. Nr. DCXXI.). 445 DCLXXVI. 25. Mai 1331. Kaiser Ludwig verjehet, daz die Stat Winsheim, im und dem Riehe zu hilf, dem Ed ehr mann Fridrich Burggrafen zu Nwrnberg, an dem Gut, darum im Windesheim ze Pfand stat, gegeben habent driu tausent Pfunt Haller über die gewonlichen Stewr, vnd sul sie ledick und frey sein von aller ungewonlichen Satzung, Stewr etc. lrinnan untz Sant Martins Tag, und darnach über sechs Jare, wan sie in der vrist nieman niht geben sullen, dann ir gewonlieh Stewr, der ist driu hundert Pfunt Haller, ob sie von dem Burgraven geloset werden oder nilrt, Datum in Nwrnberg, anno Domini MCCCXXXI., VIII. die post festum Pentecost., Regni anno XVII., Imperii vero quinto. Oefele S. R. B. I. p. 77(5. DCLXXVn. Itirggraf incfmi) IV. empfängt nun km Slit mm Ihiiuljsttiniulj tili prrii, nnttr Btpid)tlfistnng anf alle titdjtf an bn.s llnsttr. 11. Juni 1331. Wir friderich von gotes genaden Burggraff zu Nuremberg, veriehen offinlich an disem briff, daz der Ersam lierre her Berchtold Apte zu Steinach vns zu libe, durch vnsers kauffes willen den wir getan haben an Onelspach vnd an ■dem dornperge, *) vns geschenkt hat ein pfert, vnd hat daz nicht wanne durch sin trewe getan vnd durch kein recht vnd durch kein gewonheit, die wir an sinem closter haben sulten oder mochten, vnd des zu eynem Urkunde geben wir Im disen briff, versigelt mit vnserm Insigel daz daran hanget, Der geben ist do man zalt von gotes gepurt drewzehenden hundert dar vnd In dem ainen vnd dreisszigisten Jar, an dem Erigtag vor sant Veites tag. Crnnssnmt in einem }u JUiinrjjcn befinblieljen Bibimus d. d. ilitirjbnu] iieit .15. llonbr. .1105. worin zugleich auch die unter Nr. CCCLXXI. und CCCLXXXVI. aufgeführten Urkunden transsumirt sind. •) Vgl. Nr. DCLXX1. 446 !j5l»3}25r:«5;£ ÄHSSU DCLXXVIII. Ikrggraf iritkid] IV. iibtrrignct km Scntsiijorkii jit liirnkrg Ein JisdjttiassEt; gl Einem JkElgeriitji. 4. September 1331. Wir Fridrich von gotes gnaden Burgraue zu Nilreniberg, veriehen offeniich an disem brief, das wir vnser vischwasser bey Nüremberg, das gelegen ist zwischen den Siechen vnd Snigling, das Seitz Holtzschuer, burger zu Nüremberg, von vns zu lehen hat vnd vns in vnser hant auff gegeben hat, gegeben haben lewterlich durch Got vnd auch durch die lieben Dinst, die vns der ersam herre Herr Heinrich von zippling lantcomthur zu francken offt getan hat vnd noch tün mag, vnsern vordem vnd vns zu einem Seiger et, den Ersamen Herren Herrn N. dem Comtliur vnd der Bruderschafft des dütschen hawses zu Nüremberg vnd demselben dütschen hawse, mit dem gedinge : das des vorgenanten hawses Comthur, gebruder vnd Amptlewt das vorgenant vischwasser, mit allem dem vnd darzu gehöret, zu Dorff, zu velde, zu wisen, zu wasser, dem offt genanten dütschen hawse zu nutze haben vnd nyessen sullen ewiclich vnd ruiclich, als ein freyes aigen. vnd des zu einem waren vrkund geben wir in disen brief versiglten mit vnserm Insigel, das daran hanget, der geben ward zu Nüremberg, an der Mitwochen vor vnser frawen tag als Sy ward geboren, Anno domini MCCCXXX primo. dEnpiallmdJ bcs Uratsdjortiras jti Itttmbetg. DCLXXIX. iriekid] IV., Itirggnif in lürnkrg, gestattet kn lau eines #gitnJs auf seiner Wiist ki liiriikrg. 