lp HlCl NL, iii J H M&K 5 1 «diu '■'<», jj - "Hzi, j» »!,,«A.A. Je A41-. A li t t? d ad ri 1 iL 1v A Iv 5, ) CUM l,^o eimis Fdijf IttK Itl.H. |.m. GEOGRAPHIA IERAR C H I C A. S 1 V E STATUS ECCLESIASTICI OMA NO - CATHOLICI PER ORBEM UNIVERSUM DISTRIBUTI SUCCINCTA DESCRIPTIO ISTORICO GEOGRA P H I C A. *A V T H O R E P. HENRICO SCHERER, SOCIET ATIS JESU. PARS Sumptibus JOANNIS CASPARI BENCARD, Bibliopol* Academias Dilinganar» MONACHII, Maru Magdalena Rauch in Vidu %> Anno M. D C CIIL b MINENTISSIMO ac REVEREND1SS1MO PRINCIPI DOMINO DOMINO Sacr. Rom. EccL CARDINALI FABRICIO PAULUTIO SANCTISSFMI DOMINI PAPyE CLEMENTIS XL Secretario Status &c. DOMINO SVO CLEMENTJSSIMO. Eminentiffime ac Reverendiffime P RINGE PS %AC Domine, Domine Clementiflime. I ra eft Virtus, '& Natura Magnetis : trahit enim & trahitur. Minoraquidem &C inferiora trahit, tra- hitur autema Majoribus &Cfuperms: Ferrum näm- que trahit Magnes , at Stella Polaris Ivlagnetem trahit. iEmula Virtutis Magnetic^e eft'Virtus T VA, EMINENT ISSIME PRINCEPSj \ Attraxit nämque ad fe Germanorum animos Sc i Polonornm afte&us \ quocünque enim fe verte« bat, illuc etiam amborum inclinabat animos, &C trabebat afteclus. Ve- r ^utrisque TE eripuit vis fortior &C fuprema virtus Steife Polaris, nem- nempe Romano CynofuraEccfefix, TEQllE ftatuit eo in I M^ [][CC J-nrf. fe#-^jacit' de TE nemo facile ad fe j TU vero omnes alios tFahis ad TE • Ou^ - - i ^ XT i m, . . •xSK)sint er infimus ego frve Gcographus five Navarchus ad Rheni ripas olim a TF digreflus, totümque terrarum orbem interea circumve&usexampIT fimo Oceano ad Oftia Tiberina delatus fiim, non cafu, aut inani vem compulfus, (cd EMINENTISSIMA TUA, mihique jam olim noj mäVirtuteacBenevolentiä attradlus, hasc ipfa, qux in fat longo itinere terra marique collegi, ad TITA obfequia pedesque depono. Reque enim aliuseftin orbe locus, ad quem Ecclefta Chriftianaz ftatusac V ceftiras rediüs deferatur, quam ad fupremum ejusdem Ecclefi* P r *fi dium&Afylum: cujus TU, EMINENT1SSIME PRINCEPJ cum partem magnam fuftineas, TUIS haud immeritb favoribus ac bc' nevoientix meushicliberSc labor debetur Sc obfequium. Porroqua- Iecünque hoc opufculurn, quod TUIS confecro meritis, aliud non dl quam luccindaquxdam Status Ecclefiaftici toto terrarum orbe diriiifi Relatio Hißortco-Geographica vcrbis ac ftguris exprella ,ut, qiue legis, etiamocuiisquodammodoexhibiuacontemplcris. Pauca funt intan- tafarragine rerum, qux rpfemet coram infpexi, prxcipua vero, qi® ab Hiftoricis, Geographis aliisque teftibus öde dignis relata accepi , qui- bus fupra humanam hdem nec ego quidquam tribuo, neque aliorum afterto obftinate propugnoCum enim in rebus humanis nil(labile fit acfirmum,fedomnia perpetuis obnoxia vieiflitudinibus,itanecfenv per fuit, nec femper idem erk Ecclefix Chriftianac Status &C conditio, OlimBorealem Africa Oram Marrtimam & totam qua üjEgyptum occupavit orthodoxa Religio, hodie vix paucis in locis adhueftatio- nem quandam obtinet. Olim in tota Germania effloruit Fides Catho- Kca, hodie mulris irrlocis exrirpata eft, eidemque fhccefferunt haerefes, (c£tx ac fuperftitiones yarix. Olim tota paflim Anglia erat Catholica, '6c tunc audiebatur Sanctorum Infula , hodie featet fedis innunieris,^ plenaeft iuperftitionibus. Olim magna pars Japonia Fidern Catholi- camreceperat, hodie yix fupereftFcimilla verse Fidei, auc aliquodChri- ftianx Religionis indicium. Olim totum Imperium Simcum tenebri-s erat involutum , hodie Chriftianorum ingens ibi numerus ,& multa centena millia. Olim tota America erat in umbra perditionis fepukäj hodie pars maxima ad fidem Chriftianam eft converfa. Atquekc dum feribo, mutationes audio : alieubi operarij Catholicrcumgaudio fuicipiuiitur,alibl non finc ignominia Sc clade proferibuntur. Afenw licübf ^ lloderfl0a drebn imbq u0 ifcretomfflf faliunt:und e I Icerneie ' in i icntiam ,qua adl ilere. Itä confid lüiiiffimeincJiDO. Effliflentiffiffl Till Sr c^ntuplüm producit. Igitur mirum non erit, fi in tanta rerum varia l^moderno alicabi non cohxret: id quod omnibus evenire iolet Hifto- f ;; s imöquodrebus omnibus accidit mortalibus , ut nunquam in eo- jeinftatupermaneant. TE, EMINENTISSIME PRINCEPS, 1 qui fecretorum rerumque Ecclefiafticarum arbiter ad ciavum fedes, ifta • c i\ n on fallunt: unde pro eximia TUA prudentia nofti, hxc ipfa fapienter difcernere,& lingula pro merito ^ftimare : fed &C hanc meam confi- T%'j# üentiam,quä ad TE accedere prasfumpfi, pro tua humaniffima Bene- Ikrtritoi lvolenti#, quam jamolim expertus arftimare didici, sequi bomquecon- ['ottcmTn falerc- Itaconndo,meque adofculum facrse TU JE PURPURNE de« - 1 ® milfiffimeinclino. Monachij zo. Maij. Anno 1703. Eminentiffimz CELSITUDINIS TUM. Obßquentißimus Servus H. $♦ So C # J E s u, facultas R. P- PROVINCIALIS- Go Marcinus Müller Sociecatis J esu per Süperb- rem Germaniäm Praepofitus Provincialis, pote- ftatc mihi fada ä PatreNoftro T hyrfo Gonzalez eiusdem Sociecatis Prxpofito Generali, Librura, cuititulus e(h GEOGRAPH!A HIERARCHI- CA a P Henrico Scherer Sociecatis Noftrae Sacerdore con- fcriotum , & ä Cenforibus ad id deputatis probaturo.äNobl Domino Joanne Cafparo Bencard» Seren."" & Rev. mi S._R,I- Principis& Epifeopi Auguftani Conüliario, AcaderaixDilin- ganae Bibliopola , &e. typis vulgari perroitto. In cujusra teftimonium haslitcrasmanu mea lüb(criptas» öcOuicijjigillc munitas dedi Ingolftadij' 2. Februanj- 1700. martxnus mühe*' Ecclch diffu >0hr I ? dilcrii n'fAf c ÖP, ejusq tarn (quantumfati pot guim\ ututrib "ncA, uttamquc ac \erborum foli am E cclesiastk ßwtiot j fcd (jud ptftiar, Jnterijn re '& G eoc^ph S " r 'P0Tls TM:1 V' j Sc vin, »Perire Ctt c 1 HC 2 'NC* Ef 1 ^ fifus Pr _ hoGcncnli, 'PHlAH/fl u 'Uuii\ U: '^iWferiJöfcti atis probatutn,iNot: «rtRerttn m, Min I ptas, '00, SIIH' 1 "" HiH* xi.'X -ofse» GEOGRAPHIE HIERARHJC/fi SYNOPSIS-: S I V E Ecclefia: Chriftianse per totum Orbem diifufcB Gtogiaphica Defcripiio, PROEM1UM,; Olcnt Geographi in defcriptione Orbis terreninullo fere habito difcrimine Sacra milcere Frcphants , & Ecclcßaftica cum Polt» ticis confundere quod ipfum tarnen Lebtorem conturbat, ejüsque memoriam confundit. Hanc qualemcunque cenfii- ram, ut declinemus , nos haec duo , urpote fatis diverfa , (quantumfieri poteft, ) ab invicem fegregamus, atquein duas claiTes diltin- guimus: uni tribuendo titulum Geographie E cclesiastice , alteri Politik , utramquc tarnen in compendio damus , ne ipsa prolixitate rcrum aeverborum folitum faftidium in Lebtorc excitemus. Porro Gfographi- am E cclesiasticam Politice fubjungimus : Non quod hxc illä fit pra*- «antior , fed quod Politica rite intellebta Eccclefiaftica: lucis aliquid im- pertiat. Interim nihilominus liberum eft Lebtori, bunc ordinem inverte- re > & G eographiam Hierarchicam Politice pratponere ; quantumenim Urrems Caleßia , & humanis prseftant Divina , tantum prophana prxcellit hcra P otestas : ncc immerito ; quia, etil poflint Mündt P rincipes terrc- ^largiri , &: vitam mortalem per vim auferre , 11011 tarnen pofiuntifrjzi^- ^tnbuere,nec ullä vi autpoteftateeripere. Nullum etenim Sceptrum potefl Milium aperire coelum, nullus Alcxandri M. gladius nodum illum diflol- ^ eie j quo ic fe obftrinxit peccator in hac vita , ut Über &; indemnis eva- altera. Sola: hoc poflunt Claves ^ quas Christus cum poreftatc a luit P etro cceterisque Apostolis eorumque Successoribus legitimis 5 1 1 us tandem edam Principes & fupremi mundi Monarch# , (ut ceeli adiru P°nantur ) {e fe iubjiciant, necefle eft. Cui enim Rcgizut^rxp r cnri Prin• aliquando dixit Christus > Tibi dabo claves Rcgni iceiorum , & quod- ^ ar $ A cunque 3 Ecclefia Cbrißidna in terra militantis vißbile Caput. cuvqne ligaveris fiuper terram, erit Ligatum & in codi* , & quodcunque[olvtrit Juper terram^erit fiolutum drin ccdis ? Attamen dixit hoc Christus Petro cx terfsque Apoftolts , eorumque Succcjforibus legitimis Epifcopis Sc Saccrdotiks Matth. 164, PARS I. ' Primitive feu Veferis Ecclefia Chriftianse Status & Gubernatio* A eft rerum terrenarum condi- fenfim ad juflam maturitatem per- ^ tio , ut nihil abfolutum , Sc ex venit. omni parte perfe&um prodeat in lu- Igicur Ecclefia Chriftiana in fuo ccm ; fed,quac nafcuntur , fenfim eli- incremento rebus caetcris mortalibus manturSc fenfim perficiuntur, Itapau- per omnia arqualis extitit, at in hoc latim rüdes expoliuntur lapides , ar- unico deinceps diverfa , quod femel bores lenfim proficiunt,&: frudlus Ten- ad fuam maturitatem dedu&a, ab ea fimmaturefcunt« Easdem plane vicifli- huc ufquenon defeceritlnec deinceps tuiines experitur homo , qui tefte dcficiat : quam praerogativam Petrus Job. c4P<, 14, mnquam in eodem flat» a Christo aeeepit aperds hifeever« perminetx vixenim natus infms pau- bis Matth. 16. Tu es Petrus>& fuper latim formatur in puertim , fenfim hanc Petrarn adificabo Eccltftm wem, adolefcit mjtmcnem, fenfim maturefeit er fort* inferi non pravdebunt ad- in denique etiä in fette pau latim 1terfus eam. Expetientia manifeßa deficit, Sc rurfus occumbit. Senfim igi- docet, quascunque tandem fedas Sc tur perficiuntur haec mortalia, Scfien - htrefes fenhm ad apicem eveftas fen- firn itcrurn deficiunt» Ejuf'modi vi- fim iterum defcciilc, non item Chri» ces etiam Chrißiana fubivit Ecclefia > ßi/tnam Fidem , quam etiam inter tot utpote , quae fub ipfum Christi ad adverfa Sc gravifllmas perfecutioncs coelos tranfitum tenuit infantiam, Sc femper in fuo vigore fuftinuit Chri- intcr pauca capita needum matura stus , juxta hasc illi 9 verbaLuc. 22 aliquoufque conftitit. Subinde An- nuterogetviprote^utno dcfictitfdv tut, tischt* inter primos Chriftianos Pc■ Porro in hac 1. Parte moreGco- tro pradidente adolefcerc Sc multipli- graphico exhibebo breviter Eccleft cari ccrpit. At Rom* tot Martyrum Primitiv& exotdia, progreflus & ia * rigata fanguine amplius efHoruit: Sc crementa ejusdemque gabernauo« tandem fub Conflantint M. tempora nem ac regimen. CAPVT I. A Ecclefia Chriftianac in terra militantis vifibile CAPUT CHrttäs e terra tranfiturus in familias , novse fuar Ecclefu , cecium uipoce providus pater- tefte Apoftolo A&orum J > Pia«' f, ' Jus in ^ facccffionem tjcrnanda t c cor neque tiis; utp< clefiam r Uwe , nim illoi iiifedt) i\p. ff ncqueulli Iis (fim P etro [tk tradiderit J is Petrus ,< jcäbo Ecclef lil ,fäße if que hoc die fix conftitu P astor wd ftiani in dul fidei Chtift latent, C "um ■kir TR iHi IQO, : ' ^■ 11 mstsriatnp, 'fokh Chrillb nainfi» ; o rebus carrer/'s mortaJibii 'quaJjs extirif, ar m J i OC ccps divcrfa, quod fcmcl wturiratem dedufta, ab ca am pmoptim htm icccj)kij )tmlii(ccm> (Tu ti htm ,& ff >i:hk Ecclijim mm, ri m frmltknt tb b^vtkini maiA tjaiernftS« Ü ntttiSe.Mnto^ iifw .quamemmintcrtot '{j-ivilfimas perfecucion» ■iü) vigore fultinui^ E - 1 ' alucfwW^f' i q «f. 00 f l jlim» ßtfil' -u ^ !U Id" . . \ k0' Eccleß eos> qui funt undi~ r uem providit, qui viccs luas ex- que ß Lies, in qua [emper ab ijs, qui I ret 6i ac ^ quempopulus Chriftia funtundique^conßervata eß ea> qua ab P in'dubiisrecurrcret. Porro hanc Apoßolis eß tradita. fucceflionem , 6c poteftatem in gu Optatus Milevitanus üb. 2 .fic Amanda Eccleiia iua Christus non Donatiltam alloquitur ♦ Negare non c om i{\t Confuld'us aut Alagißratibus, poies , feite tc, in urbe Roma. Petro ue Reqjbw aut Principibus propha- prima Cathedram Epifcopalem eße coU nis 3 utpote quorum non eft Dei Ec- latam, qua federit ornnium Apofiolo- c'efiam regere , fed protegere , non gu- rum Caput Petrus , unde & Cephas Urnare , fed confervare ; nulli ete- Appel latus eß. nim illorum dixit Christus ^ßuperte S.Petrus Chrysologus Epiftola ilifeabo Eccleßam meam : nulli di ad Eucychem : In omnibus hortamur xit: fäfie agnos, paßccoves mens ; imo te, frater honorabtlis , ut ijs , qua a neque ulli hoc dixit e caeteris Apoßo- beatißimo Papa Romana Civitatis pr omnem convemre äi 34. Sanftts adicnpti 63. Imoiux- I fm $ Eccleßa Cbrißiana in terra militantis vißbile Caput\ tb quofdam etiam 6p. Beatorum ti- Chriftianus ? Gerte fi C hristus Con tulo donati 4. quibus omnibus per troverßas Eccleßaflicas voluiffet al[ intervalla interpoiiti fixere Antipap* quando deferri ad tribunal p ro pf " juxta Ricciolium 3^ juxta alios 31. num , jam ttmc animarum judices Porro ex omnibus Roinanis Pontifi- ipfemet ftatuiffet Magißratm ac Con cibus Syri fuerunt g, Africani 2. Gr*- fules, Reges ac Principcs , quando P e . ci p.Germans 6♦ Anglus. 1. Lufitani 2. tro confignavit claves, eumqueSuc- Bißpani 2. Gallttfi hurgundos, Lotha- ceflorem iüum conftituit : noverac ringos & vicinos Sabaudos adnumc- enim Christus, P etrum non femper res) 1 6. Itali 1 p^ Sc ex his Romani Ecclefias prsefto futurum , & tunc natipo. Sc 2. Anonymi . quidem Ecclcfiae defuturum Caput & Vt vero Christus Ecclefias fu;e judicem , fi non haberet Legitimum Caput vißbile in terris Petkum pri. Succeßbrem. mus ipfe ftatuit , ita hoc ipfum de- Sed ne Geographica confunda- inceps in Ecclefia continuari voluit : mus cum Folemicis , rem adeo exip. eadem namque ratio , quas pugnat fis Christi verbis claram, tot San« pro Petro , militat pro Successori - difiimorum Ecclefia; Bonorum con- Bus illius : ubi enim deponendse con- fenfu comprobatam, & deniquetam troveriise Ecclefiaftica;, fi noneftC*- longa Sc indubitata traditione ftabili« put vißbile > Si non eft Iudex , ad tarn hic non decidimus, fed ex Hi- quem in dubijs fua: falutis recurrac ilorix Geographica cenfu referimus. CAPVT II. Varia Primitiv« Eccleüae O fficia S c T ituu, H Adens de fupremo totius Ec- illos , qui ton alicui Regno amplio- clcfiae Chriftianse Capite Sc ri cum poteftate prseefTe jufli funt, Principatu ,nunc reliqua etiam pro- Patriarchas appcllari voluit : qui fequamur Ofßcia ac Titulos , qui pau- vero unam tantuin Provinciam mo« lo polt ipfum Ecclefia nafcentis exor- deraturi erant, A rchiepiscopos fivc dium introdudi fuere , Sc tunc qui- Metropolitas , Sc inter hos ipfosu- dem praecipue , quando Petrus fun- num aliquem Primatem : cstcros data jam Ecclefia Antiochena Romam vero fimplici E piscoporum nomine concefiit, Sc ibidem anno Christi infignivit, quos in caufis gravioribus 4*. die 18. lanuarij regnante Claudio Metropolitarum arbitrio fubefie Imperatore Sc Lucio Vitellio Confule fe- jufiit* Etfi vero S. Petrus ejusque dem fixit, eaque ftabilita , ut ordi- Succejßores in omnes plane Chriftia- atem Hierarchicum proeul dubio a nos ubivis gentium confiitutos abfo- Christo aeeeptum fände obferva- lutam poteftatem in facris obtinc- ret , fedatores ac difeipulos fuos in rent, eam tarnen primis adhuc Ec- fide probe eruditos in diverfas orbis clefia; temporibus exerccre ubique partes Epifcopos ablegavit, e quibus non poterant, tum quod Chrifliana Ec- ,!if % fr>, detern .j m,. "fr* Iii, " 3ßi; f %J % [...„. fr ^a%Pi £rri ifr'fri, S^sS ■«*.&> T% •_• f '?y» CTsfiijj,. frfrto«». frfrrsi 'fr ««»(,,. fr-«cy» ^mtrdi/wUili. ndttidimSffcdcxHj. tyhicz ccalu [cfainiM weihte przeffe je! [au, CHis appellari voluit: f n tanriim Provinciam i» rrant, AncHiiPiscoFosk UTA?) & ® ^ ue m P rimatm : ® roi niici ejiscoporm 1fr* fr *» r 2>t ■ otliM' 'irflP 10 & ctls r ••■•" '" ■ adhuc Ec 1 1 UW' 0 p ... cxerccte* J Cl# J Varia Primitive Eccleßx Offtia & Tituli. f Ecclefa needum in juflam Reip. for- norabantur Epißopi y nempe Romattus* niam eilet reda&a , tum vero maxi- ^Antiochenus Sc Alexandrinus\ Prione , quod propter continuas eafquc res duos fundavit Äpoftolorum Prin- m viffimas periccutiones nemo Epi- ceps d. Petrus , tertium S. Marcus fcjporunt poterat in publico compa- Evangehßa adjecir. Tribushifcepoft- rcre, nemo Chrißianorum Chrifli fi- liminio authoritate Concilii Nicani dem ü ne n° xa profiteri. Interim acceffit Patriarchatus Ierofolyrnitanus P etrus modo di&os Titulos , quibus cum Titulo MatrU Eccleßarum , qui alios infignivit, primus ipfe geilit, eoufque permanfit, donec Vrbs Cott- & Ojftcia Eccleßaßica , qux alijs con- ftantinopolitanx ere&a Sc Caput Oricn- tulir, primus iple exereuit eoufque, talis lmperii facta eft, tunc enim tc- quo ipfum provocabatChriftianorum ftc Abbate Eulienß in Geographia Sacra, falus Sc neceilitas , Sc tyrannorum verofimiliter eidem urbi titulus Pa- immanitas permittebat. Fuit enim triarchatus obvenit, quem poftca P etrus primis Pontificatüs fui annis Concilium i um - Conßantinopolitanum yrbis Romana Episcopus : Subinde eonfirmavit , Sc jura nomini compc- nonnihil extra Vrbis pomxria pote- tentia illi attribuit. Cum enimpri- tcftacem iuam ranquam Metropoli- us Epifcopatm Conßantinopolitanmyzo ta in totum Latium extendit: Rur- fua Diceceß tantum haberet lhraciam 9 fus poft aliquot tempus per totam dein ceps etiam tot am Aß am Mino- Itdiam Primatum exereuit : Deni- rem Sc Pontum cum vicinis aliquot Provinciis barbaris obtinuir. Quinque igitur fucceffu tempo® ris in Chriftiana Ecclefia Patriarchat tm exorti funt , quos etiam Imperator Itifiiniamis in Novella 125:. enu- Atquecxinde venit, cpiodchrißiVi- merat his verbis : Peatißimm Archi- wim ab Imperatoribns , Sacris Con- Epißoptis Sc Patriarcba Senioris Roma, «iWjSandis Patribus ac Scriptoribus Conßantinopolis , Alexandria, Antio- laltßaßicis pallim vocctur : Pontifex chi Alexandrino , iheno 4 US - Ieroßolymitano ) tres Ultimi Patriarchat , qued prius in hoc iplo Concilio plorentino verbis affin marunt, poftea iplo facto denuo in ritum fecerunt. Eapropter duravit hoc Schifma Orientalis Eccleli* Patriarcharum , ulque ad tempus Mi. hometis II, Turcarum Sultani, qnioc- cupata Conflantinopoli eoldem Pitru archatm tibi lubegit ac tributariosred- didit Ab eo tempore nec modus nec facultas fuit reparandi tantam jadfu- ram Sc damnum irreparable, quod unius hominis ambitiofi obftmcio toti Chriftianitati inflixit. Praeter modo relatos Patriirchu tus iiluftris quoque fuit Patriarcha- tus Aquileicnßs , qui anno 4*2. va- ftata ab Attila , iterumque a Im- bardis penitus excisa urbe Atjuilch translatus eft in Iniulam Gradenftm Maris Adriatici, inde vero Vtinm, Sc tandem a Nicoiao V. Pontifice Romano Vcnetias , ubi anno 14? 1. p rl * mus Patriarcha fuit S* Laurentius In- ßinianus. Porro Iura Patriarchatus hxc olim in ufu fuifte tradit Abbat Fulh enßs in citata Geogr. Sacra videlicet I• De negotijs magni momenri intra f* lies fui Patriarchatus occurrentibos decernere poterat Patriarchat Patriarchatus Romanus ejusque Iuris dt BioEcclefiafiica. y ( tos fiio Patriarchatui fubjedos ad am Patriarchatibus jam olim poterat cotnitia poterat evocarc. III, A ordinäre 3c confirmare, &:c, * mpore , quo ab Imperatoribus Ii- Hadenus dida longe clarius at- bertas Ecclefla: data fuit, poterat P/t - que diiiindius dabunt fequcntcsTa« jy^rcba viciniorcs Metropolitas 3c Epn bula: cum adjedis mappis Geogra- fcopos ordinäre, confirmare , depone- graphicis , quibus cxhibentur fingu. r e aut alijs pcenis Canonicis fubji- Ii Primitiva Eccleßa Patria rcha- c cre. Romanus Sutern Patriarcha non tus cum fuis ^ominiis s ProvincijS 3c tantüm in proprio , Ted in alijs eti- Epiicopatibus. capvt. hi. patriarchatus R omaniis ejusque Dominium & lurisdidlio Ecclefiaftica. (^Ornmunisantiquorum fenfus eil, dentalem a Freto Gaditano ufquc ad J quem probat Zonaras in Canon. Tripolim exteniam. Vtriulque mem- 6, Concilii Nicani , 3c Hcrodianus Iibr. bri, Afric£ nempe 3c Europa Regt nes 4, Romano Patriarchatui fubjedam ac Provincias , earumque Primates s fuifle totam Occtdentalem Eccleßam; Metropolitas 3c Epifropos Romano Pa- fub hac vero (juxta divifionem Ro - triarchse fubjedos clarius 3c diibin- mni Imperii , quam tunc aliquouf- dius exhibent fequentes Tabula: & quesmulabatur Romana Eccleßd) con- ijfdem refpondentes Mappae Geo* tcnram fuifle totam Europam , 3c in- graphicae, luper partem Aßt ica Maritima Oces- MEMBRUM L Patriarchatus R om ani. Exhibens Primates , Metropolitas 6t Epifcopos E V R O P £. POntif^cem Romanum fub varijs Annonarium 3c Stiburbic avium y Sawni- nominibus ac titujis Primitivam um , Apuliam , Calabriam, Luraniam, üdefim gubernafle , jam in prsece- Brutios 3c Infulam Corficam , in qui- dentibus infinuatum elf» Vt Epi - bus Provincijs numerabantur Epi fco- sc °pus quidem femper pnefuit Vrbi Ro- patus. 179. ^ 4 #*,ejufdemque Clero , 3c Chrißtanis Vt Primas praefuit toti Italic 'fleacommorarnibus. cjufdemque Metropolit is live Archie- Vt Akchiepiscopus 3 c Mftro- pifcopis f. videlicet I.Mediolanensi, p ol ' Ta adminiftra^it Latium vetus qui imperabat Fpifcopis LigurUy Al- ac novum , item Camp an; am , Tufci- pium Cotiarum , 3c utriufque Rbatt£. »Miriam , utrumque Ptcanum , 2. Ravennatensi , qui imperabat Epi- 8 Patriarchatus Pomanus ejusque IurisdiBio Ecclefaßi C a\ in illyrico Occidentali. Epifcopis Flamini* SC AirmlU. 3, A quileiensi , cui parebant Epifcopi lVenetornm Sc lßria. 4. Siracusano, cui fuberant Epifcopi Sicil 'tA. 5. Ca- iaritano , cui parebant Epifcopi Sardinix Sc Infularum Balearidum « In quibus Provinciis omnibus reperie- bantur Epifcopi 8?« & teile Abb Ate Eulienfi in univerla Italia 268. Vt P atriarcha tandem totiprx- fidebat Europa , in qua praeter ItalUm modo relatam, erant I. In Illyrico Orientali. L )Rim fisPawmUl™ ! inferiorh& utriuique Norui , cujus Sc des Sirmium , & hoedeftrudoi riacum R imas Mace donite, , cujus Se- des TheJJalonica cum Epifcopi 6. M etropolita Dada Sc Mceful* Super. cujus Sedes Sardica cum Epi~ fcopis 4. M e tropolit a Daria Sc Maß# 2** Sc Jnferioris. Cujus Sedes Marciano- polis , qux alijs appellatur Tomiad Oßium Danubii, locus exilii OvU diani , cum Epifcopis 7. Metropolita Dardania. Cujus Sedes Vfcopia cum Epifcopis 4» M etropoli T a ^^/ W . Cuius Sedes Vernix hod. Temifuar cum uno Epiß. Metropolita EhefpilU. Cujus Sedes Lariffa cum Epifc. 8. II. P rimas Achaia. Cujus Sedes Co- rinthus cum Epifcopis 16. Metropolita AchaU » Cujus Sedes Patree cum Epifc. 6. Metropolita Inf» Creta. Cujus Sedes Gnojfus cum Epifcopis 11. Metropolita Attica. Cujus Sedes ^Athena cum Epifcopis 2. Metropolita Epiri nova. Cujus Sedes J)yrrachium cum Epifcopis 7. Metropolita Epiri Veteris. Cujus Sedes Nicopolis cum Epifcopis 10. hodie Lorch cum Epifc, 4 Metropolita lllyrici proprie difti, Cujus Sedes ladera^ hodie Zsthqw ^ Epifcopis 5*. II. Primas Pannohi* II«** CujusScdes Achris Sc Achrida , hodie L c Ochri. da Sc Turcis Giußandil cum Eß fcopis ?. Me iropolita Dalmatia. Cujus Sedes Salona , hodie Spalatum & alijs SpaUtrum , cum Epifcopis 4, Atquc fic in toto Illyrico erant Epifcopi Sujfraganci. 110. In Hifpania. 7. TpjRiMAs Provincix Boetica , cu- JL jus Sedes Hifpalis. II. Primas Provincix Cmh.igincnß Cujus Sedes Toletum. Metropolit AProvinc. Tarracomfis, cujus Sedes Tarracon. Metropolita Provinc. Luft wies, Cujus Sedes Augußa Emerita. Metrofoliia Provincix Galla cid, l m *- Cujus Sedes Brachara, Metropolita Provincix GalUcit II*- , Cujus Sedes Lucus Aupufi> Qinbus iüberant Epifcopi 8i« In Gallia & Germano-Belgica. I» DR imas Galliarum Sc M etropo- * lita Proy . Aquitanixß nx ' Cu* jus Sedes Bit urica. II. Primas Galliarum Sc Metropolita Provinc. Arelatcnßi 2. Cujus Sedes Arclatum Sc Viennx. His aucem fuberant» me- "S "Mi Sil i ) hodip i i l %« * L äl'fli "i' i Cf fisj, ' c \ ssi X **m '"wcfdi/ggß^ lmi ¥ f mkl N 110. kttfank is hmäxSitfirt^ i Provincia: Qdqiiafa ci^Tolttum. iVini5iö i ik,TwiMKi|is ) ScdssTinwo». lowin^Ptomc. L#fti»ict hodic Cantuana. Metropolita Provinc. Antiqua Brt- tannia. 1, Cujus Sedes Londlnum. Metropolita Provinc. Britanni* 2. (ive Occidcnt. Cujus Sedes Carlco- 2. Cujus Sedes Rhotomagus, Metropolita Provinc. Lugdunenß, 3. Cujus Scdcs Turonum. Metropolita Provinc. Lugdunenß. Primas Hibernia & Metropolita 4. Cujus Sedes Civitas Senonum. Metropolita Provinc. Sequanorum. Cujus Sedes Fefuntio, Metropolita Provinc. Belgien 1. Cujus Sedes Treviri, Metropolita Provinc. Belgien 2. Cujus Sedes Rhcmi. Quibus lub- jefti erant £///r. 11?. Armachanus , ejulque Sedes Arma* chanurn, Metropolita Provinc. Dublincnßs , cujus Scdes Dublinum. Metropolita Provinc. Tuamenßs , cujus Sedes Tu am um. Epijcopi in to~ ta Hibcrn.a Suffraganei 32, MEMBRUM II. Patriarchatüs RoMANI Epifcopatus Afltricani. VNa tantüm erat fub initium na- feentis Ecclefix Chriftianse Provincia in Affrica , quam u- nus etiam Primas &: Mctropolita gubemabat, Subinde alix fex Provincix ampliflimx accefTerunt prima:, quibus tarnen unus dun- taxat Primas idemque Metropclita Pars III. prxfuit, cujus Sedes erat Cartba- go Caput &: Metropolis. I. Provincia Proco N sularis , in qua reperiebantur Eptfcopi 10f. II. Provincia erat Numidije , ineua Epifcopt 142. PL inter hos unus cum tituJo Senior ta , qui exteris digni- tate prxcedebat. B III. ro PAtriarchdtus Romanuf, ejuique luritdiBio Eccleßaßica, III. Provinc. di£U BizacENA cum £- pifcopis 128. Sc uno Senior e. IV. Provincia M aurita nia Cdftri- cnfis , Sc Tingittnx cum Epifco- pis i$f. Sc uno Seniorc. V. /VW.M aurit ANI ASitifcnfiSyCM. 47. Epifcopis Sc uno Seniore. VI» Provincia T r ipolitana cum aliquot Epifcopis, Sc uno Seniore. VII. Provincis, alix , exque incerrx, quarum reperiuntur Epifcopi 155". univerüm autem totius Africs non erant ^7. quorum Ecclcfias primo turbarunt Donatift a h^ etici . deindc vaftarunt Vandali, & tan [ dem prorfus excidcrunt Mauri & Mahometani. Porro hanc Patriarchatits R ömü portionem five ditionem Ecclefia- fticam ante oculos ponit Fol, M ipfas namque Sedes Epifcopales barbarorum furor penitus excin- xit, carümque nomina adpofteros tranüre non permifit. CAPVT. IV. Patriarchatüs Constantinopolitani Regimen & lurisdidHo Eccleftaftica. HUic Patriarchatui a Concilio Conftantinopolitano I ino ' Sc II 0 attributx Funt tres Viacc- fes : duac quidem in Afi& , videli- cet ipfa AßaminorPontus: Tertia verd in Europa , nempe: tota ihr acta : qua ratione^ illyrico Sc Patriarchatui Romano qusedam Provincia abftra&x , Sc Conßantino- folitano ad tollendam confufionem fupcradditx funt. Nos igirur Pi-> triarchatnm Conftantinopolitanum cx mente Abbatis Eulienfis alio- rumque in fequentem formam di- geflimus» DIOECESIS l Continens Provincias in Scy- thia Europxa pofitas. PRovhci* quaedam Europa Anonymst: cum 1 7. Epifcopatibiu. Provincia Thracüe I na In qua Vrbs Heraclea Sedes Primatis torius Scy- thia cum 4. Epifcopis Suffraganeis. Item Philippopolu Scdcs Metropliti cum 10. Sujfraganeis. Provincia Thracia II. Harnt Montii In qua Hadrianopolis Sedes Metront' lit* cum 1 6. Sujfraganeis. Provincia Thracia III. Rhodope. In qua 7 raianopolis Sedes Metropolita cum 7. Suffraganeis. Provincia S cythi juTransdumdoimck 4. Epifcopis Primati fubje&is« DIOECESIS II. Continens Pro vinciasGR^CWi Afiaticx Sc European Provinci# Gr#ciar ASIATICA PRovincia Asiatica I ma - Inqua£* phefus Scdcs Primatis totius Dioecefeos , Sc Metropolit* Ionii cum 42. Sujfraganeis. Item Smy na Sedes Metropolit* cum j. ganeis. Provincia Asiat. II. Hellefpontjts. qua Cyzicus Sedes Metropolit* cum i?. Sujfraganeis. ^ jAtridrchdtus Coßantinopolit, .„Vinci* Asiat. III. Phygia Puex- tinn* I* S 11 * Amorium Sedes Metropolit* cum 29. Sujfraga- ntis- Irwine* Asiat. IV. Phrygia Pacatia- nt> 1' I 11 °l ua H* rA p°l* Sedes Metropolit* cum y Sujfraganeis, de Co- irnm cum 13. Irwine* Asiat. V .PhrygUSalutaris, In qua Synnada Sedes Meiropolitx cum 20. Suffraganeis. trwineia Asiat. Vi. Lydia. In qua Sardi Sedes Metropolit* cum 24. Suffraganeis. frwincia Asiat VII. r aria. In qua Afhrodißa ( alijs Stattropolis ) cum 2y Stiffr igme V. frwineta Asiat VIII. Infularum Cy- chdum , ubi *\hod■■$ Vrbs Insuls: ejusdem nominis, Sedes Mi^tro- P ölitz cum 11. Sujfraganeis. trwineia Asiat. IX. Infula Lesbos, in qua Vrbs Mytilene Sedes Metropolitx cum 4. S ffraganeis. trwineia Asiat. X. Lycia. In qua Mya Sedes Metropolit a cum 28. Siffraganeis. trwineia Asiat. XI. Pamphilia 1. In qua Stda Sedes Metropolit* cum 22. Suffraganeis. trovincia Asiat. XII. Pamphilia 2. In qua Perg* Sedes Metropolitx cum 26. Suffraganeis. trovincia Asiat. XIII. Pißdia. In qua \jLntiocbta Sedes Metropolit a cum 19. Sujfraganeis. trovincia Asiat. XIV. Lycaonia. In qua Itonutm Sedes Metropolit* cum 19. Sujfraganeis. trovincia Asiat. XV. Ifauria . In qua Scleucia Sedes Metropolit a \ alijs ta- roen Vrbs Epifcopalis fub Metro« polita Antiocheno. im Iuris diBio Eccleßaßicd. ff Provinci* Ctxclx EUROPEAN T)Fovincia Europaa I ma * Albanta , * ubi Dyrrachium Sedes Metropolis t * cum 4. Sujfraganeis. Frovincia Europa a II. Attica , ubi Athen a Sedes Metropolit* cum 11. Sujfraganeis. Frovincia Eukopjea III. j Baotia, ubi Thebx Sedes Metropolit a cum 3. Sujfraganeis. Frovincia Europ^a IV. Inf. Creta, ubi Creta Sedes Metropolit* cü 10. Sujfr. Frovincia Europ^a V. Maccdonia, ubi Philipni Sed.es Metropolit* cum 7. Sujfraganeis. Frovincia Europa a VI. Myßa , ubi Nicopolis Sedes Metropolit a cum 9+ Sujfraganeis. Provincia Europaa VIT. Veloponefus, ubi Corinihus Scdcs Metropolis cum 7. Sujfraganeis , led alijs po- nitur Primas Acbaix , uti fupra in lllyrico diximus. Provin.ia Europj EA VIII. Thejfalia , ubi Thefjalonica Sedes Metropolit a cum g. Sujfraganeis : ab alijs tarnen hsec Vrbs ponitur Sedes Primatis Macedoni a ,& Lanjfa Sedes Metropolit4 Thejfali* , uti patet ex pr#cedenribus. Hanc aurem diffe- rentiam proeul dubio induxit,hu- jus Dioecefeos pet Concilia Con« ilantinopolitana fada extenfio. DI OEGE SIS III. Continens Provincias PONTI, V) Rovincia Ponti I ma « Cappadocia i 4 ubi Cxfarea Sedes Primatis cum 6. Suffrag. Donapatrins tarnen ponit 8. Trovincia Ponti II. Cappadocia 2. ubi Thya na Scdcs Metropolit* cü 6. Sujfr. Provincia Ponti III. Cappadocia 3. ubi Marijfus Sedes Metropolit x cum f. Sujfraganeis. B 2 Pro* I2 p A triarch/ttüs Alexandrini Dominium Pccleßaßicum. Provincia P onti IV. Armenia i. ubi Provincia P onti XIII. Bithynia i.ub Sebafti r Scdes Metropolit* cum f. Nic &a Scdcs Metropolit & cum 4. Suffraganeis. Suffraganeis Epifcopis TrovinciA Ponti V. Armem* 2. ubi Trovinctx Ponti XIV. loeria hodie Meinen* Scdes Metropolit* cum pars Georgt* , ubi olim Armotica IO, Suffraganeis , quos inter eftC#- Epilcoparus , ubi in exilio fuic S, Ioann. chryfofl. Trovincia Ponti VI. Galatia 1. ubi Ancyrn Sedes Metropolit* cum 7. Suffraganeis. Provincia Ponti VII. Galatia 2. ubi Tijjinus Sedes Metropolita cum 4. Suffraganeis. Trovincia Ponti Polemoniaci VIII. ubi JNeocffarea Sedes Metropolit* cum Suffraganeis. Provincia Ponti IX. Helenopontus , ubi Amafia Sedes Metropolit* cum 6. Suffraganeis. Provincia Ponti X. Paphlagonia y \xbi Gangra Sedes Metropolita cum y, Suffraganeis. Provincia Ponti XI. Honorar'ia , alijs Monoria , ubi Claudiopolls , Sedes Metropolit* cum f. Suffraganeis. Provincia Ponti XII. Bythynia i ma * jubi Nicomedia Sc Cbalcedon utra- que Sedes Metropolit* cum 14. Suff fraganeis♦ CAPVT V. Patriarchatüs A lexandrini Provincia;, &Domi- nium Ecclefiafticum. Sedes Metropolit* cum 1. Epifceyo Suffraganeo. Provincia Ponti XV. Lazica olim CoL chls , ubi Trapezus Sedes Metropolit.« cum 15. Suffraganeis. Praeter ha- &enus enumeratos Archiepifc 0 p A t us fivc Metropolitana's Ecclefias Alks Fulienfis in I'ua Geographia facu adhuc alios adducic 34. eosque jfoli Patriarch* Coßantinopolitm o- lim fubjedtos. Nos hic tantum relatas ArchiepifcopalesVrbes cum fuis Provincijs Geographice exhi« bemus Fol. N. porro iuos Primares Grceci olim vo. cabant Exarchos , qui fub diverib licet nomine cum Primatibus La- finis candem in Ecclefia exerce- bant poteftatem. Hodie tarnen cadcm vox Exarchi idem Grarcis denotat, quod in latina Ecclefia nomen Legati hve Nnncij Api- ßclici. NUmcrabanturoIim in/£gyptoVr- bium 18. millia , c quibus adln uc fuo tempore fupcrfuifje tria millia , affirtnat Theodorus Siculus. Rc- fcrtacque erant Chriftianis non tantum Vrbes Sc Opptda , led ipfae etiam circumjedtae Solitudines Sc defertain- numeris Eremicoha 3 MonachtsSc Ana- choretis . Vnde ampliffimus fuitfo triarchatus Alexandrinus, etil f'ecLindum potiflimam partem Agyptt t cr ' minis conclufus. Modicam illamno- titiam, quae poft tot caedes Sc barbarorum rapinas de illius Provincüs & Epißcopatibus lupcrfuit, nos in fiacta* evnr\nfiri X/ maDDil GcOS^ TAtrUrchatuf Antiocheni phica Fol. N. cxpreflam Leftori ex- hibemus. ?ro inncü JEg ypti I m3 ' In qua AU- x wwädespatri arch m fimulq; Metropolit* cum 17. Epifcopts Suffr. frovinci* JS gypti II. cum 11. Epif- cop. Suffraganeis. Irovincü AL gypti III. Augußamnica,, j. In qua Pelufium Sedes Metropolit a cum 14. Suffraganeis frovincti JEg ypti IV. Augußamnica 2> In qua Leontopolis Sedes Metropolit* cum 10 .Suffraganeis. MovincU i£cYPT 1 V. Arcadia. In qua Oxyrincus Sedes Metropolit& cum Ii. Suffraganeis♦ Dominium Ealeßaßicum,\ r$ Provincia JE gypti VI. Thebais 1. In qua Antinoe Sedes Metropolit* cum 5>. Suffraganeis. Frovincia JE cypti VII, Thebais 2. In qua Ptolomais Sedes Metropolitd , cum 14. Suffraganeis. Provincia L ybiv E i ^Pentapolis , in qua Berenice Sedes Metropol. cum 14* Suffraganeis. Provincia L ybi^e 2. Cyrenaica, In qua Darnis Sedes Metropolit& cum 7. Epifcopü Suffraganeis. Provincia L ybiae 3. Marmarica. In qua 7. Suffraganei Epifcopi. CAPVT VI. Patriarchatüs Antiocheni Provincia;& Dominium Ecclefiafticum. HIc P atriarchatüs omnium primus Sc antiquiflimus eft , utpote quem ipfe Appßolorum Prin- cepsS. P etrus fundavit anno poft CHiusTum 36. eumque ufque ad an- num 42. obtinuic. Antiquis Patri bus hic P atriarchatüs vocatus eft Orientalis , utpote exteris ad Orten- temmzgis remotus. Ejus Sedes nem- pe urbs Antiochta , poftquam tot ho- ftium iniultibus Sc incendijs vaftata, & iteratis terremotibus graviter af- flida eft , tandem P atriarchatüs inde Pmafcum translatus eil 3 ubi fub Graco Schifmate hodieque varias vi- eiflitudines experitur, de quibus plu- r a in (equentibus. Nos ejus ftatum , quem in Prmitiva Ecclefia olim te- fequenti tabella Sc Mappa Geographica Fol. Q. proponi- R\us. Provincia I. S yri^e , ubi Antiochid Sedes P atriarch ^ , qui Sc Metropolit* cum 6. Suffraganeis Epifcopls # Provincia II. S yri.e , ubi Apamea Sedes Metropolit* cum 7, Epifcopi $ Suffraganeis. Provincia III. T heodosia , ubi Lao- dicea Sedes Metropolitx cum4. Suffraganeis Epifcopis. Provincia IV. O lici^e , ubi TarßsSz- des Metropolita cum 7. Suffragan, Provincia V. C ilicias , ubi Anaz,ar- bus Sedes Aletropolitx cum 9. Suffraganeis. Provincia VI. I sauri^e , ubi Seleucia Sedes Metropolit ubi Boßr/t , vel Boshra Sedes Metropolit a cum 11. Suffraganeis : hxc tarnen urbs adempta eft Patriar- chae Antio heno. Provincia V. Aua ije P etkmje 2. ubi Petra de fern, olim Moabitarum Regia , Rabalb in lacris litteris voca- ta , Sc haec urbs Patriarchatui A- lexandrino abftra&a, & Hieroflj- mit am adjeüla cum 18. Suffraganeis. Provincia VI. PhoeniciA , ubiT )m Sedes Metropolit* juxta mentera Baudron , cum Suffraganeis i6.Sed haec Provincia Patriarchatui Antii- cheno tribuitur ab alijs. Corollarium. H AStcn us Primitiva Eccleßa fh- tum ex Veter um monumends urcumque Geographiee deduximus ea fere ratione Sc ordine Iervato ,quo olim R omani , Jmperit fui ftatum in c er ras Provinci as 6c Colonias dilti n- xerunt.* Horum divifionem & ordi' nem , quoad licuit,etiam primi #• cleßa Refiurcs 6>c Concilta obiervarunt. Porro praetereunda: hienon funtquz* dam antiquilümx Celonu Chri/lianar» quas 1IU5 fa f all (■tipfcriint, CM"! 1 "' E)U 5 I Coi<»" IMDUS fundivit pvicif« ucraque ofa M; jmffl ^» uE ' teile Mif"' difti tf'ß ad urbtm » mipo A more nttjoru® Cfirifusi S. rtow Religio /am corruf ■mm alilsque Gr quos fcn/im in Inl i ionge htcquc p !.... er r..,7^„; * MODI mitten compriniis Hirn eo (ubmilTi Clirilliana Relig' Martyrium defe&u tis fupetftiüombus 5c fctifim abokri D eus Sptitum Ute atque doütii Indi Martome barorum converl c Sjm in Iniirn \ indncSäcerelite! 5 t Sjm & Bibjlm» cumjedas Provinc \mi paulatim ad wu ddtm reductis ^ Chinm pe fei bvanKliun totrL 'cum/[][, phtno Wik ' - " ^ "tottiltf. «Dt £, tciltik fS tc 1 c TAtriAYchatHs ITierofoljmiUm IurisdiBio Ecclcßaßica. // uaS jbbas Fulienfis , in facra fua Syria in Indus fubmiferunt, qui de- Qeograpbid , alijque , qui hac de re nique Religionern Catholicam , quam feripfcrunt , penicus diffimularunt anteceilores eorum fände implanta- Qtoartphi. Ejulmodi vero funt. vcranc , turpiter denuo depravarunt. I. Colonia Chriftiana, quam in Idquc teflantur Annales Malabaruw t {kdiis fundavit S. T homas Apoßohu Sc Lufitani Script eres rerum Indica- nrxcipue in Peninfula Comorina Sc in rum, e quibus unius verba hic refe- utraque ora Maritima Malabar Sc Co- ro LudoviciGufmani y cujus verba ex romA ndel , ubi Lufitani primo appulii Idiomate Lubtano in Latinum con- tefte Maffcio Hift. Indic. invcncrunt vertit P. Kircherus Sc in Chinam a fc didi Jpoßoli facras reliquias Sc oifa illuftratam retulit ; verba Uli us hxc ad urbern Meliaporem condita cum funt: Multi in India chrifiiani , quo- jnagno Chriftianorum numero , qui rum numerus ultra centum quinqua- more majorum fuorum dicebantur ginta rnillia fere excurrit. Chriftiant CbrißUni S. Thoma , quorum tarnen Thomai dtftt per varia Regna di- Religio ja in corrupta erat hstreß Ne • vifi, diverfis Regibus Gentilium & jioriffla aliisque Grarcorumerroribus, Maurorum fubjefti reperiuntur. Ha- quos feniim in Indias introduxerunt, bent ij fuum Arcbiepifcopum , Epifco- & longe lateque propagarunt Sacer- pos & Sacerdotes , qui omnes e Syrta dotes Sc Epifcopi a Patriarchis Schtf- verätint, plerumquc eos ad hujufmodi mticis comprimis Alexandri.e Sc Ba - expeditionem Patriarchd Babylonis feu eo iubmi/Il: Poftquam enim Alexandra deßgnante♦ Cum vert Chriiliana Religio poft S. T homj E Epifcopi , nonpofsint terras adeo remo- Martyrium defedu Sacerdotum ioli- tas niß admodum tarde dr raro invi~ tis fuperftitionibus iterum corrumpi fere, ne Sacerdotibus defiituantur, parte feniim aboleri eeeperat, excitavit vos adhuc pueros ordinibus initiarifo- D eus Spiritum cujusdam viri nobili- lent, etiamfi non niß proveftiori ata- täte atque dodrinä prseftantis, quem te fünfttones fuas cxerceant. Cauft Indi M artome , hoc eft Dominum vero cur Epifcopi dr Sacerdotes Suria- Thmam appellabant , hic enim bar- ni Indiam ingrejß tantam fibi apuddi- barorum. converiionem promoturus ftos Chrißianos authoritatem conctlix- * Syria in Indiam profedus eft,eumq; rint , fuit homo quidam natione Su- ißnzSscerdotes Sc Epißcopos Catholicos rianus Martome nomine , quod in no- c Syria Sc Baby Iowa evocatos in cir- flra Lingua Dominum Thomam ßgnifi- cumje&as Provincias diflribuit , qui cat : hic Martome erat admodum di- I ndis paulatim ad veram Sc fandio- ves dr excellens , dr ob hanc caufim rem fidem redudis , in ipfäm quo- intrarat cum Regibus Caranganoi dr 9 Uc Chinam penetrarunt , Sc Colon, dr cum occafione nominis Tho- C hristi Evangelium intulerunt. ma , dr magna , qua pollebat,authori- Verum tümfubinde ipfimet Pa- tatis Chrifiianiihomxi ei fejungebant, tourcha primo quidem in Gracorum ita Martome veluti caput eorum faftut fobifma , inJe vero etiam in Nefiorii bcnevolentia fua ita omniurn anirnos Crr orcsdefeciflent, ejufdem plane fa- ßbi devinxit, ut dijfcile non ejfit, ijs nn * E-pdcopos ac Sacerdotes cx de folis Epifcopis Syrta in Indiam reci- j, pten- 16 Patriarchatus Hiero/oljmitarii Iuris dißio Eccleßaßka. piendis admittendisque perßv ädere. fc&atores innumcros habuerit, fotis c JMultum ad hoc ijs perßvadendumpo- perfpicuum fit ex illo lapide, q U u#. terat Ungut Syra , quam candern ejße no chrißi prope urbem Samu. demonftrabat , qua Chriflus Salvator yun Imperij &#e/^farepcrtus eft )C üm noßer Htcroßolymis quondam ejfet ußua, crura terra fofiam nonnemo pararet (P* qua S* Apoßolus Eliomas ftiis majo- jacicndo muii alicujus fundamento ribus Saerum olim promulgajßet Evan- Hic enim lapis ex multorum rclatio- gehum, Hac igitur ratione Epißcopi nibus , quas refert P. Kirchcrm in Suriani primum Rcgnum Caranganor , China illuftrata ,latus erat palmis y Colon & Cochin ingreßß paulatim ownes longus Sc ultra , denfus uno tan- circa Region es in Chinam ufque occupa- tum: ejus pars fuperior live falhgium runt. Haftenus Gußmanntu. ad inltar pyramidis coibat in altitu- Quae fulpicionem aliquam mo- dinem 2. pedum , Sc in latitudinem vere pofiunt,an non fortaflis di&us palmi unius. In fronte fummagcrc. illc Martome fit idem cum Eartheno , bat Crucem fan&am fealpro excilam nomine per diverfa idiomata nonni- ijs fimilenijquas Equites Hierofoljmi. hil (ut folet) immutato ? de quolo- tani in veftibuscircumferunt,&qua- quuntur S. Plieronym. in Catalog. S. Iis Mehapore in fepulchro D. Thornt Clement. Stromat C.&: Eußeb. 1. f. Apoßoli confpicitur. Sub hac Cm Hic enim Philofophus Stoicus in Si- erat ///#//*# chara&ere Sc idiomateSi- cilia natus vir magnx au&oritatis Sc nico deferiptus, Sc circa infraquciJ- do&rinae cum poft fuam converfio- lum alias etiam feriptutae partim Syriern prseeflet celeberrima: illi fcholas riacL partim Stnicii litteris expreß*, Alexandrinee , Sc Fidei Chriftianae ze- de lege divina per Apoftolorum Jw- lator, tranfijt ad Indes , ut Brackrna- ceßfores ad Stnas delata : noininairem nes Sc Gymnofophiftas ad Christum Epifcoporum Sc Sacerdotum, Impe- traduceret. Inde vero redux ad in- ratorum Sincnfium favores & indul- ftantiam jEthiopum , qui Theologum ta, brevis quoque , fed exa&a legis ab Epifcopo Alexandrino pokduXzbam, Chriftianae explicatio. De hoc lapi* at quo in lege Chriftiana inftrueren- de P. Kircherus citat epifiolam P. Em- tur : ä Demetrio mifius eil in ALthio- manucl Diaz, anno i6lj. Macaokti- piam , ubi mukös reperit adhuc ä S. ptam , cujus hsec funt verba. Bartholomao Chriftianä Fide imbutos, Annis prxterlapßsinventa cß Scrt- quem olim AEthiopibus Chuftumpvx- ptura qu&dam longa & antiqua Idfiß dicafi'e Sc Martyrium apud eofdem frtgrandi incißa Lingua Sinenfi &Cbd- fubijflfe fatis conftat: quamvis alij no- daick £ circa infuqua]. Mi fcripm pm Sj. m Stticii htm «prell?, willig Apoftoloramk* i JIM idiü',noi»m o:im ^ktkm,kp rknkmkoittfciki!« r;:s quoquc, (td rafti 1$ ia:i cxplicM De hoc lfi* jrdwcMepilbk/J» Duzi moiivj'^' cu;us harc Tunt Utk ( tmHi 1 iiiti^ Htt h' 0f' .... ^ ;hm^' " ^ ji ff 1 '' *rfS& '■•! (fr itif Ml tempore VdtridYchatus Hier ofoly mit ani Iuris diBio EccleßaßicA # /7 illo vixerunt , numerantur III. Qualis Primitiv* Ecclefia fla- auoruw nomina lapis ille expri- tus & Regimen in tribus orbisterrc- 4»i chrißianis favebant »mnes : ni partibus, nempe Afu>Afric4 ScEu- " ltt dieatorcs vero legis vener unt ex ropa exftiterit , fatis conflat ex ha- 7/ altisque viemis locis. Conti- &enus diftis. At quid eodem tem- t gutem prueipua fidei nofir* myfle - pore in utraque interea gc- ^ &c Ponro Infcriptionem Syria- ftum fuerir, non ita notum comper- r/4 . h'nidis ita interpretatur P. Kir- tumque eft : cum utraque pars ante a * duo p' ftrema fxcula nulli adhuc mor- f ^ Adam Sacerdos feu Presbyter talium fatis cognita aut detefta fuc- fcArchiepifcopus , Sc Papalis Zi- rit. Interim cum ex una parte ver- " noftan ( Sinarum ) in diebus Patris ba chrißi clara apertaque fint , qui- " Pactum, DominiHanan Jefva (Jo- bus Marci 16. Chriitus fuam volun- " annis Jofue) Catholici Patriarchx tatem denunciat ApoftoJis, dicendo: " (univerfalis Patriarchx ) anno mil- Buntes in mundum univerfum, pradi- lefimo nonagefimo fecundo juxta cate Evangeliuomni creatur* : Ex altera " Gracos : Dominus Iidbuzad Sa- parte cum utraque inter qua- "cerdos Sc VicariusEpifcopusCum- tuor mundi partes fi non eftmaxima, " dan Civitatis Regni ( Metropolis ) certe nulli magnitudine quidquä con- Filius Milis, requies fit animxejus cedit, congruüomnino videbatur Sc \ Sacerdotis Bclehh civitatis Tahur- divinx Providentia admodum con- ''fta (Turcheftan) erexit tabula hanc forme, ut magnum Rcdemptionis „ Papa ( fupremos in ordine aliquo Myfterium Arnericanis non minus [ Ecclefiaftico fic vocant) Sc feripta quamexteris nationibus mature ino- „funt in ea adminiftratio feu guber- tefeeret; quia tefte Apoftolo 2.ad C*- ^natio Salvatoris noftri, Sc prxdi- finth.j .pro omnibusmortuus eßchrißtu. „catio Patrum noftrorum , qui funt Vna pofTet Iiic afferri tanrx di- „ apud Reges Sinarum. lationis caula & prxdicationis impe- Sc Epi- Ädam Diaconus Filius Epifcopi Vicarius. Mar Sargis Prxsbyter fcopi Vicarius. SarniscIiua Presbyter. Gabriel Prasbyter Sc Archidiaco- nus , Caput Ecclefiarum Civi- tatum Cum dam Sc Das rag. . IizDBUAD dimentum , quo minus Evangelium Chrißi non ab ipfis Apoßolis , fed eo- rum Seciatoribta , nec ftatim in ipfis Ecclefix Chriftianx exordijs,fedpoft millc Sc quadringentos annos pri- mum in Americam fuerit dclatum: quia tunc non erat aded facilis ex Afa in Americam tranftus, quam »In noftro Potentatu magni Tarn , in exteras orbis partes; utpote , qux 3 > feilicet Rcgis , anno lecundo hu- omnes inter fc conncxx Sc Afix ad- 3> jus Kiencium , qui erat annus Do- hxrebant : Sola autem Aincrica in- j, mini 782. menfe Autumni, fepti- genti maris intcrvallo a exteris om- 33 ma die , die Dominica exaltatus nibus diftin&a. Sed nequetuncadeo »fuit hiclapis,EpifcopoiV/»/-07/Ec- frequens Sc ad terras remotas & in- )) clefiam Sineniem adminiftran- cognitas navigationum ufus Sc con- » tc * Ivetudo : undc necrfTario ulquc ad 2ms IIL C hxc / 'zetmfatar, tjk- ifaplm, renturos quofdun errn ioiAi ttdü&an fciU l^ttinÄ s exfttu&iiunt. H'-icfi- mb fymnl^ jrtittl ilitäton® fjLJ^ Modernus Eccleßa Chrißian& Status & Gubernatio. /£ (fand ulteriorcm ripampcrtraßjt. nofter myftcrium Redemptionis no- v i modo ndrrant , fagittas , quibus ftra: peregic , nihil prorfus lux ma- ä \p 3 ß 0 lum impetebant , in Sagittari - gnieudinis &: integritatis deperdat, JfiexAS, Sylvdsque , /»er 7*^ gm- c tfi quam plurimseparticulceinde con- °j ie ^ tur , cedefites vi/im tili pr*bni(Je y tinuo refeindantur > (cd tantundem . r veri } Je ahqutndo rediturum ipfi rurfus accrcfcat , quantum indc W ablatum eil. Tertium &: prse cseteris anim- Propter harc aüaquc plura hgna adveriione dignum, eft Crux Carahuc* Sc indicia prodigiolajfed &: perleve- cctjfis in toto Feruvto celcbris, quam rantem inter Indus memoriam viri hrmtintM loci Tarochm e lacu litia- mulca: authoritatis jam olim hodie- L!l cx i n dicio ab accolis aeeepto effo- que arbitrantur admodum verofimi- dir. Conftat illa ex ligno peregrino, le videri , S.T homam Apoftolum prius uod nullibi in Peruvio , ied alieubi in Americam tranlijlTe , Sc in ea bar- in Braßita crefcit , unde conftans eft baris Evangelium falutis prardicafle , opinio , cam ab Apoftolo indetrans- antequam in Aßa martyrio Corona- litam, & hic ere&am fuifle. Cum tus ex hac vira deceifit. veromali dxmones aifirmarent , fe Atqueha:ctande fuit Ecclefice pri- refponla deineeps non daturos , niii mieiva: Facies Sc conditio, qua; abApo- Crnccm e medio tollerent , illico bar- ftolis quidem in toto orbe plantata bari eam primo flainmis tentarunt 6c diileminata fuit , attamen ubique exurere ; fed, cum hoc illis ad votum radices non egit, fed multis in locis non fuccederet , Crucem in la- nonnihil defecit , in alijs etiam pe* cum adjacentcm preeeipitarunt : at nitus exaruit. Vnde coeleftis Pater- cum ca femper ad littus emergeret, familias mortalium fortem miferatus tandem ingenti terrce pondere illam poftliminio culturam relumpht, vo- adfimdum deprefTam obruerunt. Si- cavitoperarios,providitrdigiofosmif- gna combuftionis tentatee etiamnum honarios, viros Apoflolicos, quiubi- exftant, ipfam vero Crucem innu« que terrarum Agrum Dominicum mera prodigia eaque contcftata in excolerent > ipargerent verbi divini toto Peruvio Sc locis vicinis venera- femina , Sc , Ii quid uipiam inter fpi- bilem reddunt : inter qux illud eft nas defecerat, alibi multiphcato fru- eximium , quod non minus, quam (ftu iterum repararent , quod iplum Crux fanftiflima > in qua Servacor magis pacebit ex iequentibus. PARS II- Eccleüac Chriüianaf S tatus M idernus, Gu- BERNATIO tcclefiaflica, TAm in prarccedcntibus infinuatum ut enim arbor exmodieofemine fen- ■* e ft > Ecclefiam Chriftianam ali- hm exerefeit , Sc in arnplilUmurn ^ u am arboris ümilitudinem referre ; dpatium tandem cxcenditur , ita Ec- C 2 clc- 20 Modernus Ecclcfid ChrißianA Status ß* ijulernatio\ clefta Chriftiana in fuis primordijs dem ubi hyems fevera tranfijt & modicum occupabat {patium , quae tempeftas perfecutionum defaeviic fubindc jam adulta in immenfum ex- fub annum Chrifti circitcr 320. im! crevit, 6c fuos ramos inomnempar- perante Magno Conßantino , & mitio- tem , totumque terrarum orbem ex re jam coelo Ecclefia Chriftiana (ut tendir. Hac ipsä fimilitudine ufus eft delicatiores folent arbuftuta) c fuis Christus quando regnum ccelorum, latebris ad folem 6c in apricum pro. hoc eft ,(utinterpretantur SS. PP es ) dijt , frondes ac flores exeruit, jamq ; Ecclefiam fuam comparavit granoSi* adulta magis orbi univerfo confpi' napu, quod Matth. 