27. September 1331. Wir Friederich von gots gnaden burggraff zu Nürnberg, verjehen vnd be- chennen offeniich an disem brief allen den, die in sehen oder hören lesen, daz für vns eliam der beschaiden Mann Chunrat Grosse, dez Reihnheinzen seligen Sun, Purger ze Nürnberg, vnser lieber getrewer, vnd legt vns für, er wolt Got 447 ze eeren vnd allen gleubigen Selen zu liülffe, ein spital bawen, vnd da het er ninnert stat zu alz gelegenlich, alz auff vnser aygen wysen, div gelegen ist zwischen Möler tor vnd der Pegnizen, vnd stozzet an die Wysen, die etwenne waz der Parfüzzen vnd die er lange Zeit von vns ze lelien gehabt hat; Und pat vns, daz wir in durch Got vnd durch seines ebenstes willen dyselb wysen pe- ruheten ze aygnen, daz er dazselbe spital darauf gebawen möht. da bedahten wir, daz ez götlich seliclichen ist, wo man solch stett, dy man in Gots lob bawen will, do vor sich gütlicher dienst gemeren mag, fändet, vnd sahen auch an di lieben dienst dy vnz derzelbe Chunrat vnzer liber getrewer oft trwelichen getlian hat vnd noch getun mag, vnd haben im vnser gunst vnd guten willen darze geben, vnd zu vorderst durch Got, vnsern vordem vnd vns zu eenen selgeret, vnd auch den vorgenannten Chunraden zue einer dergezung seiner üben getrewen dienst, dy er vnz ofte getan hat, vnd haben im dyselb wysen mit guten willen vnd mit wolbedaclitem mut, redlich vnd recht .geaignet, vnd aignen sie im mit dizen gegenwärtigen brief, vnd geben im vollen gewalt, daz selbe spital da ze bawen auf die vorgenannt wysen, klein oder groz, weit oder lanck, swi er will, vnd mit derzelben wysen aller ze thun, allez daz er wil nach seinem willen, als er dann ze Rate wird. Vnd dez ze ainer merern Stetigkeit vnd vestigung dezer vorgeschriben dingk, geben wir in dizen brief besigelt mit vnsern Insigelt, daz daran hanget, daz geschah, do man zolt von Cristus gehurt dreuzehundert Jar vnd darnach in dem ainem vnd dreytzigsten Jar, an dem nehsten Yreytag vor sant Michelstag. Würfel Nachr. z. Nürnberg. Gesch. 1. S. 294. DCLXXX. (0raf iLithiig tum (Dettingen gnittirt ton Bitrggrnfni JFrirbrid] IV. mii ton lanfedjilling tinn Inrntorg imb (Dnnlpdj. 27. September 1331. Wir Graue Ludowig von Oetingen der Elter, verielien vnd tvn chvnt allen den die disen brief sehen, oder hörnt lesen, Daz vns vnd vnser Erben vnser lieber Oehaim Burgraue Fridrich von Nürnberg reht vnd redlich gewert hat Alz des geltes, dez er vns schuldig waz von dez chavfs wegen der Bürge ze Dörnberg vnd der Stat ze Onoltspach vnd daz dar zu gehört, vnd von der wervng 448 Ii W ! wegen, die wir im dar an getan haben, biz an zehen Tusent pfvnt liailer, an zehen pfvnt liailer, der Er vnd sin Erben vns schuldig bclibt vnd gelten sol ze den ziln, als dwHanuest vnd brief sagent, die wir von im dar vmb inne haben; vnd haben im an allen versatzten Güten vnd an Lipgedingen ie ein pfvnt geltes verrechnüt für äylif pfvnt haller, mit dem gedinge : wer daz man höher oder niderr div Güte versatzt fünde, davon sol vns baidcn nach rechter rechnüng vf vnd ab gan an dem gelte, an alle geuerde, an