13. minimum qui - cua, 6c venerabilis efle ccepit,atquc dem eß omnibus Seminibus : cum au- in eum ftatum 6c magnificentia hodie tem creverit, majus eß omnibus ole - exerevit, quam coramboniomnesad- ribus , & fit arbor , ita , ut volucres mirantur 6c fufpiciunt. sali venianty&habitent in ramisejus. Erfi yero (ut fert mortalium Ecclefia Chriftiana adhuc granum conditio) ab illo etiam tempore uf- ab ipiomet Chrifto Terra Sancta im- que ad hanc noftram attatem non plantatum , modicum obtinuit fpa* defuerunt venti, turbines ac tempe. tium inde verd Apoftolorum opera ftates, nempe fchifmata & hterefes, in omnem terram difleminacum am- a quibus identidem ventilata & di- plius exerevit ; comprimis verd in vexata eft Chrifti Ecclefia : attamen Agro Romano radices egit, 6c federn eo protegente , a quo eft condita, Äxit ; attamen non nifi intra Cryptas lernper ftetit innoxia , nec primam 6c meatus fubterraneos coardtata , ad faciem aut valorem aliquando dc- evitandas faevientium Tyrannorum perdidit : Imo (utfolent arbores be« ftrages 6c tempeftates, qua: teneros ne radicata: ) quo magis agitara & adhuc furculos, primos nempe Chri- ab adverfis ventilata eft , hoc altius ftianos nonnihil prorumpentes illico exerevit, hoc amplius dilatata eil dctruncabant aut contcrebant. Tan- Ecclefia Chriftiana. CAPVT. I. Chriftianae Ecclefiae modern# S tatio P rimaria, CAPUT V1SIB1LE, ejüfque SEDES 6t ELECTIO. PROPOSITIO I. Moderna Ecclefia STATlO FX ijs,qua: parte prxcedcrej&pau- attamen , quemadmodum arboris loanteanobismemoratafunt,fa- fru&ifera: Statio primaria, locusque tis fuperque conftat, magisque pate- magis proprius non eft ille, ubi nau bit cx fequentibus, Chriftianam Ec- eft , fed ubi plantata radices egita - deftam reperiri quidem in plerasque tius, ramos diffundit 6c fru&us pro terrse partes 6c provincias diffufam: ducit. Ita Ecclefiae Chriftiana; Statio Modernus Eccleß* Chrißians> Status (f Gubernatio. 21 marianon eft in PaUflina , ubi cutiones idcntidcm au&am Sc am- nata> ^ * n a S ro ^ ur ^ e Romano. , plificatam effe , & propterea fubalijs ubia S- pETROplantaca &: edmcataal- 6c alijs titulis ab eodcm Petro gu- tas radices egit, ubi tanto tempore bernatam. Quid ergo mirum , fi ftationem fuam tenuit , 6c inde in eadem Romana Ecclefia ufque ad hxc jnundum univerfum ramos fuos ex- pofteriora tempora tanta fumpfit in- tendit, Roma igitur ftationem tc- cremenra,qnbd pari pafluau&a fit eti- nuit, hodieque obtinet , Rom* no- am Romani Pontificis authoritas , 6c menaeeepit, hodieque confervat , paria fumpferitincrcmentaetiam Met* eadem Ecclefia Romano , qua: Eccle- jeflas ? pares namque incedunt im- da ChriftianaCatholica. perij amplitudo Sc Majeftatis condi- Neque tarnen propterea urbis tio, Sc quo latius eft dominium , hoc Romans imminuta Majeßas , dum majus poftulat obfequium , quia uni prophanum rejecit Imperium Sc Sa- quod fufficit Vrbi , toti non fufficic crofanftum aflumpfit, & tanto me- Orbi. iior ,tanto dignior effe&a eft, quan- Porro tempus Sc Vrbs Epifc. ad R. & la« Amncm Olpitam ab Jnnocentio X. Cum Fei in um. ^ prorfus excifa , ob mortem Epi- T erni Interamnia Vrbs Epifc. ad R. fcopo illuc ab eo miflo illatam. Mera in piano. R onciglione RonciltO) oppid. ad Am- * 0DI ^ der tum Vrbs Epifcop. in collc nem Falifum Fub Ditionc Ducis pofita prope Ewer im. Fimen f' MARCA d' ANCONA. 11 PERÜGINO , Marchia Anconitana^ olim Picenum. Ager Perufinus. A ncona Ancona^Metrop. Epifcop. cc- PeRUGiA Perußa , Vrbs Epifcopalls in JeFre Italias Emporium cum arce monte fita cum arce mnnita ad munita &c Portu fatamplo, at minus \ztimTrafimenum(y\\\* armula. C gli Cällium Vrbs Epifc. ad Horn. F ürlimpopoli Forum popttli , re&ius Cuntiarwm &c radices Apenn. Popilif Oppidulum, C antiano Cantianuw , oppid* ad fl. F orli Forolivium Vrbs EpifcopM pla- Cantianum. no poflta. Eugubbio Eugubium , Vrbs Epifcop.ad Imola fm/w Cornclij , Vrbs Epifc. ad radices Apenini &: Fontes Chiafcf fl. Vatrercum. M eldola Meldula , Oppid. Princip. P amphiliorum. R imini Ar im in um , Vrbs Epifcop. ad offr'um fl. Marcchia. S arsina Surf na eppidum ad fl. Sa« vio &c. dam Epifc. in monte Fcretrano fl- S avignano Sabinianum Sc Compta ta & ad fl- Ariminum vulg. Marc- Oppid. II Ducato di FERRARA , Ducatus Ferrarienßs. F errara Ferraria Metrop. Epifc. Sc Caput Ducatus ad minimum Padi Rarnum , vulgo II />p. PfjARO Pifaurum Vrbs Epifcop. ad fl. Toglid, Sedes Legat. Poniificij. S inig iclia Senogallia V . Epifopal. ad Oflium fl. Nigola. norum Vrbs Epifcop. in monte pofita. Castro Bolognese, Ctßrunt Bononi- tnfe oppid. C ervia Cervia, Vrbs Epifc. in plani- 2! Romanl Pontißcis Dominium Tcmßoraneum, pla Sc infignis , Archiep. non pro- cul a Reno fl. Sedes Legati Ponti- ficij Sc Acadern. celebris. Bentivoglio Bentivolium ,ad Navili- nm , Oppid. Castel CaßrumPrancum^o^- pid. ad fl. Mu&za. Castel Guelfo Caflrum Guelphum , opp. ad 11. Silera. Castro S. Pietro Caßrum S. Pctri , opp. Porretta ToreBa Oppid. Vergate Vergata , Oppid. ad Renum Fl um. 11 Ducato di BENEVENTO, Ducatus Bcneventanu*. IN ea Regni Neapolitani parte con- liftit , qux olim Aprutium, hodic vero Principatus ulterior appellatur. Caput Territorij eft. Benevento Beneventum , olim Male- Maccolum, Sciara-, Poflena.Bal- rs • n > r • -nrvrrcfA? neara,S. Marc, i montibus , S Lu~ Romanl PontlfidS POTESTAS erj , S. Angeli, Franca Villa , quo- SPIRI TUALIS & Regimen Ectlc rum tarnen nomina pleraque in ßaßicum. chartis Gcograpbicis expr eila non I" \TJas perfonas reprxfcntat P^ 1 ' Unt * fex Romanus, nempe Principe " H "Hl s. ) 1 'IwtsimuK. ,S :" -MWl int.; ifß.i> f0Itfr 'Sl» «mm ■*» l »Ulli ""'H'u.cmcki ;; . Sö * Eiisiiij,, : i ; w tau j„ r Ull ß ^ pcflfiofldB Ponülici !• j nulluni ciirmtm, atui Pamm/mexusd 'MFermfim ) cujus Caput wyioucm rak Cnr> 1 Ö Vrbs Efififtl, ® iifc Ptomcijs ijfc r M. «traum ftr ;; UntJS mScdölm- Sfota,^'- ! JriitM rjns Dinonis PonriUcix Ii* BitiProyi«« 1 *"' „p etat fr u. •■; ■0^1 T/011 S**" 1 1,00**1. Iii Rotn/ini Tontißcis Poteßas Splritualis & Regimen Eccle/iaß. 2ß tolitici Sc Principis Eccleßaßici : ut biturus eftet in Eccleiia : cum enim prineeps Politicus dominium habet Petrus poft mortem Chriftianos fecu- certis limitibus ac Provineijs dcßni- turos ligare aut folvere amplius non tum ) Sc paulo ante a nobis propoii pofict, neceflario haec poteßas Petro tum ', ldquemore aliorum Principum tradita altcri obvenire debuit , non per certos iuos oßicialesadminiftrat: cuicunque , fed cpiiVctToinCathedrx ut vero eil Prineeps Eccleßafticus Sc legitime fucccflit. Poteßas igitur unk- Sprimlis , nempe Succeflor D. Pe « que modus eandem Poteflatem exer- tri Sc Christi Vicarius , poteftatem cendi jure fucccftionis eft pcncs Ro- habet univerfalem , eam fcilicet, nianumPontificem, nonpencs quem- quam a Ciirifto aeeepit Petrus , Sc vis mortalium : hoc enim Ii verum a P etro omnes illius legitimi Suc- eflet , Chriftus Soli Fetro clavcs non ceflores, eaque poteßas ie fc exten- dediflet : qui enim eas tribuit foli Pe- dit in omnes mundi partes Sc Pro- tro y non tribuit omnibus quibusvis,fed vincias, in quibus reperitur aliquis ijsduntaxat, qui Pem>erantfucceftiiri. CbrijUanus : unde merito Romanus Hactenus de Poteßate Pontificia Pontifex appellatur Papa five Pater in genere , nunc etiam quatdam de unfoerfalls. Hujus igitur Poteßatem, ea in ipecie. Itpmen Eccleßaßicum , aulscque mi- l mo ' Igitur penes Pontificcm Ro- niftros hic primd, deinde Dominium manum eft Poteßas creandi Cardina- Sfirituale ipsamque Chriftianitatem lesEcclcßx y quos ipfefere afiummit pertotum orbem terrarum diffufam e viris doclis Sc rerum Ecciefiaftica- &a Pontifice Romanogubernari Po- tum peritis , aut alias de Ecclcfi* litam, nos quoque folitä brevitate Sc Chriftiana bene meritis , Sc fubindc Geograph ice in tabulis Sc chartis Ceo - ab lmperatorc ac Regibus See ♦ ob eandem caufam Sc bene merita pro- pofitis, qui deineeps in gubernanda Eccleiia Pontifici aftiftuntj compri- mis in Tribunalibus Ecclefiaßicis See. II- Romani Pontificis eil, prim® inftituere , Sc transferrc Patriarcha- tuSy Primatus , Archiepißcopatus, Epi- POteßatem Spiritualem Chriftus Iiis fcopatus , corumque cellionem admit- potiflimum verbis Petro tradidit tere autrecufarc. Item facros Ordines Tibi dabo Clav es Regni c% forum, & Equefires ac Religiofos y PiasCo ngregat to- (fuodeunque ligaveris fiiper terram , nes Sc. Confratemitates approbare 3 atq; erit ligdtum & in ccelis , & quodeun - diflblvere. Sed Sc Epifiopos y Metropolis que folveris fiiper terram, erit Joint um tos, Primat es Sc Patriarchas creare , vel & in coelis: Matth. i Ügandi atque folvendi Petro conferre , Sc Coadintorias cum aut Christus dedit, modum tarnen Ii« line futura fucceflione decernere» gundi ac folvendi non prsefcripht, III. Romani Pontificis eft con- ftd ejus arbitrio permifit , Sc eorum, dere Canones Sc Beereta Ecclefiaßica quos Succeffores deineeps Petrus ha- Sc in ijfdem rurfus difpenfiare, D 5 IV- yafioieis exhibebimus. §. I. Romani Pontificis POTESTAS SPIRITUALIS. induigcre. VIII. Romani Pontificis eftcon. vocare Sc confirmare ConcilU 0e d mcnicA fiye tmiverfalU 6c totam Eo clefiam Chriftianam concernentia ncmpc , ubi agitur de ftabilicnda/ jö Romani Pontißcis Voteßas Spivitualis 0* Regimen Eccleßaß IV. Romani Pontiflcis eft , vc- ftmo bonorum opcrum , merito ' 1 tum S. Scriptur*fe»ßtm cxponcvc4e- que Chrifti 6c Sandorum theb^ Emire Articulos fidei , 6c Dogmata Chriftianis diftribuere, vei certe^ 0 Chriftianac iegis ftatuere , qux cunc gnis Eccleliae Prxlatis eafdem di^*" quidem vim legis obtinent , quando bucndi facultatem illa uc Christi Vicarins 6c ex Cathedra pronunciat. V. Romani Pontificis eft , Sanyos canoniz>ire , hoc eft: Sande in hac vita aegentes ac fubinde mortu- os in Album SS m • referre. Ejuf- de Äpojl&lica abolcndis erroribulre" modi primam Canonizationem a Ro- formandis Cleri moribus 6c emcn- rnano /'ontificc fadam S. Senator is dandis Eccieliae Chriftian* dußbut Archiepifcopi Mediolanenfis produ- & c . Horum praccipua ig. olim in cit F. Ricciolim in Catalogo rerum Ecclefia celebrata 6c a RomanisPon- memorabiliuin, quam Gelaßus Papa tificibus indida vel confirmata a P, inftituic Anno Chrifti 497. Olimpoft Ricciolio in Chronologia fua enume-' mortem intra unius anni fpatiumca- rantur , qua: hic nonnihil contrafti sionizati funt: S t Thomas Cantuari - eodem ordine fubjicimus. enfis Epifcopus, ab Alexandro III anno 1172. Item S. Homohotjw itidem ab Jnnocentio III. anno 1198- & S. \yintonius Patavinus a Gregorio X. anno 1232. 6c denique S. Petrus APar* tyr ab Innocentio VE anno 12 y 3. Nunc vero cultus publicus 6c venc- ratio nu'li ante faeculum integrum a Chrifti 3 2 5. in quo damnatuseft v4r/«f morte tranfadum ab Ecclefta dccer- cum fua hsereli.» 6c ftabilita ctitfih nitur. VI. Romani Ponti/icis eft pro- mulgare Annum Jubiläum toti Eccle- üx Chriftianse , ordinarium quidem finguhs ßcults celebrandum primum ftatuit Pnnocentius III. anno 1200. II- lum tarnen ad annum fo. rcduxit Clemens VI. 6c tan dem ad annum 2?. reftrinxit Gre^orius IX. IubiUurn ex* traordinarium fere Pontifices indi- Concilia OECUMENICA. I. c \Oncilium Nicjenum in Buht- nia cclebratum Epiicoporum 318. lub Sylveßro Papa, pnrkntee- tiam Conflantino lmperatore anno ßantiahtas Filij Dei cum Patre, at- que cointcrnitas. Item contra $utr- tadecimanos decreta cekbratioA;/di' tis in die Dominica , Sc poft lunium aquinocfio verno proximum, II. Comil. Consta ntinopolita- num I. Epiicoporum 150. Damäfi nun- dato 6c authoritate a Gratinno Im* per. convocatum , in quo damnai harrelis Macedonij negantis divinita- cunt , quando ipli ad fohum Pontifi- tem Spiritus Sanofi anno ?8i- dum aflurgunt: aut gravis aliquane- ceftitas aut utilitas Eccleliae id re- quirit. VII. Vniverlim Pontiftcis Romaiii eft Sacras Indulgentus ex copiofif- III. Concil. Ephesinum juflu h* Ipx Caleßini I. 6c Theodoßj Imperator, indidum Epiicoporum plus quam 200 in quo damnata hasrelis Neftoru n* gamis Beacam Virginem die ^ SJ* • : S-?= 4ÄN ^ltnjji r iUt ^ 41 wnun nr: • 1Ku 'm Mir«, ir. "«Cboloj, Ä fih/idm, ilu enum m bitht ' :i ccktamEpfcopraia Arrih^txtat. »jtaiin Imptoti anno uM,5t tei lit is Filij D ei com ftiM turmtts , iiwjdccrttacclc. j<; ß0fU ) & . o«//. consta« ifP ■ ; J,»» ICPrJj 19(018« & tunc Salutationi centraTValdenfes &c Alhigenfes hxrcti* a b Ecclcfia adjeda funtilla vcr- cos anno 1 179. | a . Sanftt ^r/4 Mater Bei See. an* XII. ConciL Lateranense IV*. nü4 3i. Epifcoporum ac Patrum 1283- fab iV. Concil.'CH alcedonense Epi- Innocentio III. Interfuerunt autem fcoporum 630. a Marcimo Imperato- Concilio Patriarcha Ierofolymitanns # re fntagente Pulcheria , & de con- Conftantinogolitanus , item Legati P4- fenfu Leonis Papac indidum ano ^ ^ 1. triarcha Antiocheni Sc Alexandrini. primo ICu&tim , inde verd transla- Praeterea Archiepißcopiyo.Epißopi 422. tum Chalcedonem , in quo damnata Abbat es ac Priores 0oo- In eopugna- hxrelis Dioßori negantis in Christo tum cd; contra Albigenfes harreticos „ ins natura* , icerumque rejeda AV- & pro Tranßubßaneiatione Eucharißica. ßorij & Euiychetis fententia. Anno 1215". J V, (Ä//. CoNST an TINOPOL ITA- XIU. CM/«/. LUCDUNENSE 1, Alb kumH- Epilcop. idj. iub Vigtlio Pa- Innocentio IV, indidum contra Pride- pa contra Origenißas anno ^52. ricum Imperatorem , Sc pro terrafan- VI. Coric iL Const antin op. III. fta y cujus expeditioni praefedus cd Epifcoporum 289* indidum ab Aga- S. Ludouicus Rex Gallix anno 1245". thone Papa contra Monotnelitas Sc In hoc Concilio Cardinales aeeepe«. tMucarium Epifcopum Antiochenum runt Pileurn Rubrum. anno 6'8o» XIV. ConciL Lugdunense II. E- VII. ConciL N ic&num II.Epifco- pifcoporum §6q. Cardinalium if* porum 350. convocatum a Conßan- Abbatum ac Pradatorum ifoo. in- tino Imperatore Sc Irene ejus Matte didum a Gregorio X. pro Bello (acr* prsefidentibus Hadriani Papa: Legatis, 6c Vrnone Gracorum , praefentibus eti- in quo decretus Qdtus Sacrarum Ima - am Legatis Imperator. PxUologi , Fa- pmm contra Icomclaßas. anno 787. triarchac Conßantinogolitiini & Tarta.- VIII. Concil. Constantinop. IV. rorum , qui tandem confcnlerunt juffu Hadriani Papa: indidum Epi- Procefsioni Spiritus Sandi ex Patre fcoporum 373. & in codem damna- Filioque Sc Primatui Romani Ponti- tus Photm Schifmaticus , ejusque Acis anno 1274. aftacombulta See. anno XV. ConciL Viennense in Gallia IX. ConciL Lateranense l.Romtt Epifcoporum 300- indidium a Cle- Epiicoporum plus quam 3°°- f u ^> mente V. pro recuperatione Terra Callißo Papa pro expeditione in Ter- Sanft* , damnati quoque Temvlarij rmfanclam , Sc Uber täte Ecclcfiaßica & afferta anim* immortahtas See. an* anno 1122. no 1311. X. Concil.^ Lateranense II. Epi XVI. ConciL Ferrariense in- coporum ferc mille l'ub Innocentio choatum ab Eugenio IV. anno 143g. II. in quo praeter alia damnati Schif. & abfolutum FlorentU anno i 439 . aatici fautorcs Pctri Leonis See. an Stabilita in codem adaConcilij Lug- duncnfis II. XVII. Lateranense V. Patrum 114. a Mio II. inchoatum, Sc a Leone X»A- no 1139. XI. ConciL Lathranense III.E piicoporum 300. iub Alexandro III. / j 2 f Romani Tontißcis Tote [las Spi, X. finitum, Adum in eo contra con- cilium Pifannm , contra Turcas, 5c pro reformatione difciplina: Fe de fuß i- c& anno ijii . XVIII. Concil. Tridentinum in- didum a Paulo III. anno I5"42. 5c fub Paulo IV. tcrminatum , adum in co contra h^rcfes novas & antiquas. Notandumvero hic cd. Inter Concilia Generalis eile aurc- dam, quoruin ada non omniaa Romano Pontifice approbata funt. Ejuf- modi funt. I. Concil. Pisanum , ubi dcpoli- ti funt Gregorius ac Benedictas ele- dusquc Papa Alexander V. II. Concil. Constantiense in- choatum a Joanne XXI anno 1414. &: fub Martino V. abfolutum anno 1418- a Concilio Florentino 5c Late- ranenfi V. reprobatum, in eo potifli- müm pundo , quod fuam , hoc cd Concilii authoritatem conabaturelc- Varc fupra Papam 5cc. III. Concil. Basileense ab Euge- nio IV. inchoatum anno 143 1. Sc continuatum ad annum 1449. cujus itidem Concilii fenlus datuentis feip- fum fupra Papam damnatus cd. Qui non tantum Concilia Oecu• menicx , fed alia quaecunque in Ec- cleiia ubivis gentium cclebrata vidc- re cupit,legat Catalogum IV. Partis III. Chronologie P. Ricciolij. s. 11. Regimen Eccleßaßicnm Romani Pontiiicis. tT Oc tandem Regimen cd amplif- ? fimum : quia totam com- pkditur ac dirigit Ecclcfiam Catho- Jicam t ubivis gentium conditutam. Ad hoc autem rite exequendum Ro- itualis £ß Regimen Eccleßaß manus Pontifex utitur variis Co^His 5c Congregationibus. Conciliorum fere quatuor iunt gcncra. I. Di cun . tur Generalis five Oecumenki , condant cx pradulibus totius' Orbis per Romanum Pontificcm convoca- tis : Ejufmodi funt, qua: §. p r2cc ] dente relata l'unt. 2. Vocantur Nu. tionalia , que a Patriarchts {}i\cPrm- ttbas convocantur ex omnibus Metropolit is. 3 ia - Provincialia funt, qua: a Metropolitu five Arcbicpifcopism- gregantur cx Epifcopis aliisque Pre- latis. 4. Iunt Dicecefana five Synsdi Epifcopales ab Epifcopo in fua Diir. cell ex Cleroliio collcde.Ha:cConcilia ordinaria non funt, ledfere in certis cafibus Ecclefisc univerfalisaut ctiam particularis convocari folita. Alia Concilia redius Conßlidm ordinaria , ftabilia 5c quaii domcflui, quia Roma: 5c in facic ipfius Ponti- Eds cclebrari folita , eaque vocantur Congregationes facra , qua: ma« gnam partem condant ex Caniina- libus, aliisque Pradatis Sc viris Ec- cleßadicis omni littcratura facra & comprimis rerum Ecclcfiafticarum peritiä excultis , a quibtis tradantur 5c dijudicantur cauia: Ecclefiailicz ex toto orbc Chridiano co delaca: fecundum jura legesque Canonicas, quas utpote ab Apodolis primümin-' trodudas Romanu^ Pontifex ClemtM I. congcdit, 5c Apodolicas nuneupa* Vit : quibus fuccedii temporis alij quoque Pontifices fua Statuta San* dionesque fuperaddiderunt : u > ] c podea Corpus Iuris Canonici in f° r " mam modernam exerevit. Sunt au- tem ejufmodi Congregationes or> narias fcquentes. I. CongregAtio de Propaganda Fide , cujus praeeipua cura eil Rc 1 Rornfini Tontificis VoteßasSphitualis, ß* Regimen Eccleßaß # j £ -onem Orthodoxam ubique genti- bunal in utrasque Indias, stfiam & um promovcrc &indemnem ccnfcr- mericam , & comprimis GW exerce- varc Congregationis hujus author tur , item Alexici, Limrxf\\ix^pix- manus , ad eam inftituendam a P. cipuis Americae locis. In Galliis ta- Rirni Soc. Iesu , tunc Concionato e men , nulhbi locum habet Inquifitio, Aooftolico permotus. Admintftra- etfi Tololat teile Morery femper Rc- r hxc Congregatio ab aliquot Car- iigiofus aliquis ex ordine Fradicato- diiialibus, quibus affifhint infigncs vum refideat , qüi titülum Inquifito- aliquot ofdinum Regularium Theo- ris praefert , officium tarnen nonex- lofi & Concionatores. Proventus ercct. Sed ncque in Germania, , ne- „ rcf^ercndae neceflarios primo fuppe- que in Belgio ha&enus rccepta eft ditavit idcm GregoriusXV. quosfub - Jnquißtio : A Venetis non nisi ccrtis inde Vrbanus VIII. mulcum adauxit, f'ub condirionibus. Sed Sc ijs in lo* in mcliorem ordinem rcdegit , Sc eis, tibi palam exercetur , nihilomi* Congregationem variis privilegijs Sc nus difFert in modo : Sc omnium fei facultatibus dotavit. Brevi tempo- verilfimus habetur illius procefTus in refumma reddituum etiam quorun- Lußtania. Ronxe ßicro huic Tnbuna- (bm Cardinahutn 5cPrafiatorum Ec- //'affident duodeeim Cardinales, Sc clcfiafticorum munificentia in inte- plurcs PraTati ac Theologi Religiofi grum millionem exerevit , quam ta- tanquam Confiliarii. Habet hcec C011- menpoftea rurfusimminuere expen- gregatio proprium fiium palatium , & h&x in templi infignis , Sc Colle- fuos item proprios officiales Sc car- rii Vrbani tabricam, qux modo 35. ceres. Conventus celebrantur die'bus variarum nationum alumnis fufficit, Mercurij , Sc lovis coram Ponrifice. qui ibidem a proprijs fuis magiftris III, Congregatio Rituum Ecclc- ac ProfefToribus tarn in litteris quam fiaflicorum verlantium circa Officium Spiritu exeoluntur, atque, zie defii- divinum , Canoniz>ationcm cultumquc tuantur necefTarijs rei bene gerendas Sandtorum ac fimilium. Et huic inftrumentis, nempe librts , Cofie- Congregationi praefidentaliquot Car- gium propriam officinam Typographi- dinales cseremoniarum Ecclcfiafiica- Mwercxit-ExhocigiturCollegio pro- rum periti, Sc ad hoc a Pontificede- deunt Sacerdotes Sc Epifcopi probe putati s quorum Conventus celc- inftru&i Sc cxcrcitati , qui Chriftia- brantur in atdibus Cardinalis Dccatti nam Rehgionem per univerfum or- femel (altem quot menfibus. be m dilfeminant operarij Apoftolici» IV. Congregatio Interpret Sacri II. Congregatio S. Officii fivc Concilii Tridentini , primum ante Inquisitionis mflituta occafione annos 146. rirciter a Pontifice infti- h^reiis Albigenßum , & tunc a Pcntifi- tuta ad decidendos cafus Sc difhcul- ce-S. Dominico , & palfim ejufdcm tates pofi Concilium exortos. Con- OrJinis Rcligioüs commifTa , eaque (Tat cadem Congregatio cx aliquot Vl gct potilfimiim in majoribus Italic, Cardinalibus, alijsque Prcelatis Sc va- Hßanw,Lußtania!) SeSicilia urbibus: riorum ordinum Theolcgis Sc Iuris jauique illatum cfl hoc hierum Tri» Eccleüaftici peritis. S *s III. E V. Ccn- # 34 Rontani Pontificis PoteßasSpiritualis^ c5 Regimen Eccleßaß, Ad Regem H ispaniarum. Ad Regem L usitanle. ' Ad Regem G allig. Ad Regem P oloni.«. Ad Principes, & Twftum R H £- ni I nferior. Ad Rempubl. V enetam. Ad Cantones Catholicos Hpt VETI^. See. Alij funt Nuntij extraordinarii V. Congregatio Episcoporum Sc Regularium. VI. Congregatio Indicis Libro- rum prohibitorum. $. in. Pontificij ministri & offi- CIALES Primi Ordinis. I. T TIcarius Generalis , qui ob- . , n - _ , > V tinec juris didionem Spiritua- 1 uos ldera Pontifci fife lern , in omnes Sacerdotes & Religio• "! 1^ asvIs ^p r n ls P artcs "bmitterc, fos : In omnes Confraternitates, Ho- fpitalia , Uca Pietät Is , Sc Hebrxps. II. Supremus P oenitentiarius , qui habet poteftatem abfolvendi a Cnfibiu P apa ; refervatis , quam etiam poteft tribuere aliis Confeflariis ap- probatis. Et hic eft Cardinalis, III. Cancellarius fi vc Secretari- hs Status Ponttficii , idemque Cardinalis, cui ineumbit expeditio litte- YArum ApoflolicArnm „ Eique fubfer- viunt unus Regens Sc complures Ah- brevitfores vulg. di Pxrco Maggiore Sc torum Religioliis , moratur in Pala- minore, tio cum duobus Socijs eiuidemOr- IV. Supremus C amera Aposto - dinis. lic^e Director 6 c CAmerlingus , Sc III. SacrisTs Pap # curam ha ; ipfe Cardinalis , cum fuis fubftitutis bens Capelle Pontificis. Eft Epifiofus k Sc uno Tbefaurario. cx ordine Eremit. S, Atigußini♦ V. Prafectus SignAtura lußi- IV. Secretarius Papst, qui $ tU , idemque CArdinalts. VI. Generalis S. Ecclefix, five Pr^lfectus Supremus Miiitit omni- umque munitionum Status Pontificij» VII. Huc referri poffunt Nun- tii Sc Legati Apoßolia , quorum ali- qui funt ordinarii : nempe quos Pon- tifex ut plunmum inter Europas li- mites ad magnos Principesfolet fub- mittere, ejufmodi fere funt: Nunc ins ad Imperaiorem Roma- ubi Reip. Chriftianse utilicas, &conu primis Religionis confervandxacpro. pagandx neceiricas id exigit, §. iv. MINISTRI Auls Pontificis & OiHciaies Secundi Ordinis, I. Quatuor Magißri C eremo- NIARUM. II. LMAgißerSAQKi P alitii,& Ü « brorum Cenfor ex Ordine Pnsdica- vulg num. CArdinalls. V. Secretarii Breviumi unt24< qui Brevia Apoftolic. expediunt. VI. Aulx Pontifi eix Prafectu$> Maggior Domo. VII. Generalis CußodU Corfi- ris Po ntificis , qua; conftat ex 2- c0 " hortibus Equitum levis armaturs. VIII. D atarii funt oiüeiales au* Ix Romanx , ad quorum manus c veniunt omnes Libclli fuppliccspo c* nefieijs, quorum proventus n°n Romarii Font iß eis FoteßasSpiritualis, ß 5 Regimen Eccleftaß. gf c c iunt 24. Ducatos , quibus D ata - legijs ) incedunt habitu violaceo Prte- R ,i pofTunt fubferibere , Sc expedire, latorum , pofTunt legttimare fpurios , absque eo , quod ad Pontificem re- creare Theologie Sc utriufque Iuris Do- ferant: At majoris momenti Beneficia, Flor es , Sc in celebratione Mittx pof- CwonicAtiis , aliaeque Digni tat es defc- funr uti mitrd Sc habitu Epifcopali, rendse funt ad Papam , quibus ipfe Sunt auccm 12 P rotonotarii p*?* iubicribi curat hxc verba : Datum tieipantes^ at P rotonotarii non Psr- Htma See, Vnde &: natus eft D atar- ticipantes minoris firnt dignitatis Sc ul Titulus- Quodfi fupremum D a - numeri inccrti. tar ii officium agit Cardinalis, tum X. Huc referuntur ctiam Audi* vocatur Protodatartm , eidemque fuö- tores Rotx , nempe 12. Pradati cum funt plures Subdatirii , duo Revifo- fuo Dccano , qui judicant de quavis W & unus minorum Datorum , per materia Ecclefiaftica Sc prophana«, cujus manus cranfeunc omnes illi Li- Ex ijs tr-es funt Romani, unus Floren- bellt fupplices , qui ad calcemgerunt timts , unus McdioUnenfis , unus Po* lue verba : Data minora. nonienfis , unus Ferrarienfis , unus Ve* IX. PPcTONOTaRii Apoftolici netus , unus Gallus , unus Germantu, (Eft hic Titulus honoris in aula & 2, Htfpani. Ponsificia cum multis annexis Priyi- CAPVT III. Modernus Ecclefise Catholicce per fotnm Or- bem difFulk STATUS & REGIMEN Geographice exhibitum. lOIhil adeo clare proponitur , Sc sa Ledori adeo claram atque perfpi- l N nihil tarn facile pereipitur > cuam reddo , quam , h illud ipi'um, quam ca , qua: funt oculis fubje- quod hifloria fide digna circa Ecclc- hdelibus , vifus namque omni- fix modernse ftatuin ac Regimen um reliquorum fenfuum magifter Sc me doeuit , illi per aliquot Mappas arbiter optimus; at longa narratio , Geographicas uno quafi" obtutu afr & ferupulofa dedudio plerumquc piciendü repraefento, ea fere ratione, r ^m iplam per fe fatis planam aper- qua Ecclcfix antiqua: facicm ftatum- famque magis obfeurat , Sc intrica- que exhibui : ita quidem , ut,qucd tam reddit. Gerte nos caufa: noitrae Hiftoria: fuccinda relatio indicat, id uonnihil dubia: , aut (altem fidpeda: ipf'um Mappa Geographica anteocu«* crn maiorem daturiillicoadT///*;» los proponat. P r °vocamus, utpote teftem omni cx- EXHIBITIO I, ce P"onemajorem, .Sc plerumque vin- EcclefiajChnftiansepcr IV. OR- «mus .etiam quando auditus intcr- BIS PARTES , earumque PROVIN- I lat .> Sc nobis fe fe teftem opponit. C1AS divifae. em aggredior fatis difficilem , Sc /""^üia Chartas Geographicas ad ^ Uam narrationc etil difFu- ufum commodiorem in for- E 2 mam 36 Rom Am Font ißeis PoteßAsSpir mam minorem reftrinximus, idcirco eas jam neceflario multiplicamus, ut res ipfas magis diftindte in plaribus proponamus: qua: caeteroquin in u- no tantum folio fed longe majore , Sc ad ufiim magis incommodo pote- rant exhiberi. Ita rebus omnibus , dum compendia 8c commodacx una parte quxrimus , ex altera parte aliud incommodum ( fi tarnen hoc eft incommodum) ineurrimus. Totatn igitur Ecclefiam Catholicam propo- fituri more Geographorum in 4. partes orbemTerrarum unaque eandem Ecclefiam diftinximus , quibus mo- dernum ejufdem Statum uno quafi obtutu contemplandum objicimus: qua: enim in 4. hifeemundipartibus, nempe : Fol. H. I. K. L- M modo ordinario , hoc eft : fine Vmbrapro- ponuntur , Ecclefia: Catholicat mem- bra bunt: qua: veroumbramhabent, ijs in locis ac Provincijs Sedem fla- bilem non habet Ecclefia Catholica. Has igitur quinque chartas Geogra- phicas, Amice Ledtor, infpice, Sc tc- cum nonnihil expende , quot animx Chrifti fanguine redemptte , Sc luce divina deftitutae, quotidie ad inferos abeant setermüm periturse. Sicnbi namque totam terrar fuperficiem in partes 34. divides , vix 8- aut ea- rundem Chriftian^ fide imbutas de- prehendes: Sc , fi quidem nec harum incolar omnes , Ted pars minor f'alva- bitur , nunquid jure olim Verität &- tema, pronunciavit Matth 20? Multi funt vocdti , pdttei vero elcffi. Vnum igitur hic eft, quod pror- fus admirandum Sc oppidd dolendum eft, paueosadeoreperirietiam Chri- ftianos, quos tot Ethnicorum Sc. barbarorum miferanda conditio non aE fligit, nec ulla eorum commiferatio tualiStO Regimen Eccleß A ß t tangit. Et tarnen quis eft, ü videat «des vicini fui incendio correptas conflagrare , non illico accurrat & confilio (fi manu non poteft) perp clitantcs adjuvet > At quotusquifbü eft, fi audiat , tot animas pretiofas magno numero quotidie ruere ad in. ferri incendia , Sc arterna fuppli c j 3 qui velit adefle miferis, &open>fc r ! re setern um perituris, ad quarum tarnen falutem procurandam de coelo in terras defeendit Dei Filius ? Videntur quot annis tot Merca. toria: naves ex Europa, folvereinig. pomam , abire in GrcenUndum , na« vigarc in Canadam , penetrare ad L fros , tranüre ad Iapones , Amern, nos & Indos , Sc quidem non fine periculo Sc frequenti naufragio, aliud tarnen n m adturse , quam ut opes conquirant , aurum &;argentumcoj. ligant , Sc lucri aliquid terrenidomi. nis fuis e peregrinis terris reportent. At , qui de lucrandis animabus, auc traducendis ad Chriftianam fidem barbaris GrcenUndis, AmericanüSc Indes ex tot mercatoribus fitfollicitus, nemo unus aut alter erit. Profedto , quemadmodumanfr- na memoria digni bunt Reges illi ic Principes Chriftiani , quibus non tantum curse ac cordi Luit, ditiones fuas inOrientem Sc Occidcntemxk que extendere , fed etiam Chrifti legem ubique terrarum per viros Apoftoli- cos promulgare : ita aeternam inh- miam merentur illi, qui opesdunta- xat Sc barbarorum aurifodintts'ws^- runt, animas vero eorum negligunt, Sc Chrifti legem promulgare non tantum non curant ipfi , fed Sc alio- rum ejusmodi pios conatus Sc labo* res quovis modo impediunt. Iam vero , qux in quinque pro- pom Status Religionis Modernus in Africa♦ - J7 ofitis chartis Geographicis obiter cxhibitionc Geographica ad oculum iantuni, Sc hne operofa probatione demonftremus cum exprefla prote- exhibuimus , deineeps paulb fufius , ftatione , mo nihil afterturum, qubd & fidcli narratione hiftorica com- non vej mundo notum , vel in au- orobabimus : nimirum dilucide o- J u *' DM* Status Religionis j Vtnwl Sc Afrnf Sequed ex pa- renre bono filius optimus Romana; Ecclefi^ Sc omnium virtucum fau- tor, unice dolcndus, quod annis pau- cis impcrium adminifträrit in prselio a fuis hoftibus occifus. 4. Seit am Se- quid, Princeps defe&u Regia: ftirpis ob cximiam virtutcm ac prudcntiam ^Imperium afliimptus Sc ipfe per fuos Legatos Romano Pontifici obe- dientiam praeftitit , &: Patriarcham atque Epifcopos poftulavit, & ab eo- dem icerard aeeepie, unaque Religio- fos miflionarios non paueos ex 5o- cietate Icfu. Verum ctiam hic Imperator in bene caeptis tandem vacilla- yit,quando patrios errores , quos prius omnes abrogaverat, fub flnem vir^ ab impio filio perfvafus revoca- ri & exerceri permifit; Mortuus eil nihilominus ipfe in flde Sc obedien- tiaRomanae Eccleflx Princeps optimus, duobus nihilominus viriis no- tatus, quibus omnes fere EEthiopes obnoxii habentur ; videlicet, quadam mentis inconftantiä Sc inveterata Ii- bidine , quam utramque magnus Re- gionis xftus etiam fuis habitatoribus ingenerat, Sc ipfimet parentes iden- tidem in filios propagant Sc nepotes. Mortuus Imperator Seit am Se- tjued filium Sc Imperij liaeredcm re- liquit Facilladam hominem verfutum icfux fedtx addicHflimum , Sc pro- pterea Religionis Catholicae hoftem infenfiiTmmm : utpote , qni unatho- ri c °nforte non contentus plures gen- ds more concubinas habebat, Sc in- rcr eas unain etiam patri fuo adhuc vi venti coramunem. Hic igitur, ut pnftinos feebe fuse ritus in toto Im- P^ho fme mora reftituit, ita omnes cclefiac Romanae addibtos aut mor- cru deli e medio fuftulit, aut in e- Mo dermis in Africa. 39 xilium ejecit. At non defucrunc complures ex Socictate , qui, ut in- digenis Catholicis afliftcrent , pofl habitisTyrani minis idenudeEEthiopi- am ingrefli funt, quos omnes tandein per exploratores deprehenfos tyran- nus fufpendio nccari präzeepit. Denique teile P. Hazarto etiam ex Gallia lex viri Religiofl e Fami- lia S. Francifei (D. Tevenot Capuccinos fuifle aflerit ) Chriftianis Abiflinis fubfidio venerunt, quorum duos adhuc in via barbari Cafrcs intereme- runt, quatnor rcliqui vix Abafliam ingrefli illico ad Imperatorcm de- lau funt ; cumque Eccleflse Romano renuntiare nollent , ab in- folenti populo lapidibus obruti funt» Quis deineeps in Abaflia in hodier- num ufque diem flatus Religionis exftiterit , aliud non habeo : quod fuperaddam, quam quod Tevenot in fuo itinerario cap. 96, eX. ore Legati Imperatoris AbiiTini ad Turcarum Sultanum mifli , (qui Catholicus oc- cultus Tripoli in Syria natus erat)fc Cairi in ^Egypto audivifle refert:hic enim de ftatu Religionis in Abajfix requifitus refpondit : majorem inibi fubditorum partem Eccleüae Romanae efleaddirursum- Gondar : Sunt autem &c alijs in locis q lle emergens tandem Lacum Zun aulx Regix , videlicet , Catam, En- ingreditur , cujus circuitus rigo , Ab ata , Gadara Sc En fr ans, Ama- plüis dierum eil. Hadenus litter&a ra locus eil in moncanis educandx Legati relatione confcriptae>qu*io - Regix foboli deilmatus. Porro in de p] Lls fidei merentur, quia in ple- urbe Gandar templa, ritüs Graes iiint risque cum ijs confentiunt, quae de X20« 6c una quidem Bafelaca adrno- Abafsia fcripßt P. Petrus Paez, Societ. dum magnifica Europmo more amo- lefu , aliique tefles oculatiretukrunt. derno Imperatore conllruda, inqua Sed de hoc poflremo nempe 0 reperiuntur ctiam organa mnßc.a y cam- origine alibi plura dißeremus. panx cx metallo fulx , aliaque per .p Eortum Magium ad fauces Sinus Ära - /4k G Y 1 1 U »J biet fitum ab Hollandss in AbaJJiam de- portata. Quotannis in hac urbe die °^ im ur bihus 6c habiraton 7. Scptembrü feffum iblenne celebra- bus Chriftianis erat refein ^ tur ingentipopuliconcurfu,quo Crux ma,hodie utriique magnani P ar exornata gemma pretiosa in Nilum ipoliara, eam prxfert facieui^^ Status Religionis Modernus in Africa. 41 -er fterilis &: incultus.-omnes rum iEthiopum multitudine itcratö TVtebrse , Sylva: , m'ontcs acfo- aggre/fus femperque devi&us fujftet, r l^es facatebant monachis &ere- exinde Lußtani exftrudo infigni ad r fan &iflimis : hodie nil nifi Flumcn Coanza munimento, totiRe- mlC ° barbaries, Sc omnium fedarum gno dominari caeperunt , atque ,ut mCr nrimis Grzcarum fentina&col- femper non minus de propaganda 1 s eft JDuae tantum ho- religione Chriftiana , quam de dila- , UV1 L er runt urbes , in quibus ali- tando dominio folliciti erant Lußta- Stationem retinet Catholicx nix Reges , ita mox in Angolam ad Alexandrax, teße Tevenot , e praedicandum barbaris Chrifti Evan- W milic civibus, centum erunt Ca- gelium fubmiferunt circa anum 15-5-8. holici, plures quidem adhuc rcpe- Ordinis Cißercienfis Religiofum cum '•jjntur, qui identidcm eoveniunt, alijs quibusdamSacerdotibus, quibus & itcrum difcedunt, ijdcmque nau- deficientibus paulo polt fubftituti u artificcs Sc mercatores. Cxiri , qua: funt Mi/fionarii ex Socictate Iesu, ij- eft' Mlfpti metropolis , gaudetqne demque exftrudo domicilio /labiles Titulo Epifcopali , Galli, VenetiScGe- ufquc ad haec noftra tempora in re- wnfes habent fuos Confules , Sc Rei gno AngoU per/'everant, & in con- Mcrcatorisc Prxfettos , quibus in fa- verfione JEthiopum magno rei Chri- cris afliftunt Patres Cappuccini , Er*#- ftiana: proventu laborant, quod ip- cifmi 6c Societ. Iesu Mifsionani. Ha- /um hodie magnus JEthiopum liumc- bent enim Galli ac Veneti finguli Zu- rus teftatur religioni Chriftiana ad- as proprias Eccleftas, &c apud eosdem fcriptus, barbaria & MAU- Ciiri fcdem habent, plerumque in- RITANIA. numeri ctiam alii hoffites Ctttholt- , _ _ «ibidem repetiuntur: ut adeo non "C St Afnca: ad Marc rarb eorum aliquot millia cenfeantur, JL- Mediterraneum ohjefta, qui in diais Ecclcfijs conveniunt, &: quam ante Gothorum ac Vanddorum ad Rdigiofos miffionarios recurrunt. vaftationes totam fere occupabant Chri/liani Catholici ab uno Archiep't- ANGOLiE Regnum. fi'P" Carthaginenß &c innumeris Epi- fcopis gubernati, qui conftituebant ANgola pars eft JEthiopix Occi- illam magni nominis Eccleßam Afri- dentalis priusRegno Congo an- canam , cujus hodie partem Occiden- nexa , 6c fubinde per potentiam uni- talem Freto Herculeo SC Atari Atlantt- usReguli Angola dicti cidem ab/lra- co vicinam ( qua: e duobus Regnis fta, nunc peculiare Regnum evafit. Fezzx Sc Marocbij in unum hodie Hic iiia commercia e Regno Congenfi conflatum eft ) poflident Mauri Mahu~ ^Infula Leanda Angolx vicinaexer- metani omnes : Reliquam partem , cebant Lußtani : Sed, cum Rex bar- qua: verfus ortum longius cxcurrit, ^urus AngoU , qui hofpites Europxes fub prote(ftione Turcarum obtinent graviter ferebat, eosque ingenti fuo- piratx Sc ipli Mahumetani Chriftia- Pars III. K ^2 Status Rcligionis no nomini infefti. His nihilomi- nus pcrmixti habitaht Chrifliani Ca- tholici quam plurimi : imprimis qui Fezz,a ? Marochij Algerü, Tuneti, Tri- poliSc aliis quibusdam locis in car- ceribus fordidiffimis, aut ad tranftra condemnati pro captivis Sc manci- pijs detinentur in navigijs Sc peffime tradbantur. Sunt tarnen aliquot Portas Sc Fortalitia etiamnum in peto ffate Regis Hifpaniarum conftituta, quorum pratfidium militare cum fuis capitibus Sc Magiftratu conftat ex Chriftianis Cacholicis , quibus Sacra adminiffrant Sacerdotes Catholici aut Feligioji Mifsionarii , qui etiam captivis hoc ofhcii non rard impen- dunt : quod annis aliquot fandte prst- ftitit Thomas de Iesu Ord. Eremit. S. Augufi. vir omni laude dignifllmus &: huic officio etiam immortuus. Por- ro locaHifpanis fubje&a vel a Cathoh- cisfrequentata, in Barbxriaßc Mauri- tania hodie numeratur fere feauentia : Marochium , quse eft Mauritani* Metrop. ubi anno 121p. Chriffi Evangelium Mauris prxdicärunt quinquc religioff ex ©rdine S. Francifci , Sc prop- terea a barbaris male habiti Sc cru- deliter occifi. Mazalquivir Portm magnits cum Burgo munito & catholico praefidio in Regno Algeriai/0. Mellila , Oppidum munitum cum Portu , cum pradidio catholico, Modernus in Africa % ad fretum Herculeum diffans p fl] eis Hifpanicis a Promontorio Hifp a ! nix Gibraltar . Refertur huc etiam Regnum Barca pars ultima Barbar u ad Orientem fita, Sc ad Mgyptu terminata paucis admodum frequentata indi- genis ( praefertim ubi ad Auftrum ma- gis deffedtit ) &: vix ullis Chriftianis. 5 in Regno Fezz*. Oran Oranum , Vrbccula cum j "Portu Sc arce munita in Regno Alge- riano , cum praefidio catholico. Pennon de V elez Ruf es Velia,arx munita in Regno Fe ! 2'Z£. Z euta Sc Cotta , olim Septa urbs haud magna attamen Epifcopalis Sc fortiter munita cum Vor tu capaci ITidem Ora Maritima , eaque duplex : Vna Occidentalis , qua a Regno Pengala defeendit ufque ad Promontorium Bona Spei , Sc altera Orientalis , quse ab eodem Promontorio afeendit ufque ad Mozambicum,, ubi vix ulla nota eff Statio hominum nedum Chriftianorum, fi Zefalmzl Sofalam Infulam excipias cum mu- nimento Lufitxnorum : item urbem Mongalo ^£thiopum , cum Fcrtalitiis eorundem Lufftanorum , Pete, Sem Sc Cuama ad Flumen ejuldem norni- nis, uti habet Samfon. Hisigirurin locis fere pradidium eft hfit am cum ex militibus Chrifiianis , 6c (ubinde occafio reducendi Althiopes ad fidem Chriffianam, quam Lufitani non fa* eile praetermittunt. Habent Hollandi infignem hodie Stationen! in media Cafraria a d Caput Bona Spei , Sc ibidem unum al- terumve Fortalitium fortiflimum, non modico fuo commodo ac lucro, (cum naves omnes ex Furcpa in Indiastxpcr feuntes , Sc inde huc revertentes vedtigal pendere cogantur) Ted c i uot: Cafres aut JEthiopes ad fidem Chriffianam inibi redudti fint, de eo ha- dbenus nil conffat. CO NGO Regnum. ANgoU verfus Auftrum adh^ret Congo pars JEthiopü Ocetdt jjf quä® atin ° 11.1»/ fecobus 0* ® ! „rchui^'-q 1 (opctro övit ' ut0 '' Cacholics mftru £ ni ibiJem bap« Chriftiana & j ir fttufti in p ätr ' an quor religio c 4 Rex iple p nmi 'J m ,cumFili°^ ic aobilib® facto t gnam /uorum fubdi je traxit, cumqne ret Chriftianorum Immelii Lufitti pfcup/u in Congnfe jiiseft. Mukös ren tum in fide Chriftia tas, doncc tandem vor tepelcere, k defteere occqk. III. Lutax Kt bene exptis inb krum quatuov e cerdotes fnbmifi; multis ÄtbiftM C£ tfo, muJtum ai M r ei Qiriiliai quorundam Conv? cuimaloaa '^zeexternoru I!lll}, - tlls ) & fanden ^l°rum appendix conto Mthoribus. copri ptoüni •53» ßt. j s "Ml L fr , H Jto, :^m h y 'Htm' ^ p'Wia.ml • ® •W«', J ' ¥**£1 "iCtlUID , Wk\ ^jjpaab eodem Prcu. 1L ;~ lotat'iStatio homimm ttrihomjztfu k 'ulw cxcipiu cum n. Am: itcmiirkm Lulitanorum, 7m, Jim :Rimi ejuldem nomi- ktok Ullitli 1 inil ■"i~. j c\wni ufitwi noß iV fabcnti lern in —- ; , * fta0 iSr ,oir '®' 1 fb[^ 6 ' La*» 1 ^ ff fÄ# ^ f ' rJ0 kiJH^ ff» iiii*, CG^ 1 ; jJ^ ^j#n Our ' idi$, q uam Status Religion!s Modernus in Africa. anno 1484, (prius quam GUINEA» +3 (Uli > \jL4c.__ _ Columbw Americam invenit ) Aufpi- ais loannis II. Luft an ix Legis primus n . 0 ilrobus ca»us miles infignis & Na- «rchusdetexit ,qui Regem Ougeußm rniovic utquofdamefuisnobili- ulque ad montanaLe fy^onem mikm in rebus fidei vulg. Lioiu extenditur. REgno Congo ad Boream obja- cec hxc ora Hvc Cojla Maritima , qua: larius aeeepta , a Rcgno Leon um Ac Catholicae inftrucndos,quipolleapri- Guinea magis proprie aeeepta ä Ca- mi ibidem baptizati, atque in fide pue Palmarum ad Flumcn de La Volta, Chrifliana & lingua Lufitanica in- terminatur,eaque duplexeil, una ap- ftru&i in patriam redierunt cum ali- peliatur Cofia Dernium proprer den. quot religiofis e S. Domtnici familia. tium Elephantorum copiam inter duo Rex ipfe primus, poft Principe cogna- Promontoria Palmarum & trium tum, cum Filiofuo & multis aulicis Cufpidum pofita: altera Cfta Auren aenobilibus facro fönteluflratus, ma- vocatur proprer auri copiam , oute gnamiuorum I'ubditorum partem poft ram e fluviis quam c terra eruitur ie traxit, cümquc identidem ereice- inter Caput 3;«" 1 . Cufpidum & FJumen ret Chriftianorum numerus , epera de La Volta confliruta. Galli volunt Immanuelü Lufitaniae Regis etiam £- Guinea primi inventores haberi jani pfcopus in Congenfe Regnum iubmif- ab anno 136p. Sed eandem rurlus fiisefl. Multos tenuit annos AEthio- detexerunt Lufitani anno 1482. & fm in fide Chrifliana zelus & pie- ibidem exflruxerunt Fortalitium S tas , donec tandem , & Rcgum fer- Georgij v. de Z4 Mine. Subinde verd* vor tepeicere , & lubditorum fides & multo pöfl tempore etiam Hollan- deficere oeeepit. Tum vero Joannes dt condiderunt Fortalitium Naffiu^d III. Lufitani# Rex avorum liiorum Oppidum Moure. Atquehis tandem bene czptis inhaerens anno 15-47. auri cupidine alledi fenfim fup er venerum quatuor e Societatc Idu Sa- nere etiam Anglt , Bant , Sutci &c cerdotes fnbmifit, qui denuo annis qui ejedis inde Lufitanis loli ipfi l u * multis ^^'ö^MWjsexcoluere variof'uc- cro non vulgari potiti funt ccllu, multum autem polbremis an- Interim Spes reducenditerrrein- ais rei Cliriftianae obfuit Regum digenas ad ovile Chrifti , quam Lu- quorundam Congenfium vita male mo- Titan ruin zelus magnam fecerat rata , cui malo accefisere internorum needum hodie omnis 111 tercidit: teile «que ac externorum hoftium iterati namqi D. de la Croixin lua Geogr. Luli- inliiltus, & tandem horum omnium taniexora C7«/«^expulli & in mterio- malorum appendix ixva peftis. Inter ra terra: introgrefli cü indigenis feedus bxc tarnen conftitit Chrifliana fides fanxerunt,hodieq; comcrcia exercent. 111 Regno Congenfi ufque ad hxc noftra Vnde procui dubio ab ijsdem muiri temporamtiteflatur Baudrandmcx va- jam indigenie inter hos etiam cui- njs authoribus, coprimisverd ex feri« dam Reguli ChriRianam fidem edo- pw unius Cappuccini, qui noftro adhuc di func , prout in ultima reJaticne •^vo mifiionariorü fuiordinis inRegno eodem de La Croix teile, affirmarur. ' annis multis f'uperiorem egit. Guinea in Jatiori lenf'u aeeep^ f 2 attri- 44 Status Religionis attribuitur etiam Caput five Promontorium Leonum , vulgo : Sierra Lionel cum ampliflimo fuo diftridu, cujus Regem una cum duobusejufdem frairibus itidem Regulis , 6c horum forore , magnoque fubditorum nu- mero facto baptiimo abluit P. Bal- thaßr Bareyra Soc. Iesu, anno 1606. poftquam 14. annos in Regno Angola Aßthiopum converfioni impendito- perarius Apoftolicus, Denique Guinea fuperaddi pof- funt adhuc barbari Beafares , qui ad magnum Nigri Fluminis brachium (v. Rio Grande ) diffuli funt. Horum circa fxculi fexcentefimi initi- urn Patres magnum nume- rum ad fidem Chriftianam perduxif- fe tradit idem Haz,artus cap.i/. Hi • lforice Africo -Ecclcfiafticx. Vnde ex omni parte huic Regioni latiflima: il« lata eft Fides Chriftiana , 6c eoufque conlervata , donec expuiiis inde Lu- fitanis , unaque Religioiis Mißionariis neceiTarid rändern ha zc vinca fuis cultoribus deftituta rurfus fylvelcit Sc fterilis efficitur. MONOMOTAP^E Regnum amplifsimum s IV E iETHIOPIA Inferior. FEgni hujus (quod Imperium ali- ^ qui vocant) Regem , ejusque mattem , cum aliquot nobilibus ano ly<>i. baptiimo 1 ultra vir P. Confalvus Sylveria e Soc. Iesu, opcra Lufitano- rum in eas partes ingreflus , quem poftea inftindu Mahometmorum cru- delem in modum ftrangulari , Sc in mare demergi julfit Rex impius, ut Modernus in Africa, jam alibi infinuavimus. Prius tarne* quam Monomotapam pervenerat Qoru falvus , Sc adhuc in via , Reges Ton- ge 6c Inhamor in fideChriftiana indru" xerat , & priorem etiam lacro fönte cum tota familiaabluerat. Poftm or . tem viri hujus zelofifliminovisChri- ftianis ab eo relidis fubfidio miffi f unt mox alij Miftionarij odo , ex fami. lia quidem S. Bominici duo,&eSo* cietate Iesu fex , e quibus tarnen duo duntaxat lamentabili naufraqo fuperftites in AEthiopiam pervene- runt , quibus patilo poft fuccefferunt tres alii ex eadem Societate, quipoft mukös AEthiopes ad Chriftum tra« dudos tandem 6c ipfi miferijs ac la- boribus confumpti funt. Ita ex Hill. Soc. V. Hazartus Tom. 1. Hiß um A- frico-C hrißiana. Nicolaus Samson, in Defcriptio- ne Mononomotapa , quam jam ante 30. annos una cum chartis Geogra- phicis minoribus in lucem edidit, te- ftatur, quod Chriftiana Religio, peius in aula Monomotapa exofilfima tandem in gratiam Lufitanornm tolerari oeeeperit. Quid vero interea&hac noftra tempeftate de eadem fiat c- quidem non habeo , quod affirmem. Dubitari tarnen 11011 poteft, quinno- tißimum Lulitanorum religionis Chri- ftianee promovendae ftudium neuti- quam hodieque lit otiolum : utpote lub quorum praefidio jam ante duo fascula in AßricamiU&ta., Sc deineeps femper promota frudus ingentes pro- tuht, Sc longe adhuc majores protu- lilfet nifi ab alijs unicc lucro terre- no intentis impedita fuillet. St. * * * * * * * * * si lern I npRactus eft lc j I gtmm Reg que Nigri Flumir rorio viriti ( v. C ipfum Afrkd J: l'urn, cujus m mm, (jux cd aa gri/rcqucnmcR j [um, G/illi, H:k I aue coimcrcij au ' mtts indigenis exe 0 0 rx 2j ; Novembr. 2 g/h feriptz Schabt m per Flmin Nt tfit A Africunten ptiir in mptnü m j de CluHliw tamei Interim p qie con.tr o\> erb commercia e: lucem Ev/inge intulerunt. Frequentesac c Idßs 3 qui tel 3 Promontmt} Äguod ei} NI- %i »4 X "Sn^ 3S& - ■•' Soft, • ? *» i« ) c. )E1K ife: tlt ^«aflam ^ ä 44 ceS« ^ R ^^tiiuor, IÜÖH -^UBfind ■um, vSiißox, in Dcfcriptio. fm jam mc ni cum charris Geogra- oribusin' % '■'. ■ /■.;•. :i tifc tau- v.r.v.r.. Lit'niniTum toknii -Lnanornmielijw^ cromovcndx M®»® «(! iorP ß TP • ^ . /1 1 jimt/IM« . n [0 ^ # S»* -' '■ Jdftlifc 7quorumpotiores Rerib 9 Provinciac fuse interfuit, in qua cum Lulitanise tributariosreddiderüt eorü ageretur de nuftione ZEthiopica alio dem Archithalafti eadem via ad Indos rum cura: permittenda, aut penitus transgrefli.Horüomnium primi fuere- tollendä , ipfe obortis lachrymis ac Fttrus Cobilhnius , qui redux Goa Zo- genuflexus tamdiu inftitit, donecre- falä anno i486, appu it. Pcft h unc ditum ad iuas oviculas 6c in ^Ethio- Vafquim Gama Mozambicum primus piam impetravit, quo etiam jam 70* venit anno 14^8- Exind zThoms Lo- annorum fenex vegetus nihiloininus 7a anno 1502. Mozambknm^ Zofi* ac Ipiritu plenus navigavit, expletis- lam 6c Melindam reviiic, 6c tandem que inibi in confveto munere adhuc Francifcm Almeida anno ifc6, %i, 10. annis tandem multis magnisque loam, Momba&am , belind am 6c Ar- meritis cumulatus ex hac vita pie chedivam occupavit , quos fubinde deceftit» plures identidem ftibfecuti funt, qui Habet in hac Regione Nigrtta- una fecum Chrißianam Fidem in eas rum nunc Societas Africana Gallorum terras invexerunt per viros Apoftoli- fedem ftabilem in InfuhGerea , ubi cos ex ordine S. Angußini 6c S . Do- duo funt Caßella munita , unum in minici , quorum hi pofteriores in c- monte politum , alterum ad oram um finem Mozambici Monafterium Maris, qux Archithalaflus 6c Dax condiderunt, undepoftea prodierunt Fßrenßs haud ita pridem Hollandis Miftionarii zeioiillimi, qui per to- eripuit. Sita eft hatc Iniula Promon - tarn hanc Regionem ubique ChrL torio viridi vicina non proeul ab o- ftianam legem divulgarunr,etiamad ftio Fluminis Gambia, quo anno 1700. Iniiilam Madaga fear , live S. Imtn- novos negotiorum fuorum geftores tij transgrciTi , e quibus non pauci ablegavit eadem Societas Africana . fterilem hanc y£//a/^/>orientalispar- Praeterea habent 6c Lufitani hic tem etiam fuo fanguine rigarunt cru- antiquam fuam Stationem in Forta« deliter a birbaris interfefti. licio Catcbeo , quod fttum eft ad Fl. Huc poft intervallum aliquot an- S. Bominici , quod eft brachium Ni- norum primus eSocietateanno I54 1 * gri Fluminis. Alii adhuc plura me- venit S. Francifcm Xaverius ad Indos morant loca, in quibus Lufitani non tranfiturus : cumque navis , in qua tantüm comerciacumindigenisexer- vehebatur, Archithalaiii Martini Al- Cent, Ted etiam Religionen) Chriftia- phonfe Sofix uno alterove menfeadeu- nam utcunque hodie promovent. randa argrorum corpora Mounmi rj » xTr^T TrT) \ n perftitiflet, ufus ea occalione X'Vt- dS AJN Cjw±lJj/iiv. rim aegris in nofocomio iple quoque HP Radius eft longifftmus e Mozam- morbo correprus inferviit, fimulque bico Pecundum Orientalem Afri- /Ethiopes , ubicunque potuit, <- c c* oram Maritirnam ufque ad Re- Chriftiana imbuit: quodipfuni etiam gnum Aian diffuius,atque in vatia Melind* prseftitit, 6c ubicunque un^ Jan ms diq mitm Jim SoMoram am d Mulm co Xaver im re hm in m ncccnk deprehen gionis Clirifan tztx, atmenpi corrn Schifma r >-.u e vuetis fabulas Xaveri0 ciccutc Saccrdotö (llhl homeanoj L ühr ilrum inunitum domicilium cond omnem late reg] yan gclii Juce n ci rum opera k ind< Chridmorum ni modum exerevir. Regionis celebriora ta, in quibus etiam ftiana Religio luttt , v 1 mm '»Ii, dift % Wk ( 'vä ^atur —SO '/«• *» ;/: / *A ""Mm, * wl P«i iji« litt *®"® fcbfccuo /iint , J iM ^''Mnhini ineji mm tynjtitj & J! fr im hi pokiores in > Mumhct blondem t, undepofe prodimt idcuflirai, qui per to- itäsm i\wt Qau L; .::iÄp r; {110 3 bifbaris interfeiB. »cpoftinrf®^ onmuseSocictateanno 1 ^ jf uros: cattcK« , r ki0" *i ,m f,*> ■:• - rf U Status Religionis Modernus in Africa. 47 na vis aliquahto tempore mo- attarnen annute noftrae referuntaLu- traxit, uri comprimis ad Infu- fitanis captum 3c Go/im deduchim, lam Socotoratn evenit: ubi primum Multi hodieque in urbe funt Lußtani enim ad Infulam navis appulit , illi- mercatores 3c indigente Chriftiani c0 Xatverm templum ingreftus ex- non pauci. Hintes in ara Cruces cum Lampade Mombazza urbs eft in continentc accenfa deprehendit, Tat clara reli- pofita ad oraMaris cüfuo Regulo Lu- aionis Chriftianae olim ibidem plan- fitanis tributario, quorumeaftrumin tat# j attamenpoftea partim per Gras- vicina Ini'ula ejufdem nominis anno corura Schifma , partim per Maho- 16^8. expugnarunt Ar/ibes, 3c jugum metis fabulas corruptae argumenta. exeufterunt* Sunt nihilominus ibi- XAverium pofthmiiio alij e So- dem non pauci Chriftiani. cictate Sacerdotes fubfecuti, tandem Moncalo locus eil ad oftium Mozdmbici ( ubi eje&o Regulo Ma- Fluminis Cnetrna , ubi multi indigena: hometano / Lufitani Sedem 3c ca- Chnftiani. ftrum munitum erexerant , 3c ipfi Mozameique Mozumbicum , urbs domicilium conftruxerunt, unde in ac Regni Caput ejufdem nominis omnem late regionem indigenis E- cum Regulo Chriftiano Lufitanis tri- van^elii lucen circumferrent. Ho- butario , qui in Infula modico Freto rum operä 3c indefeflo labore fenfim Maris a continente fejundta Cnftrum Chriftianorum numerus mirum in poftident munitijßmum cum portuez- modum exerevit. Porro loca totius paci ac tuto, ubi naves ex Eurepaia Regionts celebriora magisque cogni- lndidm Orientalem tranfeuntes 3c in- ta, in quibus etiamnum viget Chri- de remeantes divertunt. A caftro fliana Religio funt fere fequentia. non proeul abeft oppidum , in quo Barraboa , urbs ad OftiumSinti- degunt Aithiopes indigenae Lufitanis mmi Fluminis cum titulo Reip. cui permixti. Eft hic locorum aura in- vicinum ghtilmance oppidum , uter- falubris 3c comprimis exteris noxia. que locus Lufitanis eft tributarius, Quiloa ( alijs Ciloa, ) oppidum & inijsplures funt Chrißmni, Lnfi- cum fuo Regulo fub prote&ione Lu- tm & indigena a Rcligiofis miftio- fttanorum , qui in vicina Infula ejuF- narijs exculti. dem nominis haben tarcem munitam. Capo del Gado , Promontorium Sunt hic etiam praeter Lufitanos non cum oppido &: vicina Infula ghiirim- pauci inaigenae Chriftiani. ^, ubi Patres Dos/iinicani templum Sofala urbs cum Regno, cujus Deipar^e erexerunt , 3c multa mil- Rex tributarius eft Lufitanis qui in lia JEthiopum facro fönte tinxerunt. vicina Infula ejusdem nominis ha- Melinde urbs 3c caput Regni, bent Caflrum munitum, aliaquefimi- cujus Rex olim Lufitanorum fautor lia plura ad ripam Fluminis magni &amicus,fed pofteaperfidus,&: aLu- Cuama , videlicet : Cuamx , Sena & fitanis caftigatus, quia caftellumeo- Tette five Teuta , quae toti fere Flu- tumper fraudem occupaverat 3c prae- mini dominantur, per quod Lufitani fidio,religiofisque mifhonarijs exor- aditum retinent in Regnum Monomo- ^ineJ. Augufl, trucidatisprofugerat: tApa , 3c aurifodinas, quas inibi jam olim qS Status Religion!s olim cxcitarunt. Porro praftidium ditftorum caftrorum fere conftat ex militibus Chriftianis Sc Europas. Sunt autem in hac Provincia ampla, qux a Flumine Cuama nomen habet, ctiam Chriftiani indigena: plurimi a religiofis miftionarijs ad fidem Chri- ftianam identidem redu&i, Sc crc&x non paucse Eccl cüx , utaieo ibidem jam anno i y? j. ultra 20. milliaChri- ftianorum numerärint Religioii e fa- milia S. Dominici. Zanzibar Infula Sc ipfa non procul a continente Africas remota ubi multos jam olim ad fidem Chri- ftianam adduxerunt religiofi miflio- narii. Fuit igitur olim in hac ora maritima Africana, ingens Chriftiano- rum Catholicorum numerus , qui tarnen fubinde au£his,rursumque im- minutus eft , partim ex defe&u Sa- cerdotum , quorum non paucos ex quovis ordine religiofo ha ipfa veroplena montibus, quosinter ct\xm Fulcanus. In medio Infula; adra- dices montium Lcicus eft, unde/. o* riuntur flumina in Mare decurrentia. Non ita pridem in montanis reperta: argenti fodinx liberaliter argentum fuppeditant. Duas hic colonüs infti- tuere Galli , unam ad oppidum S. Eionyßi , alteram ad oppidum P^h ubi frequentiores funt incolae, «Szmi- litare praefidium conftans ex militib# Catholicis , identidem ex Gallia huc miflis, quemadmodum Sc exte riha bitatores plerique : fünt tarnen hic c* tiam ex ' res IUI m>*T ,1 „ ; w beundos iden , litJ luW 111 (jnolittori K Ca| ,io liidtr viof flU w»"- funt p tytfP proinde ab incolis praeeipua diciturt tropolis Mm risScfyffy InfuU H espei CiiiirMe\ilß p . ein' vicinx id oeed rum fere lo ; funt prxcipua tarnen ear dl, ubi Metropolis liiinis Sedes Ppifcof legis LtiftiM, eil 1 tarumque incok, 1 Inj. 1 LiMPi-.DUSA »ad ortum oppofita Dominium Hifpania' bc oppidum cum r ginis Drepmenfis , c dem Status abi peftatis appulix x« ie illi iifterent que bcnciajs eo tob fuh fabfat ^ «reeepns, UREj ^ ^ tor/us ßzmlice di(h t i j n ..n cm > utius '•■iftulit f : ' n potuit <1S pf tCa nfttali Bardos £j, ^am r an f P'lätO] v enen »atGali- es in > y '** Ht ' '«ÖJ V a Iii L:!' fetal ^mk". ykiijj? c h ^ftci «& ■ Stiir*- NiiiN d "Htii, SfrC ''Noq* ^'ceito^ ^accjpbub; ac NS3U nultiimmu Minu r cr riais cum dm ml ttbiifti liibk Luftm irifia M^UuiW^k "aUitisÄi i\s\Ä inls aottmittjMf' iCä occfti 5i 'if" i EjosdroiiDBto'^ ;ro? !enaiL0Ä.f iS ' T.onüüm Lj5»J b W® 1 ^ ■[0 löj>' II f } :diu^~ Pr, '' ..--ICE $ iiiP ^nus 01 ®.; HÖH Status Religionis Modernus in dfrica. tiam tntncipU ex /Ethiopia ad labo- num ejufdcm nominis / £S fubeundos identidem huc tradu- fta. ^ .. jnfuU Canariae olim Fortuna- i& fit« lunt ' n ^ ari dtlantico Afri- cano littori Sc Capiti fivePromonto- r io Botidor vicinx : earum potiflima: funt 7. Re & Htfpaniarum ilibjccla? , Sc pro inde ab incolis Catholicts habitatae, prxcipLta dicitur Canaria , cujus Metropolis eE Palma, , fedes Gubemato- ris & Bpiftopi. InfuU Hesperides , nunc v. de Cdk Verde, feu Inf. Promontorii Viridis, cui vicinas ad occafum objacent. Earum fere 10. funt alicujus nominis prxcipua tarnen earum eE In f. S. Ia- cobiy ubi Metropolis eE ejufdem nominis Sedes Eptfcopi , Sc Gubernatoris Rcgis Liifitanta , cui fubfunt Iniulce, earumque incolce , Catholici . Inf. L \mphdusa Regno 7 uneta- no ad ortum oppoiita, ad Siciliam Sc Dominium Hiipaniarum refertur.EE hic oppidum cum temploBeatce Vir- ginis Drepanenfis , quod incolce ejufdem Statine ex Inf. Cypro huc vi tem- peftatis appulfee tedifieärunt , ut gra- tos le illi (ifterent pro mulns magnis- que benefieijs eo tempore , quo in lue Inlula fubftitit Deipar.-e Statua, ab ea reeeptis. Inf S. Laurentii olim Mada- gascar eft totius Africx maxima , iMozmbico diffcat Leucis 70. circiter Gtrmanicis. In eam circa annu 1594. tefte Hazarto , uiius e familia S. Do- toinici Sacerdos fidem Chriftianam tranftuüt , quam tarnen promovere jj°n potuit, utpote ab ingratis bar- ^ris propinato veneno interemptus. Exinde etiam Galli exftrubto in par- te au ftrali hujus Inful^e Fortalitio üetyhino Sc altero S. jiurußinind Si* Pars III. %9 federn Exe- runt , qui tarnen .poftea ( ut habet fama ) utroque relido in Infulam vicinam Burboniam immigrarunt. Inf da LiMoSAoMm/Et h'nfiham» peduhe vicina , unde ad idem Dominium H/fpanicum refertur. Inco- Ix pauci admodum funt attamenChri- Eiani. Inf. Matera olim, teftt Mercato- re, Cerne dibta in Mari Atlantie» fubelt Dominio Lufit ante 0 . Ejusurbs primaria eft Funchal , iunt&alia duo oppida ibidem : Moncrixum Sc Fa- num S. Crucis cum 3^. Parochijs. Ab ea tribus leucis abeE Inf. Fortüs San* Fliy quee nullam habet arcem aut ur- bem* Inf Malta , Melita Siciliac imo totius Italic antemurale fortiEimum. Iniulse circiuitus eE milliarium Itali- corum ^o. &qtotidem diEat a Pacht* no Sicilice Prorhontorio , atque ab o- ra Afrtc£ proxima milliar. iyo. In ea funt : Vrbs Medtna Epifcopalis , item Vrbs Valetta fortiiEme munita, Sedes Magni Equitum MagiEri, Sc Vrbs S. Michaelis. Inf Pente lere a BudroniVAKSAr lAria , Sc olim Cajfyra , habet arcem Sc oppidulum cum 600 . forte incolis fub Dominio Hifpanico , non pro- cul abeE a Bonna Capite. Inf. Principis ad Sin um S. Tho* m* , Sc JEthiöpix occidentali vicina, fubeE Lufitanorurn dominio, ex- culta fatis cum oppido Sc vicis aliquot. Inf Socotora Bonns, ad Bore- ara objc^Ia Sc litcori vicina , h:ibet in ea Forcalitium Familia ncbilis Ge- nuenfium , Sc Galli propugnaculum adtutelam fui cum barbaris comeri ij Sc pifcatidhisMargaritaruw & Cord Iii. G Inf je SeB& ac Superßh Inf S. ThoMjE Aithiopise occi- dentali ad Caput Lupt Gonzalez, ipfi \incx aquinottiali fubje&a. Infula fubeft dorninio Lufitworum , qui eam anno 140?. primi detexerunt. Vrbs in ea dicitur S. Thomat, alijs Povofan cum caftello quadrato , 6c olim ha- buit Epifcopum . Capta fuit ab Hol- landis Vrbs &c vaftata anno 1641. Subinde tarnen a Lufitanis recupe- rata. Non ita pridem etiam Angli in hac Infula caftrum excitärunt. In- cojse potiftimi funt Catholici barba- rjs permixti. s- 11. §ECTjE ac SLIPERSTIT1 ONES in Africa paflim ufitata?. AD quatuot aut auinque claflcs revocari poflunt Setta totius Africse, videlicet: Scbifma Gr&corura 6c illud multiplex: Mahometifmum , eumque varium : idololatriam , lüde ifmum , 6c Atheifmum. I. Schisma Gr^corum fepundum omnesfuas fortes reperitur inALgypta: funt enim in ea iberiani five Geor- giani , Melchita } Neßoriani live chal* dori) extendi- tür. Hodie miffiones in ea inflituunt Patres Augufliniani Sc Capuccini. Incola: Georgiani funt feroces ac miiitares : farmina: ob forma: pul- chritudincm multa: in gynqceum (Serallio ) Sultani Turcarum affum- muntur. nis Status hi Afia. ARM ENI A. Hodie Titrcomannia, VErfus Auflrum fliccedit Georgia in qua *.Cue Epifcopo de V scq- vanch (quem citat D. de Moni infu- is Relation.) olimnumerabanturA/f. tropolit* minimum 19. ScEßfwih. pra 87. cum uno Patriarcha , cujus Sedes erat in urbe Egmiatbin : Sed horum Epifcopatuum partem potifli, mam cum fuis urbibus evertit tum Schach-Abas Rex Perfarum , tum eti- am Euren. , quos inter perpetua fere bellafunt&; controverfia: circa conti, nia. lam olim hic fuas miffiones ex- ercebant Patres Vominicani , e quibus fere unus affumptus efl in Epifcopm, cujus Sedes erat in oppido Nachzi- van, Hodie etiam alij in Armm funt Religiofi MifTionarii, quiinre- ducendis ad Romanam Ecclefiam Gmcls Schifmat'tcis Jaborant. In urbibus Erzer um Sc Erivan fla tiones habent Patres Soc. lefu, Sc in priore etiam Patres Capnccini. Prioresanno I £98. ad Romanam Ecclefiam reduxe- runt Patriarcham Armem - Gr mm cum toto fuo Clero, qui Sc profetlio nem fidei depofuit coram ablegato Romano Congrega.tionis de da fide , eamque cum litteris obedi- entise {ux tefles Romano Pontifici lnnocentio XII. per quendam fuum \_s4rchiepißcopum, Sc P. Richardum Soc. lesu , ( a quo ad id prxllandum in- duflus efl) Romain transmifit ,uti habent liteera: 28. Off. anno 1699^^ Cafchodi ejusdem Socieratis ad nos Conflantinopoli rranferipra:. Porroft- triarcha non habitat in urbe ErN'0 > Modernus Retigionis Status in Sßa, A jj (cd in quo dam Monafterio magnifico comprimis Europais mercatoribus cum S Bäfih't , quod eil prope urbem Al- Epifcopo afliftunt Augußiniani Sc Ca* mdzi# , q ua: °^ m Metropolis Sc Se- pnccini. des Regum Armenia fuit , nunc au- III. In urbc Basora ah Balso- tem iTurcis ac Perfis devaftata non ra, qux ftta eft ad oftium Etiphra- m ultum abeft ab urbe Er'rvan ,utire- tis , miftlonarii funt Augußiniani Sc fert in litteris fuis P. Claudius Phi- Carmelita difealeeati in fubiidium lims Grimaldi Soc. Icsu f qui hxc mercatorum , qui ex Europa huc ve- omnia praefens ipfe introfpexit, quan- niunt: Eft enim hxc urbs AfiaEm- do ex Europa illac in Cbinam rediit porium celebre , ubi ex Aßa Sc Afri~ anno 1^3* ca varix nationcs mercaturx causa MESOPOT AMIA. convenmnt. Hodie Diarbeck• REgio olim nobiliftima, Sc a pri-, mis noftris Parentibus habirata & exculta : nunc verd continuis bel- lis, & a fuismet habitatoribus Turcls vaftata Sc negleda. Rigatur a duo- bus magnis fluminibus Eigre Sc Eu- ph&te, quibus aflidebant rnagni no- minis urbes multx , hodie ut pluri- mum imminutx , aut magnam par- tem deftrudx , aut etiam alio trans- latx : Sed Sc earnm nomina paflim immutata aut corrupta funt, ut mo- dernas ab antiquis vix amplius di» gnofeant Geographi : quod in alijs etiam orbis totius Provincijs ufuvenit, in Iiis autem qnx fubfunt jugo Tur- ttco j quam maxime. I. InVrbe M osul , qux olim Einive fuiffe creditur , ftationem ha- bent Cdpuccini Sc afliftunt Iacohitis Qulhdicis , quorum magnus hie eft numerus. Sed Sc Pariarcham quen- dam Neßorianum Ecclefix Romanx non ita pridem reftitucrunt. IL In Vrbe B agdat ah Bagdet q ux eft Regionis Metropolis , Sc ex ruinis Veteris Babylonis prognata cre- cur > multis Chriltianis Catholicis ASIA MINOR. Hodie Natolia. MAgna terrx portio olim pleno, urbibus Sc EpifcopatibJis, hodie vix alius occurrit locus , ubi fta- bilcm inter 7 urcas Sc Gracos Schifina- ttcos federn habent Catholici, & maxime Sacerdotes Romani aut Religioß y prxterquam in urbe Smyrna , ubi magnus iterum mercatorum prxfertim Gallorum eft numerus, qui etiam pro- prios hic luos Confules habent, quibus aftiftunt in facris Patres Capuccini Sc Iefuitcv , qui , ubi eft occafio , etiam in alia vicina loca excurrunt , Sc Chriftianam legem prxdicant. SYRIA hodie Sorßan. I N urbe lerofolymitana Patres Fran- * eifeani habent curam Sacri Sepnl- clori S ervatoris noftn , Sc Mona- fterii , quod olim 40. Religiofos alebat. Alteram quoque federn habent 111 urbe Bethlehem , Sc tertiana in Naz,areth i : ubi peregrinis Chrir ftianis Terram fandam Sc Chrifti Se- pulchrum invifentibus inferviuntj& Sacra adminiftrant. G 3 II. f/f Modernus Religio II. In Vrbibus Aleppo , Dama s co, 6c Alsxandretta plurimi f 'unt Chriftiani Catholici prtecipue mer- catorcs Europati ÖC opifices , quibus ut plurimüm aftiftunt Religiofi Million arii Francifcani, Capuccini , Car- melita 6c Iefuita : Sunt enim Alepo 6c Damafco duo Emporia Orientis ce- leberrima 6c Alexandretta portus,ubi per Caravanas via terreftri , 6c per naves via maritima comportantur merces pretiofa: , 6c indc rurfus in omnem partcm cädem via difpen- fantur. III. In Vrbe S aid , qua; alias Si- dort , crant olim Miftionarii Franc i- Jcanij Capuccini 6c Icfuit quibus proinde magnum co- gitur penderc tributum. Patriarcha nis Status in Aßa< in Monafterio S. Antonii Canubin dj. fto habitat, 6c ftib fe habet aliquot Fpifcopos , 6c quorundam Monaileri- orü ejufdemOrdinis Abbates. Epifco- pi pradunt urbeculis 6c oppidis,q USC jfunt in montanis Libani : jt em tholicis , qui morantur in urbibus Alepo , Damafco 6c in Infula Cyfro. Ele&io hujus Patriarcha eft p C - nes Clerum 6c populum 6c ejufdem confirmatio penes Romanum Pontiß.. cem. Sacerdotes Maronita httwxxji. tur lingua Arabica 6c Regionis füre. In facris quo adfubftantiam cumEc- clefia Latina conveniunt, in care- monijs cum Graeca , femperque aliquot eorum fcientijs facris excolun- tur Roma in Collegio Maronitarum ad hoc a Gregorio XV. Pontifice fun- dato , qui Coli poftea domum rever- fi non tenentur uxores ducere, quem- admodum Sacerdotescarteri. Excurrunt autem Sacerdotes Maronita c- tiam in urbes circumjcdas ad Chri* ftianos Catholicos, quorum tefte D. de Monconys in fola urbe Alepo re* periuntur facile i$\ millia. Habent nunc etiam Carmehta 6c teile Me- nologio Magno Ord. S . Franc, etiam miflionarii Capuccini ftationem in monte Libano , qui proinde cum Maronitis jun&a operä diclis Catholicis peregrinis 6c indigenis facra admi- niftrant» PERSIA. I. C Unt Pers^e Mahometani , ftd ^ genii mitioris, magisque civi- les ac morati, quam Türea. Ante an- nos jo. fub Rege, Schach-Abbas erant in Perfia mulri Chriftiani, & t £ " c P. a S. Thoma 4%, urbes 6i oppida , quorum habitatores plerique erant Chriftiana £dc imbuti : hanc i^ rur ut 1 ^iv! ^Hturlu Hv •m. . "NitS C>*2 ^wioLtD . » acsQcmm v ft» e " (KDbanOjquiproinderf felM *vM^ 0 ) cfljiüA' * 1 ,7/. 2C OO^ UtBJ« (OÄ HS^ , „ .taicf Modernus Reitgionis Status in Aßa # j j ut c fdo Regno cxllirparct Rex, cu- iy # Bandar Congo , Sc Bandar l aV i r illis libros omnemque läcram AbaJJi (alio nomine etiam Gamron ) fupelle&ilem eripi , fed Sc quosdam funt duo Portus Perfix celeberrimi etiana gravi lupplicio interfici. Ve- cum fuis urbibus : prior quidem ver- rdm cum iic Chriftianorum animos fus Orientem a pofleriore diftat 30. a fuo propoiito abllerrere nullate- fcre LeucU . In utroque magnus eft nus polFec , tandem reftitutis omni- confluxus mercarorum , etiam Eurobus , (\ux autcrri ijs juflcrat , cxerci- parorum , quorum commodo in po- tirn Chriftianx fidei etiam publicum fleriore Sedem ftatuerunt Patres Cx- pallim diflimulavit. Vnde hodicque puccini, in priorcautcm Augußinixni, in ArmenU , quse Regi Perfarum Pub- eil, multi reperiuntur Chriftiani com- primis vero in ipfa Metropoli Afpa- kw live Hifpabam y ubiomniumfere nationum Oricntalium Sc Europxa- rum mercatores conveniunt , Sc Utas negotiationes exercent Horum igitur laluti confulturi variorum or- dinum Religiofi, Europad in eadem CURDIA, Sive Patria Curdorum. liodie Curdißnn. V. QUnt Verfiam inter &: Armem am jl 3 populiquidam didi I ezedim, quod idem eft ac Difiipuh I esu , qoi mte "eolifcdS^tT' & Ttefte D. de " iam Curdi appeUa«ur > eorumque Um , & P. i S. Tboma Carmeliwin P^mc.a m montanis fita , Turcis fuis rclationibus) linguli quidemcum ^ ur s l fi att ' aa §' ^ T"' c ' 5 «lagis aliquo peculiari titulo alicujus Lega- 4 uam inte i, a neutris tamcti tionis : nempe Augußiniani nomine ^ lc [ uam P cne Inbjugati , interim Regis Lii(ita,nU y Cappuccini Sc Iefuitdt D EIPAR ^ cultui valde addidi , quos titulo Regis Francu , Sc Carmelit eam tarnen magno cuius habitatores potiilimi l'unt Chri- fuo favore ac benevolentia multum ftiani cum Religioiis S. Auguftm,S. promoverunt,fadä miftionariis into- Domin et , S. Francifci de Soc. Itfu. to Imperio praedicandi Evangelii po- VII. In urbe Gor , quaeeftea- teftate. Exinde mox ab anno i j8o. put Provinciaeejufdemnominbverfus res Chriftiana magna incrementa Regnum Tibet , miflionem habent fumpfit , eademque per continuam Patres Soc. lesu. tlf PENINSULA COMO- annum j66l. , quo tempore P. Hen- RiNA« yicue Vvvens Soc. Iesu > Regit Ptinci- pü tunc magifter per annos 24. Re- Regnum D ECAN. ligionem Chriftianam fuftinuit! cui , _ promovendse poftliminioacccffcrunc Varia Dom Witt compleß'tur Jub Je U- etiam Patres CarmelitA : ut adeo an- gnum Decamm. o no 1667. in fbla Metropoli Agrate- I. T ~"\Ominium obtinent Reges/- D fte oculato D. Tnevenots numerata X J dalcan , qui ante Lufitano- fint 2y. miilia Chriftianorum. rum adventum totum obtinebant II. In Regno Bengale eodem Regnum Decan , quo continentur e- Thevenoto tefte reperiuntur facile 20. tiam Provinciae Balaguata de Cuntm, miilia Chriftianorum tum exterorum Fifapor & Reder ubi funt urbespraxi- praefertim mercatorum , tum etiam puse & ldalcani Sedes.Reperiunturhic indigenarum , quorum curam habet inter Mahometanos non pauci etiam Epilcopus S. Tboma cum Patribta So- Chriftiani , prasfertim in pagis &op- cietatis , item Patribus Auguftmianis, pidis Lußtanorum dominio l'ubje&s qui domicilium habent in urbe Daca, aut vicinis, qui a miftionariis Reli- quae eft Regni Metropolis. giolis identidem ad Chriftianam fi- III. I11 urbe Tatta , qux non dem addueuntur. Ica hanc terrae proeul abeft ab oftio Fluminis Jndi 3 partem loncnus in Mare prominem Emporium celebre, ubi magnus mer- tem vocat Samfon cum aLusplcnsquc catorum etiam Europseorum conflu« recentioribus Geographie : quantunt- * vis tf 6 \\e if0» r » v f r i t W ebäM I voluirnus. on mus Peninfida® 00 celeberri melius ab aliis d II. ] Dominium U'j oliiQ primi Clin gnum una eum xerunt, ilÜs vero BrM( abi ? Ciic pot iorem partem 1 extorferunt j ma° p«judicio, dann utpote i'ublara rot hin convertcnd quam Lufttm Re tantisque impcnfis & ßmvi laut tus, aut non ni(m cipuutn licet Rc habimnt, Rci ptcWct, quici ibit miffionarioru te foli Reges H coaverfionem hnc kcülis in kgärunt & bis ex altera parte ^ixdicantes deftin Certe ijs in loi lnjin»i hodie dorr, immiffionariialiq hm inter barbat ^tiottUekiuntj kttkt. In urbe LufitinoTwm Vcv lndia ^ropolb Prore? ff wmbCle p«« iii, Jcro Modernus Religionis Status in Aßa. f 7 • a Ccntinenti non fit annexa per ni$ officio , funt etiam Religiofi S \ mmn valde anguftum ( uti vete- S. Augußini, S. Bominici, S. Fr/wcifct, ^reqairebanc ) ne cogantur ejuf- Carmelitx , ac Iefuiu , habentque fin- riS (ii prominentiis novum nomen af- guli plura Collegia Sc Monafteria,nec iTgcre3 quod le&orem hic monuifte 111 urbe tantüm , fedin vicinis etiä In- oluirnus. Porro Comorinam voca- fulis £4^/4/7/5, eorumquepagis&: op- V ° uS peninfulam a Promontorio Co- pidis , qui Iridis Chriftianis lacraad- 0ri»o celebcrrimo, ut per hoc eam miniftrant, Sc barbaris legem divi- peliüs ab aliis diftinguamus* nam promulganc ; atque exinde in. II. Regno D ecan infertum eil: Provincias de Regna circumje&a vi- pominium Bußtinorum , quod ipli cina ae remotiora facras miflioncs in- olim primi Chriftianorum in hoc Re- ftituunt. Eft proinde Vrbs Goa/ta , jTQuin unä cum fide Chriftiana inve- quoddam Seminarium , unde totius xeruat, illis vero deineeps Batavi e Ahx Provinciis , Regnis Sc Infulis g ra (ilia ( ubi pedem ftxerant) ejedi, miffionarii depromuntur Sc viri Apo- potiorem partera vi & armis rurfus ftolici. exeorferunr , magno rei Chriftiana Sunt prxterea Iuris Lußtanici in pr;Ejudicio, damnoque irreparabili : hoc Regno urbes cbaul , Bazain Sc utpote lublatä tot gentium ad Chri- Vam/w ornnes munitae cum fliis Ca* ftum convertendarum occafione , flrts, quarum incolae plerique funt quam LufitAM* Reges totis viribus , Chriftiani , habentque federn ftabi- tandsque impenfis ubique promo- lern in ijsdem paulo ante memorati vebant,& Batavi unifere lucroter- Religiofi. reno inhiantes aut neglexerunt peni- III. Habet in Regno Decan do- tus, aut non nifiinter poftrema,prae- minium aliquod etiam M. Mo gor ^ in eipuum licet Religionis negotium aliquot urbibus,quas Regi Idalcam habuerunt, Rei vericatemfacilede- eripuit. prehendet, quicunque numerumin- ibit miflionariorum , quos ex una par- Regnum GOLCONDA* te foliKeses Hifpani ac Lufitani ad , : , converfionem gentium duobus ab- I-J 0c Re S 11Um P^edennador- hi'ncfafe in ntrasque Indias ab- f \ tum ad J ace , C > & ' nduas P?" es Icgänmt & fuis impenfis aluerunt , dlVid,t " r ' Bor f a! f a c & . Al ' ftra > & ex altera parte ad eundem finem hujus Metropolrs & Sedes Regra eft praedicantes deftinärunt Batavi. G,kt ^ P rlor f 0nx *' " ab " 1"°* Certe ijs in loc.s. ubi Hißani&cZ ' Htm hodie dominanrur , femper Cond, & cW««. mgklep» fat miffionarii aliquot, qui rem Chri- eft Prxcrpuum Regn, Emponum, übt bnam inter barbaros nrocuranr,& caftrura ™ um , « ftr ™nt Z/r- fipriores deficiunt, identidem novi a , EMav ' s ftecedunt. In urbe Goa , qua: eft J tra , qui Regi Hu-murn in India Orientali Me- Golcmdi! e " lm Re ?, nl B ""^ ar do * topolis, ledes Prtregis & Archiepi- minium tnbuere videtur. f'fi cum fuo Clero 6c S. I/iquißtio- Bars III. H j g Modernus Religionis Status in Aßa< * Regnum BISN A GAR . credatur) & candem Epifi 0 p dtH p 0 Et NA RS INGA. norarunt. Scd & loci habitatores di6ti Chrißiani S> Thom& , q U j tam VTrumquc hoc Regnum Regnis a fide Chriftiana , quam aS. ApoiU Decan Sc Golconda contiguum acceperant, fenftm dcficientes a mif eft, Sc ab hoc pofteriore fecundum ftonariis Soc. fan&iora dofti funt" orientalem oram ad 120. Leucas in Hanc igitur urbem , ait Baudrcn x Auftrum extcnditur. Rex unus u- Callis expugnatam, Sc dejedi s ms trique Regno prseeft , habetque fub nibus iterum relidam in poteftatem fuapoteftate etiamalios quofdam Re- Regis Golcondse conceftiffe : at D gulos five Principes Coromandeli^ fibi Tb eye not eam circa annum 1^^- tributarios ,quosindigen xCaiqtte ap- Hoilandis pofteflam tradit. pellant. Totius Regni Metropolis In Mediterraneishujuspartis ori- 6c Sedes Regia eft Chandegri , qua: entalis duo funt Principesf v.Cäm) olim Narsinga vocabatur urbs ampla fatis potentes : unius Metropolis & Sc dives. In hoc Regno ab anno Sedes Regia eft Gingt urbs ampliifi. 16? ufque ad annum 1659. a mif- ma : alterius effc Taneor. Ad utrius. Eonarijs Soc. Iefu 9, millia indigena- q U e Provinciam excurrunt miffiona- rum Ecclefia: Romano aggregata r ij Religioii non procul inde difllti. fuiiTe teftanturlitterse Indicx Romain ad P. Generalem fcript.e,quas etiam Oya PISCARIA» citat P. Hazartu* in iua Hiftoria Ec- „ cleftaftica TP? ea P ars ora? Maritima:Onenta!is in hac Peninfula Comoriu , qua: Ora COROMANDELIA- ab urbe uf 1 ue ad 'P lum Promontorium Comorinum ultra 4J. "IN hac Peninfula Comorina duo funt Leucas Germanicas extenditur, ubi •* tra&us fivc or£ Maritim* cele- in primordiis Societatis Iesu> P. An- briores : una Orientalis, altera Oc- tonius Criminalis ejuid. Societ. mif* cidentalis : De orientali hie fermo ftonarjus ducenties mille Chriftianis nobis cft , eaquc vocatur Ora. live fölus iple facra adminiftravit, Sca Cofia Coromandelia , qua: fcre ab arce barbaris quibusdam in odium fidci Geldria per 120. Leucas Germanicas Chriftiana? occiius cft. Deinceps uique ad Caput Sc urbem Negapatan yero anno 1 607 . reperta funt centi- porrigitur; Suntque in eadem Arx es Sc trigefies adhue Chriftianorum Geldna , Sc urbes potiores Paliacate millia. Sed Sc noftro adhuc #vo Sc Negapatan y quas olim tenebant magnus fupereft Chriftianorum nu* Lufitani , nunc vero obtinent Bata - merus comprimis. a>/, Sc fuam ibi mercaturam cum In- In Principatu M adurensi > q UI dk exercent. Vrbem S. Thorn* , Regi Bifinagar tributarius eft,&0r£ quam Meliaporem indigena: appella« ptfiaria proximus, Societas feniper bant, ex huius ruinis novam exftru- habet fuos mifllonarios : atque,utre- xerunt Lufitani (quod ibidem corpus liquos prarteream, unus hie Roberto S. Thum * a barbans occili conditum de Nobihbus vir prorlus Apoftolicus ' ^ M?« QUßniihh. "*% "MlBi l % KCw -..., . ^fv \j Hj.-"' '•-, Jc «äcaSf, fw*S* *£&** 1% . y*b+m "?*** #* '■'•■'? 3l >ii!'niiiiiik OHMMIA, ",i.: dkmOmik .:. u:PouBlDbi CNnriu, qiuc ;v.fc.aun^uii|ii i«^ßowb&iU >1 -jj r j%tiill t)Ä I-i' ;:;:"ibiii I Quito . ,«a läla'M 1 .. Y:i oüiMiiiiöfc^ *** - '' • ii n,.< aö^° I foj. tf® [tili* P ;: ? : •ttfcoof •' '•;# ;1I f''?''' I* 1 rfi IID115 P v olQtW A < , illli P L C.V" 1 Modernus Reitgtonis Status in /fia. yy annos 4?« continuos miffionari- menta fortiflima : Colombo , lafana- ^ intet nuilta adverfa egit,&Pro- , Trinquemale , Batecalo , />##* dibus fame ac morbo peftilenti pro- pe defolatum fuiftet, hxc ipfa miflio lucceffumnon habuit > imo etiam poftquam nonnihil a bello tarn diu- turno Sc inteftino refpiravic Regnum, liipervenere moxexteri hoftes, nem- pe Tartari , qui occupato imperio Sinenfi , etiam confinia Regni Pe- guani grayiter afflixerunt. Tandem his omnibus circa annum 1650. fuc- ceilit novum ac cruentum illud bellum inter Reges Peguanum Sc Sia- menfem , cui originem praebuit Candidus Elephas , quem Rex Peguanus pe- tijt Sc Slawenfis negavit , utpote de quo hic titulum afihmpfit, Regis de cand'tdo Elephante. Jgitur dum Regnum Peguanum bellis continuis exa- nis Status in Aßa. gitatum fuit , miffionisin eodcmft a . bilicndx modus 11011 fuit, V(N ro deinceps circa Religionis negotium in eo geil um fuerit, nemo eft quod feiam , qui hac de re ccrti alb quid ediderit. Regnum SIAM. HAbet ab ortu vicinum Stnmm Imperium , quod non minus dives ac potens habetur quam A- guanum . In hoc Regnum jam focu- lo quingentefi 1110 a milTionariis Soc. Iefu in Chinam tranfeuntibus Chri- ftiana Religio illata eft : unde anno 1600 Siamitä Chriftiani litteras ad P. Generalem Soc. fubmiferunt, & ab eodem Sacerdotes aliquot efflagi- tarunt, qui bene caepta in RegnoSk- menfi deinceps prolequerentur.Igmir circa annum 1664. cum Legato Sc mercatoribus Gallis quidam millio- narii Soc. Sc inter hos P. G/rdoTi. ebard huc introgreffi, primum Regni miniftrum Conflantinum Phnulkon na- tione Gr&cum Sc Calvino addi&um ad fidem orthodoxam adduxerunt, cujus deinde favorc &confilioadip- fum Regem acceftiim impetrarunt, qui auditis fidei Chriftian# funda- mentis eoufque perfvafuseft, utami- cicice conciliandaegratiatresMsnhü' nos cum P. Eachardo Romam anno 1 ^88- ad Innocentium XI. Pontificem cum pretiolis muneribus ableget» Eratque tunc non modica Epes Regni hu jus fubdites, Ted Sc ipiiim Regem ad Fidem Chriftianam & Ovi e Chrifti traducendi. Interim eares male habuit Anglos Sc Hollandosiß^ catores, qui metuebant, ne,n cx fidem Gacholicam amplederctur , ipfi Regno deinceps exeife cogercn Modernus Reiigionis Status in - 6r fcritur occaiione data (utfama pars fivc Provincia , 6c qui cam gq- tU £uli0° a cinitentibu s etiam Idolorum bernabat Prorex , ailumpto Regis f "ficulis Talapois , Regi perfvafe- titulo imperio Smenßi eam fubduxit. oinc Gallos non Regis,Ted Anno 1 626. hoc Regnum cum. _ n um ipfum aucupari. Exinde Socio ingreiTus eil Alexander de Rho- naca eil repciitina illa Regis mutatio des Societatis Iesumiifionarius,äqui- & erga Gallos omnesque Chriilianos bus intra triennium ultra 5. millia Catholicos animi averfio, qua tarnen indigenarum : &: inter eos etiam oft P. Tachardi reditum icnfim fu- Mandarins aliquot, Sc magni nomi- llatatn fuiiTc , colligitur exlittcris ac nis viri feminarque Eccleiiai Chri- novis publicis anno 1700, a Gallia ilianas adjundi funt. Cum verojulTu liUG adnos tranferiptis, qua? nuncia- Regis e Regno excedere cogerentur, bantj rediturum denuo in Europam prius indigenas aliquot Catechißasin.- P. fdchardum cum titulo Legati Re- iigniter inilrudos per diverfas Re- ais Simenfis ad Regem Chriilianiiii- gni partes diilribuerunt , quorum o- mum midi : jamque Regem illum pera deineeps perfubfequens trienni- cxemplo Imperatoris Sinenfis indu- um , Sc ufque adannum 1631. Chri- dum fubditis Luis Religionem Chri- ftianorum numerus ultra 50. millia ftianam fufeipiendi libertatem indul- exerevit. Licet vero annis multis filfe, qu£ tarnen omnia reipsa Luc- Chriitiani gravius exercerentur , eo- ccfliim non habuerunt. Interim cer- rum tarnen fervor ac multitudo im« to conftat, non ita pridem in ipfa minuta non eil, fed inter ipfas per- urbe/Ä/Ä/4(qu;e eilRegni Metropolis fecutioncs adauda. Interim ne tan- longeampliilimaRegisq; SiamenfisSt- dem Chriiliani in hoc Regno line desj repertas effe minimum 10. fa- pailore deficcrent Epifcopus Berythi, milias mere Lufttanas , centum vero qui tunc Macai morabatuf , anno conftantes ex marito Lufitano Sc u- 1670. teile Merery aliquot Sacerdo- xore SUmenß , item 16. Fa milias Ar - tes miffionarios illis fubmiiit : Sed mms , o&oFamilias Tunquinenßes Sc cum in rebus adeo turbidis nil effi- 100. faüllCochinchinenfes omnes pla- cere poiTe viderentur , eos ipf'e tan- nc Catholicas : cumque luthia fit dem Epifcopus fubfecutus : at cclcbcrp'mum Indix Emporivm , ejus non multo poil farviente perfecutio- Portus frequentatur ab omnibus na- ne Macaum reverti coadus eil. tionibus Orientalibus &.EuropGeis : Anno 1679. clam alii Societatis lunt enim hie etiam Iapones , Sinen - miflionarii Regnum Tttnchinenße in- / w > fori, Perf* , Arabes , prarter Lu- greift invenerunt Chriilianorum 85. ftms,Gallos, Anglos Sc Batavos , qui millia, Sc anno 169$. etiam P. Pro- luas hie habent offteinas mercatori- wincialts laponia invifens Regnum il- as > & cum indigenis fua mereimo- lud ab ipfomet Rege benigne acce- exercent. p tus e ft ? quo tempore per 5. Sacer- v dotes ejus comites clam (palamnam- egnum TÜNCHEN. q UC lc [ agere non licet) Rege nihil- 1\t # JL Ö . iNterjacet inter Regnum Slam Sc ominus confcio, 800. adFidemChri- _ Imperium Stnenfe , cujus erat una ilianam tradudi funt. Ita habent H 3 Lit- 6z Modernus Religionis Status in Litterae inde anno 169?. II. Nov. des , incarceratus &: tandcm etiam . t~* __ - r* ■ „ n _ n dUl datz & in Europam &Belgium trans- Regno cjcftus eft. Verumtamen v wmiamen poft^has adhuc rccentiores priusquam inde deccffit, etiam huic SEjsnunciäruntmorte P.F rancifä Ouiftianitati providit infignem qiK „. , Lwl in odium fideieodem dam nomine, * j 6q7 .a barbatis oeeifi. qui Chriftianosdiu ad conftantiamin inRegnoa 97 ftdc fortiter animävit , donec tandcm Rcrnum COCHINCHUN/E. & ipl'e comprehenius & pro fi* O Cw , 1 * f° Ita „tiODCSCW® fl5 pronunciant K voces: f> p: l4 u0 v ero ^ etiam peregn«a tum fuo f feribere : unde t c ontufio, ut vix taaonum Gtftf prius linguht j, Sed nunc Igi'tur Fidem C iS. 7km Jpoflt pracdicaram aliqua quam heiunt ilh i ejus otheio um tmmmfii in Di nempe: PerS.tiom fis comf1 fit ä hm ) quiakc ^ veta, tttamfi ^4poji fed per fucs dilei idcirco probabilit; non ir ccrit. l titudinem undem Fidem in dünn \ r 9 erta ® uoduchm teftatui int, & oblong cum inferiptioj P artJ i"n Sjriact Chrift; qua 'lau# iu fljj \ n \ L Msdic}i u tholico Hi up juodu erec, Gin a 9 1 m "*'C; N "Hl 3 t\ Htj ; ::y^ 1 fnitih. i " n % ^ 18 0 »ml.,, r 1 *- •'"-.'SCflli«! Lk. r ®* Hi y;: ;%2li " diilianibi ki Wo 'fflporc P, {iclluji hfotiiniulynt^ hytizm S^cimi «Mm lfyBfUihiß i KCiffl iiÄt, & Liijl ■m imi ;® iix^wfÄsrai, ktrrn i \ ncToi®^^ J ,.«* !*>1 IWi y ' It<3$ '■'«V - - ,iä jC'i iji' Status Religlonis Cm , Inde fortaffis im/» Ctki Trirrntic or (r*i ctiri -v nnmpn ^ _j i' tO* gnum fibi vircutisac fcientia: nometi Fidem ^Cathdicam "men'ßs, famamque apud omnes Regni opti- Quod ecuidem fi mates comparavit. Tandem cum rj pofl'e , mcredibilc borhtim nonf munenbus anno 1600. aulam Regi- fet, fi canc* multitudim md.<™ amintravit , ubi multa Imperatoris rum (quam 200. milliones faultet benevolentiä exceptus habira- omnes conteftantur ) inllrucncL Vit ufque ad annum 1610. quo ma- Ttcris undis abluend* opcrarü 3 1 gnis Iaboribus confesäus, & multis ftolici fufficerent. Cenfebaiit q,,i. / 1 dx & pro divina gloria Sc animarum fa- dem eodem Leutholßo (citeroauin lutc prseclare geftis Pechmi obiic piif- Catholicis band adeo propitio)teile fime. P. Rtcctum pofbhminio (ecuti i n Imperio Chinenfi Patres nmmu' fruit identidem alii & alii e Societate „i ann o it^.templa &SacclIaD E o tni&onzrii, (P.Philippus Couplet in fua Divisque iacra 21. & duas refiden- Aftronomi* Europa* per integrü feculu tias. Patres Franc tfcanivemohi.^. ab anno iy8l.ufquead 1681. numerat dem unam. Patres Soc. Iesu tcmplt ioj. Hifpanos ,Lufitanos, Italos, Gallus, 1 yj. quibus ufque ad annum Ii Sa. Gcrmanos, Beigas,Polonos &e. omnes accefferunt templa 32. babetque di. See. Iesu Religiosos ) quorum operä fta Soc. Iefu in China Colhgumht. 8c labore res Cluifbiana in tamvaibo sä 3. autem 27. ,4r pta> Imperio magnum fumpfit incremen- termifit alios adhuc teli- tum , adeo quidem ut reibe Ir uteri- g s ofbs miiltonarios& comprimis £• co Leutholf j qui duxit atque deicri- pij'copos 8c Sacerdotes , quos juni a- pfit Legationem Hollandicamin Chi- l ias > & po f trcmis i lj(ce annis non nam &c urbem Pechinenfem , ab anno paueos fubmifit Roma CongregAtio dt x£i8. ufque ad annum 1664. nume- Propaganda Pide.ithu proindc viri A- rati fint Cliriibiani iytf 880. Quibus pofloiici omnes, fi unanimi conieniu proeul dubio ufque ad hxc noftra laborabunt in hac vinea Chinenfi, tempora & annum 1700. bacilc tri- brevi extirpabunt tot Zizania ac fii- plo autquadruplo plures accciTerunt, perflitiones , quibus eam humamge- tunc vero maxime , pofbquam mo- n eris hofbis tarn copiofis ac variis re- dernus Smarum Monarcha Cam-Hy plevit.easquctotannispropagavit; H anno 1 dp2.omnibusiuisfubdiris om- j-q Romana Ecclcfia in unohoc Imp e * nimodam libertärem conceilit am- pledtendi Religionem Chriftianam. Certe P. Antonius Thomas miiliona- rius Soc. in epiftola , quam anno I6p$. c Regno Chinenli in Europam tranferipfit, Sz nonnemo etiam typo vulgavit, fpem magnam facit, paulo poft totius Imperii chinenfis ad Chri- ftum convercendi ; Ica namque illc: Hoc Imperium viros Apoßolicos tantx rio brevi tempore plura numerabit capita , quamhodieque ccnfeatinto* ta Europa, urpote cum hujus inco» \x unum milhonem vix exccdanc,d- Jius vero etiam duos milluues iupe* rent. v TARTARIA Aßatica, Ix alia eft terrae pars, circa q ua Iii 0 jVno- ßoria Geographica majori Jg n j I >>*"% . fndc vlX l tJiö ref" ' relationibus » tiat fatis m I mis, nift una dicendi ent oc ignoranti« pl UI tum i" 13 - eft: jus hriuitlot ditfa cdfp proprer frfM / rurn/cafe/n, ipm frequentata, & non Tatis cognit dubio noft accid gio qua/irumvis i u, ftmnu &■ uro, hjft tandem & if ri, & frigori mag giones Boreales ut runt, modico i\lo ferarum^^rxi'et liculis coWi^M ra caufa eft : t Vias terras extei non nifi per} ^lacie impedita inwasjiylvas a min z identidem ftontium nive r pihzipftrii 'w*, fed p K fumrapinis & expofox;' «dant flant fc ^ercarore, CXce nrorum T J[tclk H Iii ; Ollffi. ' 1 IltJIltj ^nij®S '*' w "QOl ||J, "•!• ' ) lllhi •:: ;•• • ., **■ **». . i « : : ^ ^ : r^hm '[y-^ukdk ' -3 WH, fj[[(s SK,Itjittili , hälft i< f. 'MMmif, Atp 1 übtest äuhrtli- : :< züjnäiios, & comprinu's ^ T/ükSlKlk,^^ 1 ' :.. v . i! roÜOilCl OIDIICS) W®ö lneoii; Tüä& —^i:pal)0fl[ [ ö «bv.&vZ 7^¥fSr £■**» «'rtiHSr « Dt W& U? SfA [ius^ I7f J|jD non nifi per Maria & fere femper glacie impedita , vel per vias plane invias, fylvas ampliflimas , 6e fiu- mina identidem occurrentia & juga montium nive repleta. 3. Caufa eil: quia ipfse vix nunquam fatis funt fecurar, fed prxdonum ac Tartaro- rum rapinis 6e prxdationibus per- peruo expofitx : unde ut fecuri in- cedant mercatores , Societates con- hant fexcentorum Sc amplius homi- n ^m , quas Caravanas appellant , in quibus omnes funt armis inftrudti, Sc ad pugnam parati, ac proinde magis c mereibus Sc falute foliiciti , ?ars Uli fas mappas Tartarz* induxerint , in quibus fere nonnifi pauca , eaque perperam pofita exhibentur. Porro inter alia complura, quas hodieque needum fatis certa funt ? tria potiffimum reperio. i«m. eft : Quis magnus ille lartworum Cham fi- ve Imperator , de quo multas cir- cumferunturhiftorix ? 2 um - eft: Qux« nam, Sc ubi fita illius Ditio five Imperium , ejusdemque fedes ac Metropolis ? 3 um - Qriis famofus ille Prof- hjter loannes vulgo Prete-Iean ? 4^. Vbinam decantatum illud Cathayum? His namque refolutis lux aliqua toti TartarU fubnafeetur. Antequam ad hxc ipfa refpondeam , notandum e- rit : Totam Tart/triam Jßaticamm6. fere partes dividi pofle. I. Eft T'artaria Borealis propric dida , Sc maritima , quia Mari Boreali Sc Orientali proxima,eaquefri- o-idiffima , inculta Sc a Tartaris flve O Lapponibm Afiaticis habitata. II. Eft Tartarza Mosco viTicA ,prio- ri ad Auftrum fuccedens, Sc propte- rea aliquanto mitior , qux proinde plures , Sc varios habitatores alit 3 barbaros tarnen ut plurimüm , quo« rum Proviiicias Ruffz feras , earum- que pelles confedati, Sc fenfim ufque ad confinia Tartarorum S'znenfzum SC Mare Orientale progrdli occuparunc Sc M. Ducis dominio fubjecerunr* Vnde poftea Ruffos inter Sc Si/zenfes belia exorta Sc graves controverfx, I quas 66 Modernus Reltgionl quaf utriusquc partis Lcgati fub fi- nem prioris fseculi rurfüs compofue- runt. III. Efl Tartaria CHiNENSis ,qur famofo illi muro Sinico inter occa- fum Sc ortum circumjeda eft, eaque plena montibus fylvis ac defertis , cujus habitatores Tartari funt vaga* bundt Sc Imperio Sinico nunc fubjedi. Vnde huc quidam Geographi antiqui Sc modern/perperam reponunt decan- Katum illud Cathayum cum ingenti illa metropoli Cambalu See. cum tarnen neutrum hic repertü fit a Patrib* Soc. I. qui femel iterumq; Imperatore Stnense ad venationes comitati totam hanc Tartari Am perlufträrunt: Sed neque aIii, qui majorem torius Tar- tar'tA; partem cum Legatis Rujßs ac Sincnfibns obierunt, Cathay ab anti- quis Sc modernis in fuis tabulis Geo- graphicis deferipti veftigium aliquod invenerunt. Primum,litterac huc ad nos feripta: , Sc pofterius etiam im- preflse conteflantur. Sunt autem hi ipfi Tartari , qui ex Tartaria Orienta- li irruentes prtino Provinciam Leno- tung 3 Sc fubinde totum Irhpcrtum Chinenfe occupärunt Sc fui juris fe- cerunt. IV. Tirtaria effc V ag a bunt>orum, qux Cbinenß ad ortum cohasret Sc ver- fus occafum Tartariam Vsbequianam contingit , hujus indigenas funt Tartari Kalmacki , Lufacki, Mugales , alii- que , qui fere in curribus &carpen- tis fuas familias , fed Sc peeudes fe- cum trahunt, ubicunque pabulum ijs alendis reperiunt, ipfi interim in certas Turmas five Hordas fub uno Duce(quemalicubi Murzamv ocant) colledi perpetuis rapinis SC prsedatio- nibus intenti. V. Tartaria comple&itur Impcri- r Status in Aßa. um Magni Tamerlants , in quo ed Vs- BEQUIA , ZAGATAY SC TuRCHESTAN, olim Regiones probe exculta* Sc ha« bitatse , atque magnam partem Mari Cafpio ad ortum objedse : nunc verö perpetuis vicinorum Tartarorum beb Iis Sc incurfionibus afflidac Sc vafta* tx, VI. Tartaria vocatur Thibetica, eaque duplex elf, Major Sc Minor in« ter fe connexse. Prior ad Occiden- tem adhseret Provinciam Zagathay : Po. fterior Tartaria Occidental/ Sinica. V. triufque indigense urbes habitant Sc oppida , frequentibus tarnen Sc ipfi vicinorum Tartarorum irruptionibus divexati. Harne neceffarib prammit- tenda erant, utpote fine quibus fe- quentia intelligi vix poterant. Nunc vero ad rem ipfam , Sc ad Quaefitum paulo ante motumre- fpondeo ; Magnum Tartarorum Chit- mum live Imperatoremillum commu« niter haberi Sc appellari , qui per modo recenfitas Tartaria Regiones omnium latiflime regnat. Ejufmodi olim fseculo deeimo quartoerat i ar- tarorum Cham Sc Imperator TamerU• nes filius paftoris , qui , cum eilet bellicofus Sc manu fortis, attraxitad fe Tartarorum Hör das , earumqueh- dus caput Sc antefignanus fubjecic fibi non tantum plerosque Tarturu Principes ac Regulos, fed Sc Pcrfa y Sinenfes , ipsumque Bajazetem Tut- carum Sultanum acie devidum Sc in cavea claufum circumduxit. Po rr() Tamerlanis filii a paterna virtute dc- vii mox Imperiititulum conceßerunt alteri, Sc huic rurfus Imperator fuc- ceflit alius, qui armis Sc poteno* camteris pramvaluit : Quodfi nemoai- quando fuit, qui camteris praevalere potuit , tum vero Imperii digni" s Status Religionis Modernus in Aßa . 67 . inter7 artaros Principcs quie- turica, author eelebris , teftc Kirchero faIltI auod dimidio fereabhincfsecu- Magni Rcgiam vocat Almalec r a'ccidifle creditur , quo tempore five Armalec. Haythoni aflentitur VpartArorum Imperatore vixaliquid in fua Chronica, &ex eo Mc- 1 noftrx innotuit , nifi quis nologium Franctfcanum. Verum B. H j lUC referre Sinarum Imperato- Odoriem ejufdem S, Familise Reli- Ivlodernutn Cam*Hy utpote eT^r- giofus in propria fua relatione, teftc ^oriundum , qui tarnen revera Bollando Tom. 1. 16. lan. Ejufdem malit ilon magn« Tartari a , fed China Im- Cublay Regiam vocat Cambalec , quod rator eft, & a b eo tempore Impe- nomen P. Kircherm in China illuftra» \im Sinenfe occupavit. ta , ait idem efle, quod Almalec , Sc ^ 2 um « Quasfitum Refpondetur: utrumque hoc, idem cum voce Cam- frdyterum loannem ita olim appel- balu. Vnde nec Almalec nec Cum» latum unum alterumve Tartarorum balec fivc Cambalu ante occupatam Imperatorem , feu potentiftimumin- Chinam fuit Sedes Regia Imperatoris ittftrtaros Principem, quibus hunc Cublay > fed poft occupatam Chinam. titulum five nomen vulgus attribuit, Igitur P. Kircherm fufpicatur, ante oc- quöd, urpote Chriftiani, Sacerdotum Sc cupatam Chinam Imperatoris Cublay frdjterorum operä in facris uteren- federn Regiam fuifleCaparangem >qux jur: quod nomen poftea etiam ad eh urbs ampliflima7/&/^// Magni : alij AthicpU Imperatores Chriftianos ob vero urbem Tanchut , qua? eftmetro- candem caufam perperam a nonnul- polis Regni ejufdem nominis : Sed Iis translacum eh. Interim poftre- neutrumfatiseft certum. Vndequem- mum inter Principcs Tartaros fuiffe admodum nulla certa Regio fuit om- Cublty Imperatorem , cui hoc nomen nium Tartari* Imperatorum , ita ne- lötinnis Prasbyteri datum eft, in Chi* que una certafedes Regiaeorundem. uillufirata atfirmat P. Kircherus. Eadem fere eft ratio Romanorum Im- Ad 5 unu Quarfitum Refponde- peratorum ,quorumnequc Ditio, ne- tur.-Ditionem Imperatoris Tartari* que Sedes ordinana eadem femper non andern omnium , fed variam fuit, cum olim Roma , fubinde Con- fuiffc, alia namque fuit Imperatoris ftantinopolis See. Sc hodie fit Vtenna Cublay , & alia Magni Tamerlanis , in Auftria« quantumvis uterque magnam Tarta - Ad 4 um ' Quxfitumrefpondetur: ha partem occupaverit. Sed Sc di- famofum illud Cathaium ( de quo verhquoq; utrfufq; fuit Sedes Impera* multa eft inter Hißoricos ac Geogra- ttriA'.TamerUnisc\\\\dem urbs Sc Sedes phos controverfia ) hodie aliud non ordinaria fuit Samarcanda haud ita eft , quam amplifTimum Sinarum Im* P r °cul ä Mari Cifpio remota , Sc Vs- periurn j praeter hoc namque aliam bcfutorum Metropolis : At quaenam huius nominis Regionem aut Provin- ferit fedes ordinaria M. Cham Cu - ciam toto priore fäeculo non invenc- priusquamImperium Chinenfeoc- runt viri multi iiquc fide digniilimi Ä cupavit, majus eft dubium. Haython qui potiorem Aß a totius partem per- j e gis Armeni* frater, Religiofus Or • agrarunt,ipsumque Cathaium follicite lnis Vrwwßratenfis Sc HißeriaTar- quxfiverunc. Atquc in hanc fen- I 2 ten- Modernus Religionis Status in Aßa # tentiam tefte Baudrando omnes fere carum infolcntia graviter divexatum Geographi ac viri do&i hodie confpi- tandemad Magnum Tartarorum Cha- rant. Attamen non defunt autho- mum Cublay anno 12^3. in Tartari. res putanres olim Cathai nomine non am Sc Cathaium ad urbem Almalec tantum Chinam , fedcomplura Regna profeclum contra Turcas füppedas pe- ac Regiones fuifte comprehenfas : tijfte Sc. inlpeträfle, Vt igitur Rex Cujusmodi fere funt: Tartaria vag/t- Arwenia tantse benevolentise viccm hundorum , Regnum Cafcar , Regnum redderet , Cublayo Imperatori Fidem Tenduc , redius Tanchut : utrumque Chriflianam perfvafit, quam Impera- Thibet,Tartaria Sinenfis , aliaque. In- tor etiam una cum baptifmo quam- terim P. Antonius Andrada , qui in primum ab Epifcopo Armeriu Can- Regno Thibet multo tempore com- cellario fufccpit. Inde vero fratrem moratus eft , de Cathai0 in epiftola, fuum ( quem Haython Haolonum , quam anno 162^ ad F. Mutium Vi- S. Antoninus autem a V. Kircherod. tellefichi Societ. Iefu Generalem ex tatus Tom. 3. Tic. 9. Cap. 8. §. 21. nrbe Caparangue Sede Regia fcripfir, Ercaltay^ Sc Menologium citatum&r. ita loquitur: Celebre illud Cathaium , tach appellat ) mifit cum exercitu,ut non eß c er tum alt quo d Regnum , fed ditiones a Turcis ereptas Regi Arme» urbs magna dicla Katay Caput certa ali- uia vindicaret, fed Sc Terramfentfm cuius Provincia , qua China admodum Turcis ademptam Chriftianisreftitue- 'vicina eß ^ & fub Dominio Regis Sopo y ret. Haoionus igitur cumaudifTet,qudd qui ultra centurn Regulos fibi tributa- S, Luduvicus Rex Gallix tunc Cjprum rios habet, Atque hcec pau!o fufius: Infuiam a Turcis occupatamexpugna- utpote ftne quibus fequentia fatis in- ret , litteras illi mifit , eümque ad telligi vix poterant. fortiter agendum animavit:cui pro- Igitur anno 1245'. Quidam ex inde , tefte S, Antonino S. Ludovicus ord. Min. S t Francifci nomine Lauren - refponfum dedit per oratores ex or* tius Lufitanus accepta ab Innocentio dine D. Dcminici anno 12 $6. cum IV. Romano Pontihce commiilione munenbus ad M. Chamum fubmiilis« una cum aliis fui ordinis Religiofis Hic igitur M. Tartarorum Cham Ca- tranfivit in Tartariam ad Magnum blay anno I2f6* tefte Hitythcne ImfC' Cham five Tartaria Imperatorem (qui riurn Sinenfe occupavit , fimulque tefte Haythone tunc erar Cublay) China ac Tartaria Imperator evaüt: quem ad Chrißianam Fidem adduxit unde dubitari non poteft , quin jam cum multis ejus fubditis , Sc aliquot chriflianus ipfe Religiofos aliquot cx Principibus feu Tartaria Regulis, quos Familia S. Francifii fecum in chinffl inter erat etiam Rex Sartach Impe- deduxerit , qui fubinde etiam cbhen- ratoris Cublay frater. Ita habet Me- ßbus Chriftianam fidem pr^dicarunt, nologium Magnum Ord. S. Francifii utpote quorum adhuc aliquos anno anno 1698. authore P. FortunatoHue- 1300. B- Odoricus ejufd. Ordinis e her in lucem editum. Paulo aliter ligiofiis in aula Regia Cathai Cam *• Sc pluribus rem eandem narrat Flay- lec habitantes reperit ,ijsdemque per thon Hiftorise Tartarica author. ; Hic triennium cohabitavit :Sed tunc pro enim feribit: Regem Armenix ixTur* cul dubio jam alius utrique derp* w r ; i< rarfus Anno 127®' Üb * a d Chriftianam J rent, eisdemque luore eorundem fuum domicilii fup clkäilem 8( meurribus SC cuf Anno 1280* j 11 u (qui an etiam Sit 'uerit, non confa \uht Tart/trüRe. poft reeeprarr nam quatuor Relig Urmifci Legatos cjusque fuccefforeu manosPontifvces { dem (ubCidiarios miffvorvatios pet« dos Turtum popi §* Vnthm num Anno i2§! tunS.Fmcifiil quidam Ttr eilt **H «Shi? i «Bei % "ipcrfvj s, -V V Jir %„ S3 0 '«ai iL ' S >?