den vorgnanten zehen Tusent pfvnden an zehen pfvnt. in der vorgnanten werüng sint div Güte, div dem von Slüsselberg versatzt sint, niht gerechnet, vnd swenn div verrechnünt werden, swaz dez geltes vbermaws wirdert vber das dar vmb sie vnser vorgnanter Oehaim loesen sol, belipt er vnd sin Erben vns vnd vnsran Erben scliüldig vber die vorgnanten Sümme, in allem dem rehten als vor gescriben ist, an zehen pfünt, zehen Tüsent pfünt haller. Aüch süln wir im vertigen alliw Ilüser vnd Hofrait in der Stat ze Onoltspach, div im von den Chorhern da selbs ansprach würden, die sie benent hant ze ansprechen, vnd swaz im ansprach würde in der Stat, oder vor der Stat, von vz Lüten oder von der Stat, von den Cliorhern oder Pürgern, daz süln wir im vertigen vnd wem an alle geuerde. Ez ist auch geteidinget: wer daz cliein vflavf oder brüch zwischen vns geschech in der Stat, von der Cliorhern wegen, vmb div Hüser, als vor geschriben stat, Daz sol stan an Heinrich von Brügberg, Clivnrat von Pfalhen, Bürkhart von Seggendorf vnd an Raben dem Slaizzen; wer daz die vier, die wir ze schidlüten dar zü gnamen haben, vber ein nih t chomen mochten, so haben si gewalt einen fünftden man zü in zenemen, vnd mit dein den vilavf vnd brüch zerichten. Ynd des ze einem vrchvnde, geben wir disen brief versigelten mit vnserm Insigel, daz hiegenwer- techlich hanget, Der geben ist, Da man zalt von Crist gebürt Driwzehen Hvn- dert Jare vnd in dem einem vnd Drizsigostem Jare, an dem liebsten fritag vor sant Michels tag. «ffirigitml im iKönigl. Inirisditn Heirijanrdiiuc. Vgl. Nr. DCLXXI. 57 Bd. II. 449 Ii DCLXXXI. Friedrich IV. von Gottes Gnaden Burggraf zu Nürnberg prinilegirt Ms <§tift m dDnnl|padi t jmu Dank für hie iBristener in Mm lunfgelM Mr l|rrrs djatt Dörnberg. Nos Friclericus dei gratia Burchgrauius in Nnremberch, Recognoscimus publice presentium Tnspectoribus vniuersis, Quod honorabiles viri, Doinini pre- positus, Decanus Totumque Capitulum ecclesie ciuitatis nostre onoltspacensis, uulla uota Juris ac approbate consuetudinis postulante, Sed sue Sinceritatis suggerente iudustria, nobis liberaliter, in subsidium emptionis dominii in dorn- perch, Centum libras et viginti libras hallensium donauerunt: nulluni nobis ac heredibus nostris ins exaetionis, seu petitionis sture, aut cuiuscunque requisitio- nis seruitiorum ex lioc. penitus vsurpamus, sed in hac parte ipsorum fidelitatis constantiam recensentes, ipsis ad graciarum actiones perpetuas volumus obli- gari. Volumus etiam, ac pro nobis et nostris heredibus mera fide promittiuius et spondemus, omnes übertat es, dictis dominis ac Ecclesie Onoltspacensi pre- dicte a quibuscunque personis ecclesiasticis seu secularibus concessas et traditas, ratas et gratas habere, nec vmquam eisdem libertatibus eontraire alieuius ingenii studio uel cautela. In cuius reeognitionis et libertatum confirmationis euidens testimonium et notitiam pleniorem, presentes literas ipsis dedimus sigilli nostri munimine fideliter communitas. Datum Anno domini Millesimo Trecentesimo Trecesimo secundo, quarto ydus Martii. 12. März 1332. (Cnpinlbtttj) bes (ßtunpert - Stiftes ;n Snspdj. 450