*k ^2 cum i : ^ 1 kifm k < -- CBQD % • . r . ^%k • ■•--^liitcifflfcim mih' mirntt fy m k Gillii taue Cjfm ■mv&ci DJmimii iifia ZJmkLIIGIMU prtt TmmOub wjykkRfh^ lWU Mmmftrtif* Aid&^* Z'l M •' &*$ Modernus Religionis Status in Aßa* 6 y v i ätdüc TdrtarU poft annos 44. Monte Corvino ex ordine X Francifci 1 rator prxfuit. Verofimile eft facro baptifmo ablutus nomen Io- !if do OÄ/ duo hxc vaftiftima annis aeeepit , cujus defundi corpus 1 er ia rurfus ad diverfos dominos poft 30. annos repertum eft prorfus raiwj^ e * integrum atque incorruptum , & in C Anno x278 .QuidamReligiofi ex urbem Sarai (qua? non proeul abeft Familin S• Francifci tranfierunt ac^ a Mari Cafpio in Regione Zagathay ) fyrtaros uagabundos ,quosut faciliuf translatum. Subinde etiam Impera- ^Chriftianam Religionem adduce-, toris frater Chriftianam Fidem am- n t, eisdemque in facris aflifterent, piexus millionariis aliquot domicilii ^re eorundem Fartarorum Sc ipfi erexit , Sc Religionem Chriftianam fuiim domicilium omnemque fuam multum promovic. fupelledilem Sc facrum apparatum Anno 1340. ( uti habet Mcnole- in curribus SC carpentis circumduxe- gtum Magnum ) P. Francifcus de Ale* runr xandria in urbe Almalec Imperato- Anno 1280. juxta FFadingum Sc rem ab ulcere peftilenti liberavit,qui ^enolofum,Fartariam rexitj^ohbe- proinde filium fuum Patri Francifct us (qui an etiam Sinarum Imperio prx- in fide inftruendum&; baptizandum fuerit, non conftat)Hic ergo fuo&: commifit : Ted Sc libertatem miflio- jAighe TartarURegis agnati fui no- narijs Evangelium prxdicandi indul- mine polt reeeptam fidem Chriftia- fit, quam tarnen poftea ejus fuccef- nara quatuor Religiofos ex Ordine for FoUherius Mahometanus iterum S. fmeifei Legatos ad loannem XX 4 fuftulit, miflionarios,mult6squeChri- cjusque fuccefforem Nicolaum III. Ro- lfianos occidit , aut fedam Mahome* manosPontifices fubmifit, qui ab ijs- tanam ampledi coegit. dem fiibfidiarios ex eodem ordine Anno 13p!. Bonifatius IX. Pon- milfionarios peterent ad converten- tifex Romanus quofdam miflionari- dos Tartme populos uti habent Rege* os ex ordine S. Francifci fubmifit in ßnVdticAna num. 13 .Sc 14. Fartariam Vsbequianam , ubi in urbe Anno 1282. Opera Religiofo- Samarcanda domicilium nadi funt pa- tum S. Fr^cißiEcclcfixRo mause ac- latio Magni Cham vicinum, quitunc ceflit quidam Fartari# Princeps Fan- TartarU imperabat , rei Chriftianx %tdomor , qui tarnen poftea ad fedam fautor , cujus tarnen jfilius feientiis Mdometmam reverfus, poftquam ali- magis , quam armis erat occupatus ; ^°t e Familia D. Francifci Sc non utpote quibus tradendis in loco urbi paueos etiatn Fartaros Chrißianos oc- Hairati vicino (quem P . AmatusChe- ddit, ipfe paulo poft ab Argone filio faud Soc. Iesu vidit, Sc Baffra fuille fiointerfedus eft, qui Argon fubinde credit ) Academiam conftruxit Sc vifem Chriftianam in fuo Principatu ros dedos undequaque conquifitos iterum erexit. eidem prxpofuit. Pcrro viri Reli- Annoi3io. (Menologium alibi giofi inde etiam ad vicinos Fartaros P 01 ^ ) Magnus chawTartari* vagahundos transgrefli funr , quos in Uua cum naatre fua a P. loanne de feparatis carpentis circumvcdifeque- 1 3 ban- 7« Modermt Religionis Status in Aß*. bantur .ijsdemque facra adminiftra- JnfuU JAPONIC /E. bant , Sc rüdes in fide Chriftiana in- ftruebant. TN ^ as Infulas primus S. Francifcus Anno 1626» P. Antonius Andra- Xaverius Fidem Chriftianam in. da Soc. Iefu, ( utfupra didum eft) troduxit, quam poftea in immen« iterato in KcgnumThibet (alij Thebat fum auxerunt Societatis Iefu mijfio. fcribunt ) rediic cum focio, atque in #<*;v/,quibus fubinde accellerunt eti- cjus metropoli Caparangue commo- am ex a his Familiis lacris S. Augufii, ratus eft, reperitquegentemnon qui- ni ? Dominic't Sc S. Francifci, quo- dem Chriftianam , eos nihilominus rurn omnium ltudio Sc indefeffo la- mores ac confvetudines in omnibus bore Chriftiana Religio ab anno prasfefercntem , quas fatis manifefta- *5 49' > h° c 5 ab adventu in has bant , legem Chriftianam aliquando Infulas S. Francifci Xaverii ufque ad apud eam in ulu fuifle. Deumnam- annum 1630. facro baptifmo ablud que agnofeebant &: colebant, idolo- ^ inc • 677909. adulti : quos inter latviam aeque ac Mahometi fedam a- cenlebantur Reges lex , Regum filij verfabaneur : etiamSacerdotes (quos 4* alixque perfonas nobiliores Sc do- Lamas populus vocabat) aliquam vi- m i > bellique infignes complures, tx monafticar formam acrigorem x- Quin quod Francifcus Rex Fünft Sc mulabantur. Rex ejusque mater , Bartholomaus Omura Princeps ctiam imo &: multi Sacerdotum legi Chri- niiilis Rom am ulque Legatis Gregorio ftianas favebant : jamque hoc anno XV„ Romano Pontifici obedientiam Eccleha Sc millionariis domicilium praeftiterunt. At poftquam Taicofim exftrudum fuit , eratque fpes magna Imperatoris titulum Sc poteßatem convertendi Regem cum aula fua adeptus eft, homo turpis aevaferab multisque Sacerdotibus : qua? vero extirpandis Chriftianis luo Regimini deineeps confccuta lint lictcrae non initium dedit. Ingens Chriftianorum addunt. P ro ßde oeeiforum numerus, nec mi- Anno 1664. P. Henricm Rott Sc nor conftantia fuic laponum zquear- P. Ioanne Gr über Soc. Iefu , ex Agra que exterorum , in quos tyrannus metropoli M. Mogoris , in Europam plus quam barbare defasviit* Eos inter regrefti tranlierunt per Tartariam Vf reperio ex Familia D. Augujhni 5. e bequiorum , cujus indigenas invene- I). Dominici 17. e D. Francifci 20. ex runt etiamnum Religioni Chriftianse Societate Iefu i2<£.Religiofos acMil- addidos , attamen multis jam fuper- fionarios zeloliftimos , atque ex bis iritionibus infedos, quod paftores ip- ultimis quidem veneno fublatitres,& Iis ac Sacerdctes deeflent, a quibus ve- totide Cruciaffxi Sc lanccis confoßi, ras fidei dogmata perdifeerent. Ita g^diis concili aut capite plexi, unus habet Relatio P. Henrici Rott orete- gUciali frigore , tres aqua hulUtnt* nus fada , Sc fubinde etiam typoim- £ ßu extindi. 33. Exilio , ine dt a Sc *• prefla anno 1 66$. rumnis confedi. Proni adVmbiücu In fu ldt ufque fulpenli Sc in frohem dcmijp ACTA "T 1 t o Tg Ji* Flammis *vivi comhußi. 3?* VariiJ AüI A 1 IL liLs. formentls Sc carnificinis interfedus u- Modernus Religionis Status in Aßa. 7/ 6f$. ufque ad an- ge l66l» plurcs quam 600. Indi- re. uJi Ab anno i6f8- ufque ad an- ge difficilius eft , caufam inveni- Chriftiani, &annoadhuc 1668. Terra Iedfo , five leffo poftrcma Upones viri i 2 * ^f £mlna 3 2 » cura eft ad ortum Regio per Ifthmuman- f'uis liberis pro fide Chriftiana inrer- guftiftimum Iaponix annexa, in quam empti. Nihilominus camen tot tarn- proinde ex Iaponia facilior Sc ordi- que horrendis aliorum fupplicijs at- narius per Fretum Sangar ( quod in- quc tormcntis abfterritinonfuntRe^ ter Iaponiam Sc Terram Iedfo intcrce- jidofi miifionarii complures , qui e die ) eft tranfitus. In hanc igitur imnin ejedi aflumpto vario habitu terram ejusque urbem prstcipuam at que officio in eandem fubinde re- CMatfumai tranfijt P. Hieronymus de greift fii nt j ut periclicanti Ecclefiae Angeles Soc. Iefu miflionarius, repc- Chriftianse , Sc tot animarum faluti ritque indigenas admodum barbaros confulerent: inter easpoftremus om- ac teroces , eorumaue linguam a Ia- ju'Lim ( quod feitur) fuitnonnemo e ponica valde diverfam : unde Snäetste Sacerdos natus Iapon , qui cum mediis omnibus humanis ipfi« lab rufticano habitu Sc Iaponum mo- usque lingute notitia eilet deftitutus, re vehiculum oleribus Sc fructibus in Iaponiam re propemodum intedta onuftum per urbes circumduxit ac redire coadtus fuit , ubi poftea pro vendidit, eaque induftria Chriftianos lege divina flammis exuftus crudele occultos, quos noverat, animavit&: martyrium (ubiit. fandiffimis Sacramends clanculum inftruxit. Denique ut omnis in ///- Infula MARIANNE. pMwChriftianis Sacerdotibus inter- T^Rinms, qui has Infulas detexit, cluderetur aditus, aut mali dazmonis X ied non luftravit, £uit Ferdinan« aftus , aut quorumeunque tandem ttus Magellanes Lulitanus in fua na- Catholicae Religionis hoftium odium vigatione , qua anno 15-21. per Ire- juratum, Sc inimica crudelitas infi- tum Magellanicum Sc Marc Pacißcum deles Upnum Principes legem abo- transgreffus ad Infulas Philippiners dz- minandam fancire doeuit , qute ex- venit, in quarum una ( quam Matern omnibus ingreflum laponix fub than indigense appellant ) pugnans poena capitis vetat, nifi patriae ido- contra barbaros oeeubuit. Magel- lum veJuti fedtse Iaponicx tefferam e Innern fecutus eft Michael Lopez, de coJlo fufpenfäm palam circumferant, Legafpi Hifpanus Sc ipfe ArchiihaiaF» v d certe S. Crucem Chriftianorum fus Regius , qui 22. Ianuarii anno Symbolum pedibus conculcent. anno 15 6$. in his Infulis pofleflio- Hic non immeritb quis ambigat, nem Regis fiii nomine aeeepit , SC m execrandam hanc omnibus Chri- die infequentt S . Ildephonfo facra iit nnis Legem obfervent Batavi> ut- earum una fandtum MifTae Sacrificif P ot c quibus Folis hodie in Iaponiam um celebrari curavit, promisitquc patet accefTus > Quod illi eam legem indigenis rediturum fe propediem ervent, utpote Chriftiani , crede- cum aliquot facris magiftris , ä qui- admodum difficile eft , at, curil- bus legem Chriftianam edocerentur. 1 °« ab hac lege lint exempti, Ion- Ac ubi paulo poft cx hac vita dccef- fit y 2 Modernus Reltgionis Statu sin Aßa fit Lepe&ius, znni 103. abierunt, qui- paulo poft obicem pofuit quidam bus in oblivione mortalium &: divi- Chinenfis Choco nomine idololatra rix legis ignorantia perlliterunt mi- qui jam anno 164S. ex Inlblis Phi feri Mar Uni , donec tandemP . Ludo- lippinis in Chinam rediturus vento- ^ cc ükwp f r " miJitare in ext; cerunr. Duravit h: rum repugnan j(y6, quo terr valla undeciir S/fietate ktu,i ftianos indigcii (las imcmcrui qiiibus nihilom. Europa! ex Infu dio veiieriint,q; fpi milites p epera 6c mis fi busattrita bxc l randcmHifpanori 0' Itabiiiendair tem plutimi denuo Sem. tus litten* Mm Gl humanam tramque e reddit. ( nam Ubi p Uriaca Hij gentis büß: perio arque ^ promo aatia erexit a ^ luurn nonjt imtnerito ^ irfamem i >qit ^1lWÜf.. levit, hn //; Status Religionis Modernus in Aßa. y j • um j aliorumque Chriftianorum Sunt vero hx Infuh Marian* Iio- "des & Ecclcfias , fubverterunt , ip- die dete&ae 14. Sc ex iis anno 1696* *'mque Fortalitium , quod ad fuam luce Chriftianse fidei illuftratas no- S utelam , & cohibendos barbarorum vem , quas exhibet mappa Geogra- •nfultusgubernator conftruxerat, itc- phica cü Provinciis circumvicinis, Sc rato a^reffi Hilpanorum praelidium litteris O. O.fignata : earui maxima ap- militare°in extremas anguftias conje- pellatur Indigenis Guahan ( S. Ioan- crunr . nis Infulam vocavit P. de S. Vittor* Duravit hasc obftinata barbaro- caque cxteris magis exculta Sc habi- nim repugnantia ufque ad annum tata cft, ucpote in qua numerantur 1696, quo tempore adhuc per inter- centum Sc quinquaginta pagi Sc op- yalla undecim viros Apoftolicos e pida , quorum fingula centenis Sc a- Sicietate Icfu, necpaucos etiam Chri- iiquot srdibus e ligno fabricatis in« llianos indigenas , prascipue Gate cht - ftru&a fönt, quibus etiam par inco- Äwinteremerunt efFerati Mariani , larum numerus refpondet* Ambitus quibus nihilominus identidem alii Infnlas 40. circiter Icucaru-m eft,to-t Europzi ex Infulis Philippinis fubfi- tamque ejus dimcnfionemacformam.: dio venerunt,quemadmodum&: Hi- citata modo charta Geographica an- fpani milites pradidiarii , quorum te oculos proponit , quam nonnemo opera & armis frada Sc multiscladi- Patrum miflionariorum Romam fe- bus attrita hxc barbarorum ferocia cum detulic , eamque xri incifam P. tandem Hifpanorum imperio Sc Chri- Carolm Le Gobien Soc. Iefu Hiftorias Iiianis Legibus acquievit* Porro ad lux inleruic, ftabilicndam hanc barbarorum quie- Communis eft: hodie Geogra- tem plurimum profuerunt inftaurata phorum opinio , Sc nautarum aScr« denuo Semmaria , in quibus iuvcn- tio, qui jam olim , hodieque e Mc- tus litteris ac bonis moribus imbuta xico ad Infulas Philippinas , Sc hinc fenfim Chriftianam fidem vitamque ad Mexicum quotannis navigant, in- numanam cum ladbe imbibit, Sc u- ter Infulas Iaponicas Sc Marianas Ion-» tramque etiam parentibus familiärem gam Sc quafi continuam aliarum In~ reddit. Qiia in re memoriam aster- fularum feriem intercedere , quasha- nam ßbi promeruit Maria Anna Au- dtenus necdum fatis notx atque de- ftriaca Hifpaniarum Regina , quas tecbae funt. Illud hodie certiliimum gfntis hujus converfionem fuo im- eft , magnum Infularum numerum perio atque impenfis Regiis potilfi- ab Infulis Marianis verfus Auflrunt nium promovit j dum hasc ipsafemi- Sc novam Guineam reperiri , c qui- erexit atque fundavit : unde bus anno i6y6. jam ultra 30. detc-> & luiim nomen Marianis his Infulis £tx funt, quarum incolas omnes uni non lmm eritd communicavit , una- parent Regulo , multaque habenc ^ Ue Infamem illam nomenclaturam cum Marianis comunia. Harum aute uronm , quam obdireptam ab in- Infularüm notitia hoc calu ad Hifpa- ] | e nis navis fuae fupelledilem Ma* nos devenit. Duas liaviculas cum levit^ a ® nxerat 5 P en i tus a bo- 35". perfonis, quas ab una fua Infula ad aliam tranlire parabant , ventus Fm I" K re- Modernus Religionis Sixtus in Afia, % repentinus ac veliemens a via re&a nuäfle Chriftianis harum Infularum cx ortu in occafum abripuit, atque Auftralium converfionem , pri m £ intra dies 70. per ingens Oceani ipa- quidem, quando duas earum dete- tium detulit ad Infulam Samal-, qua: xerunt Navarchi Hifpani , deindc cft una Infularum Philippinarum, In- quando dux farminas ex Iiis ipfisln- fulae Zebu live de Tintados vicina,at- fulis ad Philippinas de lata: hancfuam que Regis catholici ditioni fubje&a: patriam proeul dubio manifeftäiunt ibi cum holpites ifti peregrini ab in- Chriftianis in Thilipfinis degentibus. digenis Philippin is comiter excepti , Denique quando 35, perlonae inde &: eibo potuque refocillati fuiflent, ad Chriftianos non cafu fed a Divi« at nemo eftet, qui eos loquentes in- na Providentia fubmiflx tot morta- telligeret, evocatx funt dux fxminx, liurn in perpetuo falutis fuxdiferimi- qux jam alias fimili plane cafu ex ne viventium lupremamneceflitatem ijsdem Infulis, (quas Fays ipli appel- ob oculos pofuerunt. O qiianto ian- labant) eo delatx erant , a quibus £bius Sc glorioftus tantas luas curas mox agniti hi peregrini feriem navi- labores Sc impenfas totfalvandisani- gationis ac totius patriae lux recen- mabus Chrifti ianguine redemptis , fuerunt» Hi igitur peregrini tarn Ion- quam dilatandis luis RegnisacPro- go navigationis lux tempore, con- vineijs , nevisque conquirendis im- fumpto , quem fecum in naviculis penderent magni hujus mundi Prin, detulerant, commeatu , nassa qua- eipes. dam pifeatoria fubinde pifciculos quofdam capiebant, quibus vitam licet xgre admodum fuftentabant ,do- nec tandem debilitatx vires Sc ad cx- trema redadbe vix amplius naviculis Infuld PHILIPPINA Inas appellavit has Infulas, qui anno 1 y 20. fub Philipp II, Regis Hifpaniarum aufpieiis primus eas detexit MagelUnes , in quorum una Cebu live de Los Pintados dida gubernandis fufficiebaiu, Contigit hic cafus anno 1 6 cum & Onobio Chriftianorun tra tna nulU fuburbiis latis rorum comp 1 ßum numerus 11 millß Infulis RspBl oppida & p a £ mulicam & h ventuti eongru rimiim praiunt miliai, Aqpfi» Iweifet , Soc, pollrema anno ^o.miffionariim computatis, qvi urbium motmt ftrueadx m Ac [mz ofteiis veto miffionai Regi Catholic indigenis infer am in alias vic excurrunt, um & copio/os ma lcclefo Chri(l föodi vero funt WMitt H'tpanis deficien a dhuc renne * lä i»nemi 0 Iis cft AP an Ha , urbs haud adeo magna , attamen munita cum Portuin- Sedes hic eft gübernatoris H- $ ügni. Modernus Religionis Status in Aßa % y j> '" & Archiiprßopi , cui Bmdrandm fpanos inter Sc Lufitanos excitärunt : ^ttribuit eres Epiicopos Suffraganeos , utriique earum bona Sc proventus ü- '"cunummurbeCagatonüvcno- bi vendicantibus. Interim tertii fu- va Segoitia j alter um in. urbe Came - pervenere Hollandi , qui ejeftis inde fi ve > tertium in urbe utrisque litigantibus Moluccas vi &: tf m wis Iefilnfulx Cebv. Sunt pr^e- armis occuparunt ipfi, & finem con- ter ea in urbe Manila 6. Religioforum troveriiae impofuerunt. Illud dolen- Otiines, cum Academia , Seminar 10 , dum unice, quod deineeps etiam cef- ^ Qenobio monialium . Incolarum säric animarum lucrum , &: cum /#- Chriftianorum numerum quidam ul- fpanis Sc Lußtanis exceilerint opera- tra tria millia non extendit ; at in rij chrißiani. Duas autem funt ha- fuburbiis iätis amplis ingens eil exte- rum Jnfularum Moluccenfium fort es. rorum comprimis artificum Chine n- V na Major um ad quam referuntur Ce~ fm numerus , qui teile Baudrando lebes, Terra dos Papous, Gitoto, Gerank Ii. millia facile adäquat. In caetcris Tlores Sc Timor , e quibus Celebes eil Infulis Regi Htfpano iubje&is iingula prseeipua Sc maxima , utpote in qua oppida Sc pagi habent iua templa iola numerantur 6. Regna , nempe mulicam Sc icholam erudietidx ju- Regnum Cion , Hiipanis Sion , Regn. ventuti eongruam. Rei faerse utplu- Sanguin , Cauripana , Getigan , Supar rimum prasiunt viri Religioii ex Fa- Sc Macaffar hve Makafar . Cui po- milia S. Augußini , S. Dominici , S. ilremo aeeeiferunt alia tria Regna, Bund fei , Soc. lestt , See. ex qua vide'icet Mandar , Bougis Sc Toraya a poftreina anno 1680. plures quam Rege Craen Sombanco ejusque patre 60. miilionarii numerabantur , ijs non bello Sc armis acquiiita : unde ernte- computatis , qui in collcgiis aliquot ris longe potentius evafit, ac fubin- urbium morantur , aut juventuti in- de toti IniiiFe nomen tribuit, Porro ftruendm in Aeademia Manilana ali- Rex Maca&ar avus moderni Princi- isque offieiis , funt occupati. Etil pis regnantis etiamnum idololatra , vero miflionarii praseipue in Infulis Chriilianae legis, ( de qua multainau- Regi Catholieo fubditis Chriilianis dierat, jintelligendas cupidus a Luii- iadigenis inferviant, nihilominus eti- tanis Sacerdotes catholicos expete- am in alias vicinas Infulasidentidem bat: fed cum illi diutius moramtra- excurrunt, unde animarum meifem herent, Mahornetani ex Infula Sttma- & copioios manipulos in horreum tri tunc in aula Macazarenii pras- Eccleiiae Chriftianae inferunt, Ejuf- fentes exhibito fuo Alcorano Regis a- roodi vero funt: Infula Mindanao Px- nimum praeoccuparunt icdlamquc ragox, Mnshate See. qux fenfim ab nefandam illi , totique aulas , Re- Hiipanis deficientes Chriilianam ü- gnoque perfvaferunt. Poll hxc tränen adhuc retinent, Sc operä atque iadla in Luiitanorum comitatufubfe- inftrudione milfionariorumindigcnt. cuti funt tres e Societate miifionarij, 7 r / ^ qni etia inter Mahometanos Rege haud Infula MOIIICC>F • • ^1 a- ■ ,■ j mvito rem Chnlbanam annisaliquot CUm aromatum iint feraeiifimas, ftrenue promoverunt , exilrudlister- ^agnas olim controveriias Hi - nis Eccleiijs magnoque indigenarum K 2 nnme- jo Modernus Religio> numero «d Chriftiana facra perdu- &o. Rebus fic conftitutis fupervene- re Batavi , qui accepta a Rege facul- tate morc fuo cum indigenis com- mercia exercebant. Verum cum a LuPtanis affedum gentis prseoccupa- tum animadverterenc , ut monopo- lium unaque lucrum ipfi ad fe per- traherent > LuPtanos vi &: a(tu ex Infula exegerunt, atque, ne rcdire pof- fent , etiam Regem peculiari padbo ac lege obligarunt. Modum, quo hoc ipfum executi funt Batavi , fuse e- narrat Hißoriade Regno Maca&ar anno 1700. Ratisbona imprePa. Interim cum Lußtanis ex Infula Cetebes Sc Re- •gno Macazar (urgentibus Batavis)tunc etiam ejedti funt miflionarii Catholi- •ciomnes, dirutx* tres eorum eccleiix, .atque ita fuccifa Ipes omnis (utvide- batur) in Infulam revertendi Catho- licis. Verum humana funt hxc con- filia , &: longe alii dePinaPe videri poteft divinaProvidentia: poflquam enim LuPtanos &: miPionarios Ca- tholicos ex infula Celebes Sc Regno Macazar exturbarunt Batavi , neuti- quamacquieverunt, donec etiam Re- gis fratrem Daen Ma- alle fibi infen- Pffimum in de excedere coegerunt. Fugit igitur Princeps ille ad Regem -Siam femel iterumqne invitatus , Sc liberaliter ab eo acceptus« ' At infe- lix Princeps Mahometanu* ipfe a A4a- Jjometants rebellihus perfvafus in ne- cem Regis Siamenfts confpiravit Sc ar- ma vertit, fedvidtus ipfe &in prselio occifus duos pofl: fePlios fuperftites re- liquit, qui hodie Parißjs in Regio Col- legte abjurata Mahometi fe&ä litteris ac ChriPianis moribiis imbuuntur , favente Sc adnitente Rege chrißianif- fimo , cujus impenPs fuftentantur , ejusque nomine iniigniti gloriantur, ils Status in Aß*, major quidem natu diftus Ludovicuc Daen Rouroti , Sc alter natu minor Ludovicm Delphinus Daen Joulolo, qui more gentis fuse in Regni jura fuc- cedunt poPhabitis etiam Regis ipfi. us Plijs: unde fpes non inanis f uc . crefcit rei Catholicx in Regno M4. cafar aliquando rePituendar. Altera fors eft Infularum mint, rurn , Sc earum qux proprio vocan. tur Moluccee , Sc funt quinque, vide- licet: Ternata , Tidor b Machinrt, Mo. tir Sc Bachian , quse proferunt Iru- dbum illum nobiliPitnum, quem pro. pter odorem cariophillis fimilem, ca. riophilla vocamus t eumque Holland^ qui in fingulis liifce Infulis aliquot fortalitia obtinent, per totam Euro- pam divendunt. tJMoluccis adnumerantur etiam Infuix Amboinjt Sc Bandana : priores etiam cariophilla^voAuzwi^pofit. riores Macim Sc nuces Myrißicas. Has igitur Infulas omnes (ut paulo ante didtum eP:) occupabant Hifpani Sc Laßt ani , quorum opera in eas trans« grellus effc S. Fr an eifern Xaverius, Sc ibidem ChriPianx legis fundamenta pofuit , dum aliquot centena barbarorum millia Sc inter eos etiam Reges aliquot eorumque familias ipfe primo Sc poP:ea per focios fuosadfi- dem ChriP:ianam perduxit, quorum tres propterea viri Apoftolici in ijs- dem Infulis a Mahometanis in odium fidei occifi funt. Quis vero modernus rei ChnRia* nse in Infulis Moluccenfibiu fit ftatus, Hollandi in fuis relationibus non re- ferunt. Cum vero ipfi integro feie fxculo firmam Sc quietam in ijsdern P:ationem obtineant, facile exin c conjici poteP:, eos de Religio C ,ri ' ßiuna inter barbaros propaganda eti- J am Modernus Rcligionis Status in Ajta. 77 lue lociparumfollicicos, fuis tan- Porro quatuor ponuntur a Sam- merc imoniis exercendis invigi- föne liujus nominis Infulx : nempe f Lim . cX teroquin, fi Sc ipfi Religio- Sumatra, Borneo, lava major Sc mini 'chriftianam per fuos prxdican- nor , in quibus fingulis plurainveni- ö propagarent (ut folcnt per fuos untur Regna , ad qux vix unquam rnißionarios Reges Lufitant Sc Hifia- penetravit Fides Chriftiana : cum ni) 11 ecefle omnino foret, ut Maho- enim in his Infulis ubiaue dominetur mUn0S} ( quorum feda turpiflimä Setfa, Mahometana , cui prorfus invifa omnes ferelnfulxlndicxinfedae funt, eft Religio Chriftiana , femperque aut jam penitüs extirpafl'ent, aut ipft fufpeda Chriftianorum Principum eorumoue prsedicantes non fecus ac potentia , inde modus tarn facilisha- & Lußtani eorumque Sacer- dentis non fuit eam his Infulis infe- dotes ac miftionarii adeo quicti Sc rendi* Nihilominus , ut ingeniofa fine noxa inter Mahometanos juratos eft Chriftiana Charitas, Sc imperter- fidei Chrilhanx hoftes tam diu inde- ritus miflionariorum zelus , qui : ut mnes non fubiifterent. vel unarn fervet animam, vitam proInterim fatis conftat, rem Chri- priam non difticulter negligit, ideir- ftianam poft ejedos Hifpanos & Liu co jam olim , &: noftro adhuc arvo [mos eorumque Sacerdotes Catho- non defuere e Societate miftionarii , licos, non tantum non augmenta- qui femel icerumque clam Infulam tarn fed fere penitus collapfam 4 Sc Borneo ingrefli fernen Chriftianze fidei adincitas hodie redadam. Vt enim alieubi fparferunt : at cum nec fine agri etiam fcecundi facile deficiunt fuo nec alieno periculo diuti'us illud rursumque fterilefcunt, fiabfint agri- excolere poflent , femper coadi colae : ita mentes human« quan- funt etiam inviti a bene czeptis deft- tiimvis facris probe excultze , ft ab- ftere. fint cultores ftrenui, facile iterum fyl- .' In Infula I ava ma iop.e itidem tcr- vefeunt j & ad priora vitia redeunt. ni e Societate Sacerdotes pro alio- Melices igicur Moluccenfes , dum bo- rum falute vitam fuam pofuere a na temporanea procurant aliis, vi- barbaris trucidati. Etiam in Infulam CiiTim bona zeterna ipfi deperdunt. Sumatram iterato fe penetravit ze- t . r 1 PTTxrr^r^ 7n * us im * us & alterius e Societate S a- nju # SUNDiC/E. cerdotis : Sed Sc bini Carmeltt&\ji- TTa videntur appellatx a multis Legatum ad Regem Achem 1 Fretis ( vulgo ßund ;) qux inter fecuti * P erf ^o barbaro ca P tl > & in has Infulas intercedunt. * Przecipua vincula conjedi cum Chriftum ne- f unt: Fretum Malaccenfe inter lnfu- S are & Mahometi adharrere non vel- hmSmatram Sc Auream Cbersonesum-, ' diu multumque illufi Sc exeru- Fretuni Bantanum inter Infulas Suma - xita tandem exuti iunt. trm & tevam : Fretum Palambua - Infula CEYLON^ ^ inter Infulas Iavam Sc Bach: TNter [nobilillimas totius orientis retum Ca ^nduanum : inter Infulas 1 Infulas cenfetur una Ceylon , vi- 9rne ° ^ Cdebes, alzaque. deturque eadein cum antiquorum 'K 3 T4. Modernus Religionis Status in Taprohdtta tantopere olim hodieque variisque haer'efibus atque crroribus decantata. Ea non procul abeft infedum. Vniverfim tarnen Gr*ci a Promontorio Comorino dr oru Fi- omnes latinam averfantur Eccleiiam ßcaria , dives gemmarum & aromatum adeo quidem , ut Latinum quempi. comprimis vcrb Cinnamomi optimi, am ad fuam iedam pertradum ite* Sc omnibus aiftuens deliciis : unde rum baptizent : Sed Sc , fi q U j s ^ multis Paradißts Sc primorumParen- cerdos Latinus Miffam celebret in tum prima flatio , imo Sc Sepulchrum Ecclefia, Gr ach , illico Guci altare reputata cft. Totus Infulse circuitus lavant , & tanquamimmundumom- Leucarum eft ducentarum&r quinqua- nibus modis perpurgant. Inter alios ginta , atque in ^. Regna live Satrapias autem errores complurespotiflimiac diftributus , cujus oram maritimam noriflimi funt fere fequentes. i. Pri- cum fuis urbibus Sc oppidis prius fin- matum negant Gr Act Romano Ponti- guii obtincbant reguli.* poftea occu- fici, &: lingulac fere celebriores eo- pär.unt Lufitani , Sc his tandem vi Sc rum Eccleiite proprium fibi Patriar- armis extorferunt Batdvi , qui proin- cham conftituunt. 2. Bapttfmum iimul de ioli hodie ingens lucrum ac divi- ac Confirmattonem confert quilibet lias inde trahunt. Mediterranen Infu- Sacerdos. 3. Extremarnnnclionm non Ix ctiamnum retinent indieense ali- ad ultimum vitaeterminiimdifFerunt quot Reguli , quorum pra:cipuusRex Graci : Sed in quovis morbo (fi qui- Candea Mabometanus eft cum fuis fub- dem poflunt) templum ipfi agri ac- ditis, quibus tarnen non pauci Idolo- cedunt, Sc inibi a Sacerdote recipi- latro admixti funt. Cum adhuc In- unr, 4. In Sacrificio Millk iacram fulam obtincrcntLtfßtani, iidcm Chri- Hoßiam non illico poft confecratio- ftianam follicite procurabant per re- nem , fed primum ante ipfam com- ligiofos operarios, auos inter P. An - munionem elevant. q. Sub utraque tonius Socira Lufitanus e Societate Ic- Speele communicant etiam infantes, fu annis fere 40« hanc vineam exco- quibus mica panis una vel altera fa- Iuit , eamque denique etiam fuofan- crofanguiniintincta in cochlearipor- guinc rigavit, cum aliis duobus eSo- rigitur. 6■ Duo tantum Sacramentt cietate ab idololatris interfedus. nempe Baptißmum Sc EucharißMW Quantum hodie Batavi in promo- credunt a Chrifto inftiruta, reliqua venda fidc Chriftiana inibi praeftent, vero ab Ecclefia. 7. Graci Saccrdotes hiftoriae ( quod ego quidem fciam) non diffolvunt ftiorum matrimonia proprer memorant. adulterium. 8. Non manducant^/- * «y facutum ncc ßanguinem aut alia tithau cr d,' ^ interdida. Rident jejunia , dies ftßos SECTVE ac SUPERSxIi lONEb ipsofque Sanffos Latin* Ecclefw,^ pLarcipua: in ASIA hodie uhtatar. rum fere notitiam non habent. io« C Eft* I. Eft ipfum Schisma Grv€- Animos Defunftorum ufque ad extre- corum , quod per cotum Impe- mum judicii diem, nze inferni poenis rium Turcicum , imo per totum Ort- caftigari , nec pstrudiß gaudiis perfrui entern paftim diifeminatum eft, idque opinantur. Porro Grxcorum P atrl * in varias lorces ac Ipecies diftindum arebis Sc Eptßopis 11011 licet habere Modernus Religionis Status in sißa t 77 SACtrdotes tarne» ante fuße- apud eos Baptifmum adminiftrarepo- ^ or j; ne s uxores ducant neceße eft, teft Sacerdos : unde eo abfenrc infan- f toS uX oi*e defundä ad 2. tes line Baptifmo cmori pcrmittunt, at ^traniire non pofliinc. Inftitu- credentcs lalvanda: proli tunc fuffi- ^um Reliß°f orum 5 quod fcrc cft S, Ba- cere Baptifmum Matris. Quinto , /r* in ma°"na veneratione habent tunc primüm confitentur fua pecca- Crad; ] £ j unul q uoc I uc phirimum x- ta quando nuptias eelebrant. Sextb ftimant, eorumque habent frcquen- Parvulis morientibus facram Evchari- tia ÄC rigide obfervant. Offieia Sc ftiam porrigunt. Seprimb, Markus facras in ijs Latinorum ceremonias uxorem , ex qua prolem non habet, cxplodunt? ipii vero infinitas cere- judicio Sacerdotis libere dimittit. O- luonias in facris fuis exercenr. Atq; davo, Sacerdos, dum baptizat, ver- hretefte, De Moni , omnibus fcrc ba quidem Sc formam pronunciat , Gwis Schifmaticis communia funt: led tunc primum aquam ailundit pa- Attamen fingulx hujus fedx five trinrn See, aliaque plura , qua: 111 E- Schifmatis Grxci fpecies fucceilu pift.adErbanum VIII. Pontificemfcri- temporis exorex quxdam habentpe- pta refert P. Avitabolis miffionarius cuüaria, quas inter. Eheatimts. Georgiani tefte du Pitt I. Speeles Grxci Schifmatis eft Archiepifcopum habent nulli fubje- Melchitarum , live Regalißarum,c\ui dum Sc quodamodo Patriarch am. Ab eos tantüm inter Grxcos fequeban- Iberianis vix aliter difterunt Albani rur j oni in Concilio Chalcedonenß fa- Sc Mengreliani , quam ruditate Sc vebant //• geratori (inquit Morery ) ho- ignorantia , utpote qui alieubi vix fa- die vero hoc nomine appellantur tis norunt verba Sc formam Baptif Sjri & Cophtita quidam zDgyptij,qui rni. cum reipla Grxci non lint , Grxco- 3 tlÄ - Species Grxci Schifmatis eil rum tarnen Schilma Sc errores fe- Iagobitarum , qux originem trahit quuntur: Vnde Sc Rituale Gr* , f ßß" dun^tw- r 'ff ®" ■-■ ««fr bciJ ooiiw ?•; ,.oiif" t Modernus Religionis Status in Aßa, 81 Amt i & non J am ex ment * s ' autem quinque capitibus comprehen- aaime, gio Monacho Nefioriano concinnat#. Peflilens h#c feda Mahometana, In eodem fere pretio habetur Aßbna. tres fere mundi partes , nempe Eu* liber continens traditiones Turcis ob- ropam , Africam Sc Afiam fuis fabulis fervari foliras , qui iimilis edHebr#- Sc commentis dementavit. Afu qui- orum Pdmud , in quo veterum He- dem (de qua hic agimus) corrupit brxorum traditiones referuntur. AI - Provincias iequentes. Arabiam Sc Per- cortm interpres apud Turcas eft Zu- fieim totam. Tartariam Vsbeckianam , premus eorum Sacerdos, quem Muff- Turcheßanam-, Nagarhaienfem , Sc ma- P appdJant ipfi, Sc tantae apud Im- gnam Imperii Aiogolici partem. Plu- peratorem authoritatis eft, ut hic il- rimi hanc fedam tenent in ora ma- ' llI!1 ad ie accedentem demilTointer- ritima Indi* i'ntra Gangem , compri- ram ca pite excipiat Sc falutet. D. de mis vero Reges Decan , Narfingjt, Ca- Moni in Hißoria Critica,Alcorani leges lecuti , Cochini , aliique Reguli ac l er e ad h#c y. capita reduxit. i mum Dynaftre cum fuis fubditis. Sed Sc jubet profiteri unum Deum (nonta- Infula Indien potiffim# cum fuis Re- ®cntrinum in perfonis)3d Mahomet gibus Mahometifmo infedae funt, ni- cins Legatum. 2 um - exade peragcre mirum Sumatra, Borneo , Iava major fua s preces. nam. 3 um - facere eleemofy- Sc minor , Celebes, Infulae Maldiva , 4 1,11 Peregrinar iMecham* Molucca , nec pauc# ex Philipprais 3 obiervare jejuniumIn his aliique in Oceano lndico hinc inde Fm W- L difper- 8 z Modernus Religionis Status in Aßa> difperfae. In catteris Aß& Provinciis, tales , fuos habent facriüculos qu ubi necdum dominatur, tarnen iden- Lamas appellant, de bor um fup re tidem ferpit,&: 'praecipue inter bar- mum Dei inftar colunt de adorant" barbaros de Atheos facilius incremen- qui vero orientales funt magisathei tum aeeipir. prorfus funt , magisque feri aebar- III. Sefifd eft Brachmanum, five bari. Denique,qui ad auftrum magis Gymnoßophißarum de Philofophorum , qui recedunt , de utrumque Re^num Tu paflim in India comorantur in fylvis bet, Cafcar , Tanchut , de Cachemire contemplationi ftderum , de explo- habitant Tartari , admodum fuper- randis natura: arcanis dediti, vitam ftitiofi funt, videnturque exfedaAV- forinfecusaufteramdueunt, de prop- ßoriana de Mahometana varios erro- terea magnam fibi praefertim apud res commifcuilfe. 2 d °« SimenfesDmnx plebeios, asftimationem conciliant: quidem credunt, fed ex Spiritu & interim hypoerytae ipft infames ac corpore compofitum. Credunt cce- vitiis dediti. Inter alios autem erro- lum de infernum, fed utrumque tem« res , quos profitentur , animarum poraneum. Afferunt transmigratio. transmigrationem docent , creditur- nem animarum , fed praeter animas que ipfe Pythagtras Graecus Philofo- defundorum , nullum alium Spiri- phus hunc ab ipfis errorem aeeepiffe. tum aut damionem admittunt, idola Fingunt quoque Brachmanes Deum tarnen fuperflitiose colunt,adeoqui- filium fuum in terras miliffe , ut ibi« dem , nt tefte du Fal in toto Regno dem propagaret genus fuum inter Siamenß templorum Pagodum repe- mortales, atque ex hac ftirpe de ge- riantur facile 12. millia,Sacrificulo- nere fe oriundos Brachmanes jadi- rum autem, quos indigena: TaUfo'ut tant. vocant, minimüm 35. millia. Sed & IV» Secta eft JüoLoLATRARUM^qui in fola metropoli Siam ( al. etiam /«• homines, beftias , infeda, fidera, ip- thia)ce nfuit nonnemo fupra 300. sosque malos deemones , eorum- templa , de in uno eorum 4. millia que ftatuas de figuras turpillimas ado- Pagodum „ 3b 6 - In China tres potiili- rant, quorum paflim in Afia ^de com- mum Sedee vigent. Prima eft Litte* primis in utraque India , China t Tar- ratorum , qui unum agnofeunt Deum, taria, laponia, Terra Iedfo , de quibus- coeli terraeque moderatorem , Spiri- dam Infulis tantusadhuc numerus eft, tus quoque montium , urbium , ut ex mente Heroldi centum illorum regnorumque protedores veneran* reperias , antequam Mahometanum tur absque ullo tarnen exteriore cul- unicum. tu. Pra:tereaC^//^/V/^quendamfux Imo4 Qiiidem Tartari de Lappones , legis ac dodrin^ magiftrum certo qui ad Boream remotiftimi funt, ij- honore in fanis ad haec exßrudis demque ftupidi de inculti, ßepius in profequuntur. Altera feda credit campis deprehenduntur genuflexi plures mundos, de cum Pjthagortcn adorare folemorientem,eumquecer- transmigrationem animarum , vene- tis gefticulationibus ac ridieulis cx - ratur idola , de ritibus utitur can- remonijs colere. Alii verb, qui Im- tuque, Ecclefiaftico noftro Gregor perio Chinenß fubfunt Tartari Occiden - haud abfimili. Tertia feda quatuor coe- Modernus Religionis Status in America Bore alt. fj cccli Numina Tibi fingic ac colit: af- indigenis habetur,Sc olim Reges ip- fcrit poft vicam ^ onis f ara difi m > & sümque Imperatorem dignitate prx- erverfisaliquem fupplicii locum. Sunt cedebat, fed hodie potedate mul- autem praeter modo didas alix ad- tum imminuta incedit minus ho- huc °l uam pl urimx ^ tribus noratus : fua idola ( ut plures a lix propofitis derivatx , quarum duas e- nationcs in fndia) vocant Fagodes, quo- numerat Leutholfius in fuo itinerario rum celebriores funt Camis &c Toto- fc legationeobita. Sunt vero in Chi- ches , &: inter hos quoque duo Amida u non pauci etiam Saraceni merca- £>c Xaca , olim Iaponix Reges, nunc t0 res ,prascipue in urbibus Canceu Sc in Deorum numero coluncur. Svcitt Provincix Scenji, qux contra 6 ♦ Habitatores Terra Iedfo non tttWorum irruptiones in confinibus multum a cxterorum Borcalium Tar» cxftru&£& communitx funt , qui tarorum moribus abludunt, viventes in civilibus fubjedi funt Chinenfibus, fmc Rege &: fme Lege inhumani Sc jlühometis tarnen fedam libere pro- facris omnibus dedituti. ütentur&exercent .4 t6 -In Regno^/^, 7. Sedis hadenus enumeratis quod olim pars erat Imperii Chinen - ubique magno numero femifcent/fc- fc&d 110 nunc,Regna compleditur brat. In Imperio Turcico , in Tarta- Cubinchinam &£ Tunquinum : Pode- ria , in Ferfia, in utraque India&c in riorisenim Prorex a chinerß Impe- China ,prxcipuein Emporiis,ubicon- rio defecit , ab hoc podea Rex fluunt totius Afta nationes ac populi. Qthinchinenßs : unde fubditi utriuf- Ejufmodi exemplum addruit D. The- que Regni , ut moribus , ica religio- njenot in itinerario fuo de urbe Amam ne non diflferimt, fed multisfuperdi- dabat , quam urbem magnitudine tionibus immerfi etiam idola colunt. Londino parem aflerit : & ubi fre- ^°*hpones quoque a Chintnfibus qucnter conveniuntmoranturque po- haud multum difFerunt , & ipfi in tiüima: fedx totius Afia : Ibi nam- complures fedas divifi , quarum ta- que 30. Mofcheas habent Turca 12. men celebriores funt 12. Suos Sa- Fana Beniani Idololatrx. 4. delubra crihculos Bovzios vocant /apones,c o- Brachmanes. Vnum tempium ArmettL flimque caput Dairum , qui ländus &: unam Synagogam Hebrai. PROPOSITIO III. Status religionis Modernus in america boreali. §. I. Ptovinciae AmencAns. Boreales , in quibus Religio ali- quam Stationera habet, trovinci/e polo arctico magis vtcinje. I ter caetera media, quibus utitur gandam Tidem chriftianamyzr totum jvina P rovidentia adpromul- orbem terrarum , podremum non L 2 eft, gq Modernus Religionis Status in America Boreali. eil , Amor divitiarum , Sc infatiabi- dem occafione viri Apoftolici & re , Iis cupido habendi acditefccndi, quam ligiofi miliionarii , Sc cum illis Fides natura mortalibus indidit. Quis e- Chrißunti illata eft America : hacoo nimtot naves fumptuofas inftrueret ? cafione tranfivit in Iaponiam , perve- quis tot nautas conduceret ? tot la- nit in chinam , Sc ad innumerasRe. bores exantlaret, tot pericula fubi- giones Sc Infulas', atque inextrcmos ret, nifi amor ditefcendi urgeret? orbis terreni angulos,ad gentcs & Quistantum auri argendqueprofun- nationes incognitas. deret , nifi maiores inde divitias , Hanc autem occafionem fuppe- plus auri argendque fperaret? Certe ditavit auri facra famesy Sc (ucri ter- ncmo prudens bona fiiadifiipat,ne- reni nunquam fatura , nunquam ex- mo gratis quidquam erogat : imo , pletamortaliumf«/?/V/>^, cefletenim ctiam qui donat, lucrum inde fpe- hsec, Sc illico ceflabit navigatio,unä- rat ; fi non aurum , faltem amorem que occafio promulgandi Chrifti E- ac benevolentiam, qua: lbepe auro vangelium multis gentibus America- pretiofior , vel certe utilior efix Co- nis, Indis SC Afrls : At nunquid fic lumbus , qui primus Americam dete- foli tandcm felices eruntterra: habi- xit, tunc,cum fpes reperiundi novas tatores illi , quorum montes auro ar* terras adhuc prorius efiet dubia, Sc gentoque gravidi : quorum Arborn lucrum penitus incertum,non mo- myrrham ftillant, Sc aromata gignutjt: dicam difficultatem expertus efc , quibus cannx turgcnt ßtccharo : qui- quando pro novafua expeditionetres bus campi Sc agri pipere Sc tabaco ple- naves ab aula Hifpanica poftulavit ; ni : quibus margarittas nutriuntiw- at ubi Hifpaniolam invenic , Sc inde ria , Sc gemm& crefcunt intra terrx navem auro onuftam in Hifpaniam vifcera quibus fylv# integre con- reduxit, tum vero non unum alte- fiant ex ligno Brafilo , aut pretiofo .rumve navigium , fed clajjem inte- Calambuco ? Infelices interim erunt gram , eamque toties, quoticsvolu- populi gentesque Bereales ad Polum it, impetravit. Igituringens thefau- Arciicum rcje&i , ad hyemes perpe- rus Sc divitice utriufque Inät& Euro - tuas Sc immania frigora condemna- ^Amoverunt orexin,excitarunt ap- ti , nempe Lappones ^Eingoeßi Sibiri, petitum, eousque, ut invefiigarentin Samo'edi Sc lartari , quorum montes terra peregrina , quod non reperie- auro Sc argento defiituti , quorum baut in patria , Sc vehemens cupido campi Sc agri nive cooperti ,quorum acquirendi tandem neglexit pericula, flumina Sc Maria glacie diuturnäcon- mortls , qua? immenfus objiciebat 0- creta, quorum iylvte horrido & fr. ceanus. Conftru&a fimt ergo navi- ris beftiis, lupis Sc urfis repleta:> ubi gia caftris bene magnis temula , qux nullus efi: thefäurus, nulluni illicium, fiudibus refiftere , Sc inter tem- quod ad fe avaros rapiat , egentes peftates Sc procellas fine noxa pote- provocet, aut faltem curiofos invi- rant durare. Sic primb itum eib in tet. Imo etiam in his Regionibus orientem Sc ad In dos , ac fubinde e- horridis ac barbaris reperit human* tiam navigiis minoribus in occiden- cupido illicium, deprehendit aliquo tem ad Americanos. Et hac tan- lucrum 5 Sc fuis delideriisparat obie- qui- Modernus Religionis Status in America Boreali. gf quium, videiiccc cx b den Ar um pin- fretis ac Sinibus vicinis ab AngÜste- Mtine Sc opus , ex ferarum felli- t e&a. bus pretiofis, ex captura falparum Sc U. N ova D ania cum Portu a fialecuWj ex altiffimis arboribus , unde Munckio anno 1619. reperta. ^ conficit & naves prregrandes ffl. N ova G roenlandia (de ve- conftruit , quarum opera etiam ad terindmqueinFuropaalibieritdicendi cerras felices & regioncs ditiorcs locus) anno i6$6. d Bants Sc Anglis tranfit- Quodfi tarnen denique Bo- inventa , itidem cum quibusdam Si- fidibus hifce Regionibus etiam hxc nibus&cFretls. Regioncs ac Provinciac bona deficerent, non tarnen defuif- Frigidiflimse Sc a paucis indigenis lia- fct occafio , qua ad cos devenire po~ bitatse. SÄSKÄJÄ NOVUM MEXICUM. Öceani Sinus aut habitatus terra: an- "V TOcatur etiam Nova Granata Sc pulus; quem non femel iterumque V Nova Mar ata , hodieque fre- hiilrärunt Europai nautte Sc navar- quenter Novum Regnum , quod eft chi,non tarn , ut inibi terrae bona vartiflima Borealis Americas Regio , &thefauros deprehenderent, quam qua: ad ortum habet Provinciam ut vurum Compendia Sc breviorem in Luyfianam cum magno Flumine Me- AflmSc Americam tranfit um alieubi ßfhippi 3 ad occafum Marc Vermeium invenirent : Vnde occafio non de- hve Rubrum cum Infula California , erat ibidem promulgandi Chrißi Fi - ad Boream Regionem Sc Lacum To- dem, fi non defuißent Bottores chri- tonteac ,ad AurtrumNovamBifcajam. fluni , quibus animus fuilfet prodef- Inventum eft Novum Mexicum ie illis habitatoribus, quorum terras a quodam P. Marco de Nizza ex Fa- explorabant Sc patriam invifebant 4 milia S. Erancifci]uxtaSamßne?n Geo- Verum,quia nautae Sc navarchi de graphum Regium anno 1529. quod vk duntaxat aut tranfitu reperiundo, tarnen tempus diferepat cum Meno* nonautem de propaganda interbar- logio S. Francifci , quod ad diem 2f. barosc briß/ana Lege crant folliciti , CMartii arterit hunc ipfum Religio- ideirco Freta tantum Sc Maris Sinus , lum primum anno 1532« port reli- LeftonesSc Provincias obiter infpe- giofam luam profeflionem ex£^p4 in xerunt, Sc praeter earum nomina ni- Americam navigarte; Sc tum quidein bladmodum pofteritati reliquerunt. Infula Hifpaniola fubrtidrte; inde verd Suntautcm Provincire Arnerteana Po- in Peruvio commoratum , Sc poftea bres needum fatis cognitae , longe tandem in Mexicum ad detegendas Minus Fide Chriftiana illuftratse, qua: novas Regiones Sc Provincias itera- a Geographis America Boreali adnu- to verfus Boream Sc ufque ad Regna fterantur, fere fequentes. CiboU , ghüvira , Totonteac See. pro- h Nord Sc SudwalliA , Infula grertum fuirte. De his igitur Rcgio- äMiberUndia , Nova Britannia , al. nibus , earumque condirione Sc ha- EftotiUndia five Corterealis , OrzMa- bitatoribus cum multa praeclara di- cum Promont. ElifabethaScc. &us Religiofus retulilfet > eb tandem uobus prascedentibus fseculis cum Garzias Lopez de Cardenas Sc Franci- L 3 feus gä Modernus Religionis Status in America Boreali. fcus Vafquez de Coronado duo Capita- ligiofum ( Joannes a S. Maria is erat) nei cum numerofa fuorum militum a barbaris Tiguanis interfe&um & manu , Sc uno alterove ex ordine S . duos ejufdem Socios etiamnum ver- Francifci Religiofo nempe Joanne de fari in eodem mortis difcriminc* Padilla Sc Joanne iS.Cruceannoij60. impetrato confenfu Ioannis de Orti profe&i funt , ut eas Regiones peni- veros Regii in oppido S.Barbara Pne. tius explorarent,ubi etiam complu- fe&i , colle&a militum manu, alijs- ra invenerunt oppida fatampla, com- que rebus ad iter diuturnum& contra mode ftru&a Sc numerofo habitato- barbarorum infultus neceffariis comi- re referta. Heec ipfa infinuat mc- te Bernardo (aliis Benardino) Beitran- moratum AJenologium S. Francifci, Sc do ejufdem Ord. S. Francifci exvalle pluribus deferibit modo di&us Ca- S. Bartholom<*/', Sc oppido S. Barbara pitaneus Francsfetts Fafqtiez, in rchtio- Nova: BiscaU digreffus poft unum lie ad Proregem Nova Granate trans- alterumve diem venit ad ftationes milfa , quam Math aus Merlan anno Conchomm , qui populi in tuguriis 1636. in Parte 14» America typoim- pagis difperfi habitabant. Indetran- preffam vulgavit. fivit ad Pajfagnates , Los Tobofos Sc Aliam fubinde relationem idem Imanos , qui pofteriores incolebant Merlanus prioriiubjunxit, quam Ca- oppida , quorum domus ex lapidibus pitaneus AntoniusEfpeiusVzozczi Me- ftru&a:, Sc in platcas leite erant or- xicano tranferipfit cum tota fua ex- dinatae , ipfi vero habitatores bene peditione , quam comite Bernardo veftiti ac bellicofi : unde Sc aliquot Beltrando Ord. S, Francifci Religiofo, equis Hifpanomm interfe&is, cum ur- militari manu Sc neceffariis ad iter gerentur ab Ejpei\militibus^dexxti op- tam diuturnum probe inftrudtus ad pidis fuis ad montana profugerunt. memoratas America: Borealis Regio- Reli&is lumanis Capitaneus Efe'm nes inftituit. Et quoniam utramque per aliquot diverfas Provincias Sein- Relationem corumque tempus Sc cultas barbarorum flationes identi- perfonas cum iis (qu x Ordinis Sera- dem progrediendo ad magni flumi- phici hiftoria tradit ) congruere de- nis alveum tandem cum iuo comi- prehendi , idcirco totius expeditio- tatu devenitadProvinciam, quam ob nis foriem fummatim huc transferi- aliquam fimilitudinecü veteriappellabere volui : tum ut NoviMexiei fitus runt Novum Mexicum. Videbantur ac conditio clarius pateat , tum ut ibi pagi multi ad utramque fluminis quorundam Hifloriographorum Sc Geo- ripam pofiti, quorum habitatores in- graphorum opinio corrigatur , qui ha- numeri comparebant e corio Sc gof- d:enus Regiones Cihol& , £uivir& , fypio vefbiti eafere forma habituque, Totonteac Scc> veluti commenta ex- qua Mexicatii incedunt. Hic pofo ploferunt , aut in fuis mappis Geo - quam dies aliquot curandis corpori« graphicis perperam collocarunt. Sic bus Sc quieti indultum eil, ad Tigua- igitur habet Relatio. nos vulgo in Tiguez, progreffifuntÄ- Antonius Efpeius civis Mexicanus fpani , ubi in quodam oppido intel- opulentus eeque acprobuscum audif- lexerunt, etiam reliquos duos Reifet, unum e D. Francifci FamiliaRe- giofos, nempe Francifcum Lope zw** SC Status Religionis Modernus in America Roreali* S/ ftjugußinuM Rodericium, quoru cau- plurc sCruces aliaque Fidei ChriPiana: s a przcipuehoc icer fufceperant,a bar- argumenta deprehendit,qu^C^/>4^w barisintereptos. Eapropter,quid porro Francifcus Vafquez, de Coronado ere- aaendum eilet, confiiltari cxptumeP: xerat, quando circa annum i$6o. quidam in Novam Bifcaiam reditum has Provincias invifit. Hic enim fvadebant, ipFe vero Capitaneus cum cum ex indigenis intellexiflet , pro- yjeltrarido ulterius progrediendum cul inde ad Boream reperiri lacum cenfuit, Sc novas Provincias , quas permagnum, montes auri feraces po« fama verfus Boream fupercße ferebar, pulumque divitem, eo ex Cibola pro- inveftigandas , eä tarnen lege , utre- ficifci decrevit. Iamque iter duode- littis apud Tiguanos caßris , Capitane - cim dierum confecerat, Sc Rcgiones us duntaxat cum aliquot fuorum mi« Sfävirn, Totonteac See. detexerat,cum litum ulterius progrederetur. PoP morbo repente opprePus , atque in unum igitur alterumve diem quieti Cibolam reverfus ex hac vita deceßit. datum Efpeius inde digreßus venitad Reliquerat ipfe eodem in loco tres Provinciam , in qua erant undecim Indos ChriPianos, quos fecum vix oppida copiofb habitatore repleta , comites eo deduxerat , interea jam. quadraginta eorum miilia 'cenfeban- pene nativz fux lingux oblitos, qui tur, tanta igitur barbarorum multi- Sc ipfi Efpeium animabant, ut illuc tudine, an aliam ob caufam abPer« tranliret > quo Vafqueßus mortc prse- ritus ab ulteriori progrclTu Efpeius ventus pervenire non poterat. forro cum fuis ad caPra reverfus eP , illuc tandem Efpeium per 45*. Leuca- ubi tarnen mox nuncium accepit de rum iterperveniPe,&: auri argentique alia quadam natione Los faires ap- fodinas deprehendiße , fed Sc inde pellata, Sc non procul inde diflita. quscdam mineralia rei veritatem con- Rurfus igitur e caPris eo digreßus , tePantia fecum retulide, tradit fupra obvios habuit terrx illins indigenas , citata relatio. ^ '1 a quibus invitatus Sc amice liabitus Verum quidquid fit de hoc poPrc- tranfivit ad vicinos Cumanes 9 eorum- mo 3 expeditionis modo relatse verita- que oppidum Cia amplißimum 6c rem fatis contePantur relationes an- ocbo forispublicis inßrudum : xdes tiqux Sc modernx ipsaque experien- illius e calce Sc terra compadx Sc tia indubitata« Interim uc quxdam eleganter depidx , incolarum nu- adhuc ambiguitas tollatur, quam ip- merus 20 miilia sequabat, Sc hi in- fum nomen Novi Mexici induxifle terexteras nationes hadenus dete- videtur , feiendum eP, ampliflimum das omnium humaniPimi magisque illud Borealis Americx fpatium, quod njorati. His denuo reliftis ventum ä Nova Hifpania inter Marc Rubrum et ad AmeieSySc poP bidui iter oc- vulgo Vermeium Sc Regionem Luyßa- oaentem verfus ad oppidum Aeoma nam immenfo terrx tradu ufque ad excelfo monte pofitum. IndepoP Lacum Sc Regionem Totonteac exten- ai( F am moram iterum cum fuis di- ditur, in duas partes dividi, hoceP : S re us Efpeius tandem pervenit in in Novum Mexicum , Außrale Sc Bo- lovinciam Zuny , quam jam olim reale . Pars five Novum Mexicum Au- l J[>m Cibolam appellarunt , in qua ßrale hodie comprehendit Provinci- gg Modernus Religionis Status in Americ# Rorcali. as Cinaloam Sc Sonor Am , ac prxterea u. Prov. Las Siete Ciudades Nationcs innumeras, qux funt intcr ptem CivitAtes , cujus Cap. Fan um Flumen Sonorum Sc Prxfe£hiram (Hi- S. Gregorii de Abbo. fpani Audtentias vocant ) guadala- 12. Prov. Los Picuries Picurii cu« tarie: ejuf'modi fere iunt Concbi, Paß jus Caput Fanmn S. Laurentii. faquates, Tobofi , Tarahtmari , luma- 13. Prov. Los Thaos Thai, cujus Ca- ni, Hyaqui , Maychinipa , aliaque. put Fanum S. Hieronymt. Pars five Novum Mexicum Boreale Ion- 14. Prov , Acoma > cujus Ca. ge amplifftmum ä Flumine Sonoro put Fanum S. Stephani. ufque ad Regionem Totonteac porri- 15-. Provinc. Cibola C/to , CU j us •gitur , idque Hifpani hodie in 13. Caput > Fanum Purificationis&zA- Colonias five Provincias difbribuerunt, vlco. quarum omnium caput eft VrbsS. rA - 16. Provinc. Zuny Zqnta , cujus Ca- Fe , Fanum S. Fidei , qux Sc Granata , put Fanum S. Bartholome Xon^ofi* dicitur, ubi Sedem habet totius Re- ny. gni fupremus Prxfe&us fi vcGuberna- 17. Provinc. Moqui Mo quid , cujus tor, reliqux autein Provincix fiintfe- caput , Fanum S. Bernardini de A- quentes* quatuvy. 1. Provincia LosPiros P/V/, cujus Ca- 18. Provinc. Mansi five Bamrica, put eft Oppidum five Fanum San- cujus Caput Fanum S. Antonij de Francijci 3 vulgo: £*/7 Francifco di Scnecu. Sandia. Vtrumque igitur hoc Novum 2. Prov. Xacona Xacona , cujus Ca- Mexicum Boreale Sc Außrale fabelt put Fanum S. Dominici . hodie dominio Hifpanho : in utro- 3. Prw. Galisteo Galißeum , cujus que tarnen fiiperfunt nationes & pc- Caput Fanum S• Crucis. puli complures efFeri atque indomiti, 4. Prö^. Los Tequas Tegu& , cujus qui Hifpanis etiamnum repugnant,& Caput Fanum S. Alphonß. licet femel iterumque vi Sc armis fub y. Prov. Los Q ueres ßluyri , Cujus jugum midi, fxpius nihiloininus re- Caput Fanum Sanfti Antonii dein - belies evadunt Sc Hifpanorum imperi- fula. um identidem excutiunt: idcircojW 6. Prov. Los Pecas Per/ , cujus Ca- eos in officio contineant //$^i,pnöS put Nucßra Sennora de Los Ange - per KdigioFos mißtenarios'm fideChri- los Fanum B. Maria Angdorum. ftiana inftrui procurant, qua folac- 7. Prov. Los Hemos Hemi, cujus Ca- tiam finc armis edomari &obfequio- put Fanum S. Didaci » fos reddi pofTe, longa expcrientiado- 8. Prov. Las S ahnas Salin& , cujus cuit. Caput Conceptio de JQuerac. Porro primi ex omnibus Rcli- j. Prov. Taxique Taxica , cujus Ca- giofis fuere ex ordine S.Francißify 11 put Fanum S. Michaelis. lucem Evangelicam intulerunt in u* 10. Prov. Los T AXiosTani, cujus Ca- trumque Mexicum , Sc omnium qui- put Nueßra Sennora del Socorro> Fa- dem primus P. Marcus de Niz&* , num B. Maria de Succurju. anno iy 33. ut paulo ante memora- "N. '■ h, M k S *V< J V + lrisl,;S '»•■*. Äi S*H4 *\ j t r N jwrjj, >hmt,h] • -.' Cipiit n 'tnuDODf m ü "3ktil( Ui h kii :,t IßQutO ijcnnaem excutiunt: :n ofiäo contine 1 "' jllDcar® 5 ^ 1]T , ^ j i • iiol# ® 4 ' s«V" t0 ^f öl))> ( 1 tAodernus Religionis Status in America SorealL 89 n Hunc poftliminio fecuti lam Chriftianitatemincredibili clade tUm £ 'eadem facra Familia P. loan- afflixit. Ita teile Razarto nunciarunt iüU \r fadillaSc Joannes a S. Cruce ano litterx inde ad nos in Europam trans- ' uterqjin comitztxxFrancifciVaf- icriptae. ^jabarbarisT/g/^/V interemptus. Religiofis S, Francifci , in hoc S- in codcm munere Apoftolico an- agro Mexicano ilrenue pro Dei Glo- qo. fucceiTerunt tres alij Fr an- ria Sc animarum falute laborantibus n °rJ fypgz, , mnnes ä S- Marin Sc junxit fe anno 1594. P. Gmdifalvtu Leinas Rodericius infignes Reli- de Tapia primus e Societate in Novo ffioii quiomnes in obfequio chari- Mexico miflionarius zeloiiilimus,qui fatis vitam pofuere a barbaris inter- dum in Provincia Cinaloa barbaro- fecli Horum velfigia & exemplum rum converfionem follicitc procurar, dcinceps alii & alij fecutifunt, quos crudclem in modum ab ijs interfe inter comprimis memorabilis eft P. dtus eft. Gundifilvum anno 1616. Monfus de Benavides vir vere Apo- iecuti funt alij o veram fidem traducantur femper ta- pida colledi domus fibi conflruunt men adhuc plures fuperfunt , &:tan- ex lateribus ad folcm induratis, cas- quam zizania novafuccrefcunt,eom- que nonnulli fatiscommodas, & f lu primis in montanis 6c vaftis folitudi- is uiibus adaptatas : at batbari & nibus, ad quas rarior 6c difticilior gentiles in antris &: tuguriis moran- Chriftianis operarijs patet acceflus. tur ipeciem alicuiis Mofche* Turcic* luvat hlc unam alteramve lineam referentibus. Porro domüs & toti- jreferre ex litteris P. Wenceslai Bymer us familix gubernatio fere eil penes miiTionarii e Sodetate Iesu, quasmatresfamilias , utpote quac frumen- no 1699. 31. Mart //in Novo Mexico , tum ipfte ferunt, metunt ac molunt, &C quidem Papigoczii inter Tauroma- ligna cxdunt , cibos parant,& ollas ros exiftens Pragam 6c in fuam Pro- omnemque fuppellectilem culinari- vinciam tranfcripftt. Sunt , inquitil- am , manu libera, non minus fcitee- le , Tauromari gens fine Rege Sei ine laborant, quam figuli Euro päd fuper Lege vivere aflveta unde Hifpanorum rota , unde nunquam otioia: , Ted jugum, unaque Chrifti legem kepius femper occupatar 6c laboribus inten- jam exeuftit» Qui montana Occa- tx confpiduntur. Hadenus litten, fum 6c Boream ipedantia habitant, Atque inter hes Americarios degunt maximam partem baptifmo lufbrati miiTionarii plurimi 6c cSocietatencn funt: quiveroad Außrum remotiores pauci , (qui fere quotannis ex £«• adhucfupersut,gentilesfuntjiiq;magis ropa, &hoc adhuc anno 1701. eSu- feri 6c inquieti continuo tumultuan- perioris Germania: Provincia tres sd tur 6c Chriftianos perturbant , di- eas partes diiceilerunt) etii vitae Zur cunturque Noligacz : ki , quibus hodie nunquam iecuri , cum vicinos habe- ctiam miilionarius unus ex Soc. afli- ant prxdones batbaros , qui idenri- ftit* lntegro fexennio , quo in his dem Chriftianos qx improvifo inva- partibus commoratus fum, poftmul- dunt, trucidant, 6c corum fupellc- tani inquifitionem, nullam inter has dilem diripiunt. gentes deprehendi notitiam D ei : fed Ex hadenus relaris ChriTTianus neque hujus nominis , neque ali- Ledor modernum ftatum Religtotut cujus Principis, aut magiftratus: nul- Catholica in Novo Mexico facile con- lum inter eos idolttm , nullum Sacri- jiciet , clarius tarnen adhuc eundem ficium , nullum juramentum , aut ob- e Mappa Geographica Folii X. 0- c0 * ligatio , nulla caeli aut inferorum co- gnofeet. gnitio , fed eftra:nis vivendi libertas ÖC agendi licencia. De rerum crea- NO' ik 0h Rcgnuffl Dfto miiiis ac [ tota American« te wA & P£ frtli . F c P n0 cuodab urbe / lim habuit, ho Im fubinde HifpinUy ldque Ur&inwh vit tu r äutew in m Hiftani voant, Im Judiencw. 1 m dl Gubern Modem , in qt jempe Mexhm tropolis totius R Mechm' Gi, rtps . Guißmu j J k Tfimm 11. ( fecka Occidmu cujus Metvopoli' vindx illi iuby faia, Cul'ucM tlm, & Xdifm f -W «a>rrrjrrt Gubcrnan'j iive dl Giutimla, 1 |CU le Gunti, VtTi 1 qui I $. Licolih jAocomfu Ihm Nie Mi Primi "am in Novm eres Religio , vide] "triknnes de A T 1 »», Cäc(f||( Cce nobio lo ni«« Et Modernus Keligionis Status in America 'Boreali, S>t rWT \ H^PANfA autem Corte fius tefte P. Ilazart 0 in ^JO » ' Hiftoria Eccleßaßica Mexicana , anno 1717. cum dictis tribus Religiolisin Mexicum appulit. At Menologium S. Djjo tantum tcegna ancujus no- Erancißci eundem Cortefij adventutn miiiis ac potentiae olimerant in in Americam circa annum 1523. re- ' * ' *" ponic, unde notabilis difterentia 6. annorum prodit, qua: tarnen hac par« ticula circa, , fi non tollitur, multum fältem imminuitur. Interim poftre- mus e tribus memoratis Religiofis, } < fubinde appellatum eft Nova nempe Petrus de Muro ctfi Sacerdos !rf nia ldque pro CaroloV. occupa- non fuerit , admiranda tarnen* pro r****(!"* Chriftiana Fide &: barbarorum falutc in Mexico geflit. Ipfe namque innu- mera idola Sc delubra deftruxit, Sc in vicem compluresChriftianas Eccle- fias Sc oratoria aedificavit. Ipfe do- dtrinam Chriftianam rudibus tradi- dit, Sc cum dies deficeret, etiam de nodte explicavit, ipfe varias confra- ternitates erexit, Scholas erudiendat juventuti aperuit, Sc inlireris acmo- ribus eandem inftruxit.' ipfe inftituit muficam , introduxit artes mecha ni- cas Sc tandemcum Apoftolo emmbiss omnia fatfus. Hsec lllius verba funt in epiftola , quam ex Americainllan- driam ad illius Provincix Praefidem transfcripfit : Ego ac Socti rnei intra eft Gutimala, cujus Metropolis eft Vrbs fexennium ultra ducenta millia Arne- SJdcohdtGualimdldyCi fubfunt Prov. ricanorum ad Fidem Chrißianam tra- duximus. Curnque haec ipla ad Vium V* Romanum Pontificem relatafuif- fent , voluit Sandhllimus Pater Fe- trum Sacerdotio initiari , Sc tum eundem primum Eccleßa Mexicana E- ptfcopum praeficere : verum conftan9 animi demilfio Religiofi piitfimi, neu- tram dignitarem admifit. Mor- tuus eft confedtus laboribus ac plc- nus meritis anno 1572. Primos hofce opcrarios Apofto- licos deinceps ex eodem ordine iub- M 2 Iccu- SIVE Regnum Mexicanum 9 k lIo tantum Regna aJicujus no- ^ niinis ac poccnrix olimerant in tota America nempe Mexicariu, in parte Boreali, Sc Veruannrn in parte Au- ßrali. De priore lue nobis fermo , quod ab urbe Mexico nomen jam o- lim habuit, hodieque retinet, ab HE vit Ferdinandus Corteßus „ Diftribui- tur autem in tres Prafeffuras , quas Hifatniv ocant, Las Governaciones, Sc Im Audiencias. Earum 1 m: '- Sc prarci- p U a eft Gubernatio live Praefedtura Mexicana , in qua funt Provindse 6. nempe Mexicana ( ubi Mexicum Metropolis totius Regni Sc Sedes Pro- riß ) Mechoacana , 7lafcala fve Guß MtinU , Guaxica , Tabafci 3 & Tucatania II. Gubernatio fivePrse- feclura Occideritalis eft jQjiadalaiara, cujus Metropolis £lnadalaxara. Pro- vincire illi iubj^da: iunt NovaBi- fcm y Culiacana , Zacatecx , chame- & Xdifia, feu Nova Galitia.lll. Gubernatio live Prsefedlura Orientalis j.Soconufcdy Vera Fax , Guatimala y Hon- dura Nicaragua y Ora-dives Sc Veragua. Primi qui Religionem Chriftia- nam in Novam Hifpmiam intulerunt» friere tres Religioii e facra S. Franci- fti fcmilia , videlicet Joannes de l'e- tto > Joannes de Aora , Sc Petrus de Muro , ftve de Gent, quos ipfe invi- ftiftimus Imperator Carolus V. e Elan- düa Sc ccenobio Brugcnß Ferdinando Cortefio tunc Archithalafto vix co- föftes in Americam adjunxit. Iple gj Modernus Religionis Status in America Bore ali. fecuti funt fimul alii 12. Religiofi inde P. Joannes Peranus , Au^ußmus miftionarii , &: hos inter P. Joannes Rodriquez. Alphonfus de VilUlobos de Zumaraga primus in Regno Sc ur- aliique fecuti funt. be Mexicana Epifcopus , qüi poftea e- Dum adeo copiofos manipulos tiam Metropolitana de his ipfis unde- ex agroMexicanocolligunt'Relio-ioii cim viris Religiofis ad TolofanumGon- S. Francifei , ad candem animarum ventum , five Capitulum Generale mellem eo venerunt^w 1526. etiam fcripfit, quod intra 0FI0 annos plures, miilionarii duodecim e Familia S quam decies centena milliaadFidem Dominici , quos tanquam hofpites in Chriftianä perduxerint. Cum his con- fuo coenobio benigne exceptos alumni fentit Thomas Bozius e Congregatione S. Francifei tribus m enfib 9 offieiofis fuis Oratorij,£P^/7.iVtfy deSignisEcclefix, obfequiis foverunt , fubinde vero& afftrmando : nullumcx duodecim il- ipfi in varias Provincias Sc urbes di- lis miflionariis Apoftolicis fuiife , qui greift multa Americanorum millia ad non centena millia in America adChri- Chriftianam Ecclefiam traduxerunt. ftura converterit. Adhuc amplius Neque deerant ex novella Chriftia- quidpiam afferit Francifcus de Las nitate , qui zelofiftimis hifee opera- Cafas ex ordine Pr&dicatorum in Ii- rijs tantum contribuerant , uti in- .bello , quem de America Carolo V. Imperatori infcripfit : videlicet. Religiofos S, Francifei intra paueos annos ultra 20. milliones ex America- nls populis ad Chriftianam Religio- Sc Metropolitas fubmim'ftrarint. Intc- xiem Sc ovile Chrifti adduxifte. Inde rim ncc ipfi a barbarorum immani- eft, quod religioftiftma S. YrancifciYz- täte penitus indemnes perftitere,led milia intra breve tempus mirum in eorum aliquot etiam in Indorum ob- modum per totam fere Americam fe fequio vitam ac fanguinem profude- dilataverit, ut hodie in eademnume- runt a barbaris telis confixi. ret Provincias obtodeeim , Sc in iif- Familiam S. Dominici in Amcri- dem coenobia ultra quingenta, in qui- czmScP^zgvmmMexicanumannoifil. bus magnus Religioforum numerus fecuti funt feptem Religiofi exordi- reperieur , qui in ampliifima utriuf- ne S. Augußini , qui Sc ipfi in ^ anC que America vinea , Sc reducendis meffem animarum ingreffi copiotos ad Chriftiana facra barbaris America manipulos inhorreum ChriftianzEc- populis etiamnum ftrenue laborant. cleiix intulcrunt: e quibus peculia- Porro inter tot barbaras natio- rem laudem Sc memoriam promcri- nes Regni Mexic&ni non defuere cru- tus eft P. Antonius de Roa , qui incer deies fidei ac virtutis Chriftianse ho- aiperrimasProvincim Malango rupes fies Sc perfecutores , qui proin de fuis vitse auftcritate Sc fan&iifimis 1 U1S magiftris Sc inftru&oribus fe fe gra- exemplis magnum barbarorum nu- viter oppofuere , eorumquenon pau- merum ad Fidem Chriftianam atra« cos tanquam Chriftianao Charitatis vi- xit. ctimas occiderunt. Primus omnium Poft illos F. Bernardus Cufßnus fuit, quem iub- eim fimul in Hexicum appuleruntp^ 'StA tra breve tempus in America ultra 70. |monafteria fui ordinis sedi- fieärint, Sc infuper American* Eccle- fia ocEodecim e fuo gremio Epifcopos mW' 1101 ! : funt auuntur alii ^ Provinciis perunt, & 111C | b centena barl (Ii Eccleüx a{g paifini ad e ruc GjtrtöäßjS} püs Iiianis exercitii Hilce tot t riis fubinde fei xerunt tilij er/am y iJelicetB. Viig tres Qmtliu j Miferuoriia &c puellas American ribus Chri/banis, ducendos hbores Hifpm in Mexicti neftas ac pias mat ceps etiam {ubfe aliquot dwetfon quotum omniur ludore mirum Mtxum Ecclefi annos Nicolaus Regius in fuo a k ur bis Mexico fcuplit: Habita rcx ^ Gulcrnat item Ära. rci Monetaru 5 °® c ' uni ) quatuc J0, Indon Habet u autetn I) TO Status Religionis Modernus in AmericaTSoreali. 92 ' • e Societnte Iesu Religio!! , Sc pau- pida , Sc in ijs 100. fcholas Sc 150. identidem majori numero fe- monaßeria , univerfim autem 50. mil- cuti fiint, & in u ^ ue tempora lia Americanorum , qui Hifpanls füllt fcquuntur alii Sc alij , qui fenfim per tributarij. Atque hic quidem tunc totum Hexkum divifi in fingulis fere erat flatus Sc conditio folius Provin- provineiis flationem aliquam accc- eix Nexicanx , prxter illam vero ad- nerunt > 6c intra breve tempus mul- huc funt fex alix Provinciä Mexi- tacentcna barbarorum millia Chri- cand haud paulo (fi Fidei Chriflianx (Ii Ecclelix aggregärunt , cxflru&is conditiönem fpedles) inferiores, ex« paffim ad erudiendam juventutem que füllt: Panncco, Mecboacan^ TU- CyfflMfijs^üs Sodalitiis , alijsque Chri- fcala , Guaxaca , Tarafco , Sc Iucatan, ffianis exercitiis introdudlis, qux fimul conftituunt unam Guber- Hiice tot tamque zelofis opera- nationem ( Hifpani Audicntiam vo- riis fübinde fe fuamque operam jun- cant) cujusmodi in Regno Mexica- xerunt alij etiam Religiofi Ordines : no funt quatuor nempe : Gubernatio videlicet B. Viiginis de Mercede , Pa- Mexicana , Qnadalxiar* fi xcNovaGa- tres Cmnelita , Capuccini , Fratres de litU, Guatemala , Sc S. Dominici, Mifricordia See. Sea ad inflruendas Qtiis porro in hoc Regno Me- puellas Americanas zum in fide aemo- xicano fi vc Nova NifpaniaChnftiano- ribus Chriflianis, tum etiam ad intro- rum hoc tempore fit numerus, inde ducendos labores Sc exercitia huic conjedluram aliquam facics : quodfi fexuipropria Imperatrix Ifabella ex enim (ut jam in prxcedentibus ine- Hifptnia in Mexi cum fubmifit 6. ho- moratum efl) foli olim Religiofi S. neftas ac pias matronas , quas dein- Francifci eorumque pauci numero ni- ceps etiam fubfecutx funt Religiofi hilominus intra aliquot annos ultra aliquot diverforum ordinum Virgtnes , 20. milliones /Wör^adChriflianam. quorum omnium denique labore ac Ecclefiam adduxerunt, quantum ex- liidore mirum in modum exerevit creverit per annos prope 143. idem Mexicana Eccleßa. Ante 30. 6c aliquot Chriftianorum numerus in eadem tinnos Nicolaus Samfon Geographus nova Hifpania , poflquammultiplica- Kegius in fuo Atlante minore de foli- tx funt urbes 6c oppida , xdifcatx us urbis Mexicana flatu 6c ditioneita tot Ecclefix 6c templa , tot utriusq; feripfit: Habitant hanc urbem Pro - fexüs monafleria , eredtx tot fcholx itx Sc Gubernator totius America Po- 6c feminaria , introdudli tot Epifcopi fealis , item Archiepifcopus , Prxfedtus cum fuo Clero , prxfentes modo rei Monetaria , Sandlx Inquißtionis funt ubique tot operarij Religiofi Sc officium , quatuor millia Hifpanornm Viri Apioflolici ? Certe quemadmo- ?o. millia Indorum five Americano - dum hxc efl totius America BorealU rum , Sc 20. millia yEthiopum Afri - portio nobiliflima , ita major illiüs cworum. Habet urbs etiam celebrem hadtenus fuit cultura , 6c pars potif- Acadernixm , Sc complura monafleria Erna indigenarum Chriflianis legibus Religio forum ac facrarum Virginum, imbuta. Reperti quidem funt, teile fpffi autem Ditio urbis Mexicana Ha&arto , anno 1653. in montanis compleclitur ter millcFillas 2^0. op- 6c locis fylveflribus Regni Mexicani M g adhuc o4 Modernut Religionit Status in America Boreali adhuc ultra millc Sc quingenri idolo. p:ric , nempe: TerraLaborttorh r • htrx , hodieque identidem aliqui in terealis , Nov iub nomine Canadtt veniebat , tus qui inter iuniniis nifl quod circa lictora Borealia a na- milerias & continua vita: dilcrimina varcliis diveria aliquot nominaacce- po. cou verteil ciis ad Cliriih'ia pepu- Modernus Reiigionis Status in America Borealu ps nopulis Canadenfibus religiofiflime rociflimi, utpotca qnibusetiamprio- Lpendit. Terra Uli pro cubili , pro res , &: ipli oppido barbari magnam te crumento fetofum cilicium , cibus partem confumpti Sc propemodura ut D plurimuin glandes fylveltres , Sc extirpati funt : videturque immarris i unium fere perpetuum : poftquam eorum crudelitas omnium veterum barbaros innumeros ad Chriltiana fa- tyrahorum martyria, Sc ipfa Iaponum cra perduxit , vitam fiiam iine Tan- horrenda fupplicia excedere aut cerr diffimo claufit annorum jz . Polt il- te adaequare , fi non magnitudine fal- Jura anno i6ij. in Nov. Franciam tem mora Sc diuturnitate. In omncs yenerunc, r. loannes de Brebeuf , P. quidem holtes fuos devidtos horren- jintonius Daniel ,P. Gabriel Lalemant dum in modum defeviunt hi bar- & p. Carolin Garnier, Sc hos identi- bari, at comprimis in novellos ehrt- dem fecuti funt alij ex eadem Soc. flianos Sc Religiojos mijfionarios-, ad hoc m i(Tionari , P. ifacus Iogues P. Natalis non tamabinnataferocia, quamma- Ckb'iret, qui omnes 6 ♦ a barbaris Ii d^monis verfutia , Ted Sc vicino- crudelem in modum excruciati Sc rum Anglorum nil ita indigne quam tandem interempti funt. P. Annas de religiofos fufFerentium odio Sc fallis Roiie inter nives genuflexus, Sc bra- perlvalionibus incitati. Vtigiturbar- chijs fupra pedtus in crucis formam bari fuam rabiem expleant, Sc vin- conjundis frigore exltindlus repertus dicSbae cupidinem exfatient,nullü in ca- eft .P. Francifcus lofephus Brejfanus, Sc ptivi corpore locum illsefum , nullam P, lofephus Boncetus poft longum Sc partem indemnem efTe permittunt , crudele martyrium , mutilatis digi- quam non excruciant&: miris modis tis&toto corpore fcede lacerato Sc affligunt ferro Sc igne. Cutem capi- vulneribus repleto tandem a barba- tis abradunt , Sc in ludibrium facri ris abire permilTi funt. Atque hi baptifmatis aqua bulliente nudum quidem mijßonarij cum multis alijs corpus perfundunt: capilllos fenßm Chriftianis indigenis primitiv fuere evellunt : digitos , eorümque fingu- IcdefuCanadenfis : femper enim jam los articulos perforant aculeis , aut ab ipfis Apoltolis ufque ad hmc no- admordent dentibus : fxces ipsaquc firz tempora converfioni novarum ltercoraori ingcrunt: oculos eruunt, gentium initium datum elt a caede Sc Sc in eorum cavernas carbones vi- martjrio virorum Apoltolicorum ,eo- vos intrudunt : palis affixos aut ma- rumque fanguis innocens a barbaris nibus pedibusque fufpenfos die no- effufus deineeps fernen fuit fubna- dtuque hyeme quidem frigori, ^lfate feentis ex agro infrudtuolo fandtilli- vero folis caloribus Sc mufearum ac m* Chrißinnitatis. culicum morfibus exponunt, Sc cx- borro mirum non elt, idipfum cruciandos tamdiu relinquunt , do- eveniffe etiam in Nov. Francia : vix nec femivivi computrefcant, aut fa- enim alibi in orbe terrarum reperi- me enedli denique deficiant. untur hodie populi tarn feroces, cru- Vt vero barbari hi Canadenfes Sc delcs & inhumani ; quamfint Cana- Irochi adhuc in fua fu perlt itionecon- cn f es >praefertim Hurones Sc Irochi , Itituti fupra modum crudeles funt , & hi polteriorcs quidem omnium fe- ita Chriltianä lege imbuti, Sc facro fontc 2$ Modernus Religioriis Status in America %oreali t fönte expiati utcrque fexus , parvuli ter maxima totius orbis flumina haud Sc adulti adeo in omni virtute exccl- immerito recenferi poteft. Primae lunt, Sc in Chriftiana Fide conftan- iilius inventionem una cum Luysia* t es ac iolidi Funt, ut cum primis ve- na iibi vendicat P. LudovicusHenepm tcris Eccleßa martyribus etiam de ReligioFus ex ordine Patrü Recollefto. palma certare non immerito poflint. rum S. Franc Seraph, qui ut miffiona* Admiranda prorlus iunt , qux de il- nus cum Socio F. Luca Buijjet prinio Iis miflionarii e Nov. Frarcia huc ex Europa anno 1 676. in Nov. Fm- ad nos in Europam perFcribunt, eo- ciam> Sc inde in hancFvegionemLuy- rumque exempla Sc gefta heroica le- sianam transgreilus ab anno gi poflunt in Hiftoria Eccleßa Cana - ufque ad annurn i6%2. potiorem illi. denßs P. Bazarti , qute nos folita bre- us partem difcurrendo invifit , ejuf- vitate coafti hie prseterimus. demque ftatum, 3c totius itincrisfui Hoc £VO notFro Canadenfes fem rationem duobus tomulis fusedcfcri- fim a fua feritate nonnihil remittunt, pfit > & moderno Anglia Regi dedica- imprimis continua miflionariorum tarn typo vulgavit. Interim Bknum non tantum Societatis , fed aliorum Eruditorum ad annurn [697. nnnt.ij. ctiam ordinum Religioforum cultura hanc lpfam inventionem tribuit D. mitigati, Sc identidem ad Fidem Chri- de La Salle Rothomagenfi Equiti, ftianam converfi. Deindeipsäeriam qui Sc iple cum Fat magno comitatu militari potentia coerciti, quam fen- e Nov. Francia (peragratis praedidis fim novis exftru&is caftris Sc oppidis f. Lacuhus ) devenit adFlumen Meß Calli in omnem late Regionem ma- Jfchipi , Sc ineodem deFcendendo tan- gis identidem extendunt. dem 7. Aprilis anni 1683* detexit ejuFdem Fluminis in Sinum Mexico J | JY^Inum FeFe eXonerantis, oftium,Lati- tudinis ( ut videbatur) duarum Leu- Egio vaftilfima fic didba a Ludo- carum. Re igitur profpere gefta D. R vico XIV. Galli* Rege , utpote deLa Salle vqv er ins eft in Novam Fnn» fub cujus aulpiciis detedta fuit,a Smu ciam Sc exinde in Galliam^xd6\Fßk* •Mexicano 3cgradu 50 0 LatitudinisBo- quam in aula Regia de novoinvento realis uiq; ad MareGlaciale Sc g;\£o muin relationem depoiuit , ailumptis ali- excurrit LeucisGcrman'tcis 4.$$. circi- quot navibus redba tranfijt in Arnt- tei, Sc ^00. quaru tarnen Z)/4?7- ricarn Sc ad Sinum Mexicanum via fic um Fruditorurn ponit 1800« compu- breviore reperturus o Iii um Fl. Meß tando utique pro uno gradu milliaria Jchipi : fed adversa tenipcilate ja da* 6o> Ab ortu habet ha:c Regio Pen - tus inter fcopulos fludtusqueduasna* tilimnem iive ingentes illos quinque ves deperdidit , ipFe vero ad Sinum Lacus Nov. Francia Florida Pro- S. Spiritus abreptus, poftquam in pai*: vinciam ; ab occaFu altiflimis mon- tibus illis fortalitium aliquod exftru- tium jugis Sc Fylvis vaftiflimis a Novo xit , Sc in terra oftium Mefafchipi fn> c Mexico dirimitur, mediana fere Luy- Ibra requifivit a fuis comititibus per* sianam interfecat flumen Mcjaßchipi fide necatus efi. Igitur P. Henefta { Ga Iii feribunt MiJJiflipi} quod in- primus quidem 3 utpote anno 1680« Luy DL 1 V »VCnJ-^V* 0!i" •%.,* '^i; > >rj 3i . , Wjy v, äI fav? * wS c ,J ö'^sab^ %I ^UötiJr '^^urrendo ucfei ijojflno -»öS -/«n iüFcoQDOciii nünt H 1$^ •'• cum k mim cmm iiMl r y UJ jlim ' l'miiiFmnM- .t:om a wen Mt» i, ; v;;;v;::oscftinfw , f Wi1, i' eiiijdeinÄ)^)^ iaiihlltpikwwf )ccm depoluit, afl'uiDp'^ ni^ibus reäa tranü; in ^ ****?$ crc rcp^ ? ,1 .... jap***! , f . „ 1S«Ü" !* <¥ Q J ^^^ußC ^mcnMefaßchipiadm- cias Anglorum dominio ho die fubic~ fl xuni Fluminis lllinoenßs invenit , das, aboccafu LuyfiiAnam'. a Septen- at p # de Salle ipfum fluminis hujus trione Pentilimnem partem Nov* Vran- 0(litiM) ct ^ tardius. nempe Anno 16g 2. cia flve Canadx : ä Mcridie Sinum detexit. Vterque igitur per inven- CMexicanum. Terra , quia male a tionem hujus novae Regionis L iiy - fuis habitatoribus culta , idcirco a SJAJ i& ,magnique Fluminis Mefafchi- qüibusdam flerilis reputatur: redius • j au ji s aliquid apud pofteros fibi tarnen ab aliis commendatur a fuis nromeruit , magnisque Principibus frudibus , Sc comprimis a fltu , qui occafionem dedit, terminosfui domi- cfl: optimus ; utpote a gradu 30. uf- n ij dilatandi : fed Sc viris ApofloJi- que ad 36". vel 37. Scd quidquid de QS divinam gloriam Sc animarum fa- hoc , faltem habitatores terrae reli- lutem in his terris promovendi , in quis Americanis circumvicinis ali- quibus ingens quidem habitatorum quanto civiliores funt, Sc aliquant numerus, at nulla penitus inter eos praeferunt Reipubl. formam , quan- notitia veri Numinis. Vnam in to- tumvis more aliorum barbarorum a- to fuo eoque prolixo itinere puellu- fiuti fint ac fraudulenti« lamjam morti vicinam fe facro fon- Primo deteda creditur F lorida teluftrafle , feribit P. Hennepin , Sc anno ijii. a quodam de Leon , qui aliquot infantes a fuis foeijs eodem a venris ad ejus littora conjedus ter- facro fönte ablutos ; ex adultis ta- ram vi'x obirer falutavit j Sc in HL men vix unum aut alterum , Sc hos fpaniam reverfus ,redijt mox altera in fufccptaChriflianaFideinconftan- vice , exftruxitque (ibidem Fortalitim tes aeperfidos mox iterumdefeeifle» um aliquod : Sed ä barbaris inde cjc- Nec mirum efl:, hos barbaros in fua dus , atque in ipfa fuga venenata fuperftitione ac noxialibertate natos idus fagitta in Infula Cuba ( at juxta & educatos tarn facile ad vomitum Nicolaum Sarnfbninln(u\zS. Ioannis de redire, cum nulla eorum conftans Porto Ricco ) e vi vis exceflit. Anno fit cultura, nec fit , qui deficientes 15" 49« Julius Samano Sc Petrus Abu- coerccat, Sc in bene ca^ptis ftabiliat. mada cum Philippill. Regis Hifpaniarii Interim faltem primitive ex his gen- confenfu Sc adjumento claflem in- tibüs ccelo illatse provocabunt Divi- fltuxerunt , in qua Rege fuadentc nam miferationem , Sc populis in fecnm duxerunt P. Fr. Ludovicum umbra mortis fedentibus Lux aliqua Cancellum de Balvaßre cum aliis qua- Evangelij exorta efl: ex pia converfa- tuor miflionariis ex ordine Pr qui fenflm e puteo j quem Hifpani foderant , fandiora illis Fidei Chrilhanae fun- liauferunt. Conati funt quidem Miß damenta experunt inßillare , ac do- ßonarii nutibus ac geftibus aliquam cere jundas ad cxlum manus levare» Dei notitiam ex ijs eiieere , aut cer- Crucem venerari, Sc fe ejufdem l * te exhibito Chrifti e Cruce penden«, gno falutifero Chriftiano more figna* tis xneo fimulacro ijsdem ingenera- re , qux non minus prompte q ualTl rc t sed rüdes animx , Sc rerum feite imitabanrur , adulti aeque acpar omnium cxleftium ignarx, capaces vuli: unde magnam inhaclnu tunc non crant j unde Mijßonarils aaimarum rneffem collig a ' c fr/i, , <>. % %%S ^Cjr« y *iS h 'SS ""Ut! 'Äh- . '%(ff ^ .;%*N ^fcr f, n l' m- " <*) int pifjj "> ® Wuy»,'^ ' i CS* *«9»«!..._ ff/ißre ; afgue,ne dein- v mm, mifuntfli- ioIamprccoiD- acribus 1' efculcßris co- i übi conciliare, tjuhs ihMtmaip- wvoWM ^^röitaWf "^nsdoiotte.iH' *«^jjs Lijjfii» .-C ::; " Aüiffl •'P; ^rrvl s>?$ jk 0 Status Religion]s Mo dermis in America Horealh to? bant Mijßonarii. Interim Hifpani Sc lo-Belga , P«, Matthias Gonny 'Navar w co mprimis PrafeBtts , ut barbaros a- rtu , &: ego jam per annum &; ultra lloquin infidos atque infolentes faci- verfamur in hac Infula va/liilima , Ufo in officio contincret , armaturse quo tempore incredibili lfudio ac la- tfifpaßica vires , Sc viciiTim fagitta- bore duas diverfas Iinguas exipfisin- rum imbecillitatem illis hoc modo digenis addifeere conati fumus,adeo Jemonftravit. Solcnt Hifpani contra quidem, ut totum Symbolum Apofloli- barbarorum fagittas in confli&ibus cum eorum lingua cxplicare Sc interna certis clypeis ex corio feu pelle pretari commode ijs poffimus : Mo- bovinalconfedlis, ejufmodiigitur feu- eins autem Sc induftria , qua in u- tum jullit Prefechis jaculis Sc fagit- triusque lingux notitiam devenimus, tis feriendum barbaris exponi, quod fuerunt figna , geftus, adioncs , Sc cum odoeorundem robuftiffimi nul- rerum ac comprimis piarum imagi- Üs i&ibus transverberare poffent , num exhibitiones. Majore aliquan- omnes ad rem infolitam attoniti ve- to labore Sc mora opus fuit adexpli- hementer obftupuerunt , adhuc au- candum illudSymboli Apoftolici verlern amplius, quando viderunt, uno bum: Refurrexit. Eum in finem muf- fclopi manualis idu non unum tantu cas aqua fufFocatas illis exhibuimus , ejufmodi feutum, fed tria poft le invi- easque poftea doli expolitas certo pul- cem pofita uno momento perborari. vere afperfimus , Sc ad vitam redu- Ea re abfterrici barbari Hifpanos de- ximus, quo cafu ab indigenis hujus ineeps aggredi non funtaufi. qualiscunque revivifeentiae hanc vo- Hxc igitur fuere initia Sc occa- cem exprellimus: ibimu huegite , quod fio, qua Chrißiana Religio tandemil- idem denotat ac vox Refurrexit. Por- lataeft in hanc Infulam Galiforni- ro indigenre omnes nobis addi&iüP am, quod, cum fub aufpieijs Regis mi funt, juventus autem maximc : Catholici Caroli II. evenerit , dein- funt autem adolefcenresplcrique val- ceps hsec Infula aliseque circumje- de capaces Sc vivacis ingenii ( ut fo- vocari. caeperunt InfuU Carolina, lent Infulani ) Sc quameunque do- quarum aldquam delineationem una ctrinam &: pias preces cito addifeunt cum prolixa hac relatione transmif- Sc felici memoria retinent , easque hm in aliquot epiltolis aeeepi a P. Hifpanico seque ac vernaculo idiomatc Ettfebio chino Soc. Iefuprimo ejufdem genuflexi, jundisqueantepedus ma- Infulae Mifjionario olim difeipulo meo, nibus inligni modellia recitant aut qux tanto majorem merentur fidem, etiam decantant , neque defunt, qui quanto certiora funt illa, quae ocu- ad fimilem pietatem geftumque cor- Üs fuis prsefens ipfe infpexit , Sc in- poris etiam fuos parentes exhortantur de huc tranfcripfit. His autem pla- Sc inftruunt. Poftquam igitur Forta- c etmagnam unius epiftolae partem litium , Templum Sc decem fere do- e jusdern Mifsionarü verbis fubjunge. mus Sc fat commodas habitationes re >quam itidem 6 . Odlobris Anni abfolvimus , duas deineeps expedi- i ^84- huc ad me tranfcripfit hifee tiones ad circumvicinas Infulae Pro- verbin. Tei ni jam Sacerdotes Societ, vinciasinftituimus. In prima ultra 2f. ncm pc : Ioannes Baptißa Cofart Gal- Leucas verfus occidentem non pro- N 3 Cef- i02 Modernus Religionis Status in-America Borealt cefllmus, in altera vero Sc o&idua- tremebundus conftitir, deje&oaue * ' na longius ad interiora Infulae pedo- terram vultu ac pudorc fuff u f u ' s p * na: ? f. progrefli fümus, in qua poft debat aneeps, quid ageret. Nos triduum exadum devenimusadmon- tur illum blande confolati donV^" tes altiflimos atque prasruptos , quos bisque recreatum lsetumque a nobis rclictis in valle cquis cum aliquot dimifimus , ubi prius manu fua aqu nvilitibus non absque difficultate Sc fönte a nobis requifitu demonftravir funium adminiculo confcendimus, Poftquam vero integrum quatri' atque in amaenam leucarum ali- duum itinerando confumpfimus ni- quot planitiem evafimus , in qua hil tarnen ufpiam etiam in altiffimis longius progrefli ftationes barbaro- montibus conflituti d Mari Occiden- tum paflim invenimus , fed vacuas tali confpeximus ( quod tarnen vo- prorfus Sc absque habitatoribus , ut- torum lioftrorum Sc itineris fufeepti pote quod omnes nobis eminus con- prsecipuus flnis ac fcopus tunc erat) Ipedlis illico ad montes , fylvas Sc reditum ad Fortalitium S, Brunonis confveta latibula fua profugerunt , Sc ftationes noftras inftituimus. Re« uno , alterove fubinde ex altiflima grefli nunc ad noftras habitationes rupe profpedtante , Sc iter noftrum ea paramus Sc abfolvimus, quaeindc obfervante. Nos caeptum iter Ion- digrefli etiamnum imperfecta reib gius profecuti ad lacum ampliflimum quimns : Sed Sc agros colere ,&/e. devenimus , Sc dum ad ejus ripas mentem facere aggredimur, ut vere progredimur , eminus e montis ver- (ecuturo meflem colligamus Sc fru- tice Regulum quendam cum lede- rnentum aliquod, atque exinde pa- eim comitibus defeendentem confpi- nem Sc hoftias (anetifsimo Mi Ilm Sa- eimus, qui magnis paflibus ad nos crificio neceftitrias conficiamus: ne- contendens depofttis in terram arcu que enim indigense de agriculriira a- Sc fagitta amicitiam toto vultu mul- fum aut notitiam habent, fedvi&ura tisquc geftibus praeferens nos ad ter- ex folo venatu Sc pifeatu fibi con- ras Sc ftationemfuam invitabat. Nos quirunt : Sed neque veftitüsulla utraque lingua , quam utcunque di- barbaris eft cura, cum nudi omnes diceramus , hominem allocuti , id incedant , modico duntaxat capitis tandem ex eorefeivimus , non pro- operculo excepto : ftemina: tarnen a etil inde a lacu abelfe Humen , quod pedlore ufque ad talos ferarum pelli- in Mare occiduum , vulgo del Zur bus honefte contedfte {unt. Inter defluat.Pofthsechominemmunufeulis alia, qua: barbaris iftis dona dedimus, aliquot, ied Sc efculentis donatum Sc erant cindtoria quardam , Sc togm valde contentum dimifimus , refiim- pedtorales laneee Sc linex ad genua ptoque itinere vaftum nemus ingref- ufque proiniflie , quibus nuditatein Ii alium quendam Indum folum Sc fuam etiam viri honefte coopcrirenc: unicum curfu veloci repente nobis fed cum milites noftri fubinde pauio obvium habemus : qui vifo comita- longius a conluetaftatione noftrapro- (u noftro , Sc peregrinä gente alias grederentur , pafsim illa ip/a vefti - Runquam visa, totus confternatus ac menta in via Sc iylvis a barbaris ab' "Si , SnsJ^. UlK i,l' % ?' ^iSt ...1 , ^UlbhN s H.t.jrinl , blfe ^S a ^fclllftltlllls, l t . tu üofttju |j """"') wij UtioüES M&qroscolat,fo ffflalw, vt m fa collims & k. - ] i, Mjiic m Je pj. tsWifsimoÄfr u. 0 : Sei neque itei denn, cum niiii o« , noäico iunffiJt ctpiiis ;;pto: ta tat« ' :tl eiitalosfc^P »Je CODttfa fllDf' -" barbaris ; \m 4*''' " .ijsi*® je rjir 1 " jctti Modernus Religio ms Status in America Borealu to j je&a invenerunt , adeo gravabat il« contrarium fatis elucet ex ipfa map- jos levifsimx nuditati aflvetos modu- pa Geographica Fol, D. C. D, indc cus ille veftitus, quem änobis acce- transmifsa , ut paulo ante me'mini- peranr. mus« Hadenus ob defedrum linguse Inter Infulas Californias live & inftru&ionis neceflariae neminißa- Carolinas ad Occidentem referun- pnTnium contulimus , nili duobus tur : Infula S. Clementis. Ins, S. Mar- tantum infantibus , Sc uni faeminae tini. Infula de Ceintas See. Ad or- jam morti vicinx : Speramus autem tum Sc in Mari Vermeid func: InfuU deineeps meifern animarum uberri- Gigantum. Inf! de N. S. del Carmen. niam, ubi Californienfes agri ampli- Inf. Monferrato. Inf. Cruz. Inf. S. / non quia primo inventaeft , fed pore dehac milsione Galifornienfini - quia prima a chrißiani. r Europaiis ha- bil amplius aeeepi a Miffionarits , ali- bitata eil. Columbus y enim ( ut in 2. unde tarnen interea inrellexi , eam Parte didumell) in fua navigatione* longe minori zelo ab Hifpanis pollea quam anno 1492, in has partes infti- promotam , quam inchoatam , cau- tuit, primo detexit Insulam Guana- lam nortemo hanc reddit , quia lu- ham ( al. Guanapani ) quam ipfe appel- crum , quod e divite Margarittarum lavit Infulam S. Salvatoris , &:eftuna /^/Äprenfabant Hifpani , ipei nulla- eK Lucaibus Infulis incultis ac fy lve- tenus re/pondit: quali verb pretium ftribus , in cujus littorc Crncem de- uniiis animae Chrifti fanguine redem- ßxit , indeque digreflits navigavit ad p^majus non eilet* quam marga- Infulam Cubam , Sc cum in Portu Ba» M omnes, quotquot funt non tan- vacoa ex indigenis requireret de In- tum in Mari Vermeio led etiam into- fulis laponicis ( quas non proeul indc to Oceano > Alii proinde aliam hu- abefl'e credebat) ipfi re perperamin- jus remiflionis caufam aflignarunt, telleda ad Infulam Haiti illum dedu- Jtempe , qudd rarse admodum in In xerunt , quam ipfe pollea voeavit u h C alifornia lint pluviae, imd ali- Hifpaniolam , atque in ea exflruxit quando toto anno nullen , fed & ra- urbem , eamquc in honorem Regina ra illa fint fiumina, fontes , & a- Hifpaniarum ap>pellavit Ifrbellam, qux qtt^ dulces. At huic poftremo con- pollea rurlus immutato nomine dida tr adicunt Mijponarti teftes oculati, Sc effc urbs S. Dominici vulgo S. Domin- roj. Modernus Religionis 'Status in America Boreali. go , in quam ( cum auro & opibus um Patrum r abundaret locus ) illico confluxit in- Seraph. Vrbs S. Salvauris eft gens Hilpanorum numerus, [Samfon prtecipuis cujus Portum iw f / M cx ultra 14000. fuifl'e affirmat, conili- judicat totius America T ruta ibi iedes Guhernatoris , Concilii mum. Nihilominus lo cu ° * Regti , Archiepifcepi, Ordinum Meli- Infula: fortiffimus eil Vrbs f 0 "" 5 gi0forum S. Bominici, RecolleBorum na , cujus Portas habet ofti. r S.Francifci, B. Virginis de Mercede,Sc tis anguilum inter duas rupesT 1 Rcligiofarum Virginum , Collegii , & tas, quibus üngula inexiftunt caft ! Hofpitalts. Huic urbi fubindc ac- la munita , qua: Portui uro praff eciicrunt ur'ocs alix novcm.cxque in. f U nt: ipfe vero Portus'ainpliir ° numeris habitatoribus tarn indigcnfs eft, in quojfacile cZ" quam Hifpams repleta: .• qui tarnen Hunt ab omni vento tutiffinu- Ar pcrionariim numerus poil deteftas que hie fere divertit claffis tiifmi in Mexico ac Feru-vio auri argentique qua; inde ex America divitias ouor foiinas in hac Infula ufque ad duo annis jdefert in Eurcpam. millia Hifpanorum imminutus eft , 6c hodie praeter Merropolim S. Domini- Inf IAMAICA, et duas tantüm urbes alicuius nomi- ■*- N • nis fuperfunt , nempe La Gonception f , n ^ C minor duabus pracedenti- della Vega , & Iago de Los Cavalle- V b " S uberCatc tamcn üs ™ «■ res. Iniula tota lubeil dominio Rc- Ic qj Q5 c uc s ula '' s cenfetur fis Catholici. 5°' DeteCta a anno 1494. & * longo tempore ab Hifpnnis poftefta, Inf CUBA. quo tempore ritu Catholico wcuhid A v a Religiofis S. Hieronymi ,qui & ptx> Liquanto longior eft hxc Infu- erant Ecclefia; parochiali in Metro- la prarcedente , attamen minus poli Sevilla. Habet Infula alias ad- lata , caeteroquin paris fere conditio- huc duas urbes nempe Melillm & nis 6c ubertatis, imo falubriore au- Orifianum. Anno 1 6^. totatn Infu- la gaudere cicditur , quam illa. Ha- lam Plifpanis eripuerunt Anritt eam- bet hxc Infula 6» hurgos Chrißianos puc hodie pofsident# [inquit author Hiflori* I-loridfru- ipfam diilributionem aeeepi , cujuf- ftuum ac min erali um generibus opu- modifunt: Samfon, Morery, La Croix, Jentse; unde magnus ac frequens eil Blome, P. Coronelli ,alüque, qui &ip- Eurof*orum ad easdem eoneurfus. Ii in omnibus non confentiunt. In- Antillas eas vocat Samfon, cum qui- terim plurium confenfumfecutusiüm« busdam Hifpanis , quafi Ante-Infulas\ Cum vero dominia Sc poileiliones quia ex Europa venienribus prima: Sc rerum terrenarum ßabilia non iint, Ante Majores quatuor Infulas occur fed identidem ab.unopoifeiTore trank runt. Verum hac ratione etiam qua- eant ad alterum v , iive jure belli, iive tuor Majores Infulae eodem jure An- quavis alia de causa, idcirco mirurn tili* dicendas iunt, quia &: ipise ve- non eil, fi continuas haice mutatio- nientibus e Mexico Sc Nova Hifpania nes aifequi neque valezntbiftericine- M/r Minores Iniulas occurrunt. In- que Geograpbi , quod te , amiceLe- terim ulus jam obtinuit apud potio- dor , etiam in aliis antecedentibus res Geograpbos , ut quatuor Infulas ac confequentibus animadveruile ve- Majores dicantur fiodie AntilU , Mi- lim« nores autem Infulas Caribum , quod InfuU CARIBUM fubje<5te Dominio : GALLORUM. Inf S. Bartholome. Inf S. Christophori Dimid* Inf S. Crucis. Inf Dominica Dimidia. Inf. Deseada« Inf Granada. Inf Guädalupe. Inf S. LucijE. J nf M arigalante. Dimtd* **rs m , ANGLORUM. Inf Angvilea. Inf Antigoa. Inf Barbada. Inf Barbuda. Inf S.Christophori. Dimidia. Inf. Montserrato. Inf.NiVEs iive Mevis. Inf Saba. O M ar- io6 Modernus Religionis S Inf. Martinica. Inf. S. Martini. Vimidia. Inf Sanctos. Inf. S. Vincente. Dimid. HOLLANDORUM. Inf. S. Eustachii. Inf. S. Martini. Vimidia. Inf. T aeago. Inf Bon'Aire. Inf. Curacao. Has ipfas Infulas cum fuis notis exhibebit Mappa Geographica Fol. B. B- B. unde patebit ad oculum , in quibus ex omnibus Infulis exercea- tur , hodieque Sedem habeat Ecclefia Cathelica : Licet enim ijs in Infulis, quee Hifpanorum de Gallorum dominio fubje&ae funt, adhuc aliqui fuperfint indigence barbari ac fuperfhtiofi , illi tarnen fenfim Chridianae Fidei afve- feunt ex converfacione Chriftiano- rum , comprimis vero Religioforum (cu)usmodi in his Infulis reperiuntur Patres Recolletfi S. Francifci , Dominica» t, Capuccini , Soc. Iefu , aliique Mifßonarii , qui non tantum falutem procurant Catholicorum , fed etiam converßonem barbarorum. Inf. TERFv/E NOViE, OStio magni fluminis Canadenßs üvc S. Laurent ii ad ortum ob- je&ce funt, earumque potioresacmajores funt quinque fequentes: Infula Assumptionis , Insula S. Ioannis,/#- fula de C ai>. B reton , Infula de S ä ble de omniummaxima Infula T err a N ova . Quatuor priores cum aliis mU noribus vicinis fubfunt dominio Gallorum , de hcec pourema varios habi- tatores habet exteros de indigenas , Europ&os nempe de Americanos , hi pofteriores interiora Infulas habitant atus in America Roreali, CARIBUM, Inf. Annegada. Inf. B equia Inf A ves. Inf. Marigalante Dimid. Inf. S ombrero. Inf. V ierges» Inf S. V incente. Dimidia. adhuc barbari, fuperftitiofi de omnis humanse ac divinse legis expertes & ignari. Exteriora nempe Portus & o- ram maritimam obtinent£«r^/prx- eipue Hollandi , Angli de Gallig & hi quidem tefte, Samfone de La Croix , pri mi e Gallis fuere Normanni & Vufco- nes , quos huc domeftica paupertas de lucrum traxit , quod partim e fe- rarum pellibus, (quarum magnamalit ha^c Infula copiain ,) prateipue vero Pifcatio haiecutn de Salparim ; quarum hic incredibilis eft multitudo circa vaftiflimos arenae cumulos (Gallis Le grand Banck ) quos Maris fludus, & Currentes circa Auftrales huius Infulas partes congerunt, qui tempore Oceani exaßuantis infra aquas delire- feunt, de aftu deßeiente iterum fuper aquas emergunt. Sed de hac pifca- tura alibi fermo redibit. Flanc igitur Infulam T erram N ovam Geographi ponunt intra 46. de f 2. gradum Latitudinis Bore du } eamque Anglix magnitudine parem faciunt. Inventionem illius fibi t n * biiunt Angli , nempe Sebaßiano Gaboto Anglice Navarcho , qui anno i5°7* aufpieijs Henrici VII. Angliß R C S 1S primus in Canadam naviganshanc n- fulam detexit. Sed de Galli ean e nl inventionem fibi fiusque Normantts Pifcatoribus vendicant, quos P rnll °* Status Religionis Modernus in America Rorealu 20/ 1^04- 111 eandem Infulam dela- In Provincia Guaxaca , Sc urbe An- s afleruac. Illud certius eft , quod tequera. anno 1623- Lord baldimore Anglus oc- In Provincia I ucatan, S c urbe Me+ cuparit in hac Infula Provinciam Ava- rida. l on Sc in eadem novam coloniam In Provincia Guatimale , Sc urbe S. Sc urbem Ferrilandiam exftruxerit. lago. Item quod nomine Franeifei 1. Regis In Provincia C hiapa 3 Sc urbe Ciudad Gallium anno 1 5 24. Joannes Veraza- Reale. ^Navarchus in eadem Infula Ter- In Provincia Hondur as , &urbeTr/^' ra Nova pofTeffionem fumpferit, Sc • xillo. urbem- Pl acentiam aedificaric. Vtra- In Provincia Vera Paz, Sc urbe ejuf- queigirur natio Anglorum S c Gal- dem hominis. lorum jure antiquo parcem in hac In Provincia Nicaragua , Sc urbe Infula habet , occupavitque ma- Leon. gnum orae maritima traebum Sc Por- tuscomodiflimos. Gallis ScAnglis Pub- IL Archiepifcop # S. DOMINICI. inde accefl'erunt Bat „vi, qui & ipfi in Cui fubfijnt Episcopl captura piicium non modicam par- SUFFRAGANEI rem habent ,dequibus tarnen nzcGeo- pafhi certiora tradunt, nec i\>(\Hol- In Infula Hispaniola, S c urbe Conce- W/multa referunt. Igirur etiam hic ptton.de la Vega. loci inter Gallos aliquam ftationem In Infuta Cuba , Sc urbe S. Iago. Gatholica obtinet Eccleßa. In Infula S. Ioannis de Puerto Riepen /"^t t \ "o {r 7urbe ciusdem nominis. LUiAULLAiuUm. j n p rov j nciil Venezvela Terree Fir- rXhibeamtis nunc Eccleßaßici Re- mx ' & urbc Coro five Lsg irnmsl WmainA tmtrtceB orea- His accedunt SaCri & l», m brevem aliquam Synopfincon- 0rdwa paffim per Amerudm träetärn# / i. /r* realem dmeminati. I. Archiepifcopatus MEXICANUS c „ f Ordo Pradicatorum S. Dominici. ui fubfunt EPISCOPI SUFFRA- Ordo Minoritarum S. Francisci Se- GANEI ßnguli cum luis Cano- raphici. nicis Sc Clero. Ordo Eremitarum S. Augustini. in Novo Mexico , & urbe S. Fidei ° rdo s * mari * de merced <- v< s, ie Ordo Socictatis Iesu. in Nova Galicia, Sc urbe ßhiadala- g)idocarmelitaru isDifcalceatorum, j arat Ordo Capuccinorum. la Nova Biscaxa . & urbe Dttranto. ° rdo Hieronym '»Provincia Mechoacana, & urbe Ordo de Misericordu &c. GMechoacan. Ordines aliquot Religiofarum Virgi- In Pr ovinci A Tlascala, S c urbe Los ntim * Angelos. Ö 2 Ab io8 Modernus Religionls St t Ab Iiis igitur Epifcopis Sc RelL gioßs Ordinibns in Am er ic am introdu- da eft Religio Catholica , ab illis in omnes Provincias- barbaras diflemi- nata , hodieque circumfertur Sc dif- feminatur a viris Apoftolicis incredi- biii Zelo , Sc animo ad omnes diffi- cultates Sc miferias , ipsamque mortem infrado. Ad hocautemmagnum quid contulit infignis Regtm ac Fr in- cipum Catholicorum pietas , Sc prx- clarum in propaganda Religione Or- tliodoxa iludium ac munificentia. Gerte ex modo didis Sc deinceps di- cendis'facile unusquifque divinabir, quantam pecunix fummam in tot Ar- chiepifcopatus, Epifcopatus , Canon ico-. rttm Collegia , Religioforum domicilia , templa rnagnißca , tot alendos Sacer - dotes,, operarios Sc Mijßonarios Apo- ßolicos duobus duntaxat poftremis hilcc fxculis impenderint, hodieque impendant Ro?nani Imperatores } Reges Hißpania , Gallide, Lußtania , alii- que Principes Catholici. Vnius ex omnibus menttonem hic facio , pijlfimi Sc xternä memo, ria digni Principis Sc Epifcopi olim Paderbornenßsy qui fummam 101740. Imperialium impendit in Mijßonarios Apoftolicos 56. e quibus pro China Sc Iaponta deftinavit 8. , reliquos ut plurimum pro inferioris Gcrmanix , Weßphalia, Holfati& , Dania ac Nor- vegia partibus impendit. §. 11. SECT E ac SUPERSTIT10NES praeipua in America Boreali hodie ufitatx. ETfi in vaftiflima hac America Bore alt multa fint hodie cente- na milha Chrißianorum Catholicorum f tu sin America Bore alt. uti fatis conftat ex hueusque didis fuperfunt nihilominus adhuc innum* ri Americaninecdum Chriftianfnec- dum Catholici , prxfertim in nibus non ita pridem detedis, qu - omnes tarnen lere ad duas clalfes re- duci poffunt. Sunt enim vel idololu tr& , qui creaturas ipsümquc maluni dxmonem adorant , Sc i'uperilitiosc colunt : vel funt Athei , qui nullam prorfus veri Numinis , imo & l\ T 0 . Minis Divini notitiam habent , f e d beftiarum more , ea folüm quxrunt prenfant Sc amant, qux fenfus dele- dant , Sc corpus bene afficiunt: nc- que facile in tota America Borcalirz- perietur Provincia aut Infula etiam a Chriftianis habitata, ubi non fu- perlint aliqux barbarorum reliquix adhuc fuperftitionibus ethnicis infe- dx : prxfertim in altiffimis monti« bus, fylvis Sc locis inaccelfis, quo non nifi difficillimus Mißonam pa- tet aditus ; Sc nihilominus non de« funt, qui fyiveftres has animas etiam cum fac manirefto vitm pcriculo in ejufmodi latibulis requirant , & ad lucem Chriftianx fidei producant, De his jam olim leremias l'cite pro- phetavit. cap. 1 6. his verbis; Eue ego rnittam pißcatores multos , dteit Dominus, er pifeabuntur eos : & J>oß hac mittam eis venatores multos, & venabuntur eos de omni monte, & de omni colle , & de cavernis petnrurn : quta oculi mei ßtiper omnes vias cor um. Non ßunt abfcondita a facie mea, CT non ftiit occultata iniquitas eorum ab oculis meis . Porro experientia videtur fuadere, longe plures efl'e, qui verum Deum ignorant , quam qui idola colunt : prxfertim in Groenlandia occi- dentali Sc Americana: in Jnfula D- lifornia : in Novo Mexico in Luj- - 1 . Hib.V noa Nun $„ S* *««i» ^ 1 *®. "!»«»(, *¥* miom rLi, ] ^tiicis i' f^fc-%.' r r^qti m'*"" *$K ':- s * !¥»>!; -j v-r.::laaiiiidei ptoducaat, jz oii Imiu I® p : uj. it, his du; k a fijatm nikja rffißtMtir.ifi m (tsmtfflink' nrniitmiisnnß 'tJitwtni/0'- im [»fir^^ 0 ; Kalt«&**" g . '-; ' ...•'»iW"® 1 ' S:.»» 0 , iH Modernus Religionis Status in America Boreali. /o 9 fuHAt Canada , 6c InfuIis 7br<« Afo- rum videbatur exccdere fidcm , eo v ' dt quod videbantnr plurcs coverfi, quam Sunt vero praeter inquilinos 6c in iocis novsc Angliee hodie fint in- indigcnas huius Amcricas non pauci digenae convertendi. Hubent quidem hodie etiam Chriftiani Acatholici , Angli aliquot Provincias in America prxfercim in Infulis Caribum , ubido- Borealt nempe Novam Angliam , No~ ininanrur Angli 6c Batavi , qui va- vum Eboracum , Novum Terfiyum , rias hominum Seffas 6c Sortes line Penfylvaniam , Marilandiam , Virgi- difcrimine illuc fecum introducunt , niarn 3 Carolin am , quarum omni um quales nempe in Anglia 6c Hollandia Richardiis Elc?t;e numcrac urbes in- iuroftt reperiuntur 6c tolerantur Jta choatas 35?. Quodü tarnen vcra efl: non muitis ab hinc annis ex Anglia relatio , 6c intrapaucos annos id ne- Enrof)M in novam five Americanam gotium tantum tamque iacilem fuc- Aiglum dedu&a eft navis integra ceflum habuit, mirum fortafle non plcnaque guacherorum 6c Anabapti- videbitur : quia Calvinismus nullas ßarum, ad fundandam inibi novam pene difficultates barbaris fubeundas coloniam : Ted & identidem in eas- offert , quas tarnen Catholica Reli- dem Provincias Americanas tranfe- gio ipsumque chrißi Evangelium fuis unt familiae non paucae Hugonotar,;m fe&atoribus proponic ac requirit. (Reformatos fe vocant illi ) e Gallia Denique etiam Iudtos in Ameri- profugae aut ejete , ubi fe&am ac ca reperiri , conflat ex relatione , iuperftitiones fuas inter Anglos Übe- quam D. Capitaneus de Montaubon reprofitentur. Atque ne tot annis anno 1695. conferipfit , teftatusque in nova Anglia in negotio religionis eft , fe in Infula Barbuda ( qux dl An- fux otiofi fuifle videantur reformatio glomm) complures reperiffe , quos impreifit nonnemo im am alteramve Galli ex Infula Marti nie a expulerant. epiftolam , quas inde prsedicans qui- Vt adeo hax mundiacmortaliumfaex dam ad amicum fuiim huc in Euro- paulatim totum pervadat orbem ter- pam feripfiffe , in capite earundem e- rarum , ut tanquam infelices gentis piftolarum affirmat. In bis autem fua: nepotes verlenturin omnium mor- cpiftolis enumerantur aliquot cente- talium oculis , 6c teftes fint illius na milli a Americanorum , quos ad Ii- perfidiae, quam patres eorum in fi- dem Chriftianam , nempe Calvini Üum D ei 6 c omnium noftrum Rc» leedam fe perduxifle nonnemo feri- demptorem exercuerunL Numerus autem hie converfo- PRCX no Modernus ReligicnisStatus America PROPOSiTIO IV. Status Modernus RELIGIONIS In AMERICA AUSTRALI. §• I. Provinci« American.2 Auflrales , in CjUibus Catholica Religio aliquam Stationem obtinet. TERRA FIRMA. Et alio nomine , Novum Regnum Granatenfe< ALtera pars Americae dicitur Au- stralis ; quia , ficut praece- dens ab Auftro 60. fere grad .Latitu» dinis in Boream extenditur , ita liarc a ßorea ad eundem fere Latitudinis Gradum verfüs Auftrum porrigitur. Ambas partes live Continentes magna: fnnt, utra vero ex duabus major fit, ex iis patebit , qux Parte 1. ftve in Geographia Natur alt divinavi- nuis. Nunc vero fingulas etiam hu- jus Attftralis America Regiones 6c Pro- vincias percurremus, 6c modernum Religionis Catholica Rat um folita bre- vitate prius Relatione Hiftorica , tum vero etiam delineatione Geographica exhibebimus. Nomen huic Regioni latilftmx inde venit: quia Chriftophorus Co- Inmbus primb non nifi lnfulas Arne- ricanas detexit : poft illas vero jam detectas etiam Americx Auftralis Continentem ^O ram nempe maridmam Terra Firma invenit, eamque ad di- ftinedionem Infularum hoc nomine appellavit ; quam tarnen poftea Hi- Jp ni paulo amplius ad interiora pro- greift , Novum Regnum, & ab urbe Gr an ata recens exftrudta Granatenfe appeliarunt. Sunt autem in hac am- pla Regione Provincia^ üvc Guber- nationes hodie notte , &: propterAu- ri- Argenti 6c Gemmifodinas Smaracr. dorum prateipue , ab Hifpanis occu« patae, 6c utcunque habitata lequentes. I. Frovincia (Hilpanis Audiencitt)c um Metropoli ejuldem nominis eft Panama ,in quaSedes eft Gubcrn&torh 6c Epifcopi . Eft prxterea in hac Pro» vincia urbs 6cPortus Bellus, altere« nim non proeulinde rcmoru.sAV/j- bre de Dios > propter aeris inlalu- britatem eft prope delertus. II. Frovincia elf Cartagen ^ cum Metropoli ejuldem nominis &c Fortu litu 6c arte munito, ktyh fcopatu. III. Provinc. ftve Gubernatio eftPo- payan cum Metrop. S. Fe, live An* tequera. IV. Provinc. ftve Gubernatio S. Mar* th je cum Metrop. ejuldem nom. 6C Epi fcopatu. V. Provinc. ftve Gubernatio eft Ria de la Hacha cum Metrop. ejuldem nomin. ftve V. N. S. tle Los Rimedios. VI. Provinc. Venezvela live Vene* tiarum, cum Metrop. ejufd. nom. item Coro cum Epifcopatu. Modernus Religlonis Status in America Außr,ali> irr y{I provinc. five Gubernatio eß Re- ftribuuntur, vel, Ii deftinanturin Pennt Granatenfis , cujus Metrop. cft rtivittm Sc Chilem , ex Portu Cartagc- % Re de Bogota cum Archiepifcopa- n**& loc k >; ^n\ Itln Liifitui, iw# deine jyik 'fwätc, alle. ' ctws'M® diid^u Interim uf. eck circa oilium »j I ' mt, in guibus cum racrcia Messt, &jt i:;um Eurnen obra/icnf. «WMWII- un fxminasaliquourcü'i actis dcpi»' Dfl' Iß'' veri P™! 1 CtCl 01 ^' -tens/^"' 1 rrt'ßl' mm 10 [ßW v «0 ß ' ; "vioi6tä» ll( ' A'M- 11 ■ A ,ny iVfl /•, cadem die vigefics aliquando trans- quafi prtecedentium quasdam conti- vadandum fuit flumen. Cum inte- nuatio. Sic autem habet : Poft f cX rim laflis ac toto corpore madidis hebdomadas Lima exadbts, reftaura- fub nodtem ad reficiendas vires cor- tasque ex diuturnis viarum incom- poris, nec vidtus , nec leclus, nec uf- modis , vires , denuo trecentaium piam hofpitium aliquod fuppeteret. fere Leucarum Hifpanicarum Nu \S K \ C Nii;, Sllj Vrr». 't\ ^nS !"»W ^'tk, i (te : 10 l'm • «Hit, . !N% t r.., r[ f , 'Willi [Mi •vUlD 2 -as orcuuguerecuperatunt, rim, (juimiti i '® aapos IkAt mw ihn inen- icnta prakf, Im aiumis navigium con- ; m Min hufci \mto :ia fnim \i a tnwWß oit) dnabiis B toi' Diirkto .os Lf x Ii» in 01(011 ÖJ*. *r>> ff/W 1 0»T UfiiU i^ 1 Modernus Religionis Status in Ä?nerica Außrali # /// , re ß a b a t ad mifliones noftras, dicarc. Sunt autcm hxc quotidiana ^nis animisagreffi fumus facerdo- pericula retinendx pix converfatio- ® ag » uo cum uno fratrc noftro , &' nis frxnum & cautela noftra. •"tra quatuor menfes , triftiflimas To- III. Vragmentum defumptum efl in i||J es j j oca inviaacmontanaper- ex littcris , quas idem P. Stanislaw ltU ante salicubi vehementiflimo fb- anno i£?8- ex ipfa Regionc Moxo- r^scftu fere femiufti : alibi a rigo- rum Ave Canifianorum , &eloco Miß c hyemali fere congelati. Vi&usno- ftonis fax dedit ad R. P. Thyrfunt fter omnis a mulis deportatus. Ho- Gonzalez, Soc. Iefu PrxpoAcum Gc- fpitiorum defe&um fupplebant ten- neralem, Sc eft hujufmodi : Anne toria, quandoque nive conte&a, fub 1697. Ad has barbarorum Auldralis quibus gelidx no&es forti patientiä Americ* Sc Regni Veruani Milliones erduratx. Verbo : iter erat ardu- cum Socio meo P. Francifco Porini uir.ac perdifficile, quodque fufficie- favente D eo falvus perveni , novabat ad frangendas vires animosque que mihi ex Superiorum voluntate ctiamrobuftorum. Stamus nuncin obtigit MiiPo fundanda : qux ex limine ad tuque Miflionum noftra- Principis Apoftolorum nomine Be- rum. Sed quo minus ulcerius pro- duttio S. P etri vocatur , quia ejuk grediamur, obAftunt barbari a Parri- dem aufpieiis ac fefto die ad has oras bus Dormnicanis in Ade ac moribus penetravi. Populi curx mex com- nuper exeuki , e quibus multi, aut milli Canißani dicuntur barbari om. nunquamvere converA,aut ( inccr- nes , vagi Sc hinc inde per lylvasdi- tum qua causa ) rurius efFerati occi- fperA, nullis legibus autpoteftateco- derunt omnes fide Chriftianä imbu- erciti. Nulla illis Religio, Ted neque tos, etiam viros ac Sacerdotes Reli- ulla Aiperftitio : licet vero aliquam giofos omnes, uno duntaxat Aiper- N uminis notitiam habere videantur, ftite reli&o. Nunc vero vias omnes D eum tarnen non colunt, Ted neque ac tranfitus occupant, nemine ultro malumdamionem. Colore omnes ad-* citroque commcare audentc. Appa- modum lufco funt , & inter belluas ratur nunc a Prarfedo Provincias belluis fimillimi, & vix nen ipfi cti- hujus ducentorum militum manus , am bellum degunr. Vix enim e vul- quibarbarosparricidas armis fubabfos tu moribus aut voce, hominem con- pro meriro caftigent , nobisque fe- jicias : adeo inter foces Sc hetores curum ad Moxos iter aperiant. Inte - abforpta ftertit ratio, Sc inter Ibrdes rimpertimefeendalemper&:nobiserit terrenas pretiofa fqualet mrrgarita cadem conditio &: vitse exitus cum amma nempe pretiofo Chrifli San- barbarorum hic mos lit frequens Sc gutne redempta, Hi igitur Canißt- jam multoties ufitata perfidia : folent ni ut feri , ita Sc belligeri Amt , vi- namque Chriftiana lacra facilc fufei- cinasque gentes continuis bellis fati- pere; at repente a malo daemone in- gant , eosque captos aut perpetuas %ati, aut ptiftinae libertaris deiide- lervituti maneipanr , aut oeeiforum ho indudbi cadem rurfus infami eiuf- carnes in fuis cpulis appofltas devo- m °di parricidio Sc clade iuorum rant. Sed Sc mortuorum crania po- *que ac Sacerdotum funditus era- culorum Ioco ad potandum ulurpant, P 2 Sunt jj6 Modernus Religionis Status in America Außrali, Sunt autem Canißani potui fupra mo- nam, aut unde haec monftra in pattu dum dediti, unde Sc frcquentcr ebtij am fuam peneträrint. Credehant inmutuas rixas ac csedes prorumpunt, - enim (uti pohea fafli funt ) galeros aliaque omnia , quse referre hone- vehcs Sc equos, quibus infidcbamus flus calamus erubefcir» Arma illis unius duntaxat corporis aut monft f j ehe figuram , qua utique prorfus exotica , &: nunquam hie locorum visa in eam trepidationem ac me- tum conjedi funt, ut quid agerent prorfus nelcirent *, donec per inter- pretes metum ponere jufli intellexc- runt, quse caufa eilet adventus no- hri, videlicet, ut doceremus eosve- ri Dei notitiam , modumque iilius colendi , fed Sc prsemia £terna Dei arcus funt Sc fagittse , Sc hahilia li- gnea quibus non ferream, fed iaxe- am quandam cuipidem prasfigunt , idque genus armorum tarn dextre eti- am ad 100. paifus in hohem evi- brant , ut eum certiflimo vulnere hernant. Vxorum multitudo ad libitum eh , quse totis diebus occu- pantur in parando ex certis terr^ fructibus potu , quo barbari , ut avide , ita profuse &: ad ebrietatem uique cultoribus Sc amantibus promifla, vi- feie mgurgitant. ciflim seterna fupplicia malefaftori- bus Sc rebellibus dehinata. Nec opus fuit longa exhortatione , fed illico gregis in morem nos fequebantur omnes , Sc infuper prominentes multa fociorum millia fefe huc ad nos addudturos, quse nunc in dies Porro numerum Canifianorum inire , nec locorum dihantia , ad quam ditfuhfunt , nec ipfa multitudo permittit, Horum igitur barbarorum fyl- vas , nullis armis fed folo Deo fretus ac paucis Indis hipatus intravi . ccf- expedtamus: jam enim fex numero sitque ultra expeCtationem expedi- fi populi five nationes fuos internun- tio : ita dirigente omnia fvaviter Di- cios ad nos ablegarunt, ad fancien- , v -j- 1. v bus, Sc ad qualvis rabncas adoL- e memoria dicere : nobis, cum aut Iis idoneis, plenceque funt Cor- in lingua Indien hatfttamus, autper- n . jp r if 3 Damulis , Smiis , aliisque peram exprimimus verba, innocenter frrarum ac volucrum generibus. Ip- fibilando fuggerere : Baptifmum adukos magna aviditate expetere, Sc ß quis infirmatur , quacunque ßve diei ßve nodis horäjios de segri fta- tu , atque ut ad baptifmum diipona- tur , follicite commonere. Qupties inftabant Sc urgebant , erechoncm- (JMa.gn<& domus ( fic ipfi vocantEccle- ßam ) Magno Domino , ita Deum ap- toiaaun^ - pellant, cum interimpauperculi nec- jdcnddem ab ortu afpirat eos nonni- dum ipfi domus fuas abiolviflent. 1.1 Te-.-ntieft /ifet rve*.. Rr — '- ' X ferarum ac ^ w fum vero fpatium five aream oppi do formando defgnacam in fua fora & plateas ordinate diftinximus,jam- que xdcm fäcram utcunque capacem jioilramque habitarionem fcre abfol- vimus. Nulla hie locorum toto anno eft hyems , fed calores vehemen- tiifimi atque continui , forentquein- tolerabiles homini, niß ventus , qui hii attemperaret. Tempeßates cre berrimac easque horrend x , Sc culi- cum morfus die noduque nos in- quictant, atque divexant. Interim • * -11 1 _ a _ ' 1 panis aut vini nullus hic ufus autno' titia praterquam in Sacrißcio divi- no: Sed ncc ullus eibus aut alimen- Ebrietas Sc uxorum multitudo inter barbaros ußtata curam habet difficillimam , Sc nihilominus ad u- nicam noftram, eamque magna cau- tela datam inßnuationem, fi tres fa- milias excipiamus , fere fublata funt. Faeminse quoque fila ducere Sc ve- /-1 1 ^ ' . *— — Aiirt uutcic oc verum , quam quod fuppeditant flurni- fbem texere edodte, jamque non pau- na aut iylvx , eorumque Optimum C a: veftitae inccdunt> in quemfinem . v condimentum modicum falis parce admodum. infperfi. Verum omnes hafte miferias noftras caeleftibus fuis folatiis dulces Sc fapidas nobis red- dit benigniftimus Deus , vivimusque in tanta rerum penuria leetiffimi Sc contentiflimi : ex eo namque tempore , quo h anc Mißionem adij , tri- ftem die m non habui: Solus Cathe- cumenorum noftrorum in fufeipien- da Fide Chriftiana fervor , tantaque fliorum in melius mutatio nobis fuf- ^cit adabftergendas quascunqueani- nebulas atque moleilias. Certe JL " magnam Goilipii quantitatem femi- navimus 3 qu« vcftiendototi populo poft aliquot annos fufficiet. Interim more primorum parentum noftrorum , arborum foliis nuditatemfuam honefte obvclant, verbo uterque fe- xus eam in omnibus docilitatem de- monftrat , ut nutu duntaxat eosregi Sc amore ad omnia induci fufticiat. Videmus eos quotidie magna fre- quentia atque modeftia in Ecciefta .rebus divinis aftiftere , magna reve- rentia Poenitentise ac S. Euchariftix Sacramenta obire. Non ita pridem , — r » cum in una Refidentiarum, quas ad- tutino tempore ad doÄrinse Chriftia- miniftramus, hebdomade fanda fa- ^ explicationem , Sc vefperi ad pre- cra peragerem , vidi ultra quingentos ccs tarn alacres turmatim accurrere: Indos die Veneris Sando in fe l'e fla- parvulog inter (e non fine amica ri- gris animadvertere , fed Sc parvuli P 3 non rif Modernut Religionit Statut in America Auflrali % non pauci Sc ipfi cxtentis fupcr palo lunt. Decem ferc anni funt,äqu* in form am Crucis fuis brachiis , &: bus hx circumje&ae nationes'exco* capitc fpinis coronato oculisq; in ter- Ii caeperunt a Miffonartis , & ram demiflis ante Chrifti Cruci aßi- tempore ultra 40. millü barbaroru-n xi fimulacrum ultra horam confißc- adultorum per baptifmi Lavacrum re , pioque fenfu fuo Redemptori Chrifto acceßcrunt. Pergitq Ue j n condolere. Atque heec dum egofub- dies vaftiiFima ha?c MoxoR U MR e oi 0 indc mecuih revolvo , infelices inci- a fua barbarie excoli, Sc i n uberem pio reputare non paucos Europa ha- Eccleßx Chriftianse agrum transfor- "bitatores , quibus etfi datum cft in- mari. Ha&cnus litcerarum audor ter humana atque divina media na- de moderno Sc noviflimo h u j us fei & educari , nihilominus tarnen gionis ftatu : quibus nunc ctiam de funt adeo ad cadeßia hebetes ac flu- inicio converfionisihuiusRegni Peru. pidi j ad omne bonum adeo tepidi viani aliquid fubjiciamus. ac pigri, Sc ad evitanda aeterna fup- Francisco Piz,arrus , de cujus con- plicia adeo negligcntes Sc ineurii. ditione plura retulimus Parte II. elf. Nunquid enim aliquando aliud iftis fe IV.) poßquam devi&o Rege Pe. objiciet Chriftus , quam quod jamo- ruvii Regnum carolo V, Imperatori lim perditis exprobravit Hxbrxis armis fubjecerat, ex America in Hi. Matth. 11. Sjiiafiin Tyro & Sidone fpaniam reverfus cd, ubi Gubemto. (dicamus nosinter barbaros Moxos) ris titulum ab eodem Imperatorepe- fatta ejfent virtutes , qttx fattafunt tijt Sc impetravic. Tum vero ex HU in vobis, jam olim in einere & cilicio fpania in Americam rediturus vis co- peenitentiam egijfent . Fides Sc Pie- mitem fecum aflumpfit P. Vimentu tas Chrißiana olim ex Iudxa migra- um Valverde ex ordine S. Dominici vit in Europam : hodie e multis Eu- virum dodtum atque zelofum una ropx Provinciis videtur commigraße cum Joanne Sofa Sacerdote feculari. in Americam . Hic igitur Vincent ins ( quem poftea Admirandum prorfus eß, ho- ex eodem ordine Religio!! plures fc« mines ipfis beftiis per omnia fimilli- cuti funt) poftquam in PeruvmU' mos tarn cito (nempeab unodunta- nit , mox totoconatuRegis Ata/jud- xat anno ) adeo humanos imb Sc pA etiamnum in vineuliseoilituueon- Chrißianos potuifle afllimere mores, verfionem aggrefluseß , quam ta* Sc Chrißiano more vivere. Prius men Rex conßanter etiam cum fto- enim feri , barbari Sc inhumanipra:- macho rejeeifle traditur ufque ad ex- teribant invicem , nunc fadti ßbiob- tremum vitae diem , quo nihilomi- vii fefe comiter falutant, Sc amicitix nus adhuc facro Baptifmo lußratus ac benevolenti# confuetae figna ex- ex hac vita pie deceflifle creditur. hibent. Nunc advenas Sc peregri. Deinceps Vincentius primus ipfe cum nos ad fua hofpitia invitant , comi- Socijs per totum Peruvium Religio* ter excipiunt , Sc pro fua tenuitate nem Chrißianam propagare cxpic > Überall ter tradlant: comprimis vero primus poßea in crearus^/'* fuos moderatores Sc Spirituales nia- JcopusCuzcenfs, quam Ecclcfiampolt' gißros omni officiorum genere co- quam diu verbo Sc exemplo faneti - Modernus 1 Religio nis StA fitnc adminiftravit , tandein a bar- baris fubditis optimus paftor in odi- u in Chriftiana: Fidei occifus eft. Religiofos S.Dominicianno i f 3 £ jn ptruviunt fecuti funt Religiofi S. Francifci, eorumquc primus fuit(uc ipfemec apertis verbis in Relgium tranfcripfic) P. Joannes de Rycke vir Apoilolicus Sc inftgnis Archite&us, utpote qui Sc primum ordinis fuicx- nobium cum templo Lima exftruxit, meruitque nomen Apofloli Peruviani. Uli ex eodem ordinc anno 1789. in mutiere Apoftolico fucceftit S. Tran- ctfcus Solanus ob fuam virtutem Sc fanftimoniam orbi toti notiftimus , hic primo in plurcs Peruvii Pro vin- cias, deinde etiam in Tucumanniam nfque Evangelium Chrifti deporra- vit & multa barbarorum millia ad Chriftum convertit , tandem LimA tmo 1620. fanctillime conquievit, &a Romano Pontifice anno i6y$- czlitum catalogo infertus eft. Poft Religiofos S. Francifci Anno IJJ2. Peruvtum intrarunt S* Augu- ftim Eremit#, quorum primus fuit Mijftomrius zeloliffimus P. loannes Riminz, , cui nullum iter adeo lon- gum aut difEcilc , quod non percur- rit impiger, nulli montes tarn ardui & cxcclfi, quos non confcendit, Sc reptando /uperavit, ut animas Chri- ftoconquireret. Ejus proinde fan- wiffimis conatibus non raro etiam coelum favit, tunc quidem maximc, quando ipfe folo Crucis figno crucn- Jas Tigrides , qu# multas jam bar- ar orum familias devoraverant, fu- £ a vit primo ex ftatione confueta , tum vero etiam lapidibus ex arbori- us > in quas confugerant, dejedtas °ccidit. Laboravit vir hic Apoftoli- cus a gco Peruviana annis 57. Sc tus in America, Auflrati\ 11 $ multa animarum millia in horreum Ecclefta: Chriftiana: intulit. IUum anno IfjS- fecuti funt ex eodem or^ dine fuo alii undeeim Mijßonarii , e quibus P. loannes de Privero ipfum Regem Peruvii ad Chriftiana facra perduxit. At Vilcabamb hS;c, Itiitorf ijrnnit iu n*KWis K ß M"l 5#fc< Modernus Religionls Status in America Außrali\ 221 flionibus opprefiit 5 & iJIos 5 qui fol- Chriftianitas in multa miliin. exere* Ycndo non erant , in fuis aurifodi- vic. D is ad Jabores fubterraneos fiimmo rigorc coegit um Ac hunc rigorem fu- luic infelix comes , quando ipfe PARAQVARIA. quoque a barbaris etferatis compre- henfus infulo per os auro liquatopo- tacus femi-devoratus interiit. ^irauctini barbari , qui eifinon- um1 incolunt fenfim ho die minores evadunt , poftquam magna eorum V/Aftiflima Regio magno flumini Par aqua Rio ( v. Paraguay ) cir- cumjedta , a quo 6c nomen traxit. In fex partes five Provincias dividitur tota Regio, quarum pars ad fidem Chriftianam traniijt Provinci a I ma - eaque magis Bo - realis oc magno Flu mini ad Occafum trtnsmontonu habirant , Pul- adfita. Chaco appeUatur plena fylvis ac montibus. In ea aliqui ponuntur- bem Conceptionis , quam etiam Me- tropolim vocat de La Croix , P. del Techo in fua Paraquaria teftatur , ter a P. Orofeo aliisque Mi/Jionarii* Socie- taris tentatam fuille Caquenfium con- verlionem , Ted femperirrito conatu. II Ja. prov. itidem ad Boream magis remota magno Flumini Paraguay ad Ortü adjacet, diciturq; GuayraniA j Üi qumtcOecV.delTechoHi/pam^ofiiirc duo Fortalitia live oppida munita , nem- pe Xeres 6c Vtllarica , cui pofteriori Samjon l'uperaddit oppidum£ ?anl6c Ciudad Real , quae tarnen a barbaris olim deftrwSta, an hodie reftaurata fint, incertum eft. lllud vero certif- fimum , quod Samfone 6c P. del Techo tedibus anno 1626. a Mißionari'ts Soc. Iesu capti lint varij Paraqua- ridi populi vagabundi in certas Com- munitates 6c oppida congregari ( Re- duttiones ipfi vocant) quibus fere Fe- nec tarnen impeträffet, rabiem fuam flor aut SauBorum nomina tribue- in Religiofos Mißiomrm effudit , bant, quorum memona caep« Ke- julsltque eorum capita clavä ferro duCttcm* die celebratur ab tcclei.a. atmatä contundi , L peftora laneeis Ejusmodi oppida five ReduPhones m transverberari. Atque fic etiam gen- Guayrania ponuntur Loreto five tis hujus converfioni initium ab ef- ReduSito S. lgnttu, fufo innocentum fanguine darum eft; veni , Imirmttmu Domtmc« , S. lo- unde poftea inter batbaros^4»fA»« fäki, Septem Archtngtlorum &c. In Pm IU, 1 lu - ac qui ches difti 5 ad quos difficilis patet ac- celTus, etiamnum Hifpanü infenli atque rcbelles in fua barbarieacluper- ftitionc perfiftunt. Iam Anno 1611. duo e Societa- te Mijponarii , nempe P. Martinus de Aranda 6c P. Horatius de yecchi cum fratre Didaco de Montalvan ad barba- ros hos Araucanos in Regionem Chi- Ii mihi l'unt , quos inter cum eo tempore gralFaretur lues quaedam pe- Hifera ac tanti faetoris, ut propterea Iiberi iuos parentes 6c conjuges mu- tiuim refngerent conlortium , viri Religioli curando corporum mileri- as, limul innumeris peftem anima- rum Scbarbaras luperftitiones fuftu- Jerunt: l'ed, cum duac concubinae cu- jusdam barbari Caziquii Anganamo- Mi Chn/hanam fidem amplexae ad Hifiam transfugiflent , eapropter barbarus in furorem a<5lus , cum 11- tramque faeminam iterato repetiillet, 122 Modernus Reiigionis Stai quibus Rednciionibus cenfebantur duo, tria Sc pluramillia indigenarum,qui a Mijßonariis primo inftruebantur in rebus Fidei Chriftianas, ac bonis mo« ribus : fubinde verb etiam in artibus mechanicis Sc liberalibus, videlicetjin Muftca , Architektur a^texendis pannis Sc concinandis veftibus , aliisque ad vitam humanam ncceflariis. III. Pars five Provincia effc Tu- cumannja ) queeä Perwvio intermon- tes Sc Provinciam Paraquariam ufque ad Mare Magellanicum ad 300. fere Leucas Hifpanicas porrigitur : Latitu- do varia eft , ducencas tarnen Leucas, ubi maxima eft, non adeequat. Inter nationes, quas Regio varias alic ,po- tiilima eft Tucumannorum , a quibus etiam nomen Regio aeeepit. Hifpani poft occupatum Peruvium , paulo poft etiam Tucumanniam vicinam fui juris fecerunt , eademque occa- fione duo Religiofi Ord. B. Virginis de Merccde primi barbaris Tucuman- nis Ghrifti Evangelium annuneiärunt. Deinceps vero polt exftrudbam ur- bem S. facobi delEflero , Rex Hifpa- niarum primum illi Epifcopum defi gnavit Francifcum de ViStoria ex or- dine S. Dominici virum dobtum ac ze- lcfum pro domo Dei , quia tarnen cumpaucis aliquot Sacerdotibus^uos fecum ex Hifpania eo deduxerat, ne- que Hifpanis in officio continendis , neque tot indigenis ad Fidem Chri- ftianam convertendis fufficiebat: id- circo auxiliares copias a P. Jofepbo Anchieta , Soc. Iefu , qui tunc in Bra- filia Mijßonariis präeerat, Sc duos ab eodem Sacerdotes P. Francifcum An- 'gulum Sc Alphonfüm Barz,enam cum uno Laico obtinuit , qui , ubi unam alteramve barbarorum linguam di- dicerunt, illico Htfpanos quidem fer- us in Atnerica Auftrag ventiffimis fuis concionib 9 ad melior" frugem reduxerunt, indigenaru autem muka millia Rcligioni Chriftiansc ag^regarunt. Quibus fubindc ft re - nue occupatis in hanc vineam fub. intravit Sc focius laborum acceflit S Erancifcua Solan us ex ordine S, Fr an'' eifei Seraph . qui ingenti fuo zelo & muitis magnisque prodigiis nume- rum Chriftianorum muitis millcnis capitibus adauxit : ut adeo in totam paffim Tucumanniam Religio Ca- tholica implantata hodieque perfe- veret , Sc non tantum in urbe S. h>. cobi ( quee hodie etiam Varco appella- tur) totius Provineise Metropoli, Ted etiam aliis in urbibus ac oppidis per Religiofos ordines S. Mar. de Mtrct. de, S. Dominici , S. Francifci Sc Soc. Iesu confervetur &identidemauirea- tur. Sunt autem Colonice & urbes TucumannI/E ab Hifpanis a'dificatx praeter Metropolim : Vrbs S. Michaelis \ Cordnba ; Eßeco , five S. Maria de T alavera ; Las Iuntas , olim Madr't- tum ; Xuxui , nunc Vrbs S. Salvato* ris\ Salta> olim Villa deLerma-,Caßrum S. Ioann. de Lui See. OperarhsSoc. fubinde in Guayraniam aliasque vicinas Provincias accellerunt etiam Mijßonarti aliorum ordinum , fed Sc Sacerdotum S&culariwn , qui in huius- modi Reduffionibus parochi munus alieubi obibant. Vnde £pes non mo- dica erat GuayRANize Sc deinceps totiijs ParaqnarU paulo pöft adChri- ftianam Religioncm convertendx. Satis animadvertit humani generis hoftis j hanc prxdam hbi cripi' ca * propter omnem movit lapidem,,ut» quod per fe non poterat , aliena perverforum opera negotium. 2■ & bene cseptum, promotumque J ur baret. factum porro ita k habet- Modernus Religionis StA LufitanU , ut Braülix , quam fibi fiibjecerant, limiies contra ho- ilium infültus fortius obarmarent, r /Iphonfrw Sofam Bra i\lix tunc pr £torem circa Tropicum Capricorni duo oppida munitaconftrui curärunt haud procul ab invicem remota, ut hacratione unum alteri contra ag- greil 'ores facile fubfidio efle poffet. In continenti quidem conflruxit So- oppidtim S. Vincentii , ad modi- cum quendam Maris finum j alte- rum vero in una duarum Infularum dido Sinui obje&arum, quod appcl- la vir Cnftrum Omnium San Ctorum . Ex his duabus ilarionibus poftea in partes mediterraneas dudle funt aliquot Colonia , quarum una didla eil Ptra- tinin^i Sc alio nomine Oppidum S. Pauli , locus rebus omnibus non tan- tum ad neceilitatem, Ted etiam ad vo- luptatemulque abundantiilimus. Ac- ceilit, quod ipfe loci iitus ac conditio ttitum malefa&oribus pradlabat alyluni , quia non niii difhcilem cui- cunque nggreffori pra^bebat acceffum. Huc igitur ciica annum 1630. con- fluxerant variae hominum lortes etiam Lufitani compnmis rei aut male fibi eonlcii, quorum plerique , cum dc- feerent Europea fauninae , jungeban- tur barbaris Sc indigenis mulieribus * unde fuccelTu temporis filij ac nepo- tes ex hujufmodi coniugiis proereati defecerunt in partem fequiorem , Sc imitantes genium terras Sc materni Sanguinis Vitium,feniim femibarbari effedi funt , quos poflea Lufitani ut- pote diieolos Sc a gentilitiaLuiitano- rum virtute degeneres Mamalucos 2 ppellarunt. Hi igitur Mamaluci (ut di&um eil) oinibarbari vicinam Tupicorum na - Tonern fibi affoeiärunt, aut morum us in America Auftrati. sjj fimilitudine indudli , aut (quod ve- rius apparet) ut numero manüquc fortiores liberius peccarent:häc enim focietate Sc armatorum numero con- hrmati paulo pofl: aggreffi funt Tupi- naqnios populos vicina littora inco- lentes, eorumque multa millia in fer- vitutem abdudla pro maneipiis di- vendiderunt, repugnantes autem vel tergiverfantes barbarorum more male mul&arunt aut penitus interfece- runt. Parem cum multis Neophyt'ts Chrißianis fortem experti funt etiam Mifsionarij e Societate non pauci. Porro fublatis hoe modo Tupinaquiis Mamaluci ad alios etiam remotiorcs populos transgrelfi fiint , eorumque terras Sc oppida depopulati , habi- tatorum multa millia pecorum more in fervitutem abduxerunt. Vt autem Mamaluci crudelem hanc fuam bar- bariem honefto aliquo titulo Chri- ftianis exeufarent, fe eas gentes ad Clin Iii Legem aeeeptandam hac ra- tione compellere di&itabant: Verum ipfo fafto malitiam fuam tunc prodi . dere infames fimulatores , quando non tantum barbaros Sc needum fi- de Chriflianä imbutos, fed ipfos tan- dem Chrillianos fimili clade afFecc- runt: e Brafilia nämque Sc Tirati- ninga deineeps pari furore in Para- quariam irrumpentes primo Provin- ciam Guayraniam invalerunt, exfpo- liatisque Chriflianorum oppidis,in- digenarum multa millia captiva abduxerunt : c Gnayrania transgrelfi funt in Paranam , Sc inde in Vruguayant , paucasque ex innumeris Chriftiano- rum redublionibus inta&as relique- runt j adeo quidem , ut fola fama, rumorque d zMamalucü paflim impule- rit Chriflianos indigenas itationesfii- as deferere, Sc alio transmigrare. Q 2 Ea / 24 Modernus Religioms Status in America Außrali. Ea res in aulam Philippi Regis minus illis, quorum magnus adhu Catholici delaca Sc improbata eil , numerus eft, qui notitia veri Nun/ iteratis legibus Sc interdidis jam o- nis deftituri ut oves errarites paff " lim a Carolo V. latis, ac prohibenti- in fylvisac montanis difcurrunt p 0 - bus , eriam barbaros America indi- ro, ut clarius hadenus di£ta per/ genas a quoquam in fervitutem ab- pias , infpice nunc Mappam Geo duci : Sed his omnibus contemptis graphicam America Außralis Fol ac Mamaluci conflato majore quam alias licteris A. Z. A. fignatam. e foederatorum Brafilorum copiis e- IV. Pars live ProvincU eft p A ; xercitu , regiis BrafilU Sc Für aqua - raquaria proprie dida v. Paramv rtit Praxedis formidabiles effedi Ii- Sc Hiipanis La Pinta ad utrasque ma- bere graftabantur in omnem late re- gni Huminis (quod Hilpani vocanc gionemeoufque,donecindigenseChri^ Rio della Pinta ) ripas pofita, cujus ftiani omni ope humana deftituti, &. totiusRegionis Paraquari^ Me» ipsaque neceflitatc ad fui defenßo- tropolis eft urbecula Boni Aeris (Hi- nem adadi armamanusq; junxerunt, {pan. Buenos Ayres) Sedes Guberna- coeloquc aftiftente femel iterumque toris Sc Epifcopi cum fuo Clero & memorabili cladc tandem Mamaluco - tribus Canonicis. Sunt hie etiamdo- tum inlbientiam fregerunt. Interim micilia Religioforum B. Virginis^ e plurimis Redutfiombus Sc Chriftia- Mercede^S. Vominici &Soc. I esu , quo- norum oppidis ig. enumerat P. del rum Mijßonatii hinc per totam Re- Tecbo a Mamalucis partim depopula- gionem difpenfantur. Horum mm ta , partim etiam flammis exufta,ha* 1691. huc 40. ex Europa func appulii bitarorum autem multa millia autin~ omnes e Soc. Iesu j Sc per totam Pa- terfeda aut in fervitutem abduda : raquariam diftributi. Rcliquz ur- ex qua clade tandem res Chriftiana bes hujus Provincia: func: U Seitte mirum in modum afflida , ipfä vero Corrientes , Vrbs S. Fidel, Affumptio- Paraquaria multis in locis propemo- nis, S. Spiritus , live Ferra di Gtbott dum deferta remanfit, Qiias omnia See. P. del Techo in fua Paraquaria , quam V. Pars fivc Provincix vocatur multis annis ipfe exeoluit , per ali- Parana , quia circa Flumen ejus- quot Libros fuse deferibit , tantam- dem nominis fita eft. Ineatefte&w* que jaduram haud immerito deplo- föne reperiuntur Reduftiones five op- rat. Interim hac tempeftate noftra, pida Chriftianornm S. Ignxtii> Ntti» fi non omnia , certe complura de- vitatis B. Virginis, S. Sacrxmenti, In- nuo inftaurata funt oppida , Sc Chri- carnationis Dominica , B. Virginis de ftiani profugi ad Iftas ftationes revo- Iguaz>u ad Flumen ejuldem nominis. cati; ut, licet quotannis fere ex Eu- VI. Provincix eft VruguAYA ad ropa in hanc meifern Americanam Flumen ejufdem nominis pofita, & fubmittantur non tantum e Societa- ad Marc Paraqmrium ufque extenfa. te Iesu , led aliis etiam Religiofis In ea ponuntur Reduttiones five op- Ordinibus operarij non pauci , tot pida fequentia: Conceptionis B. Virgi* tarnen indigenis Chriftianis in fide nis, S. Nicolai, S. Xaverii, Purifiatit- confervandis non lufticiant , longe nis. Vißtatioms. S. Crucis , S. Ihom&ß* ö J Rji- Modernus Religionts Status in America Außrali. Uf toftph'h s - ^OAchimi, «?. Anna y Iesu Mo. - ftruere , Religio!! aucem fidci Chri- rhy chrißophori, S. Borgt a, SS. Apo- Iiiana? femina Ipargerc creperunt: led (tolorum J ßve SS. Tri um Regum , utrique miferiis &: barbarorum inful- quam poftremam Anno 1691* admi- tibus multorum annorum fpatio finc nillravit P • Antonius Sepp c ,Soc. I e- magno opere pretio tandem confum- su Provincia: Supcrioris Germania, pti funt. Poll annos 48. Res Brasi- u i V ruguayje Sc Stationis iux ali- lias jam fere collapfas denuo inftau- ^ ^ fionartos (quorum c P candem eripuere Interim ms AMus vir Apoftolicus & ma_ ^ ^ ^ > ^ ^ ^ gnä virtute wnfoiams ; lds ver . xat anno Aittw poffederant , ejcdi maritimo aggrellu p nnerat os ad non dcferuere ; led identi- beribus atquc conv '^ c dcmer f lt . s . dem novä ex Europa fubmifsä clafle unum omnes in N- a vk> ml lkümque copns expugnabant rdi- "Iberef» hanc elade j ( ira qu as urbes & oppida muni. eamque fortem non tarn ocataum qu J ^ quam B rasilias do uit > " P ' ami _ : ei qi s Lufitmorum fortaliciis , nova una vice tot infignes op raun i mC nta ftruxerunt ,imdefre- quenter egreffi naves Lifitanas ex Europa adventantes infeftabant ,nunc vidores ipfi , nunc etiam a Lufitanis devidi ac profligati. Annis omnino tredecim inimi- ca hxc viciflitudo tenuit ulque ad annum 1657. quo ex HolUndu in fit» At vix aliud gravius afflixit rem Catfiolicam in Brasilia necdum fa- tis firmam atque fundatam , quam repentina Bat worum irruptio : hi nämque felici rerum in Oriente gefta-. rum fucceffu animati etiam in Occi-> dentem fua vota Sc velaconverterunt, procul dubio famä ipfius Brasilia brafiliam miffus eft Mauritius Conus paffim eo tempore celebratae provo- Nafibvim, ut rerum Hollandicarum eati , cui accedebat amara& necdum fucceffum fua virtute & peritia rei fatis digefta bilis, quam bellum adeo diuturnum in Belgio cum Hifpanis (penes quos tunc erat LufitaniSc Brafili prafertim po quam a ia uo Ipanos illius occupandi(ollicitudote- Ereca Magellanico vicina, nempe nuit. At poftquam anno 1^78- Fr*»- Maire &: Brovvers a uis ^ vent0 eifeus Dracus navarchus Anglicanus ^ ÜS ^ 1C a pp e ^ ata > dete a v unt ' f |. per illud felici curfu in Mare Pact- longe facilius ac tutius in ficum transgrefllis oram Maritimam entem hodie navigatur. n pice Chilis ac Pemvii repente invafir, de- A. A« fpoliavkque alportato fecum ingenti ^w^™ECCLESUSTICO-CATHOLICI Maius in America Außrali , in Compendio propofitus. T)Ertotam hodie Amerieam Auftra- lica adminiltratur per 9 uatuor y J, lern Eccleiia Chriftiano-Catho- quintum fuperaddunt) Arcbiep c0 !^ "%l ^pcti , 4 SSS n I, , 1 * 111 SS ss* n M I5*s •üttuäi lifo ®sm. Indium iti m\. entern progreffus etil %fÄ coniit, inpcns rem omuium m/imhriiiilqiit COO:üuipk, & 3 von cluöt. Poftk jqqpifttii Mijei- nccmM^dil» iubitatorcsii® il "du icrnm poi^™ „10 " nwKife«* (aeife Üc0f'^' f ,o(#- q# 011 w U)»% mannt#. Modernus Religionis Status in America Außrali. fthSrcorif SUFFRACA " E Ep r ifc °K SUFFRA GANEJ. " Vrb .s A ssumptionxs i t nArchiepifcopatus S. fidei de E !"f a 'P^ Vrbis B onx amis BOGOTA Regn. Gran, £ PH>" Vrbis S. J acob, Tuch. TERRA, FIRMLE. Eftfcopi sliffraganei ^ Epifcopus Vrbis P cpaian. Epifcop. Vrbis Cartagenas. Epifcop. Vrbis S. M artha Epifcop 129 3- Vrbis Venetiarum v. Venezvela, flve Coro. II, Archiepifcopatus LIMENSIS PERU VII. Eftfcopi SUFFRAGANEI Epifcopus Vrbis Quito. Epifcopus Vrbis Cuzco. Epifcopus Vrbis Qi^emanga. Epifcop us Vrbis Arequippa. Epifcopus Vrbis Truxillo. iv. Archiepifcopatus s. jacobi CHILI. Epifcopi SUFFRAGANEI. 2. Epifcopus Vrbis Concep T ionis. Epifcopus Vrbis Imperialis. v. Archiepfc.S . salvatoris BRASILIA. Epifcopi SUFFRAGANEI. 2. Epifcopus Vrbis Olindj E de Pernam- bueo. Epifcopus V rbis S. Ludovici Mara- gnan. In Infula S. Ann*. Huic Clero Americano accedunt magno numero Ordines Religiosi: S. Benedicti, S. Dominici 0 S. Francifci y S.Mari# de Mercede y Eremitarum S. Augußini y CArmelitarum , Soc. lesu, iii, Archiepifc. De la pl ata Eratrum de Mifericordni See. Sed Sc P A R A QJJ A RI JE. Ordines dMcpxozReligiofarnmVirgmum. §. III. SUPERSTITIONES ac SECT^E in Amen« oAußrali ufitat £ # \7Ix aut parüm differunt hac in re ' * habitatores utnufque Americx Boreatis & Außralis. In Peruvio qui- dem iiodieque reperiri quo sdam ido» loUtras , Sc qui (olem adorant, i'cri- bunt e Regione Moxorum Mijßonarii Soc. Iesu. Sunt ibidem , qui etiam certum genus pifeium pro Deo co- Lnt, Sc idcirco captos non comc- duQt, Ted liberos dimittunt. In Pa- fnqtuiria indigenae aliquanto fimpli- Pars JIR ciores funt, Sc qui verum De um - igno* rantj alium, non colunt led beilia- rum more vivunt. Braß Ii olim Anthropophagie hodie frequentiori Ghri- ftianorum comercio humaniores in dies evadunt : At qui mediterranen habitant , beftiarum more in fylvis ac montibus iine omni cultu divino vagabundi difeurrunt. Olim cum in Braßlia dominium-» affeUabant Bit- teivi j Hebr&i eo magno numero con- R • flu- /je* Superßitiones ac SeB& in AmericaAußrali. fluxerunt , Set efte Dapero , ad ex- eise utriufque Jimeric* notitia veri pellendos inde Lufitanos fuam ope- Numinis , Sc Tide Chrißiana fint de- ram & confilia contulerunt. Flu- ftitutse , fine qua tot animre ä Chri- men Amazonum , qui obiter infpe- fto redemptse a coelo funt exclufe xerunt, multas deprehenderunt gen- Sc xternis fupplieiis obnoxise , q Ua ! tis illi-:s fuperftitiones , at de Deo rum falus Sc felicitas magnam par« aut Divinis vix aiiquod nomen aut tem pendet a voluntate & arbitrio veftigium. Quid Terra Magellaniea magno rum Princ ipum, quo enim ni- habiuatores ( quos Hifpani Patagones mis reftri&us privati hominis zelus& ScSemigigantes appellarunt ) credant voluntas propter mille obftacula non aut colant , hadtenus nemo manife- poteftpertingere, poteft alieujusma- ftavit, cum nemo gentis illius mores gni Principis virtus Sc potentia cti. aut adHones penirus infpexerit : ve- am vi Sc armis perumpere ac pe- rofimile tarnen eft , eos aut idolola- netrare. Quis enim nefeit lonus Re. trars aut Atheos efle,cum nemo Chri- gibu4 ejje manus , Sc quod ipfi volunr, ftianorum aliquam Dei notitiam ad etiamper aliospoflbperlicere ? Quod cos hadtenus detulerit. Denique utraque America poft tot fsecula tan- in Guiana Sc Caribana , qux funtRe- dem fidei Chriftianxlucem afpexerit, giones Sc Provinciee nobiliffimx ac quod tot animse exteroquin aternum ditifiimx , ftationcs fuas fixerunt periturx ex America ad ccelum evo- Galli, Angli Sc Hollandi : unde pro- lärint , Sc deineeps illuc tranfiturse num eft conjicere , duos pofteriores fint, debetur magnis Hifpania Sc Lu- varias etiam fedtas in Amcricam fe- fitania Regibus , qui per Reiigiofos cum trahere , quas paffim in Anglia Mifsionarios viam ad ccelum patefc- Sc Hollandia ipli tolerant ac fovent: cerunt tot barbaris de fua falute pe» An vero ejufmodi fedtx a fuis fauto- riclitantibus , quorum fuperfunt ad- ribus etiam barbaris Guiana indige- huc innumeri in America fylvis ac nis communicentur Sc implantentur, montibus , qui verfantur in eodem equidem certo non pofliim affirma- diferimine , xternum perituri, nifi re. Illud experientia quotidiana do- fit, qui manum porrigat, Sc percun- cet : triticum non nifi in agris pro- tibus opem ferat. Vt aütem certo be excultis ; at zizania ubique in confiet , quibus in terris ac locis 4- terris etiam incultis ac barbaris fua merica hxc ncceflitas potiflimüm ur- fponte crcfcerc Sc cito proficere. geat, fequenti hoc catalogo Provin- r r\r> r\j t a n tttat cias blas enumero , quibus hodieque COROLLARIUM. Fidei Chriftianx lunien deficit, & EX hueufque didis fatis confta.t, indigenz peticlitantur quxnam Regiones ac Provin- asterna fua falute. , REGIONES & PROVINCLE etiamnum Luce Chrißiana Fidei deftitutx. In AMERICA BOREALI. I. "|3 Egiones Polo Arctico raa- funt .• Grcenlandia Americani > feu p 3rs 1\ gis vicinx , eujusmodi fere ejufdem Occidcntalis. Nova Britwß'^ Modernus Religionis Status in Suropa^ tfov* "Danitt , Nort • & Sudvvallia cum aliquot Infulis, inquibus Omnibus reperiuntur adhuc gentes bar- barx , etfi non adeo frequentes. II C anada proprie dida Fecundum meditterranea ut plurimum inco- (rnica, ä barbaris tarnen liabirata. adhuc Funt barbari &r needum Chriftiani. In AMERICA AUSTRALI. I. f I ""Erra Firma partes mediter- 1 raneae circa Fontes Flum. Orenoque , &confinia Flum. Ama* zonum needum fatis cognitse. III? Partes Nova FkANCia Canad# ]R Guiana & Carirana interiora magis ad Boream vicinx. needum deteda. IV, T erra Nova mediterranea cum HR Jngens Regio Fluminis Amazonum aliquot Infulis minoribus vicinis. v ix obiter inFpeda needum fide y. F lorida potifTimam adhuc par- Chriftiana imbuta. IV. M ontana Per uvii & Chilis needum Fatis Chriftianis nota , aut ab ijs exculta. V. P araquaria partes circaFontes Raraqudrii Flum . &; Lacum Xara- tum etiamnum barbaris nationibus 0 refertx. VIII. Regio Luysiana a variis natio- yj # Brasilia interiora montana & nibus habitata , qux omnes fide fylveftria etiamnum a barbaris ha- Chriftianä Funt deftitutx. bitata nec Fatis cognita. ix.p £NTiLiMNis,fiveProvinciae quin- yn. EiTerramMagellanicam nul- que magnis Lacubas circumjedx, j a adhuc Chriflianx Fidei lux in- quarum indigenae potiorem partem troduda. PROPOSITIO V. modernus RELIGIONIS i n EUROPA tem in tenebris Fepulta. yi, Novi M exici Partes montanse ac fylveftres needum fatis dete- ftae. VII. InFulx C alifornia five C arolina pars potior needum Fatis cognita. IN Afia D ei Filius naFci voluit, ut, ■* ubi primus homo per peccatum totum humanuni genus aeterno dam- nationi Fubjecit, ipFe fadus homo Redemptionis myfterium perageret,& pro delictis omnium mortalium unus lpfe xterno Patri Fatisfaceret. Igitur in Afia Chriflus natus, educatus, Sc per triginta tres annos verbo Sc exem- plo viam Falutis doeuit. In Europam in Africam aut Americam tunc nun- quam venitj Fed redemptione pera- #a ex Afia in ccelum , unde venerat, Poll reFurredionemrcdiit, relidäde- ineeps Apoftolis Ecclefix Chriftianx FormandcX, & Evangelii per univer- Fum mundum divuigandi curä 3c po- teftate. Porro Fadä inter Apoflolos di- flributione totius orbis , ludaa ceF- fit S. I ac bo Mir/ori , cxreri verbinde digrelfi ad deftinatum quilquefi- bi locum, & ad orbis partem erudien- dam emigrarunt hoc fere ordine. In Africam &. vicinam jEgjptum juxta quosdam ctiam in Perfidem & Mefopotamiam tranFivit S.Simon. In JEthiopiam SS. Matthäus &; M atthias « Dubium tarnen clt , K 2 an I $2 Mo dermis Religio, liaec Mthiopia fit Africana , an vero illa,quse eft: pars Afi*, Babyloniamm- ter Sc Arabiam poftta , quam tefte Cornelio a Layide in Gcneßn > hoc nomine olim Hebrati compellare foliti func juxca illnd Libr. II. Paralipom. Sufcitavit ergo Dominus contra Ioram Spiritum Philtßinorum Sc Arabum,qui confines funt JEtbiopibus. In Aß am minorem ( hodie par- tem occidentalem ) Nato Ii* commi- gravit cum DEiPARAVirgine S. Ioan- kes Evangelista. In \_Arabiam 6c idum&am S. Iu- das Thaddäus. In Armeniam , Albaniam, Sc eifertorera Indiana , imo juxta quosdam ctiam in Americam profe&us eft S. Bartholomaus. In Parthiam, Indiam Orientalem , Sc verofimiliter ctiam Occidentalem five utramque Americam venir S. Thomas. In Scythiam Achaiam Sc Epirum SS. Andreas Sc Philippus. In Hifpaniam S. Iacobus Maior fil ius Zebedrei juxta traditionem Hi- fpanorum , quam moderni dilputant Critici , eo quod Hiipanis deficiant relationespaulo antiquiores , quod tarnen argumentum haudadeo firmum eft : Qiiia ab antiquis propter con- tinuas perfecutiones , quibus exagi- tabantur Chriftiani, plurima feripto confignata non funt, vel, qux feri- pta funt, a barbaris Hunnis ,Gothls ac Vandalis una cum urbibus atque Ec- cleiijs paflim per totam Europam de- nuo flammis abfumpta funt. Reman- fit nihilominus femper aliqua gefto- r-urn memoria in filiis zenepotibus eo- rum, qui tot cladibus ac vaftationi- bus coniumpti interierunt. Ex ho- rum igitur filiis ac nepotibus potuit ils Status in Europa. pofteritas femper magis ac magis eru- dita confeciile relationes aliquanto recentioies , qux deineeps cautiusaf. fervatx ad hxc noftra tempora per- feverant. Qiiodfi dicas, hoc ipflinx eli'e dubium atque incertum, an ita res fe habeant: Relpondeo, rem ita fe habere, uti recentiores reJaciones aflerunt, prudentcr prsefummi pofle ex co j quod nemo lacile rem tanti momenti loleat ex fe confingere 3 auc hne rationabili fundamento ( cujus- modi folet efte traditio ) pofteritati confignare. Quodfi vero ctiam Rtc opinandi ratio exploditur. nulJatan- dem fat firma ftabit Ecclefix traditio , qux eft novacorum pridem ex- plofa argutatio. In Italiam Sc Remam venerc S. Petrus Sc S. Paulus. Prior qui- dem, poftquam erexit, & annis aliquot Antiochenam adminiftravit Ec- clefiam. Pofterior autem > poftquam Evangelium per Aßam minorem, Sy riam Sc Graciam circumtulit , priüs etiam Hifpaniam invifit, quam Rom* pro hde oeeubuit ; uti teftantur S, E- piphanim , S. Hieronymus in Cap, 4. Arnos. Sc Chryfoßomus. HomiL 13- in Cap. IV. Epifi. 1. ad Corinth. Europxosigizm primi legem Chri- fti docuere S , Philippus, S. Andreas 6c duo Apoftolorum Principes Petrus Sc Paulus. Inde vero in alias Europx Regioncs Sc Provincias Lex Chrillia* na propagata eft per Epifcopos , aliosque viros Apoflolicos , ab Apoßolis aut Romanis Pontificibm eo miilos: ira Allohroges Sc populi Gallia Nit- bonenfis ad hdem Chriftianam con- verfi funt a S. Irenao Epifcopo. ^dlfat£ Sc Brisgoi a S. MetHO- dio Sc Ärbogasto Epifcopif.^ An- Modernus Religionis Status in Europa* /JJ yjingli a SS. Aristobulo , Fu- Hifpani a SS. Fulgentio > Sc Lean- dro Epifcopis. Hungari a SS. Adalberto S c Rege Stephano. Livones a S. M ainardo Epifcopo. Magdeburgerfes a S. S viberto Epifcopo. Mafflienfes ass-laz ( ro,Maximino , A^artiale , Saturnino, Trqphi- mo Epifcopis. MedioUnenfes a S. Baf.naba Apo- ßolo. Moguntini a SS. Crescentio S c Bonifacio Epifcopis. Neapohtani a S. Asprena Epifcopo ordinato a S. Petro Apoft. Norvegi ä SS. Nicolao S c O lao Mart. Epifcopis. i ^ / Orcades lnfulae ä S. Servano. trmdcnburgici a S. G fhone Epifcopo. Palatirii Sc Nortgoy a S. Severino htmenfes Sc Mechlenburgenfes a S. An- Fariftenfes a S. D xonysio Arecpagita. gat io , Damiano , Augustino &:c. Epifcopis. Primus tarnen omniumS. j os ephus ab Arimathia eo fidem Chri- ftianam intuliflc creditur. Agnleienfes ä S. Marco Evangeli- sta. AujtrUci a S. Maximilian© Epifcopo & Martyre. PAVtri a SS. Ruperto 6c Corbi- niano Epifcopis. Itlfti S. Wirone &Landoaldo. ßohwi de Moravi a SS. Cyrillo , Adalberto & Landoaldo. imn'mfes a S. Apollinare. BonS fivc Frutheni a S. Brunone Epifcopo. IraLntm a S. Humberto Epifcopo schario EplfcüpO. imnni a S. Iosepho ab Arimathia. Bul^ari a S. Paulo Epifcopo. Bsrgwdi a S. Domitian© Epifcopo. Cilu populi circa Ligerim in Gallia a S. I re N j E o Epifcopo. Colonienfes ä SS. Materno & Seve- rino Epifcopis. Em a S. Anschario Epifcopo. FinUndi a S. He n Rico Epifcopo 6c Martyre. Tlandri a S. Eligio Epifcopo. Florentini a S. Frontino Epifcopo ordinato ä S. Petro. Francones a SS. Chiliano &: Willi- lbaldo Epifcopis. Frisones a SS. Willibrodo & Ratbodo Epifcopis : alii tarnen ftatu- Unt SS. WuLPHRAMLlM SC BoNI- bacium. Gdli a S. Remigio Epifcopo. Gcnuen[es a S. Salmone Epifcopo. Hclvctii a.S. Beat© Confeffore, tiiberni a S. Patkitio Epifcopo. Epifcopo. Eiclt a S. Columbano Epifcopo. Poloni a S. Alberto Epifopo. Fomerant a S. Othone Epifcopo. Ravenatenfes a S. Apollinare Epifc. Chrifh Difcipulo. Rhoeti a S. Lucio Angliit Rege. Salernitani a S. Bonosio Epifcopo. Saxones a SS. Sviberto, Ludgero 6c Bennone Epifc. Scotti a S. Palladio Epifcopo. Sueci a SS. Anschario S c Rember- to Epifcopis. Suevi a S. Narcisso Epifcopo. Sequani a S. Iren^eo Epifcopo. Tirolcnfes a S. Vigilio Epifopo. Ereviri a SS. Materno 6 c Valerio Epifcopis. ^ Tungri &c Leodienfes a SS. Mater» no Sc Lamberto Epifcopis. Weßphali a S. Ludgero Epißcopo. See. Ecce totam , quam late patet Eu- ropam fere ab Epifcopis viris fanclif- R 3 limis IJ4 Modernus Religionis Status in Europa. (imis ad Fidem Chriftianam conver- ropa ab Ecclcfia Romana Luthcru- Run , non obRantibus tot graviflimis ntfmus , Sc tertiam Calvimfrmx f e p a . perfecutionibus Romanorum , Gotho - ravit , quorum utcrque Riblatis au. rum, zcVandalorum : imcr tot con- btorib 9 luis absq; vifibili in terrris ca- tinuas Rcgnorum ac Rerumpublica - pite hodie exiRit. Reliquas febhs aut rum variationes Sc diverliflima do- Schilmata paulo anticjuiora iplumde- minia : inter tot Reges Sc Imperato- nique tcmpus Sc vetullas confumpfit. rti etiam juratos Ecclefix hoftes Sc Quae vero hodie alicubi in Anglia , adverfarios : inter tot Seflarios Sc Hi ,7* ' K: «pu» i Qlwifm i xbendir :f ^ifiini, attamen b ot chJks Jiril, k i :1 u hmcMi, Iii kiuMbktk itCmfif/iidMi, wif/velfiitWf jitjpjti, Omnes 3J]eS unani ejiill®' ,l(f ' m n iCitUii^ cm ptofmP )ne , Gr«tiutfltf ;; «SjJ »■fS contof 1 ! MK\ ■>« # >** all' 1. > Modernus Religionis G a LLIA tota cum aliquot Infulis cir- cumvicinis Sc Galli & fubje&is. IxaliA tota cum Regno Neapolitano : Infulis Sicili/t , Sardinia , Corfica. aliisque minoribus //rf//>adhsercn- tibus. Bohemive Regnum totum cum M°ra m Uli. A ustria Super ior Sc Inferior , cum Provinciis hxrcditariis : Styria , Cirinthia , CdrnioU , Croitia , Tiro- li , Bris^oia : aliisquc minoribus Dominik Außriaco annexis. Bavaria Superior Sc Inferior. P alatinatus Superior. jiycbicpißopitus Salisburgensis. Imcifitm Berchtesgadensis. Dmtus Neoburcicus. llcciontus Moguntinus. Elcctoutus Trevirensis. £ItftontUi CoLONIENSIS. Epifcopatus Leodiensis. §. II- Provincix EUROPA, Vhi fimul publice exercentur Religio CATHOLICA & LUTHERANISMUS. Alsatu Superior Sc Inferior. Erancouia fecundum varia Dowiinii. Vrraque Suevia Superior , qua: Aleman- nii, & Inferior , qua: Wirtenbcrgix vocatur. Westphalia ctiam Duculis. Silesia invarios Ducatus Sc Principe divifa. Borussia j Folonica Sc Brandenburgica. Livonia Polonica Sc Suecica See. 5. III. . ProvincU EUROPA Pbi fim u l p u bH c } exercentur Religio CATHOLICA & CALVINISMUS. In Helveiia. In RHiETlA. Status in Svropa* sjf In Sabaudia. In Ducatibus Iuli^e Clivi^e Sc Montium. In Com itatu Marchs . §• IV. Provinciec EUROPA?. Vbi Religio CATHOLICA LUTHERANIS MUS Sc GRAiCUM SCHISMA publice exercentur. In Polonia Sc Lithvania. In utraque Hungaria. In Transylvania. §. V. Prouincu EUROPAL Vbi CATHOLICA RELIGIO Sc GR^TCUM SCHISMA unapublice exercentur. In Dalmatia Sc Sclavonia. In Infulis Corcyra y. Corfu, Cephalonia , Zazynto , S. Maura aliisquc Iuris Veneti. In Chersoneso , live Morea See. In Epiro Sc Albania See. §. VI. Provinciß EUROPAL Vbi RELIGIO CATHOLICA , GRAECUM SCHISMA Sc MAHO- MET1SMUS publice exercentur* In Bosnia SC Bulgarta , In Servia Sc Romania , In Ducutu S. Sabae. In Infulis Archipelagi : Milo , ScioL Nicsia,Scanderona aliisquc. §. VII. LUTHERAMSMUS folus exer- cetur publice. In Dania Sc Holsatia. In tota Norwegia. In tota Suecia. Tn 2$6 Modernus Religicnis Status in Europa. In tota Saxonia. sc ä Magno Duce confirmatur. Sunt - — i.. ^ ?. In Hassia Darmßadiana. In Frisia Orientali. §. VIII. CALVINISMVS folus praxi- pue cxercetur. In Hassia Cassellana , Sc Prin- cipatit Anhaltino* § IX. LUTHERANISMUS Sc CALVINISMUS fimul publice exerccntur. In urraquc Marchia Branden- burgica. In Inferiore Palatinatu. Inutraque Pomerania , Sve- cica S c Brandenburgica. §. X. SCHISMA GR^CORUM & MA- T3° ft Schisma namque Henrici VIII. HO ME TISMUS exercentur publice. ^ Lia * inva-Iuere ledas, Hier ay cht- w autem in Mofcovia Archiepißcopt i£. Ppißcopi 8. quibus fuccedunt Anhi- rnandrita five Abbates fere 8o. Sc Iiis Protopopi five Prapoßti Eccleiiarum , Sc illis randem Popi five Sacerdotes , quorum in iola urbe Mofcua reperi- untur ultra 4. millia , Sc finguliaui- dcm cum uno fuo diacono. Sunt praterea in Mofcovia etiam multa Monafteriai 1 . Baßiii , quorum Mona- chi omnes Eutychetis aut Neßorii er- roribus infedi funt. §• XIT. HIERARCHISTARUM Sc PRAiS' BYTERIANORUM SECTiE publice exercentnr, I n Anglia , Scotia 6c Hibernia. j —'-• ' ßarum , eorum nempe , qui cum Epi- fcopls icntiunt, Sc Trasbyterianornm, Achai a , iive Puritanorum , Sc re ipsa Calvini- In Tartaria Minore feu Pracopenß. ß a1 r U m > atque h xc pofterior rurfus in In multis Ixsulis Archipelagi, a li as complures fedtas divifa eft ncm- In Macedonia, Thessalia Sc Achaia , Archipelagi, §. XI. LUTHERANISMUS , CALVINISMUS & SCHISMA GR iE GOR UM publice exercentnr. In Moscovia. In Alba Russia. Iii Russia ' Tartarica. pe Antinomianorum , Monoßicorum, Socinianorum , Indepenaentium, An- tißcripturianorum , ßpnackerorum five Balaarnitarum , Brovvnißarum See* Regitur nihilominus A nglicana Ec- clefia a duobus Archiepifcoph Can- tuariensi , qui Primas eft totius Re- gni,& Eboracensi , quibus fubfunt 12. r.r • _ x . . 11■ In quibus Rcgionibus prarcer Schiß Epifcopi , 26. Decani, 6o- Ar Mm 9 Uta Gracorum haerefi Sergiana corru- ni, 544. Dignitates Sc Traben da Eccl'e- ptum exercetur alieubi Luther aniß fiaßic Do drin a liujus Eccleiia: mus Sc Calvinifmus , praefertim in ur- Schismaticae comprehenditur 39. Ar be Mofcua. Regitur autem Secta Mo- f--—- i n uhm fcovttica ab uno Patriarcha , qui-tarnen ipfe dependet a Patriarcha Ale- xandrtno , Sc hodie ab Are hie piß opis, Epifcopi5 Sc Clero Mofiovitico eligitur, ticulis, qui feripti habentur in Übro, cui Titulus eil : Liber Htmilß rurn k §.XHI. Religionis Catholic& Regimen Sccleßaßicum in Europa §. XIII. §. XIV. ig? HEBRaE ! paffim in Europa Provjn« ciis habenc Fuas Synagoga* Sc publica exercitia , prxterquam In Hispania. In Lusitania. In Gailia. In Austria. In Styria. In CarinthiaJ In Carniola. In Bavaria. In Palatinatu Superiore. In Belgio Regio. In Helvetia. LUTHERANISMUS , CALVINIS« MUSANABAPTISTARUM Sc ANGUCANJE SECTJE plera% exercentur. Ja Hollandia , Seelandia , sc Occidentali Frisia. In fola urbe Amftelodamenfi , teile He- roldo , publice Fua Facra exercenc Se6tx minimum duodecim , & ex his Andbaptißa minimum in Fex loeis, Hebrai in duabus Synago- ois j Lutherani in aliquot templis, in prsecipuis autem Calvinillx. PROPOSITIO VI. RELIGIONIS CATHOLIC/E REGIMEN ECCLESIAST1CUM in EVROPA. MInimam quidem eile Europam inter quatuor orbis Terra- quci partes ,jam alias fatis oftendi- mus, Sc cuivis ad oculum patebit contemplanti quamcunque Mappam Gcographicam Vniverfalem. Sed Sc illud experientia conteftatum eft , eandem EaROPAM cxteris orbis Ter- reni partibus magis humanam Sc bo- nis moribus Sc artibm , comprimis vero ehr iß unk Legibm magis excul- tam eile. Porro caufam huitis red- dere , haud adeo difficile eft : neque enira a vero multüm abludet , qui allerer Europam inde exteris partibus magis humanam , quia fere ro- ta intra Zonam Tcmperatam pofita Fa- eilius moderationem virtutis & reFhe rationis admittit : ubi e contrario inimoderati calores in Zona Torrida conftantem" applicationem nu-lla in rc tolerant : am enormia frigora inZö- Pars ITT na Trigida Fuo languore Sc inertia corpus animümque hebetant, Sc ad fublimiora afllirgere vix permittunt. Accedir, qiiod ipla Europa tenuicas Sc anguftix dilTeminanda Legi Chri- ftianx longe commodiores ftierint, quam ingens Aßa aut Africa vaftitas citius enim modicus agellus aratur, Fe- ritur ac metitur,quam rura ingentia Sc agri latiflimi.Sednec illud parum con- tulit EuRofae i quod in Fuo gremio habuit EccleFias Chriftianx Caput Romanum Pontißcem^k quo per idone- os miniftros identidem Fuppetias Sc in rebus dubiis direFtionem aeeepit. HaFtenus utcunque ofbenfum eft, a quibus , Sc quo modo in tres majores Orbis Terraquei partes , Aß am nempe Africam Sc Amencam illata Sc propagata Iit Chrißiana Religio : item qux in (ingulis earundemR giombus promovendx Fidei Chriftianx obfta- S cula f jS Religionis CatholtCA Regimen Rccleßaflicum in Europa. Cula Sc adverfa fucccflerint : Sc tan- dia : item quas fubinde ejufdem per- dem quis modernusinibi eiufdemRe- fecutiones Sc adverfa, Sc denique Jigionis Chriftianse flatus exiftat. Re- quis modernus Ecclelise Catholicaiu Rat nunc oftendendum , quamam tota Europa fit flatus Sc Regimen Ec- fuerint in preeeipuis etiam Europas cleüafticunu ProYinciis Catholicas Religionis exor- | f. h ECCLESIE CHRISTIANE STATUS in IT ALI A» ECCLESIE CHRISTIANE in ITALIA EXORDIUM, Sc VARIUS SUCCESSUS. NOneftanimus,jamabaliisdecan- imerfus Sc poftea in exilium Sc T au tata&paffim oculisobverfantia mum Infulam eft relegatus. longa hic narratione revolvere , Ted III. Perfecutio c.apit fub Traia- more hadenus confveto eadem in no , anno Chrifli 97. duravitque ad brevem aliquam Synopfin contrada annum 116, in qua martyrium paf- proponere. Didum jam eft Propo - fus eft cum multis aliis S. Clemens fit . prascedente: Fidem Chriftianam Pontifex in Cherfonefum relegatus a duobus Apoftolis Petro Sc Paulo Sc in mare demerfus. s. Ignatius in Amur bi Romanas primo illatam, Sc de- phitheatro a Leonibus diJaniatus. S. ineeps per Epifcopos aS. Petro Apo- ^nacletus Pontifex interemptus. ftolorum Principe ordinatos per uni- IV. Perfecutio fucccflit (ub Im- verfam Italiam propagatam. Verum peratore Hadriano ab anno 118.uf- non poterat in agro tarn fterili&: tot que ad annum 1 36. quo tempore mar- fuperftitionibus repleto radices agere tyrio affedi funt S. Evarißus & Ale- Chrißiana Religio , nifi prius ipforum xanderKomamVontih.ccs,S. Eußachim Chrifiianorum Sc Apoftolorum rigata us cumconjuge Sc Ullis ,S.T>ionyßus A- fanguine , quem copiofum efFudit reopagita cum Sociis.SS.Faufinus&Io* horrenda tempeftas Sc prima Neronis vita , aliique innumeri. Inter Perfe- Perfecutio , quando in ipfa Cliri- cutiones liaudimmeritb recenferipof- ftianas Ecclefias Capita tantopere de- fet, quam fub Regiminc Antonini fasviit, csrpitque harc Perfecutio cir- Pn Imperatoris optimi ac piiflimi ca annum Chrifli 64. Sc perduravit uf- ejus adminiftri Sc Prasfedi paffim in que ad annum 6g. & Herenis obitum. Imperio commoverunt ab anno 138» II. Alteram Ecclefias Chriftia- ufque ad annum Ij6. quo tempore nas Perfecutionemmovit Domitianus Martyrio affedi funt tres Romani anno 90. eamquc continuavic ufque Pontihces SS. Alexander, TclefphorW ad annum 96. quo tempore S. Joannes Sc Hyginus , uti habet in iua Chro- PvangeltftaRomxdolio olei ferventis nologia P. Riccioltm , etil Roman. mer- Mar- tribuii tem mit um j rurfu Religion}s Catholiu Regimen Eccleßaßicum in Europa. /^9 Jdartyrologium Telefphori Martyri- Simphorianus. Cumque liic Impera- uiB Hadriano adlcribat. tor novo contra Chriftianos edido V. ^ry?f#//fattribuiturM.AuRELio fubfcribere vellet, exortä illi repeatc Veroquamvis& hatcnonipfi lmpera- nervorum contradione prohibitus tori j Ted ejus imputetur adminiftris. eil. Jnchoata Sc conti- XI. VerfecutioT)ioci.Krikm &M a- n uata u(q; ad annum 177. quo tempo- ximiani omnium crudeliffima ccepit reMartyrium fubierunt S. lußinus, Sc jam anno 296. quo tempore Marty- juxta Ricciolii Chronicon S. Polycar- rium fuftinuit S. Pontifex Cujus Vc- pßS.Gervaßus Sc Prothaßns^Sc tres rumtamen anno 303. teile P. Riccio- Sancli Pontifices Pins, Anicetus y Sc lio promulgatum eil novum edidum Seter. contra Chriftianos, quo ab Impera- VI. Perfecutio initium fumpfit anno toribus jubebantur dirui omnesChri« l^.SubSEPTiMoSEVERoImperatore, ftianorum Hedelix , facri eorum Li- duravitque ufque ad21 I.in qua bri extradi atque comburi. Chriftia- Martyrium palTus S. Vittor Papa Sc ni omnes officio aut magillratu fun- ingens in iLpypto ChriHianorumnu- gentes , ab eo gradu ac dignitate de- merus. jici, reliqui autem capite pledi. Ea- VII. Perfecutio fub J ulio M a- propter hociplo 4^/20 innumeri Chri- xiMiNO Imperator e anno 235. caqfit, ftiani interfedi funt , Sc hos inter rursümque cum ejus morte^/w 23 S. fuere etiam S. Vmcentius Sc S. Seba- ceflavit. Martyrio cum plurimis aliis ßianus. Verum non abllerruit a luo hoctriennio coronatus eil S. Papa An- propofito Chriftianos haec ipfa Dio- Urus. cletiani tyrannis , Ted potius ani- VIII. Perfecutio eaque diriffima mavit. Idque cum animadvertifTet tribuitur .* D ecio Imperatori; crcpit au- D iocletianus , ex animi moerorean- tem anno 249. Sc duravit ufque ad 110 fequenti fatalem morbum con- mum 2yi. eoque tempore martyri- traxit, in quo cum mentis inops fa„ um paili funt S. Fabianus Papa , Sc dus , ad fe rediillet , imperio fe ab- rutfus in iEgypto innumeri , quo dieavit, eo qubd in extirpandis Chri- temporc S. Paulus fugiens Decij ty- llianis operam perdidifler. ra nnidem feeeß it in lolitudinem JE- Duravit hxc Perfecutio D iocle- gypti, fadusque elf primus Eremita . tiani multis adhuc annis in ejus fuc- IX. Perfecutio initium fumpfit celforibus ufque ad C onstantinum tnno 2 77. { L ib L icinio V alerio Sc M agnum , fub cuius Imperio Chri- cio G allieno Sc perfeveravit uf- Iiiana Ecclefia nonnihil reipiravit, pe- quead annum26o. quo tempore cum nitus autem affiigi nunquam delijt. ® ü fris aliis Martyrio afFedi funt duo Primo enumeratis Perfecutiontbus °ntifices SS. Stephanns Sc Lucius, Sc tyrannorum verius quam Imperato- rthagine S. Cyprianus Epifcopus. rum accelferunt etiam Htretici non X. Perfecutio caepta eil anno 273". pauci, quorum celebriores in i.Sifi« 11 Inaperatore A ureliano , Sc finita culo fuerunt Marcion 5 Hermogenes, m ° Eaque durante Martyri- Montanus , Tatianus , Severus Sc Theo- 11111 ^hiermit 3 S . Felix Papa , Sc S. dotus JSizantinus. In Sseculo II. Theo* S 2 dotus / 4- o Religionis CatholicA Regh dotus Argentarius , Terpullianus, Ort- genes, Novatianus , Sabellius , Paulus Samofiatenfis. In S^eculo IIL Donatus, Meletius , Photinus , Macedonius , £#- nomius , Helvidius 8c omnium pefli- mus Artus prxsbyter Alexandrinas, ucpote cuius hxrcfis per totum Roman um Imperium fe difhidit , infe- citque ipfum Conßanttum Imperato- rem Magni Conftantini filium , 8c fubinde eriam Impcratorem^/c#/^, aliosque complures Reges ac Princi- pcs , quorum fxvities 8c odium er- ga Ecclefiam Romanam Domitianis Hadrianis aut Diocletiants parum aut nihil concefTit, Etfi vero hse Perfe- cutiones univerfatn afflixerunt Eccle- liam Catholicam , gravius tarnen eas fenfit Italia , qux hujusmodi monftra in fuo gremio gelfit 8c alu- it , qux non tantum in membra graflabantur , Ted ipfa quoque Romanze Ecclefix Capita identidemam- putärunt ac fuftulerunt. Interim licet a fuis ftatim pri- mordiis tantopere divexata 8c impu- gnata fit Romana Ecclefia , nullis tarnen unquam adverßs dejeda , nullis unquam Perfiecutionibus imminu- ta, nullis unquam Harefibus immuta- ta fuit : Ted hodiequc in fuo flore ac vigore illibata fandaque perfcverat. Licet enim adverfus potentiorcs mun- di Principes nulla certa aut fatis fir- ma fit Romanze Ecclefize cautela,pras- terquam a coelo , 8c ab eo , qui fuo in terris Vtcario ( cjufque Succelfori- bus ) fände in hsec verba promifip : Tu es Petrus, & fape? hanc Petram adificabo Ecclefiam meam, & port& in- fers non pravalebunt |t adverfus cam, mcn Eccleßaßicum in £uropa< Matth. 1.6. Magnumnihilominus adverfus harefies 8c quascunque novi- tates rcmcdium habet Italia per In* quifitionem Sxcram , quze primo qui- dem fxculo (tefte Morery ) erat peil es folos Epifcopos , qui nulla alia poenä caftigabant hzereticos , quani facro Anathemate ( feu excommuni- catione.) Deinceps vero etiam Ro« mani Impcratores adversus hsereticos certas pcenas Iegesque ftatuerunt, utrique Codici Theodofiano 8c Iußinia- naio infertas : nempe pcenam exilii 8c confificationem bonorum ? erantque tunc duo Tribunalia , unum Ecclefia- ßicum , quod hxreticos examinabar, eosque declarabat, alterum vero Ci- vile , quod dcclaratos condemnabat, 8c juxta Leges ab Imperatore latas, reis poenam infligebat. Qui modus judicandi ac puniendi hacreticos (teile Morery ) duravit ufque ad annum Chrifti circiter 8oo. 8c Imperii divh fionem. Deinceps in Occidente maiorem potefiatem nadi lunt Eptfcopi: tunc enim poteranc de hxrefi fulpcdosci- tare ad liium tribunal , eosque juxta Leges Canonicas 8c confuetudines diiudicare , atque reis pcenam ftatue- re; 8c hic modus annos fere trecen- tos tenuit, 8c ufque ad annum 1176» quo tempore exorti funthxretici AU bigenfies , quorum ultra ccntena mil- lia colleda omnem poteftatem & j u - ra proculcarunt. Exinde a Gregorio Pontifice conftitutum eft Sacrum In* qutfitionis Officium , cuius adminiftra- tionem penes duos Religiofos Ordi- nes S. Dominici 8c Francifejcfto volu« it. De quo jam alibi didum cft. RE- Religionis Catbotic& Regimen £ccleßaßictwt in £uropa* irpr Modernus in ITALIA RELIGIONIS CHRISTIANE STATUS Sc REGIMEN ECCLESIAST1CUM. Dl&um cd Cap. i. Pontificem Roman um jam olim , ut Christi Vicarium prtefuifl'e toti chrißian* Ec- cltßa, hodiequeprseefTe : uc P atriar- cham tarnen rexifle totam EccleßamOc- (dentalem : ut P rimatem praTedif- fc toti Italix : ut MetropoliTam adminiftrafle quafdam Provincias Sc- di Romanae viciniores , Sc demum uc E piscopum urbem gubernaüe Ro- mmnt. Atque \ixc Pontificis pote- ftas & ordo Regiminis Eccleiiaftici nunquam defecit, quantumvis alicu- bi aut perverforum malitia aut ty- rannortim potentiä , defccerint aliquot Tatriarchatus , Primatus, Archi- tpifcopatus SeEpifcopatus quam plurimi, przfertim in Aß/t Sc Afrtca : quod enimin duabus hifee Partibus Eccle- liz Romano deceilit: alibi , nempe in Amerna, rurfus illi etiam cum fas- nore accrevit. Qui 11 quodetiam duo- bus poftremis fa'culis Romani Pon- tifices & novos conftituerunt in Afri- ca Epifcopatus Sc Patriarchatus , Sc quosdam Schismaticos Ecclefiae recon- ciliatunt in Aßa , per quos codem ptorfus ordine ac regimine , utolim, ita hodieque ä Romano Pontifice ad- minift ratur, regiturque Eccleüa Chri- ßiana. Prareft igitur Romanus Pontifcx ut Episcopus urbis Romanse Eccleii- js, easque regit Sc adminiftrat per luos Vicarios Eminentiilimos Cardin des , quorum fingulihabent fuas Eccleßas, & ex iisdem fuos Eitulos , cquibus Lptem lunt prxcipuas cum annexis ftationibus , videlicet : l nu cft Baßlica Comstantiniana Eve Baßlica S. Salvatoris. II. Baßlica S. Marine Maioris: III. Baßlica S. Petri Apoßoli 9 IV. Baßlica S. Pauli Apoßoli. V. Baßlica S. Laurentii extra, mar os. VI. Baßlica S. Sebastiani ad cf- tacumbas. VIIj Baßlica S. Crucis in Ierufalem. Ex ijs priores quinque appellantuc etiam EccleEse Patriarchales. Idem Romanus Pontifex,ut Metropolita , tefte Pyrrho Corrado habet fub fe Epifcopoi fequentium dun- taxat Provinciarum. Marchije Anconitan*. Latii Veterls ac NovL T usci^e live HetrurU, Campani^e Romanx, VMBRIiE. Idem Pontifex Romanus ut Primas prxeft totius Italia Provinciis , earum- que Metropolitis Sc Archiepifcopis 9 qui funt .* In ILLYRICO. ^irchiepifcopus Antibarensis , ▼. d* Antivari cum Suffraganeis i j, Archiepifcopus Ragusinus , v. di Ra- gufi cum Suffraganeis . . y, Archiepifcopus Spalatrensis v . di Spalatro cum Suffraganeis . n # Archiepifcopus Iadrensis v . di Zara, cum Suffraganeis. . . 4, Arc hiepifcopus Dinchiensis v . di Du- razzo cum Suffraganeis . . 4. In STATU VENETO, Patriarch a Venetus v » di Ve riet ix cum Suffraganeis . . iy. S $ In i/f.t Religionis Catbolicß Regimen Sccleßafiicitm in Europ/t. In PEDEMONHO. ^«^/^/«S urrestinus v.di&r. - rentOy cum Sujfraganeis . . 3 Archiepifcopus T aurinensis v . di To- Archiepifcopus B eneventanus, v . di rino, cum Sujfraganeis . Benevento cum Sujfraganeis . 20« , . urmrn AMrxTCl Archicpifcopus lancianensis .V.di In Statu MED10 L Als EIS Sl. Lanciano cum Sujfraganeis . 0 Archiepifcopus M ediolanensis , v. Archiepifcopus T hea: inus , v.Civita di MtUnOy cum Sujfraganeis if. dl . r "jf n ' Sn jf r *g*neis . i 0 . Archiepifcopus C omps anus, v . di G?#. ROMANDIOLA. za,cumSuffraganeis . . ^ Archiepifcopus A che- Archiepifcopus R avenatensis , v» rontanus v . di ,4«- diitax^»/w,Card. LegatusPontif» renza. cum Sujfraganeis . 12. Archiepifcopus MATHE- >CUm ^/'*! ^ Archiepifcopus B ononiensis v. di £0- ranensis, v . di Afo logna , Cardinalis &: Legatus ff7V7 . . . 5 . Pontificius cum Sujfraganeis 6» ArehiepifopusTARENTiN\xs } \AiTi- In D#«/» VRB1NATENSI, 1- Archiepifcopus B rundusinus, v . di Archiepifcopus V rbinatensis v . d' Brindiß , cum Sujfraganeis . 3. Vrbino, cum Sujfraganeis . . 6. Archiepifcopus H idruni inus, v . di Otranto j cum Sujfraganeis . y. In HET R UR lA. Archiepifcopus Barbissis , v . diüfar/, Archiepifcopus P isanus v . di P//* , cum Suffraganeis . 4 l0, - ^ • Archiepifcopus T ra nensis , v.di T r*- cum Sujfraganeis . . 3. ^ ^ Ardncftfcofm F lorentius v . d. Archl lf ' J s S * 0NTHms , v . di cum Suffragane« 6. M g f J dm/ sufwaw . 2. Archiepifcopus S enensisv. äiStena, . »• v * kt j *r ^ Archiepifcopus N azarenus v . di iV cum Sujfraganeis ♦ 9. ^ Infula SIC1L1A. Archiepifcopus S alernitanus v . di K^irchiepifcopusVA normitanus ,'v.di Salernoy cum Sujfraganeis . Palermo , cum Sujfraganeis . 3. Archiepifcopus A malphitanus v . di ^/"c ^/v/'/yr^ä/montisregalis ^.di Arnulfe cum Sujfraganeis . . 5. Monreale, cum Sujfraganeis. . 2. ir« A. V . 10. In JnfuU C0RS1CA # Religtonis Cdt holten Regimen Eccleßaßicum in Europa^ 14$ Archiepifcopus Messanensis , v. Archiepifcopus C alarixanus V. di Ca- dxMeJftna, cumSuffraganeis. .3. ghari. , In Infula SARDINIA. Archtepifcopus T urritanus ,v. della. forre> cum Suffraganeis, . 3. ArchiepifcopusB astieksiSiV , di Bd- Archieptfiopus A r borensis, v.di^r- ßta 3 cum Suffraganeis .. , 2, ^ cum Suffragane§ . .1. §. II. STATUS ECCLESLE CHRISTIANE in HI- SPANIA & LUSITANIA. ECCLESLE CHRISTIANE in HISPANIA EXORDIUM , i£ VARIUS SUCCESSUS. PRimum Lapidem ac fundamen- tum Ecclelia? Chriftianas in Hi- spania pofuit S. Iacobus Apostolus fratcr Ioannis Evangelist^ anno (juxta Ricciolii Chronicon ) a Chri- fto nato 37. Inde vero in ludaam re~ verfus Apoftolus, anno 41. in odi- um Chriftianze Fidei &c in gratiam Iucteorum ab Herode capiteplexuseft. Primus s vel certe inter Primos , qui poft S. Iacobum Chriftianam Fidem in Hispania exeoluerunt, fuit S. Cse- cinus, quem Ricciolius ponic lllibert (cui urbi deftru&x, teile Baudrando fucccßJt urbs Granata) anno poft Chri- ftum 4^. fuifte Epifcopum. Dein- le p s Ecclefia Hifpana ab Apoftolo fundata czepit a Romanis Imperato- ribus graviflime divexari multisiden- tidem propter Chrifti Fidem inter- Fedlis Chriftianis, quos inter cenfen- S. Hermes urbis Complutenlis P^feftus cum tota fua familia:item Zeno vir nobilis , duo adolel'centes Ibßus & Paftor , aliique non pauci tnno Hl. fub Imperatore Traiano pro Chrifto Martyrium pafti. Anno 122. Ipfe Hadrianus Imperator Hifpaniam invifit, & in Chriftianos inquilivir.' Anno 30 Diocletianus Imperator in Hilpaniam ablegavit Decium Przefe- dum ad enecandos, quotquot inve- nifl'et , Chriftianos , qui S. Falerium Epifcopum Cafarauguflanum jam Fe- nio confeiftum in exilium compulitp ejusdemque Ecclefise Diaconum S. Vincentium crudeli Martyrio iuftulit. Circa annum 369. Athanaricus Wifigothorum Rex ejusque Succef- fores profligatis inde Romanis Aria- nam h&refin in Hifpaniam invexerunt, qux deineeps prineipatum obtinuit, ufque ad Regem Recaredum , cujus fratrem HermenegildumLevigildus Rex utriusq; pater Arian 9 in carcere propter fidem Chrifti interfecit: Recaredus au- tem anno a S. Leandro Hilpa- lenli Epifcopo in fide Catholica in- ftrudus totum Regnum Fuum Romanze Ecclelize reftituit , cui dtineeps etiam devotum permanlit ufque ad annum 713, quo tempore Saraceni &C Arabes ( qui anno przecedcnte Mauri- taniam occupaverant) a luliano Co- mite Religionis Catholica Regimen Eccleßaßkum in Europa. mite Provincix Tingitanae evocati Navarram aliasque vicinas Provinci- Tariffa duce Hifpaniam intrarunt, as eripuit, &: Arianifmum revivefcen- in monte AbiU ( quideinde Gebal'Ta- remrextirpavit, unde 6c nomen Ca- rick five Gibraltar appeilatus eft ) fc- tholici accepit , ldque ad pofteros dem fixerunt *. deinceps verd audis transmifit. ex Africa copiis fuso Gothorum exer- Denique Terdinandus III. vitro- eitu , corümque Rege Theodor ico in- que Regno Legionis 6c Caßella poti- terfe&o Hifpalim unaque potiorem tus e tota Hilpania Maurot profliga- BifpanU partem occupärunt. Stetit- vit , etiam virtute acpietate fuä Sm* quc Hifpania fub hac Matirorum ty- cli nomcn promeritus. Cum vero rannnide annis plus quam ieptingen- fublato malo , non femper tollantur tis ufque ad S. Pelagium , qui Legii- etiam mali radices , proptcrea Hifpa- r,e Mauris ereptä falutatus eft Rex nia 6c Lufitania fan&um Inquifitionis Legionis, Aßurum & Gaßella , ann'oque Officium afifumpfit , idoneum ad 71 g. pro Regiis infignibus aftiimpfit quasvis fuperftitiones extirpandas 6c Leonem rubrum in campo albo depi- avertendas remedium : utpoteaqui- dum. Sed 6c anno 738« Alphonfus bus in hxc ufque tempora utraque gener, Pelagii , Mauris Lußtaniam , immunem ie confervavit. MODERNUM REGIMEN ECCLESIASTICUM per HISPANIAM. Irimas 6c Archiepifcopus Toletanus Archiepifcopus granatensisv .de v. di Toledo, cum Suffraganeis. . q. Granada, cum Suffrag.. . 2. Archiepifcopus T arraconensis v. de ArchiepifcopusBuRGR^sis v. dcBur- Tarragona , cum Suffraganeis. 8. gos^ cum Suffr. . . . g. Archiepifcopus C j E saraugustanus v. de Saragoza , cum Suffragan. .6» Et? LUS1TAN1AM. ArchiepifiopusHisvA.LEnsis v. de Se- Trimas 6c Archiepifcopus B racaren- v illha, cum Suffrag. ... 3. sis v. de Braga , cum Suffrag. 4. Archiepifcopus C ompostell a n us v.de Archiepifcopus^ lyssiponensisv. de S. lago di Gallicia , cum Suffr. 1 3. Lifabona , cum Suffr. . . 7> Archiepifcopus V alentinus v. d gVa~ Archiepifcopus E borensis v. d' Evo- lenza , cum Suff rag. . . 3. ra, cum Suffr. » . . . £ §. in. ECCLESLE CHRISTIANE STATUS in GALLIA. NASCENTIS ECCLESIjE CHRISTIANE IN GALLIA STATUS & VARIUS SUCCESSUS. VEtus eft: Traditio S. Marth am 6c fionem anno circiter 20. a. Iudasisnä- Magdalenam cum L azaro M a . vigio remis velisque deftituto impo- a^iMiNO 6c C eeone poft Chrifti paf- fttas Majßliam falvas appuliife. Con- Religionis Catholiu Regimen Eccleßaflicum in Europa] 14 ftrmatürque hxc Traditio i mo Quia tinis S. Gregorius Turonenfis vult aher- £X raanufcripto anni 572. in Eccle- vari Ephefi corpus S. Mari* Magdale- fia7 'ulonenfi alfervato idipfuin aperte n*> Sc ibidem iUius Sepulchrum vidif- alferitur. II. Idem teffatur aliud ma- fe S. Wilhbaldum , cum terram Saii- nufcriptiim Ecclcüx Senenßs , vide- dam inviferet anno 745-. teftatur P. licet : & Maximinum fuifle Aquenfi- Petrus Canifius. V. Antiquum Mar- n m Epifcopum , ejüsque corpus af- tyrologium S. Laurentii Burgis 111 Hf- fervari in Ecclefia Abbatia S. Maxi- lpania, XI. Calendas Augulli, nempe mini. III. Ada Dedicationis Ecclc- 22. Iulii ponit Ephefi Fefhun S. Ma- {ix S. Salvatoris Aquenfis anno II03. ria Magdalena , uti teffatur Ludovl- loquuntur de Altari in honorem S. cm Morery in fuo Didionariomagno. Muxiwini Sc S. Maria Magdalena con- Vtraque Sententia difficultate fuä lecrato , utpote primorum Eundato - non caret : illud nihilominus tefta* rm Ecclefiarum Provincia. IV. In tiflimum elf, Gracos Latinis femper Chronico Sigeberti monachi Gembla - fuifle offenfos , fibique arrogafle non cenfis reperitur , quod Maximinm u- pauca, quae poterant Ecclefiae Lati- nus e 70. Chrißi Difcipulis cum S. nx gloriofa accidere, ex quo capitc Maria Magdalena 111 Gallias venerit, eorundem fcriptis ac teffimoniis mul- fueritque Aquenfium Epifcopus. V. tum fidei authoritatisque decedit.Vbi Hanc Traditionern jam anno 11 20. vero ctiam Latini quandoque cum & pluribus fequentibus conhrmarunt Gracis loquuntur Sc fentiunt , id 11011 varii Pontifices Romani. tarn ex propria fcientia aut experi* His tarnen xvi noftri Critici va- entia, quam Gracorum alfertis indudi ria opponuntargumenta in contrari- pronunciare verolimillimum elf. De- 11m , ejufmodi lunt: I. S. Epipbanius nique non raro etiam ipfa nominum (quiin quarto fxculo vixit ) afl'erit tequalitas in perfonis diverlis ejufmo- Lazarum poft refurredionem vixiffe di caufäs intricatiores reddit , uti pa- 30. annos : de eius tarnen itinere Sc tet in cafu lequenti: S. Dionyfim Areo- Epifcopatu mentionem non facit. II. pagita in Galliam vemt fub Hadriano , GModißus Hierojblymitanm Epifcopus Sc Martyrium paifus elf anno Chrifti in Saculo 6 t0< feribit: Magdalenam , a 120. uti operose ex fuis prineipiis P« qua C/iriifus feptem daemonia ejecit, Ricciolim dcducitTom.i.ChronJ. p.cap. fuiß'c Virginem , eamque Ephefi Mar- 2. At Z>.vulteum mottuumiii tyrium palfam , quo polf Deipar^ e primo faeculo fub Traiano aut Vorni- obitum vifura S , loannem , conceffe- tiano. S. Gregor. Turonenfis credit il-» nt. III. leo Imperator VI uS - cogno- lum in Galliam veniife fub Impera» mento Philofophm reliquias S. Lascari tore Decio, anno nempe circiter 250. Infula Cypro Sc urbe Citio curavit quae efl ditferentia annorum I^o* transferri Gonftantmopolim anno 88b. Alii de hoc ipfo aliter ffatuunt. Por- idemque tefte Zonard Sc Zedreno ex- ro hanc differentiam temporis adhuc ftruxit Ecclefiam in honorem S. La- difficiliorem reddunt, qui duos in Zan j Sc in ca repofuit eiusdem reli- Gallia huius nominis fandos flatuunr, quias unaque S. Maria Magdalena TL- e quibus uni nomen tribuunt Diony- pheib allatas . IV. Ex audoribusLa- fii Areopagita , altcri vero Vionyßi Pars 11L T Va- 14Ö Religio nis Catholicjt Regln Parißenßs. Ira vetus Martyrologium Parißenje eodem menfe Otlobri unius feftum ponit die g., alterius die 9. Sed &:Pontifex Innocent. III. dcduo- bus Dionyßjs mentionem facit in lit- teris , quas fuper hoc ipfo dubio re- quiiitus ad Religiofos Abbatia S.Dio- nyfi) in Gallias tranfcripfic , in qui- bus tarnen nec temporis , nec vitse aut mortis rationem definit. IlJud tandem certius eft S. Pho- tinum Epifcopum Lugdunenfem cum aliis Chriftianis iub Antonino Pio Im- peratore circa Tinnum Chrifti 1^2. pro fide Chriftiana occifum. Photino iucceflit S. Iren aus itidem Epifcopus Lugdunenßs & Martyr. Circa annum 400. Vandali, Ahnt & Gothi Galliam ingrefli cjedis Romanis iecum Arianam Se- clam introduxerunt , contra quam poftea S. Hilarius Epifcopus Piilavi- enßs anno circiter 420. verbis icri- ptisque acerrime pugnavit , &: ma« gnam Ga Mix partem Ecclefne Romano reftituit. Deincepsvero anno 4$,%. juxta P. Ricciolii computum , &: ie- cundum alios anno primum 499. Clodoveus Rex Francis annitcnteian- diilima eius conjuge Clotilde aS. Re- migio Rhemenii Epifcopo una cum 4. filiis fuis iacrum Baptifma fufcepit,& fubinde Chriftianam fidem in fuoRc- gno propagavit. Duravit poft ha:c Chriftiana Religio intemerata ufque ad annum Chrifti 1035. quo tempore Berengar ins Tti- ronenhs , Archidiaconus Andegaven- fis luam hserefin contra Sandiflima: Euckarißia veritatem ( cuius indicia dederat anno 1004.) aperte docere ineepit. Eam lemcl quidem iterum- que abjuratam reiumpflt , ad cd , ut dubium reliquerit, an vere poenitens en Sccleßaßicum in EuropA. jam nonagenarius anno 108 8- ex h ac vita deeeiferit. Hunc fecutus eft anno 1 Ii 4. quidam Petrus de Brun , q U i Dominica PaflionisCruccs undecunq; colledas combuftit , &: ad ignem carnes codas fuis fequaeibus comc- dendas propofuit: Sed hieparemfuo fceleri poenam aeeepit vivus ri nc combuftus. yyinno 1140. Petrus AbailUrdus complurium hserefum reus S. Benny- dum ad difputandum provoeavit: fed ab eo obmutefeere coadus reiipuit, &: Cluniacenfem Monachum indiu tus ritu Cathulico deceilit, y^inno 11 76. Gallicanam Eccle- fiam divexarunt Wa/denfes , qui 110. men fuum obtinuetunt , a quodam Petro Valdone v. Pierre Valdo^ fivc Pierre de Vaud , quod eft oppidulum in Velphinatu non proeul Lugduno diftitum, unde etiam appellati iunt pauperes de Lugduno , hic igitur Petrus cum eilet dives mercator, ferc omnia fua bona in pauperes fenlim erogavit. Sed dum corpora curabat, etiam animas curare aggreßus eft per adhortationes, quas trequentes ad pauperes habebat. Cum vero ipfc eilet homo rudis & illiteratus com» plura fuis fermonibus immiieuit, qua: in Eccleiia Chriftiana tolerari non po- terant; idcirco ex urbe Lugduno cu fuis aileclis tandemeiedus eft fubinde etiam ab Epifcopo facro anathematc perftridus in Delphinath s Sc Sab Audi a niontana profugit. Hic feniim numerus Waldenßum multum exerevit, opera cujuidam Olivarii, Pttti Vd- denfis diieipulo , qui errores fui nia- giftri unaqueiedatores eoufqueadau- xit , ut totam feniim Ocitaniam re- plevcrint:Cumque hic O livar ius °" riundus eflet ex Albiga (qua: eft eius- Religionis Catholtet Regime dem Occitanit. civitas ) idcirco tota deineeps IValdenßum colluvies abeo- dem tan quam fuo capite Albigen- siqm nomen aeeepit , quibus euiam acceffit Petrus Rex Arragonix , Ray- Kundus Comes Tholoßtnus , aliique Principes non pauci, Tanta proinde rebellium mul- titudo Roman um Pontificem Ted & Regeln Gallias follicitos reddidit : unde mox coniundis "armis tanto malo obviam itum eft. Romanus qui- dem Pontifex rebellibus duos Rcli- aiofos ordinesoppofuit, Pradicatorum liempe cum fuo Capite S. Vominico,Sc Cißercienßum cum Arnoldo eorum Abtäte , quibus acceffit etiam Cruce-Si- ynntorum exercitus Duce Simone Co- mite Montfortio , qui mox rebellium urbes expugnavit, & in uno confli- clu centum millia memorabili clade confecit, Verum, cum needum fa- tigati rebellcs aequiefeerent, fed fx- pius collectis viribus ad arma con- damarent, eos tan dem iteratis cla- dibus Ludovicus VIII. Rex Gallise per- domuit, quando Raymundum juniorem Comitem Tholofanum ad pacem petendam adegit , qui poftquam Romano Ecclefise fuit reconciliatus,tum demum po Hannos £2. anno videlicet I2?8- Albigenfium haerehs in Gailia deiecit, caque extindä deineeps Religio Catliolica refpiravit Vfque ad annum circiter I^o. quo tempore Rex Gallise Francifcws I.cum percuperetMuias in Regno fuo iopitas rurius excitare ( erat enim Princeps litteratus &: littcratorum fau- t01 'cximius) caepitubivis gentiu requi- rerevirosdodos A: in litteris verfatos, quos inter primus tunc eminere vi- deoatur Erafinus Rotterodamus ad do- c endas humaniores litteras idoneus. n Eccleßaßicum in £uropa< 147 Sed & Lutherus ac Zvvinglius hanc occafionem minime negligendam arbitrati Francisco obfequia lua litte— raria , unaque fedarum luarum no- vitates in litteris ac libris obtulerunt. Verum Rex fapiens utriufque oblata etiam cum Itomacho repudiavit. Interim nihilominus aliquot Lutheri di- icipuli clanculum in Gallias & urbem quidem Melden fem (_ v. Meaux ) Prix Provincias Caput introgrefli una cum litteris Graecis & Hebrans, quaspro- fitebantur , etiam fedas lux princi- pia fub hoc ichemate infinuabanr. Erant autem quatuor eorum , nempe Guilielmus Farelins Delphinas , Iaco- bus Faber v. Le Feure , & Arnoldus & Gerardus Roußfel fratres oriundi ex Picardia, quos forte Epifcopus MeU denßs Parihjs offenderat, fecumque ob litterarum & linguarum peritiam ut ludimagiftros Meldas deduxerat, ignarus. fcda^ , quamipfi profiteban- tur, & tunc pallio Religionis Catho- licce obvelabant. Verum cum hi Ludimagiftri fuas novitates per fuos difcipulosfen- fim divulgarent : jamqueper urbem rumor fpargeretur, harreticos Meldas veniife , iine mora 110vi hoipites illi ex urbe profugerunt, excepto Gerar- do Roußfelio , qui abjurata fua feda ad Eccleiiam Catholicam rediit ; alter vero Arnoldus eius frater ad Lutherum tranint, Farelim ad Zvvinglium in Helvetiam , &: in Aquitaniam ur- bemque Neracum tunc Regis Navar- rx Sedem Iacobns Faber conccilit. Hic igitur poftremus feniim fe fe in- finuavit in aulam , &c uni alterive domicellse fuam fedam , & per illas tandem etiam Margarittx Navarrx Reginas perfvafit. Hoc nuncio exci- tatus Rouffelius illico e Germania in 148 Religtonis Cat holte a Regit Gallias redux opera m fuam Fabro junxit, 6c ambo adnitente Regina ipfum quoque Regem ad ftuam Se- dam pertraxerunt, Porro media , quibus id praeftitere , erant Com*di& Ludicra , quibus catholicorum pia exercitia 6c confidas de Religiofis fabulas atque commcnta fpedtato- rum rifui exponebant : his accede- bant non infrequentes eorum ad au- lam adhorrationes, quibus infamibus calumniis traducebanr Ecclefia: Ro- manar pias confvetudines , exremo- nias,ieiunia aliäque fanda opera. Non paueos deineeps Regis ac Regina: exemplum ad eandem fe- dam ampledendam ( uti folet ) in- duxic : neque enim difficile eft per- fvadere homini , qua: molliora, qua: blandiora 6c carni ac fenfibus grata 6c amica funt, quxlibertati frxnum laxant, 6c voiuptati quidlibec indul- gent, quod omnes fere feda: folent : at longe difticilius eftperfvadereob- fervantiam divinx legis , accuratam fenfuum cautelam , caftigationem carnis, ftata jejunia , aliaque pia opera, 6c quzeunque tandem noxix li- bertati i'unt contraria : at ha:c fua- det Eccleßa Catholica , ad haeeexor- taiitur facra: littera: 6c Veritas aeterna. Interca Francifcu* Rex incon- fultam Margaritt# Sororis iux Reli- gionis mutationem inaudiit, eamque mox ad fe evocavic , 6c fadum non fine ftomacho exprobravit: At Regina non tantüm potuit exafpera- tam fratris fui mitigare meutern, Ted etiam eo ilkun permovere, ut unius e ledariis, quos fecum ad- duxerat , concioncm audiret : Sed cum acerba perorantis in Catholicos invedio Regi multum difpliceret, jul- fit novos illos Apoftolos capi 6c car- nen Sccleßaßicum in Europa. ceri maneipari : e quibus unus Ber- trandus nomine relipuit , 6c abjura- tä hxreft ad Catholicos rediit; alter e carcere dimilfus relido fuo Apo- ftolatu uxorem duxit: Rujfclium gina Neracum fecum reduxit, 6c Elo- rone urbe (v. Oleron) Benearnüe E- pifcopum conftituit. lllud hie notandum venir,qu6d prsedidi Lutheri difeipuli a variis exa- minati, deprehenii fint finguli pecu- liarem iibi fedam ex Lutheri placitis forma fle ab aliis diverfam , in hocu- no tarnen confenlifte omnes, quoda veritate Catholica longiffime cum Lu- thero aberrarint, His tranfadis needum acquie- ve re Lutherani : fed ipfe quoque Mellrich ton unus e prareipuis Lutheri af- feclis Regem Francifcum per Iitteras tentavit ad luas partes traducere: &c tum quidem in tempore adfuit Pari- fiis novus quidam emiflarius ( LeCocq didus) qui diihmulato Lutherwifmo coram Rege pro concione dixit. II- lum lubinde prxfens Cardinalis Bei- Uy examinavit, 6c a fide Catholica alienum deprehendi't: unde Inquifi- tioni commilfus ea revocare ex cathedra coadus eft , qua: in cathedra coram Rege perperam afleruerat. Interim litteris MeUnchtonis accefferunt etia littera: MargarittAzgmX) quibus hortabatur fratrem,ut MeUnchtonem e Germania ad (c vocaret , eumque perorantem coram audiret: At Car- dinalü Furonenßs id graviifimis ratio- nibus difvafit, Regemque in tantum permovit, ut leveriüimo Decreto omnes harreticos e Gallia profcriplent, atque ut omnem a fe alieuius hxrele- os fufpicionem amoveret,ipfo folen- ni fefto Sandiflima: Euch/irißi in le denique converteret , rurfus c j po ft ea jam odogenarius Calvi- Cenevam profugit, Ki fedam deteftatus iu fide Catholi- eandemqueurbembrevitemporenon ca deceffit. Interim hi primi Cal - minus quam Pidavium pervertic.Ad vini dileipuli hortatu fui magiftri aliö hoc autem ufus eft ^diile/centitmofc- dioreffi experunt hanc fedam diffe- ra, quos primö infames cantilenas minare , Sc comprimis Ludimagiftros edoeuit plenas fabulis atque com- «crvertcre , qui poftea iuventuti per mentis de Catholicorum, & prreci- lubricam hanc fedam ad omnem Ii- pue SaceidotumacReligioforummo- bertatem Sc divini cultüs contem- ribus ac vitiis : Deinde eandem iu. utum viam facilem aperuere : unde ventutem etiam adprophanandasEc- oaulö poft Burdegalis ftudioft adole- clefias , perfringendas Sandorum feentes inftindu fui Ludimagiftri paf- ftatuas Sc imagines aliaquejam olim fim in templo facras imagines & al- hxrcticis Sc iconocUßis ufitata induxit. taria fubverterunt , Sc quidquid fa- Cum vero adolefccntcs plcrique.qui ^.■nfanetum, iacrilegis manibus pro- eiuimodi miolentias excrcebant, ef- 1 anärunt lent nobilium aut fenatorum Ii Iii, res ^ Primus qui prxdicantisnometiSc ea tunc diilimulata fuit, idque Cal- Officium inter Calvini affeclas af- vino occafionem viamque ad auden- fumpfit , ipfomet iVzd ccfte, fuit qui- da maiora aperuit : juventure näm- dam Laut-Texter cenformis fuo ma- que ledudä etiam adultorum mentes Ciftro difeipulus: nam & ipfe prius aggreflus eft , eosque fenfim adluas ob enormia fcelera flagris cacfus Sc partes Sc peiora induxit tanto qm- infarni ftigmate notatusex urbeMel- dem faciliüs quanto major eftadma- denfi ejedus eft. Reliqui vero qui, lum quam virtutem humanst mentis id muneris in fedx CdvinUnx pri- inclinatio. Certe brevi rem eo de. mordiis dum quoque antecefforis fui illico attributa pro habitatione Patrum illä renovavit, promulgarique juillr, quo ipsa arce, in qua ipfe natus de edu- ptohihebatur , ne intra 10. , Leucas catus erat , prxterea in teflamento per cireuitum urbis Parifienfis alia , legavit cor fuum templo Collegii Fle- quam Catholica Religio exerceretur. xienfis : introduxit Societatem in Be- Pars I1I % ' v arm- ij/f Reiigionis CatholicA Regh arniam , ut eius Provincianncolasad EccJefiam Cacholicam reducereuc .* Ad eundem finem procuravit Socie- tati Conßantinopoli federn ftabilem , &: tandem pro (ux confcientire ar- bitro aifumpiit de Socictate P. Cotto- fium virum infigni virtuce ac do&ri- na praeftantem, qui poftea obmultos favores a Rege fibi exhibitos haereti- eis 8c aemulis invifus graves perfe- cutiones fuftinuit. Sed neque Rex ipfe deineeps adeo fecurus exftitic a clandeftinis hameticorum machina- tionibus, qui iniquiflime ferebant , quod relidta infami eorum fe&a Re- ligioni Catholicm 8c comprimis So- cietati tantopere faveret. Idcirco C al - vini aifeclae non deftitere , ubi Regem aperte non poterant,faltem Romano Eccl cüx iacra inifituta identi- dem criminari , 8c linguä & calamo traducere. Eam ob caufam Anno 1600. inftitutum efl colloquium 8c difeepeatio circa librum , quem de abufu MiiTae in lucem ediderat Gu- bernator Salmurieniis D. de Plejßs in- fignis Calvinifla (a miniftris Geneven- fibm fuiife compilatum haud vana efl: fufpicio) illum igitur cummultarum falfitatum argueret Epifcopus Ebroi- ceniis D. lacobus Davy tunc in aula prasfens , a Domino de Pleßßs pro- pterea ad certamen provocatus eft , qui etiam comparuit, 8c coram magna auditorum Corona ipsoque Rege praefente non minus aperte demon- flravit,quam quod priiis afTeruerat, ta- to omnium aftantium applaufu,ut pro- pterea non tantum laudem eximiam a Pontifice, fed 8c pwrpuram Cardina» litUm retulerit. Decennio poft colloquium iftud Rex Henricus dum vefperiinfuo cur- ru cum Duce Efyernonio aliisoue au- ten Sccleßaßicum in Europa ix magnatibus in forum provehitur ad infpiciendum apparatum , quem urbs ad excipiendam Dominica pro- xima Reginam adornabat,in angufta platea repente a quodam ficario Fr anriß; 0 Rovaillac cultro duobus idibus confoifus vitampofuit. Homicidaad tantum facinus admifTum imperter- ritus illico comprehenfus, multoties examinatus , fed 8c graviffimis tor- mentis excruciatus ufque ad mortem conftanter negavit, fe in tarn crude- li facinore quempiam habuiffe con- feium aut confiliarium , fed ex odio id feeiife , quod ob fententiam in fi- gnatura Iuftitix contra fe latam, in Regem conceperat ; nihilominus tarnen tanti mali culpa rurfus in Iefui- tas detorta eft, quibus forte gravius incommodum needum oblitteratnm malevolorum odium facile creäf- fet , nifi hanc injuriam Rex ipfe Lu- dovicus XIIL cum Regina matre publica proteftatione a Societate aver- tiflet. Caeterum quod P. Cotto- nus fuam flationem 8c officiuminau- la continuaret , longe pejus habuit Societatis semulos, qui exinde rurius anfam fumpferunt di&is feriptisque publicis illum calumniandi. Sed & Calviniß# , qui Regis Henrici poten« tia opprefli nonnihilcontinuerefuam rabiem, eo defun&o rurfus apertius tumultuari caeperunt in Benrnk, Sc deineeps longe gravius, quandoRex Ludovieus pra^fens ipfe templa etiam- liurn a Calviritßis ufurpata Catholi- cis reftituit, federn Societati Sc Cafucct* nis ibide inflrui mandavit.T unc enim- vero in furias a&i Hugonot & rurfus nova confilia agitare 8c apertasfe* ditiones moliri cseperunt: quin quod impudentiifimus prasdicans Molinus Regem ipfum minaeibus litteris ag* Religionis Catholica Regimen £ccleßaßicum in £u* opa» jff grefliis ad arma 6c pugnam aufus eft abfeilte Principis Condai . Anno ve-, provocare fubdirus rebellis. ro r. Regimen aggreffus non mi- Rex igitur icum videret , aliter nus egregiis animi fui dotibus, quam non poffe nifi armis belloque frangi militari potentiä deineeps rebelles in & expugnari hane Calvinißarum in- officio continuit. Cuinque anno folentiam obftinatam, ipfemet exer- 1657. Ianfenianorum feda Lutetia ca- citum contra eos duxit, &primb ite- put attollere caepiffet , Rex, ut orbi ratis cladibus vidor rebelles com toti animum fuum ab omni haerefi preifit ; tum vero etiam urbeseorum teftaretur alienum , eandem Sedam expugnare oeeepit , quas inter fuit iterato a fummis Pontificibus Clero- llufclU Hugonotarum infolentium ca- que Gallicano damnatam , decretis put,urbs terra madque potens, cuius Senatus Parifienfis exterminandam daffem maritimam cum femel ite- objecit. Circa annum 1662. T>un~ rumque regii devieifient , tandem kerkam ab Anglis magnapecuniae fium. poft longam obftinatamque obfidio- ma redemptam Rex ipfe praefens in- nemeamRex ipfead deditionemfame fpexit, 6c a fedis Anglicanls expur- adegic anno 1^28' Porrototamhanc gatam facris Ecclefiae Romante re- expeditionem , quam Rex Ludo Vener ab. Beda y Vfuardus häus Colonienfium Epifcopüs , eti- Sc Petrus Canißus ad 3. diem Decembr. am Tungros Sc vicinas nationes ad Praeterea Franc. Guillimannus de Re- Chriflum convertit, mortuus ColonU bus Helvetiorum lib. 1. Cap. 17. D. anno 130. Marcus Welferus , Matthäus Rader us Anno Chrifti 177. juxta Riccio - Tom. i.Bavar. Sancf^ r.AndreasadS* lim , anno 183. juxta D. Morery Magnnm Ratisbon& Canon. Regulär. & ftcundüm alios etiam IS 6. S. Lu- Fortunatus Sprecher in fua Pallade Rha* Clus Rex BritannU Ave Anglkz cum tica 1. 2. Marianus Scotus in Chroni- ttulta de Fide Chriftiana inaudiflet , co , Carolus Stengelius itidem in fuo ttifit Legatos ad S. Eleutherium Ro- Chronico Augußano , aliique plures Tinnum Pontificem, Sc ab eo Sacer- cum Breviario Chürienß Sc Angußane. ^otem petiit , a quo in Fide Chri- Hxc paulo fufius hic adducerc ftiana inftrueretur : misitque Ponti- placuit ad retundendam SeBariorum fo Fug&tium Sc Eamianum , a quibus imo Sc Criiicorum infolentiam , qui V 3 palTim jj8 Religionis Catholiu Regimen Ecdeßaßiatm in Europa] paitim omnes traditiones folcnt ex- locum fucceflit Monafterium Lonh ploderc , Sc ad fabulas ablegare,quid- ad Danubii ripas e regione oppidi quid non poteft digito oftendi , aut Matbußi , vulgo Math außen pofitum. evidenti ratione demonftrari. Certe Epifcopatus autem poft obitum S. cenfura nimis cruda eft , Sc hominis M aximiliani , urbemque Laurea- arrogantis , tot authores illuftres ali- cum deftrudam translatus eft Salis- cuius levicatis aut erronei iudicii ar- burgum , quas olim luvavia appellata guere , nift manifefta in contrarium fuit. opponantur argumenta , quorum ta- Anno 273. S. NARcissusEpifco- men nec unum quidem adducit D. pus ex Hifpania perfecutionem fuo-i« Morery. ens venit in Germaniam , ubi Suevos ^dnno Chrifti 2fl. primo ex- Augufia Vindelicorum Fidem Chri- perunt invalefcere Gothi , quibus ftianam doeuit, eamque prima rece- Mafiam Thraciam Sc vicinaslftro Pro- pit S. Afra cum HiUria matre Sc to- vincias vaftantibus dum Becius Im» ta familia poftea martyrio coronata. perator occurrit cum exercitu, in fu- Anno 290. Cum iam totalere urbs gam ab illis compulfus , Sc cum equo Trevirenßs hde Chriftiana eilet imbu- in voraginem lapfus nunquam am- ta,nhanem illamftragemeaiditü/rw- plius comparuit. Vnde vero Sc ex varm loci Prxfcdus occiiis,quotquot qua Regione exorti venerint Gothi , inveneratmurbe,Chriftianis,nulläha- multüm inter Fe variantauthores.Ve- bita. ratione fexüs aut conditionis. rofimilius eft, quod Cluverius tradit Tantus autem fuit oeeiforum nume« libr. 3. Veteris Germania: nempe , i 1- rus, ut eorum fanguine Mofella flu. los primo fuiffe accolas Ponti Euxini vius ad decem milliapafliium cruen- Sc Maotidls Paludcs , qui fenfimmul- tatus profluxerit. Neque tarnen tan- tiplicati verfus Boryßhenis Sc iflri to licet efFufo Chriftianorum fangui- oftia progrefli ( ubi hodie morantur ne chrißianitas extingui potuit, «fed Cofachi Sc Crimenfes Tartari) Sc in du- potiüs animata eft , & exinde crefcc- as partes divifi funt, videlicet in Go- re vifa. thos Orientales , ftve Ofiro-Gothos^Sc Anno 336. S. Athanasius Epi- Occidentales , ftve Weßro-Gothos , qui fcopus Alex an drin tu a Conßantino lm- deineeps etiam duoRcgna fundarunt, peratore ( quem Epifcopi Arüni ne- Ostrogothorum , Sc X/isigotho - quiter prasoccupaverant ) Treviros rum . De quibus mox plura in fe- in exilium relegatus eft : ita (utpie quentibus. credi poteft ) permittente Deo , ut Anno Chrifti 258- tempore Xißi pia Chriftianitas Trevirenßs a canto II. Romani Pontificis , Sc imperante Ecclefbe Catholica: defenfore in rebus .DeciüjS. Maximilianus Norici Ripen- adeo turbulentis Sc fuis perfccutio- fis Apoftolus Sc Epifcopus Laureacen- nibus animaretur Sc folatium aliquod ßs martyrio coronatus eft. Fuit au- aeeiperet. tem Laureacum Metropolis Norici Ri- Anno Chr. 346- S. Amandus Epi- penfis (quod compledebatur Außriam fcopus ctepit Argentoratenfes in Fide Superiorem Sc Ditionem S alisburgen- Chriftiana inftrucrc.P. Ricciol. in Ca- fem ) jam olim deftruda , in cuius talogo Virorum lllußr. & An- Religionh Catholic& Regimen Eccleßaßicum in Suropa* ry q Anno Chr. £83: S. Vrsula 8 c un- propemodum extiaxerunt, urpote decim milliaVirginum Britannicarum omnes ipfi Ariana hxrefi corrupti, l Gnuno 8c Melga Hunnorum Pira- quam priori fieculo Alexandria exci- tisinterfeda Virgimtatis 8c Marty- tavcrat Arius , 8c totam Graciam, ci- -Ü palmas acceperunt, Quarumcor- que vicinam GoTHORUMgentemcor- pora fandasque reliquias cives Colo - ruperar. Vnde poftea Gothi eorum- Benfes iam tum a S. Materno Epifco- que fxderati totum infecerunt Roma- )0 Chriftianä Lege cxculti pie vcne- num Imperium . Occupavit namque •ati in urbem fuamtranftulerunt,iis- Ariana hsec peftis GoTHrs promo- dcmque facra Sepulchreta 8c templa ventibus totam fere Hifpaniam , cor- ctiam magnifica exftruxerunt, rupit Galliam , ftedavit Italiam , in- Anno Chrifti 400. S. Valenti - fecit Poloniam , cenuit Hungariam s Kusprimus Batavii (nunc Paßavii) neque immunis ab ea Germania ftctit.* fidem Catliolicam praedicavit: Sed , Sed neque hcec peftis ante,quam cum cum Ariani nidum ibi pofuiftent, in ipfis Gothis eorumque afieclis Van- caifum laboravit. Idcirco Romam dalis Hunn'isque defecit. Imo ipfis petiit, ldque ad Pontificem retulit, quoque fublatis etiamnum fupereft aquo creatus Epifcopus Bataviumrz- infaufta hxc Chriftianis Catholicis diit, & iterato gentis converfionem Gothorum , Hunnorum ac Vanda- tentavit: Sed irrito rurfus conatu in- loruiti memoria , comprimis vero digenas ad Fidemorthodoxam horta- Attila 8c Totila tyrannorum potiüs tus, & ab iis urbe pulfus tranfiit ad quam Regum gentis plus quam bar- alpes Rhxticas ,8c ibidem maioricum barae ; utpote , qui fe divinas Iufti- frudu Evangelium difleminavit , 8c t ix vindices, 8c Dei flagellum appel- tandem multis laboribus perfundus lare funt aufi. ibi conquievit, 8c in Maienfi Caßro fe- Anno 411. S. Paternus primus p ultus eft. Ita Radertts ex Breviario fuit Conßantienßs Epifcopus, 8c Gen- Batavino. tis circumvicinse Apoftolus : uti ha- Circa hunc annum Gothi aRo- bet Baronius in Martyrologio Roma- manis identidem vidi Sc caftigati pr^- no 5 8c Helvetiu Sanft;et. fcrdm aConßantino Magno , deinceps Anno Chrifti 4^4. S. Severinus vero ab anno 400. 8c toto hoc fiecu- Abbas totius Norici , 8c totius Auflria lo Gothi , Vandali , Hunni 8 c A- praecipue vero Viennenßum 8c Pafft- lANi, ingens barbarorum colluvies uienßum Apoftolus , quos verbo 8c ex variis Provinciis colleda torrentis magnis multisque miraculis in fide inftar totum Imperium Romanum in- Chriftiana poft S. Maximilianum m\i\~ undarunt, 8c Africam quidem fecun- tis annis inftruxit. dum eam partem , quse Romanis olim Anno 476. S. Maximus Prassby- parebat, vaftarunt toram , urbibus ter Salisburgenfis fufpendio necatus excifis aut faltem earum mamibus eft ab Herulis , qui 8c ipfi barbari e- deieftis fola Carthagine exceptä. Sed rant ex Oriente per Noricum in Ita- & Religionem Catliolicam dirutis Ii am transgrefti , ubi ob capillos 8c Ecclefiis, 8c interfedis, aut in exili- promiftam barbam Longobirdi putan- um adis omnibus Epifcopis, totam tantur appellati. CumS.MAxiMoin- ter- iöo Religionis Catholica Regimen Sccleßaßicum in Europa* terfe&i funt alii etiam 55. Chriflia- ejiceretur ex aula, abfeilte Gosbert* ni ex alto praecipitati , quorum cor- Duce Kilian um cum fociis interfici pora teile Radero hodieque affervan- juffit, eorumque corporibus flabu» tur Snliehurgi in Crypta. lum fuper acdificari. Vindicavit D eus, Anno 54 7. Ad Fidem Chriflia- hanc caedem omnium ßcariorum ma- liam converfos efle Bavaros tradit P. la morte , Sc ipfius GeiU intcritu: At Ricciolius in fuo Ghronico , qui ta- equi venerati funt martyres, neque men audlorem Sc Apoftolum , a quo ftabulum illud contaminarunt. Ex id praeflitum eft , non allegat. Surio. Anno 6oS- Ad Fidem Chriftia- Anno 730. S. Corbinianus in nam Herbipolenßes converfos efle ide agro Melitonenfi ( nunc Meloduni) in P. Ricciolius afferit in Chronico,nul- Gnllia natus amore folitudinis mona- lo tarnen citato authore vel Apollo- ftcrium ad S. Germani Ecclefiam con- lo. diderat : ibi cum annos 14. fände Anno 616. S. Rupertus ex Re- cum fuis vixiffet, Sc ob vitx fandi- gio Francorum & Scotorum fangui- moniam paflim innotuiffet, mukös ne oriundus prius VVormatienfis Epi- nadtus eft hofpites, Sc qui fuasnecef- fcopus, inde vero a Theodone III. Bo- fitates identidem illi commendarent. iorum Principe inftin&u coniugisfux Sedvirfän&usturbas&hominumfre- Reginotrudis iam tum Chriftiana: Rhe- quentiam exofus,clam cum fuis Komm ginoburgum hodie Ratisbonam ( ubi profugit, cupiens ibidem ignotusde- tunc morabantur Principes ) evoca- litefcere , & D eo fibique unice va- tus primo ipfum Theodonem , Sc fub- care. Verum Gregorius Pontifex viri inde etiam totam Bavariam ad Chri- virtutem fufpiciens, eam latere 110- fliana facra perduxit, &Epifcopatum luit ; fed Corbinianum dignitatcE- Salisburgenfem ercxit: Ita P. Raderus pifcopali exornatum ad labores in in Bavaria Sanffa Sc M. Vflferus in Galliam remifit. Gumquemaior quam Brcviario. ante invifentium frequentiareducem Anno 6%o. vixit Adelmus Saxonum exciperet, rurfus in Melodunenfe La- Occidentalium Epifcopus , Scriptor tibulum feceflit : fed cum neque ibi pius ac dodtus , inquit P. Ricciolius optata quietefrui liceret, Komm dein Catalogo virorum illuftrium. nuo repetiit: cumque itinerein Ger- Anno 635. S. Kilianus natione maniam deilexo in bavariam deve- Bibcrnus Franconi* Apoflolus Sc Her- nillet, populum &oviculas a pafto- bipolenßs Epifcopus, primo ipfum Gos- ribus defertas miferatus femel ite- bertumYr&xicomx Ducem facris Chri- rümque verbo divinopafcereoccepit. ftianis imbuit, tum vero etiam fub- De hoc ubi rumor ad Theodonem Du- ditos illius aggreflus ingentcs mani- cem pervenit, mox illum ad feevo- pulos collegit. At tarn felices pro- cavit, fedemque flabilem in BaitfflM greffus ftygius veterator inhibuitper obtulit. Verumtamen , ut fiibfikc- impudentem faeminam: fuic haec Gci- ret Corbinianus perfvaderi non po- ia fratris Gosberti quondam uxor,po- tuit. Igitur inde digreflus ad GrimO' flea vero eiufdem Gosbert i pellcx , nid um Thecdonis fiiium Frißngn tunc qux metucns, ne opera S. Kiliani fiiorantem venit, quimultisipfcqu°" Religionis Catholica Regimen Scclepaßicum in Suropa, i6r c nrecibus apud Corbinianum in- runt) live in loco non procul Lecdio nv't ut lecum in Ravaria perma- diftante ( ut Belg«, volunr.) In GaU . u ille in fententia fua perfi- Ii« regnare cxpit anno 768. Imperator als Rorrtam itcrato perrcxit, ScGre. Occidentis coronatus eft in Fe- rrium Pontificem acceffit, elque a- fto Nativitaüs Chnfti Anno goo. lan- ^'mi fuivotu denuo expofuit: Sedre- deque obiit anno 814. Omnes Hi- fondit Pontifex, non placere fibi ftoriographi de hoc magno Principe Lfcopum privatam , ac defidem in multa magnaque fcripto tradidcre , onafterio vicaro ducere, nequemu- qua: more iuo Raderus in Bavanafan- "usVquod omnibus precibus Carbi- £ ad noftrum propolitum in has !L» exorabac)abdicare: quinfe- anguftias rändern coatdavit. Veiter carntum pari curä animoque Carolus Magnus Novas Epifco- orofequeretur, See o rediret,ubiplu- pis Sedes novem pofuit : rinu bonafrugisIpesaffulgeret. Cor- enfem , quam aflignavir S. Ludgero bmianus igitur in Boiam reverfus , a 812: , quam confi- jn V i a a prefedo gradum tantifper gnavir Heriberto : filiereiuffuseft, dum Grimoaldus Prin- Hildigrino : Wibo- ceps de eo commonefierer. Hic ni : Bremenfem Nuitchardo : Rade- fi-itur Corbiniano nuntiari przce- burgenfem Hermario: Verdtnfem S wink ut quanroeyus ad fe veniretho- berto : Hamburgenfcm Herdaco: (pes expedutiflimus. Interea tarnen Hildesheimenfem Guntero . Duas ad cum audiflet Corbinianus , Pilitru- dignitatem Metropolitamrum evexit : itmlGtimoaldo fratris fui defunai conimrem iufte uxo ris loco apud fe licam Magna: Dei Matri vifendam fiaberi, reeufavit vir fandus pedem condidit, auro argentoque or- ulteriuspromovere , quamdiu pcili- navit , canccllos & portas folidoarre cem fecum Grimoaldus detineret. juffit tigere : pilas e marmore Quadraviuta dies contentio tenuit : &C adveao furrexit. ctonec tandem adfuere ad pedes fan- Chriftiana Lex paflim a Caroio £ti Epifcopi proftrati Grimoaldus Sc Pi- propagata : Dam, litrudis peccatum confefli, paratique aliique damnato daemonum ea omnia explere , qua: vir fandus culeu Chriito fc dediderunt: Eccleli- exequi mandaret. Port tarn fauftum am Romanam m immi- exordium Corbinianus frifing* fe- nitate pene opprefiam vidis barbaris dem fixit Epifcopatum fundavit , in libertäremafletuit : oppida,agros multlsque Eccleiiis exftrudis in om- Provincias reftituit, novlsque bene- nem Bavariam longe latcque Evange- fieiis cumulavit : Immunität es eius- Um Clirifti diffeminavit. dem fanxit : Pontificum creattonem ,y!nno 742.S.CarolusMagnus Ecclefiaepermifit.fibi nullum in eam Hpini Elias natus Ingelhemii, qua: ius vindieavit: Saxones D. Petto de- urbs altero milliari Moguntid diftat , dieavit: Annuam penlionem tsGalhs (uti Vrimcones tenent) vel Caralobur- Romana: Ecclelim deftinavit : Spolia gi, quod in Boica terrio Lapide ab hoftium praefereim Hunnorum ad D. ui 'be Monachio abell (ut Bavari alle- ardem ornandam Romain dono Pars III. X mi " 16 2 Religionis Catholica Regimen Ecclefiaßicum in Europa k mifit : Regibus Francorum Pontifi- ftum convertendis irnpcndir,prius ta cum Rom inorum tutelam commiiit, men Romam adivit, ipsumque Chri- iiti illos ab hoftium incurftonibus de Iii Vicarium Gregorium II. , a cuo ut: iniidiis propugnarent. Legatus remiftus in Germanium Thu* Catholicam Ecc Icüx Romanse pie- ringia , Haßiai aliisque vicinis Pro. tatem de fententiam a prima infan- vinciis luccm Evangelicam intulit, de tia ad ultimum vitx pun&um con- poftquam multaprseclare proEccleih ftantiflime retinuit, coluitque : eius- ChriftianagelTitjab eodePontificeRo- que difciplinam morum de cseremo- mano crcatus eil; Epifcopus , cumquc niarum niultis Pontiftcum conciliis tantse mefli unus non (ufHceret, p] u . reftituir. iW/cAinfeliciflimi Neßoria- res ex Anglia evoeavit locios de ope- nam Seclamiamolimexecratamolen- rarios. Tandem a Gregorio III. er f. tiSjCelebratis pluribus Patrum Syno- am pallio fubmiflo conftitutus Archi- diSjdiminavit funditusque extirpavir. epiieopus Moguntinus paflim in Ger- Pontificem Leonem a fuis male mul- mania inftituit Ecclelias, erexitMo- (Sbatum , punitis noxiis , dignitati re- nafteria , celebravit Epifcoporum Sy- lEicuic : ad fe venientemfumma cum nodos , aliaque plura Ecclefia Ca- veneratione excepit. tholicx utilia prseftitit. Poftremb , Temperabat fummum Impera- dum barbaram Frifiorum gentem ad torise Maieftatis faftigium vere Chri- Chriftum ftugemq; traducereftrenue Iiiana modeftia, nec auro gemmisq; laborat , trucidatus ab Ulis gloriofus nift fummis Chrifti Divorumque ce- Martyr oeeubuit. lebritatibus cultus apparebat: quoti- Anno Chrifti 781. S. Willibal- dinna veftis parüm acommuni&ple- dus de ipfe e Regia Anglorum ftirpe beia abhorrebat. dec. progenitus in Germaniam venit cum Anno Chrifti 717. S. Svibertus S. Wunibaldo fratre de VValdburgt Epifcopus VVeßphalos^Erißones de Hol- forore , de fubinde a S. Bonifacio Eu- landos Legem Chriftianam doeuit , eorumque Apoflolus z^cllzn nreritus. Illum S. Carolm M. Imperator e Mo- Francortim de Norici-Borealü Apofto- nafterio extradlum Ecclefia? Verden- lus , de Epifcopus. prxfecit , uc paulo ante memora- Anno 812. S. LuDGERus(utpau- tum eft. lo ante dictum) Eccl chx Monaßerien- Anno 7^4. S. B onifacius natio- ß in' Wefiphalia pnepolitus a S. Card- ne Britannus , atque e Regio fangui- lo Magno Imperatore , cui erat Lud« ne oriimdus, adhuc parvulus mona- gerus apprime charus , de nihilomi- fterium ingreftlis virtutem mature di- nus , cum aliquando Horas Canoni- dicit , quam poftea toti Germania in- cas recitarct , repente ab Impcrato- genti zedo communicavit , unaque re evocatus , eoufque moram traxit, Legem Chriftianam , non immerito dum facrum penfum reftduum ab- propterea Germania Apoßolns appella- folvit, Rogatus exiude » cur tam- tus* Annorum 30. Sacerdotio initia- tus relidta patriä in Gerrnamam tran- liic, ubi le totum paganis ad Chri- fiettenß Ecclelix Prsepofitus faneti Hirne vixit, de mortuus eft , infignis diu mandatis ^ c> tardäilet Imperatoris obiequi refpondit Ludgerus , lc tum negotium habuifte cum majori ö Prin- Religionis Catbolica Regim principe : atque hoc refponfum ra- tam gratumque habuit Imperator, porro S. Ludgerus multa pro VFefi- ■phalorum falute atque converiione prseclare geffit , unde poftea etiam ygeßphalia Apoßoli nomen retuiit. Anno 924. juxta Chronicon P. IruHi Sc Ricciolii Hunni five Hun- gari a Berengar io Italiae Tyranno e- vocaci vaftarunt Germaniam, Galliam & Italiam , comprimis vero expila- runt Sc dedruxerunt Ecclefias Sc om- n ia facra prophanarunt. Vixerunt eo tempore S. Sigismundus Halberßa- tenfis , s. Conradus Conßantienfts Sc S. V dalricus Augußanus Epifcopi Sc viri fandiflimi, qui facra Sc templa reftaurärunt, mores depravatos ver- bo & exemplo reformarunt , fidem orthodoxam fartam tedamquc con- fervärunt. Anno 994. S. " W olfgAngus Epi- fcopus Ratishonenfis fidem Chriftia- nain, quam in Bavaria S. Ruperte IcCorbimanm pridem implan taverant, magis excoluit, Sc latius propagavit, atque, ut idem in Bohemia vicina com- modius fieret , jura fua Epifcopalia in eodem Regno concefllt S. Adalbero , eumque Epifcopum Pragen- ßm confecravit : Vnde errat P. Ric- ciolius, qui S. Wolfgangum mortu- um ponit anno 799. Anno 997. S. Adalbertus Pro,- l m fiu Epifcopus, cum Bohemos ex- periretur Chrifti Evangelio refrada- nos, iade digreffus Romam abiit ad Gregorium V. Pontificem , &: ab hoc ad Ibas ovfculas pafcendas in Bohe- miam remiflus ed. Sed cum ab iis denuo repudiaretur , tranfiit in Polo- n'hxm Sc Prujßam } ubi ab Ethnicis indigenis Ianceis confodus Martyrium confecutus ed. en Eccleßaßicum in Europa^ 163 Anno 1022. S. Berwardus HiU dcßenßs Epifcopus , podquam Eccle- ham fuam fändiifime rexit , ex hdc vita ad fuperos abiit. Anno 1024. S. Henricus ex Rege Botoru , creatus Imperator, poftquam to- tarn Germaniam ab exteris barbaris,&f fubditis rebellibus ferro Sc armis pur- gavit, &: Fidem Catholicam , eredis multis Epifcopatibus , MonaiFeriis , innumeris Ecclefiis,latisque fandiüi- mis legibus dabilivit , magnus Pon- tificum Romanorum , totiüsque Ec- clefiae Chridianae fautor atque pro- tedor plenus virtutibus acmeritis,ex hac vita mortali ad beatam tranfijt. Anno i02f. Vixit S. Burchar- dus Wormatienßs Epifcopus in Pala- tinatu inferiore. Anno 1045. Vixit S. Bruno Epifcopus Herbipolenßs in Franconia. Anno 1066. Vixit S. Benno Miß nienfis Epifcopus in Saxonia. Anno 1079. Vixit S. Bruno E- pifcopus Colonienßs apud Vbios. Anno 1103. S* O tho Epifcopus Bambergenßs floruit in Franconia. Anno 113-4. S. Norbertus Ar- chiepifcopus Magdeburgenfis in Saxonia. Anno 1164. S. Eberhardus Epifcopus Saiisburgenßs in Bavaria. Anno 1225. S. Engelbertus V- biorum Epifcopus Colonienßs. Hucufque intemerata Sc ab omni Hareß indemnis ChrilfianaReligio in Germaniadetit: at rede Sandero ,Fri- themio SC Genebrardo anno 131 f. qui- dam Lolhardus VValtherus in Germania inferiore prodiit, qui docuit:Z«- eiferum iniuße de ccelo deturbatum, in ccelurn aliquando reeipiendum fore: contra vero S. Mich de lern cum SanSlis Angeld ad inferos detrudendum . Item /tf/f Reltgionis Catholiu Regh Vir gittern non fuiffe in parttt Vir gittern , aliaque abfurdiflima, propter qum igni adjudicatus Sc combuftus cft Colonise , Anno 13 21. K^inno 1360. Vixit B. H enricus Suso ex ordine Praedicatorum S. ~Do- minici , vir Apoftolicus Sc Suevim atque Alfatiae Apofiolus , quam utram- que identidem peragravit , Sc verbo diyino atque virtutum exemplo ad pictatem acccndit. Anno i4oo.Ioanncs Hus in tem- plo Bethlehem di&o urbis Veteris Pragenfis concionator , in Vniverii- tate Theologise Profejfor , Sc Reginse Confejfarius cmpit in utraque cathedra recoquere Sc publice docerepro- pofitiones hsereticas , quas Wicleßta Sc ipfe in Academia Oxfordicnfi Theologie Profejfor non ita pndem Sc Arno 1380. docuerat Sc typo im- preiTerat, cuius libros Sc dodtrinam ( tefte Hiftorä Schifmatis Occidenta- lis ) quidam nobilis Bohemus, quiin Academia Oxfordtenfi tunc litteris o- : .peram dedit , in patriam fecum de- tulerat. Hussi alTecla fuit Hieronymus Tragenfis in eadem Academia Theologie Profejfor , quiproinde cum Husso eandem ob caufam a Concilio Conflantienfi ad rogum condemnatus atque combuftus eft , quod neuter fuos errores , etfi fepius admonitus vellet retra&are. Interim s cum illi in Bohemia jnnumeros lux fcCtx ad- di&os reliquiflent } ut primum infame eorum fupplicium fama vulgavit, .. ingens Praga? confecutus efl tumul- tus atque feditioj adeo quide, ut Hufita magno numero coli cQtiSigifmundü Imperatoren» ab ingreÜu urbis Pragenhs vi Sc armata manu prohibuerint, Porro huic rcbellium multitudini caput Sc Ducem fe fe obtulitvir qui- nen Sccleßaßicum in Europa. dam animi ferocis Sc ad arma prora- ptus , attamen monoculus Sc idcirco linguä Bohemicä Zisca di&us, q U j cum rebellibus ex urbePragenfi egref- fus expit omnia furfum ac deorfum vettere , expugnare Sc expilare urbes, monafteria, ipsosque religiofos magno numero unä cum templis rebus- que facris flammis comburere. Ncc tantüm intra Bohemiam fletit hic fu- ror Sc infolentia Hujfitica , fed etiam in vicinam Moraviam Sc Saxonia?» torrentis inftar fe fe eifudit, ut adeo Principes Sc Imperator tanto malo obviam ire Sc coiledo tnilice 3 fuis finibus Hufptas arcere cogerentur. Verum tibi Zisca in obiidione urbis etiam alterum oculum fagittä i&um deperdidit, tum vero primus Hußi- tarum impetus aliquantifper remiiit : amplius tarnen , quando paulo poft ipfe ZiscAfebri correptusvivere defiic tunc enim facilius conditiones obla- tx pacis admisere Huflitx , Sc quies fenhm Bohemix rediit. Interim Ilt - refis Hufitica etiam fublata rebellium fadHone Bohetnix integro fere ixcwh adhaefit ufque ad Lutheri tempora , quibus iedfa Hufitica mutato fere na* mine in Lutheranarn tranfiit, qu£ (ub- inde e vicina Saxonia huc translata totam fere Bohemiam occupavit. Anno namque 1483. & Mtftini Islebii in Comitatu Mansfeldenfina- tus eft Lutherus ex parentibus tc* nuis admodum fortunx : unde Sc ipfe mendicato vivere coadus fuit, Ad ineundum IIa tum Rcligiofum ftimulo fuit Luthero mors repentina, q 11 ^ focium illi ad latus deambulantem & enie perfoflum eripuit. Acceilitp 0- ftea tempeifas horrenda , q uas Lu thero in campis deprehenfo exitium minari yidebatur » unde etiam Votum ®J§ ÄW Rel'tgionis Catholica Regimen Sccleßaßicum in Europa* / tum de ineundoftatu Religiofocon- data eft Archicpifcopo Moguntino , Sc c cpit , fi falvus & inta&us a fulmine ab hoc facultas promulgandi Indult cvaderet. Fr eh er us de virisllluftribus, gentias commilfa IoanniTez,elio Do* cum aliis quibusdam refert , focium minicano tunc Juquißtori facro, Ma- a d latus Lutheri fulmine tatftumre- le id habuit Ioannem $taupiz,ium £? ente exfpirafle ; fed quidquid fit de remitarum S. Augußini in Germani$ hoc, mors repentina focii Luthero Vitarium Generalem , eo quod in II- occafio fuit meliora cogitandi , Sc mili negotio jam alias hoc promift- rjatum amplefrendas: Religionis, con- gandi officium penes ordinem fuum eipiendi : poftquam enim periculo fuiflet. Inde Lutherus ex utraquc defunftus eft , eodem adhuc anno cathedra nonIndulgentiaspximo } (cd yoco fe exfolvit Erfordi# ordinem S. ordinem Pradicatorum ipsumque TV- ditvufiiniingreffus : cumque polieret Helium taxare ineepit, cum vero hic jngenio , abfolutis ftudiis lacerdos paria reponeret, tum demum Luthe- creatus etiam Philoßophiam in ordine rus Indulgentias per 90. propofitio- fuo doeuit. Orta fubinde eft inter nes typo impreffas oppugnare ag- fuperiores Provinciae quxdam con- greftus eil:, quas poilca Tez>eltus tan- troverlia , ad quam componendam quam hdereticas palam exuflit, Sc vi- L utherus Romam millus eft, eaque ciftlm 10 6. alias propofitiones oppo- rice compofita in Germaniam redux fuit, quas ftudiofi VVittebergcnfes in- & poilcaD^^rtituloornatusTheo- ftigante Luthero &ipfiflammis pu- logiam in Academia VVittenbergenß blice tradidere. Nec intra thefes u- doeuit, Sc quandoque etiam ad po- trinque combuftas hsec controverfia pulumex cathedra dixit, quibusom- quievit, fed aliquot deineeps libris » nibus populi ipfiüsque Ducis Saxonia fcriptisque fcandalofis ventilata gra- favorem fibi procuravit. vius exarfit; donectandem re tota Hactenus utcunque intra redla: ad PontiEcem delatä Lutherus Ro- rationis terminos fe le Lutherus con- mam evocatus eft $ed ipfe fiib pra- tinuit; atubiprimum occaflonem na- tedtione Ducis Saxonia (cuius favorc ftus eft, tum verb eflrsenes animi fui gaudebat) hanc citationem declina- motus cohibere amplius non va- vit ; Quin quod etiam deineeps hoc fuit. Ita multis non deeft male a- clypeo Sc favore mupitum nec Cac« gendianimus, fed occalio : Sc ideo dinalis Caietani Augnfta: prüfen t\sbu- male non agunt, quia male agendimo- manitas , neque Academia Colonien- dus&: media ipfisdeficiunt , uti farpe fts SC Lovanienlis acris cenfura , nec latet ignis finenoxa fub cincre, quem lmpcratoris publica proferiptio , nec modicus animat flatus, utinapertum Pontificis Romani fulmen Eccleßaßi- incendium prorumpat. cum Sc a communitate Ghriftianay?- Igitur Luthero exorbitandi oc- poratio impotentem hominis animum cafio fuere lndulgenti&> quas ob me- 3 male carotis divcrtere s aut eiusxnfo- tum Turcarum (qui occupata JEgypto Jentiam poterant coercere. ?oti Imperio Romano ruinatn mini- Non defuerunt tunc quidam vi- ; tabantu r) Chrillianis indixit Leo X. ri do&i Sc in rebus Eccleliafticis SC Pontifex Romanus. Executio deman- Theologicis probe verfati : Joannes X 3 Co- i66 , Religion}s Catholica Regimen Sccleßaßlcum in Europa CochUm Canonicus Francofurtenfis, januam reclufit, Sc ad omnem vitsc. Joannes Eckim ProfelTor Sc Theologus licentiam aliis etiam clafficum info- Ingolifadienfis, Conradus Collinus Do- nuic. Inde mox complures eius ex- dor Colonieniis , Joannes Clitoveus emplum fecuti funt etiam Sacerdotes Dodor Sc ProIefTor Theologie Pari- Sc Religio!! , qui abjcdo Chrifti iu- fienfis, aliique non pauci , qui Lu- go libertatem vitae amplexi funt, Sc theri dodrinam examinarunt, eam- alios ad eandem fedandam verbo Sc que folidis argumentis Sc rationibus exemplo induxerunc: at nihilominus tan quam a veritate Evangelica aber- plerisque , quibus in Luthero pla- rantem egregic confutarunt, quibus. cuit ratio vitae , poftea dilplicuit no- tamen ipfe vel non refpondit , vel vitas dodrinx ; an vero huius cau- non niii fcomata Sc dideria repofu- fa exftiterit contemptus magiftri Sc it. Imo neque argumenta abautho- authoris, an vero arrogantia difcipu- ribus Catholicis tot libris impreflis Ii Sc fedatoris, aliis dilcernendum re- contra Lutheri dodrinam propolita Jinquo. Certe plerique Lutheri a f- unquam fatis ab eius iedatoribus fo- feclac Sc difcipuli in diverfas abiere luta : fed plerumque elufa tantum vias : Sc unusquifque e Lutheri plai; aut explofa funt, ut fere aflolet ab citis novam iibi fedam fculpfit Sc do- iis, qui femel prieoccupati Sc male drinam. perfuafi non facile ullis rationibus in Primus quidem e Lutheri fo- partem adverfam pertrahuntur. ciis Sc afleclis fuit Andreas Bottenßein Interim Lutherus ea pr^dican- natione Franco a patria fua vocatus do ac docendo, quac placebant Prin- Carolostadius , homo ingenii hete- cipibus, arridebant nobilibus , grata Sc rocliti Sc mconftantis^undeMelanchto» jucunda erant plebels , nempe: mol- Alphabetum ipfum vocavit. Sua ftu- liorem vitam , Sc plenam ac nullis dia csepit in Germania Sc in Italia ab- legibus circumfcriptam in omnibus folvit. Inde redux Witteberga fa- libertatem , il'lico torrentis in modum dus eft Cathedralis Ecclefise Mifni* fecum rapuit fummos Sc infimos, fa- enfis Canonicus Sc Archidiaconm , at- cros Sc prophanos , plebeios ac rufti- que in Academia Theologie Profef- cos: atque hac ratione in partes di- for Lutherum Dodorem creavit;cui ftraxit Ecclefiam Chriffcianam : dif- proinde ut prius familiaris &amicus, folvic unionem inter Principes > in- itapoftea evafit illi contrarius Sc ini- duxit difTenfionem inter dodos Sc lit- micus propcer dodrinam, quam circa teratos, excitavit rixas Sc difcordias realem Chrifli pr70. relidis iy. übe- Typus y Symbolum , Et ipfe prophana- ris e quibus filius eiusdem nominis vit Sacerdotium, aflumptäthori con- patri in eadem Academia T ubingenß forte, de relida numerosa prole Bit" lucccffit, qui libro edito patrem de file & mortuus eil anno 1^1. atat. 49. fendit, ab aliis Qfo/#//w/accufatum. ubi in templo eius hoc Epitaphium Tertius iuit Ioannes Haufebein legitur : I>. Joannes Oecolampadius , quod Grace reddidit ipfc author Ioan- Profeßione Theologus, triam linguarum peri- l6S Religionis Catholicx Regimen Eccleßaßicum in Europa. peritißimiu , auffor Evangelien doctri- exequi non potuerit. Sunt , qui re- nn , in hac urbe primus , Sc templihu - ferunt , illum a fua matre requifi- ius verus Epifcopus. tum ut iincere fateretur , quam Re- Quartus eft Schwarz-Erd , five ligionem ex omnibus, melioremipfe Mhlanchton quocl Ccgnomen ex judicaret, relpondiife: Novellam elfe Gta'co ipfe libi fculpfit, quemadmo- quidem mngis plaufibilem , at Veterem dum &: illud : HippophiltPs Melangnus. magis fecuram. Mortuus eftMELAN- Natus Bretthemii in inferiori Valati- chton Wittebergn anno i?6o. ntatis natu ä ptima juventute humaniori- 63. aliis 64. bus litteris le impendit Sc Tubingn Quintus eft Vdalricus Zwin- Sc VVittembcrgA eas doeuie Poeta Sc glius gente Helvetius natus in pago Orator non vulgaris: Sed neque fei- Doggiorum five TVildenhufii. Pleri- entia Philoßophica deftitutus fuit , ut- que Canonicum Conflantienfem fui/Ic pote in qua Heidelbergs pri'mam Do- afterunt , non item Frcherus : juxta (ftoris Lauream retulit. In Theclogia quem linguas Latinam Sc Gracam Polemica tantum feivit , quantum a didicit Balilea:, Philofophia quoque i«^^ö(cuiadmodumfamiliarisfuit) ac Thcologix ftuduit. Deinde Pate ipsa exercitatione didicit« Inter rochum egit Glaronx in Helvetia, quo primos nihilominus fuit , quorum o- tempore Luthcri fedta in libris ab co perä Protcßantes Germani in fua fedta vulgatis etiam ad Helvetios penetra- llabilienda uli funt. Ipfe namque verat: undc ZwiNGiiusoccafione na- Confeßionem Augußanam compilavit , dtus (utpotejam pridem exlibem vita Sc pro Luther 0 contra Dodtores Pa - Sc ßacerdotium exofiis) uxore duxic a- rifienfes Apologiam feriplit. Tandem poftata 3 Sc primum Tiguri pradi- cupiens 6c ipfe ingeniiluialiquodlpe- cantem egit. Interim quantum vis eimen edere , Eucharißicis Chrifti ver- Lutheri fedtam approbärit , eius ta- bis : Hoc est Corpus meum , hanc men dodtrinae Zwinglius non fub- interpretationem cx fuo capite com- feriplit, fed peculiarem fibi fedtam mentus eft : Hoc eß partieipatio cor - finxit : ubi enim Lutherm totum tri- poris mei: unde relidta Lutheri men- buit gratis ad falutem , Zwinglius te ad Zvvinglii placita propiüs ac- cum Pelagianls totum adlcribit libe- ceflit. Sed Sc illud , tefte Morery , ro arbitrio agenti per vires natura : tradunt authores , Melanchtonem unde hic credidit Sc doeuit , etiam circa Iußißcationem quatuordecirn vi- Catonem , Socratem , Scipionem , Seac- cibusfuamfententiä variafte. Fuit Me- cam , Herculem , aliosque Heroes Eth- lanchton Caput Confeßionßarü^Mol- nicos in ccelum reeeptos Sc beatos lium Lutheranorum , Adiophorißarum elfe. Luthertts quoque admifit rea~ Sc Melanchtonißarum. Ioannes Ca- lern prafentiam Corporis Chrifti in merarius , qui vitam MeLANCHTONis S. Euchariftia, quantumvis cum Bs- vulgavit, teftatur de illo ; quod cir- r ubi magis in partes C aque e ft ZwiNGLiiiecta non tan- Zvvinglii declinavit, quandodoeuit, Imia Ttgurenfibus , fed etiam Chriftum in ipfa duntaxat fumptio- ^tnfibus , Baßleenßbus «Sc Schafbufia- ne praefentem adefle , qua ratione ^. ui Cantones , ut etiam reiiquos conatus eil utriufque difterentiam ad luas partes pertraherent, illosmi- conciliare, «Sc mediana quandam r ismodis divexare aggreffifunt: cum opinionem inter utrumque introdu- vero tantam infolentiam Catholici cere.^ Carterum erat Bucerus genii Cantones diutius ferre non poflent, multo mitioris , quam Lutherus: Unländern 6cjinde RegittA^ quaj Henrico lucccfiit in Re- Fars III. Y § no ' tjo Religioriis CatholicA Regin gno, juflit exhumari ofla Buceri Sc Fiogi eius Socii, & publice fub pati- bulo cremari .* Verum Elifabetha,opx poft Mari am Regnum adepta eft , juflit exuftorum lepulchra denuo re- ftaurari, cum eorum ofla reparari amplius non poffent. Mortuus eft; Bucerus Anno 1571. &tatis 6l. Septimus, AndreasOsiWDEKjVcro nomine Hofen , quod ipfe mutavit in Osi ander : vel potius Hofiander. Fu- it Oslander Franco ad Almonium patria Gun&enhufanu* fabri ferrarii £lius : Linguas Sc Theologiam didi- cit Wittenberge , unus e primis Lu- theri difcipulis, fed homo heterocli- ti 6c crudioris genii, fuique iuris Sc capitis , quem nec ipfe Luther im fii- ftinere amplius potuit, proprer impor- tunum illius agendi Sc fcribendi mo- dum , comprimisveropropterdifcor- dem illius a Lutheri placitis dobtri- nam , ubi cmm Lutherus alferit ho- minem iuftificari &:falvari perfidem, Osiander doeuit hominem iuftificari Sc falvari per juftitiam eflentialem Dei , aliaque exotica plura. Sedem Norimbergae fixerat, Ted propterim- portunitatem fiuam inde ejevftus in Prufliam tranfiit , ubi Königsberg& doeuit Sc praedicantem egit» Mortuus eft anno 1572. relidis difcipulis non paucis, qui poftea a fuo magi- ftro Ofiandrifta: appellati fiunt. Oclavus, Matthias Tranckowitz> Sc alio nomine Matthias Flaccus Ii- lyricus , quia Albona in lllyrico natus; ftuduit Venetiis , inde vero trans- greflus in Germaniam familiaritatcm contraxit cum Nicoiao Gallo Sc Ams~ dorffto , qui fe oppofuerant Melanchto- ni Sc aliis, qui in Confcfione Augu- ftana qusedam immutaverant, Sc pro- ptcrea dibti iunt Lutherani molles ; ten Sccleßaßicumin Euroß*. cum e contrario ipfe Flaccus ejusque confortes appellati fint Lutheram ri. gidi. Scripfit autem Flaccus libros aliquot pro fua parte, habitusque eft inter ftios eximius. Hic igitur Mag. deburgum venit, ubi junxit ie Ioanni Vigando Mansfeldio , Matth ao Iudici, Baßlio Fabro , aliisque , qui 15. volu- minibus confcripferunt quandam Hifioriam Fccleftaßicam fub titulo Cen- turiarum Magdeburgenfium , Annalibus Eccleliafticis Cardinalls Ca- farls Baronii semulam , difti exinde Centuriatores Magdeburgici , Sc fiorum Caput Flaccus Illyricus , utpote qui libros imprimi curavit. Interim noluit deineeps Flaccus defendere Lutheri doctrinam, fed novx fe£te autlior haberi: qua rationc incidit tandem in hserefin Arianam Sc Mani- chaorum> de qua accufatus eft a Schliffe Ibergio Lutherano , qui Flacci Libros repofuit in catalogo hzretico- rum. Difcipuli autem Sc fe&atores Flacci , deineeps appellati funt llly- rict Sc Flacciani . Mortuus eft Flaccus Argentorati Anno 1575. atatis jj . Nonus > Iacobus Andreas Schmi- dlin , fuit Caput Concordißarum five eorum, qui conabantur unire Sc con- cordes reddere Lutheranos Sc Calviniftas. Ad hunc finem Schmidelinus librum circumtulit, quem ipfe voca- bat Librum Concordi& ( alii vero per ludibrium Das Pafflenbuech ) qui* quotquot partes Concor dißar um feque« bantur , eorum nomina in Librum Concor dia referebantur. Inftituit autem hac fuper re conferentiam Schmidelinus cum Beza utpote Calvinißa, fed Sc cum loanne Piftorio • verum cum ab utroque fuifl'e cxplofus, SC a loanne Marchione Badenfi ( qui feu- tor Concordißarum ad Catholicos re- die- Religionis Catholica Regia dierat) defercus, prse animi faftidio in iriorbum incidit Sc Anno 1589, ex hac vira decellit. Decim * Victor wm Strigelius Kauf- friyanM Suevus, ftudia fua ccepit Fri- burgi BriIgoiar, eaquc Witteberga? fub luthero Sc Melancbtone adexitumper- duxit j Sc dodrinae Lutheran# hin. damenta jeeie, quam poftea Magde- burgf, Erfurti Sc Ien# publice pro- felfus eft. Sed Jena graves ipii tricas movit EUccus lllyricus , qui tefte Fre- \tro complurcs illi in tide errores ob- iccit, & apertac illum hxrefeos dam- nav it , circa Liberum arbitrium : eapropter Strigelius cum fuis colle- gis juflli Principis Leuchtenbergam ab- dudus Sc in carcerem conjedus eft: inde vero Über ad cathedram fuam Academicam rediir. Verumtamen cum eins adverfarii ab eo divexando non defifterent, nec ipfe fatis vitae jiix fecurus Iense coniifteret, Lipfiam difeeflit rursümque,Theologiam ibidem doeuir. At, cum ncque cum Lipiieniibus Theologis circa Sacra- mentum Euchariftiae fatis convenire poffet, etiam Lipfiä digreftus tan- dem Heidelberg# conicdit, Sc vitam exuit anno 1569. Atat. 4?. plures con- fcripfit pro fua feda übros. Vndecim 9 Michael Stifelius patria &Ä»£^f,inWirtenbergia nat 9 ,fuitZ«- theri diieipulus, qui,nefcio, quo enthu- fafmo indudus credidit,& ierio aliis p^dixit. Arnum 1753. futurum huic mundo poftremum, idque etiam Lu- thero magiftro fuo perfuadere voluit. Nec fnere pauci, qui huic vaticinio auf es praebnerunt Sc aftenfum, quos omnes exitus felellit, ipii tarnen Sti- f -lio idem Annus vitas poftremus cxfticit, cum eilet Annorum dunra- «c 24. ?n Ecclefaßicum in Europa^ /7 7 Duodec. Cafpar Schwenckfedldiu3 Offingai in Sile/tanobili generenatus* aliquamdiu partes/,#/^;*/fecutus eft : fed poftea propriis in'iixrens fenfibus ipftnn Lutherum graviflime opptigna- vit. Scripiit ultra 80. Libros idio- mate Germanico , qui etii publico Imperii edido iint prohibiti, feda ta- menSchvvenckfeldiana diu abolerinon potuit. Docuit autem Schwenck- feldius inter aha complura : Chri- ßum non habere verum corpus Sc ani- mam , fed ejfe hominem Deificatum % Item Chr iß um fecundum naturam htt~ man am ejfe DEI Filium dr Patri per omnia äqualem , quae primo in Sile- fia , deinde Argentorati in Alfatia Sc tandem etiam in Suevia difleminavit, ubi Sc inortuus eft Anno 1561. Atati's 71. Fr eher aliique. Thomas Münzerus , Nicolais* Stock Sc Balthafar Facimontanus habentur Authores Anabaptißarum , Sc Enthufiafiarum, Priores negabant Baptifmum Parvulorum efte validum ob defedum usus rationis. Sunt > qui aflerunt, Lutherum huic fedx occafionem dediffe , duminquadam epiftola fua fcripfit: melius eile infames non baptizare, quam baptiza- re. Pofteriores autem afHrmabant fe eile infpiratos a Spiritu S. ad in- ftituendum novum Chrifti Regnum, puniendosque Principes Sc Magiftra- tus, quibus adhaerentes Ruftici grava- mina exofi praetextu libertatis Evan* gelicA in fola Franconia ducentas fe- re arces Sc monafteriaevertcrunt. Verum fuo damno luerunt fanacicam hanc infolentiam ruftici, quando eo- rum ultra ccntum millia interfeda funt : Sed Sc Munzerus eorum an- relignanus Sc dudordeprehenfustan- dem Sc capite plexus peenas dedir. Y 2 Ncc / 7 2 Religionis CathoticA Regimen Eccleßaßicum in Europa. Nec alium fucceftum habuit phan- ttrinx magis illis placet , quam cius tafticum illud Regnum loannis de mores Sc vita , quam fuis inlibrisex- Leydem farcoris, qui in urbe Mona- preffit Sc reliquit: At tirulo Eva»*, ßcrienfi in ^eftphalia federn fixit,&: geltet pari jure gaudent omnes Chri- poft multa fanaticorum moreperpera ftiani , ij vero maxime , quorum vi- gefta ferro & igne malefada expiavic. ta Sc gefta Evangelio & Chrifto Scr* Hadenus enumeraci Authores vatori noftro magis conformia func. ömnes fuere Lutheram , & Lutheri Sed nos Hiftoriam Hierographicamhac Difcipuli , ajfeeU Sc Seclatores, quibus profitemur , Sc ä Controverfiis ftu- Lutheriis ufus eft tanquam Apoßo - dio abftinemus. Iis , qui eius dodrinam paflim per to- Illud hoc loco fuperaddendum tarn Germaniam difteminärunt, non eft. Gubernari EccUfiam Luther an am quidem illam ipfam , quam Luthe - nofträ häc tempeftate non a Metro. Rus vel oretenus doeuit, vel feriptis politanis Sc Epißcopd ; utpote quorum fuis evulgavic, fed qualem unusquif- praeter unum aut alcerum in Germa- que genio fuo illam accomodavic , nia non habet , eumque nonnifi ti- cique de proprio fuperaddidit , aut, tularem, videlicet: Lnbeccenfem,Sue- quae difplicebant correxit , ademit Sc rinenßem , Sc per vices cum Catholi- immutavit. Indc etiam inter ipfos eis Ofiiabruggexfem , qui fere funt fx~ Lutheranos ptodiere tot varise fedae , ciliares Sc uxorati Principes .* Reli- fortesque Lutheranorum , qui fua no- qui namque per Facern Monaßerien- mina poftea defumpferunt partim ab fem (proteftante necquidquamRoma- ipfa feffa^ quam profeffi funt, par- noPontifice ) Eccleffie Catholica: ab- tim ab audoribus , quorum dodri- ftradi funt, arque( ut aliisloqui pla- nam tenuerunt. A diverfis quidem cet) Sacularizati , quos paulo pdft fedis nominati funt Lutherani Molles, referemus. Sed neque Ecclclia Lu- Rtgidi, Concordißu , Vbiquißat , Ana- therana gubernatur a Sacerdotibmßtd baptißa , Enthußafi# See. A diverlis a Superintendent ihm, Fradicantiitus 6c Audoribus appellati funt Lutherani, raßoribut , qui a Principe aut Magi- Melanchtonißa : ößandrißa , Elaceia- ftratu urbicoad hatc officia ailumim- ni Sc illyrici, Zwingliani, Schzvenckm tur , Sc ad libitum deponuntur: Eo- feldiani See. rümque officium eft, Conciones ha- Rropoßtione prarcedente didum berc ad populum , camam fuo morc eft , quibus, in locis Sc Germanise diftribuere , infantes baptizare, ma- Provinciis publice cxerccatur Luthe - trimoniis Sc fepulturis affiftere See» ranißmus: atubihodieeXerceatur Lu- Alicubi habent etiam fua Conßßorid theranifinua Melanchtonißaru , aut Flac - Sc confilia Eccleiiaftica , quibus in- cianorttrn , aut Oßandriflamm &:c.hoc tereft unus aut alter praedicans , qui enim verb aflerere , difficile eft, Sc inter oeetcros dignitate ac fdentia melius noverunt illi , quorum inter- eminent : at Magiftratus ubiquepri- eft illud fcrupulofius examinare. In- mas tenet, fine cuius arbitrio nil au- tcrim omnes hodie Lutheri fedato- dent decernerc aut immutare verbi res malunt appcllari Evangelici, quam miniftri. In dubiis ac controverfiis Lutherani , fortaffis, qui ä Lutheri do~ fuat Religionisaudiunturquidcm Ptdr d' • Religionis Catbolica Regimen Sccleßaßicum in Europa, 173 dicantes , at penes illos nulla eil defi- Luther anifmtim Calvini emiffarii iam tiitio , fcd penes Magiilraeum quan- in quasdam Germania:Provinciasim- tumvis rerum Eccleiiafticarum pror- plantarunt, videturque idem fenfini fus imperitum. Alicubi multas ad- invalefcere , Sc tandem Lutheranif huc cseremonias ritusque Catholico- mum & quascunquc alias fe&as inde rtim in focris fuis retinent Lutherani y natas in fe unum converrcre Sc trans- cuas tarnen alibi pcnitus explodunt; formare ; cum pronum fit deficere atquc hi tandem magnis pailibus ad Sc femper ad peiora Sc blandiora de- Cdvinifmum accedunc , quem poR clinare. MODERNEM IN GERMANIA REGIMEN CATHOLICO - ECCLESIASTICUM. VT ad oculum tibi pateat, Chri- Ib'aneLe&or, qualis ante Lutheri & Calvini tepora fuerit Ecclcfia Roman & Status & Dominium in Germania; Sc quod deineeps per Pacem Monaßeri- cnfem cidem Ecclctix a Protefiranti- bus fit abftradtum , nocandi fünt Ept- fcopatus Sc Are hießt fcop a t m hoc Aße- rifmo * iignati : hi namque fimt, quos in Germania Lutheranif mm Sc Cdvintfmm ad Elia iura tranftulit, re- liquos autem Eccleiia Romano-Ca- tholica in fua poteilate retinuit. I. c Atchiepifcopus MOGUNTINUS S. R. Imperii ELECTOR , oc per Ger- mnum ARCHI-CANCELL ARIUS. frzbifekof und Ckurfürß zu MAINTZ. Ejus svffraganei. Bpißo pm Argentoratensis v. BL fihof zu Strasburg . Princcps Im perii, in Alfatia Inferiore. Epifcopus Augustinus , v. Bifch. zu Augspurg Princ. Imp. in Suevia, Epifcopus Bambergensis , v. Bifchof zu Bamberg . Princ. Impcrii a lurisdiclioneArchiep. exemptus, in Frincsnia. Fpifcopus CoNSTANTIENSIS , V. Bt> fchof zu Constanz . Princ. Imperii, in Suevia, EpifeGpus Curxensis , v. Bifchof zu Chur . Princ. Imperii, in Rhottia. Epifcopm Eustettensis , v. Bifchof zu Aichstet . Princ. Imperii,in Franconia, Epifcopus Halberstadiensis ,v. Bi- fihof zu Halberstat . Princ. Imperii , Iuris hodie Brandenburg gici, 111 Saxonia Inferiore. Epifcopm Herbipolensis , v. Bifchof zu Würzburg . Princ. Imperii, in Franconia, Epifcopus Hildesheimensis , v. Bi~ fihof zu Hildesheim . Princ. Imperii , in Saxonia Inferiore. Epifcopus Paderbornensxs, v. Bifchof zu Paderborn . Princ.Imperii, in IVeftphalia. Epifcopus Spirensis, v. Bifchof zu Speir . Princ. Imperii,in Palati- natu Inferiore . Subefl Ele&ori Frcvirenß. ' Epifcopus Verdensis , v. Bifchof zu Verden . Princ. Imperii, in Saxonia Inferiore. Iuris Snecici. Epifcopus Wormatiensis , v. Bi- fhof zu WoRtns. Princ. Imp. in Balatinatn Inferiore, Y 5 II. Religio ms Caibohcs Regh IL Archiepifcopus TRE VIRENS IS S. R. Imp. ELECTOR , Sc ARCHI- CANCELLARILIS per Galiiam. V. Erzbifchof 'vnd Churfiirß zu TRIER. Eius SV FF R AG A NE 1. Eptfiopus Metensis , v. Bijchof zu Metz in Lotharing. Iuris Franc. Epißopus Tullensis , v. Bifchof zu Toul in Lothar. Iuris Franc. Epifcopus virdunensis , v. Bifchof zu V erdun in Lotharing. Iuris Franc. III. Archiepifcopus COLONIENSIS, & R. Imp. ELECTOR 6c ARGHI- CANCELLARIUS per Italiam. y # Erzbifchof'vnd Churfiirß zu CöLN Am RHEIN. Eius SVFFRAGANEI. Epifcoptis Leodiensis v. Bifchof zu Luyck . Princ. Imp. in Belgio. Epifcopus Monasteriensis, v. Bifchof zu Münster . Princ. Imp. in Weßphalia. * Epifcopus Mündensis , v. Bifchof zu Münden . Princ. Imp. mVVefl- phalia. Subeft Ele&ori Branden- burgico. Epifcopus Osnabruggensis , v. Bifchof zu Osnabrugg . Princcps Imp. in Weßphalia. IV. * Archiep. MAGDEBURGICUS clim Prtmas Imp erii, in Saxonia Inf Ken Eccleßafticum in Europa. Erzbifchof zu magdeburg. Subeft Ele&ori Brandenburgico. Eius SVFFRAGANEI fuerc. * Epifcopus M isniensis , v, Bifchof zu M eissen . Princ. Imper. alurisdi- «ftione Archiepifcopali exem- ptus. In Saxoniajlubeft; Ele£tori Saxonia. * Epifcopus Mersburgensis v. Bifih. zu M erseburg . Princ. Imp. in Saxon. Subeft Duci Saxonia. * Epifcopus N aumeurgensis v. Bifih. zu N aumburg . Princ.Imper.in Saxon. Subeft Duci Saxonia. * Epifcopus Brandenburgensis vBifchof zu B randenburg . Princ. Imp. In Marchia Brandenburgica. Subeft Eie&ori Brandenb. * Epifcopus H avelbergensis v. Bifih. zu Havelberg in Marchia Brau- denb. T V. * Archiepifcopus BREMENS1S, In Saxonia Inferiore ( fuit hic Archi- Epifcopatus Bremam translatus) V. Erzbifchof zu BREMEN Subeft Rcgi Sueci*. Eius SVFFRAGANEI fuerc. * Epifcopus Lubecensis v. Bifih . zu Lübeck , in Holfatia. * Epifcopus Ratzeburgensis v. Bifih» zu Ratzeburg . In Ducatuitf^- lenhurgico. * Epifcopus S verinEnsis v. Bifchof zu Schwerin . In Ducatu Mechlen- burgico. VL Religionh CatholicA Regimen Sccleßaßicum in £uropa< i/y VI. Epifeopus Litomericensis, v. Bifck* .. . r curiCDTTDrrxT zu Leutmeritz. In Bohemia. chief) ijcopus oALIoIjUKuLN- Epifeopus Reginohradecensis , v. Bifchof zu K qnigsgratz. In£#- Nunc Primas Sc Princcps Imperii. In hcmia. pavaria Alpeßri Sc Außrali. VIII. v. Erzbifchof zu SALZBURG. * rigens1s Eius SPFFRAGANEI fiint. jh Livonia. fyfafus B rixinensis v. Bißhof zu y.Erzbifch, zä RIGEN in IM and. B rixen. In Comicat. TirolisJPnn- ceps Imperii. Olim fiib Fratribus Enßgeris erat Cd- Epifeopus C hiemensis , v. Bifchof ^ J f^ cus > nunc fecundüm potiflimam zu Chiemsee. In Bavaria. fuam partem Regi Suecia fubje£fcus. Epifeopus Frisingensis , v. Bifchof Eius SVFERAGANEI fuere. zu Freysingen. In Bav. Princ. « _ . r „ _ * Epifeopus R evaliensis, v. Bfch.zu Epifeopus G urzensi S j V. Bifchof zu # J^ E * EL '} n Llvo ®* a ' G urck. In CartnthU. E ^ us T orpateksis.v. Btfck zn Epifeopus Lavantinus j v. Bifchof # U wom ** zu L avant. In Carinthia. * W ^ H apsalensis , v . A /^/ z « Epifeopus N eostadiensis , v.£i- ^ ai\>al. n Ltvoma. fchof zu N eustat. In ' E ^ us Epifeopus P assaviensis , v. Bifchof ^ IA V * l f CJO f m der Insul O e- zu Passant. In AußrU Superior. Princ. Imp. IX. ut pauloante didhim eft. Reliqua , dius Eucherius, referente Io. Chapea- qua: porro alibi in Belgio ad Chrifti „///*, ex Chrifti profapia defcendifle, Legem propugnandam a&a funt , ex jamque Ieroßolymts facerdotio initia- Locrii Chronico hucrefero, tum ab Angela ad Tongrorum urbem Anno Chrifti 2ft. SS. Fuscianus dedu&um venifle tradunt. Hic igi Sc Victoricus a S. Stcphano Roma« tur vir fan&iflimus Sc multorum ad- no Pontifice mifli funt fere primiad mirandorum geftor poftquam Ton- Morinos ( qui populi erant dorninio pnfem Ecclefiam Annis 70. guber- Atrebatenßum fubiecbi) ad prardican« navit, & indido i4.Epifcoporum Sc dum Chrifti Evangelium, qui fubin- multorum Clericorum Concilio, En- de anno 305. pro ChriftoMartyrium fhrdtem Archiepifcopum Colonienfem pafti funt» (qui Chriftum Deum efte negavit ) Anno Chrifti 270. S. Dionysius Iitlio Pontifice confentiente Sc appro- Pontifex Roman» Atrebatenßem Sc baute, exauthoravit , Sc Tongrenfi- Cameracenfem Ecclefiam inter Faroe- hm excidium ( quod poft eius mor- das orbis Chriftiani numetat. temab Hunnis Sc Alants totum Bel- Anno Chrifti i-j^.TornaciS. Pri- gium infeftantibus päftiiri dient) prte- scus in Perfecutione Aurelii abfciflo dixit ,Roma reverius capite Martyrium fubiit. Anno 383. fan&iflimeobiit. Poft Anno Chr. 362S. Victricius Rbo* eius mortem praefagium viri fandbif- tomagenßumtEpifcopus, Morinorum Sc fimi confirmavit eventus ; Hunni Nerviorum populos, defeöu Epifco- namque Alants coniun&i, Regnum porum Sc Sacerdotumad fuas fuper- urbemque Tongrorum florentiflimam ftitiones relapfos , denuo ad Chri- prorfus exciderunt, totumque Bel - ftianam fidem reduxit. gium , unaque Religionem Catholi- Anno Chrifti 484. s. Eleuthe^ cans ipfi Ariana htcrefi eorrupti ubi- Rius Tornacenßum Epifcopus fuit. que devaftarunt Sc infecerunt. Anno Chrifti 730. S. Vedastus Poft hanc cladem Sc urbis Ton- Atrebatenßum Epifcopus poft Hunno- tfenfts excidium , Epifcopatus Ton- rum yaftationes Ecclefiam inftaura- ffenfis vaeavit annis 114. &tunc anno turus reperit inter rudera Deiparae 497* S. Agricolaus undeeimus Ton- Imaginem, eique templum exftruxit grorum Epifcopus ele&us, primus fe- Anno Chtifti 620» S. Chilia- Fars III. Z Nus ijB Religionis Catholica. Regimen Sccleßaßicum in Ruropa. nus Presbyter laborat in eonverten- unde Philippus Rex Hifpaniarum, uc dis ad Fidem Chriftianam Atrebaten- Religionem Catholicam adverfus vici« fibus. nas bserefes graflantes fartam tedam- \yinno Chrifti S. Eligius que in Belgio confervaret, plures ei- Noviomcnfis Epifcopus ponitur Elan- dem Paftores facros , nempe Epifio. drorum Apoftolus, Sc S. Landoaldus pos conftituit, eisdemque facrum In• Presbyter cum S. Amantio Diaco- quißtionis officium fuperaddidit. Vc- 110 Gandavenfes in Fide Chriftiana in- rum hsec ipfaRegis vereGifW/Wpro-. ftruxit. videntia anfam prsebuit primb qui- Anno Chrifti^p^ S. W ulphra- dem Principibus 6c Nobilitati Beißet mus Senonenßum Epifcopus laborat in movendi tricas regiis ordinationibus: convertendis Frifiis. quantüm namque authoritatis rei£r- Ffec fere Locrius in Chronica cleßaßica per plurcs Epifeopos accef- Belgico. ferat, tantum gubernationi Folitice Ab hoc tempore prarter Aria • fibique ademptum arbitrabatur nam hserefm , quam hinc inde etiam hihtas. Prima querela 6c indigna* per Belgium fparferant barbari Hun- tio praeeipua cadebat in Granvel- ni, Alani, GothiScc. nulla hanrefis ali- lum Mechlinienfem Archiepifcopum, cuius nominis Germaniam contami- tunc etiam dignirate Cardinalitik pras- navit ufque ad annum 840. quotem- pollentem : Duobus hifee gravamü pore quidam Godescalcus Belga na- nibus tertium acceffit ex Hifpanomi- tione (alii tarnen Gallum fuifTe tra- Ute , quorum Rex in Belgio aliquot dunt) hserefin induxit, qua affere- millia reliquerat, indigenis admo- bat : Nolle DEUM, omneshominesfal - dum molefta. Igitur tamdiu apud *vos ficri , 6c Chrißum pro pradeßina- Regem Philipptim inftiterunt impor- tis duntaxat mortuum fuijfe . Quse tunis preeibus fummi infimique, do- Iianrefis, teftc Baronio , damnataeftin nec Rege confenriente 6c miles Hi- Synodo Mogtintina, anno 848. fpanus 6c ipfe Cardinalis GranvelUnus Godejcalco fucceffit Tanchelinus, e Belgio evocatus eft : verumtamen qui anno 1126. Antverpit palam af- ad imminnendum Epifcoporttm numc- (eruit: Nihil valere Epifcopatum , 6c rum , aut tollendam Inquißtionem Säcerdotium : Nihil S. Eucharißiam ad Rex Philippus perfvaderi nullatenus rvitam tternam conducere: Adulteria 6c potuit; unde neque querelis ex ia- fiupra publica ejfe licita 6cc. Contra tegro confultum fuit. quem lucreticum fortiffimc pugna- Interim cum Maria Anglia Regina vit verbo 6c feripto S. Norbertus poll mortempatrisReligionem avitam Epifcopus Magdeburgenßs , ut habet in Regnum reducere csepifTet, & pro- Surius. in eius vita. ptereain fua hacrefi refra&ariosmagno Pofi extin&am 740f^//'#/Ye&am numero ex Anglia ejeciflet : cumquc deineeps in ReligioneOrthodoxaac- eandemreformationem in GalliaRex cuievit Belgium ufque ad annum 1560. Henricns IV. fufeepiflet, complures circiter , quo tempore variis iam fe- tunc eiufmodi proferipti, 6c in lui <£Eis fervebat Anglia , agitabatur Gal fe&a obftinati in vicinum Belgium Ua , turbabatur fuperior Germania , sommigrarunt *. quibus fubinde cti- 0 ^ am ti, W Rel 'igtonis Catholiu Regimen im ex Germama fimilis fxx homi- num ob fua malefacta caftigati Sein cxilium expulfi non pauci accefle- runt ,qui exacerbatos Belgarum animos exftimulärunt amplius , Sc cornpri- m is contra Epifcopos 6c Inqußtionem facram odium 6c averiionem auxe- runt. Etatque ha:c opportuna occa- f 10 , hsrefin, quam profirebantur ho- fpites 5 etiamintcr Beigas difleminan- di: cum illa ad hoc ipfum induce- bat, ad quod Beigar um animus jam priüs propendebat. Tomaci primo Calvinifmus ä Gal- Iis illatus crupit , quem poltea Matthäus Lanojus prxdicans e Galliis evo- catus magis excoluic. Inde mox eti- am Vdencenas idem malum infecit , & fenfim ulterius in alias provincias propagari enspit. Lutheranifmus quo- que a vicinis Germania locis Belgio fe infinuavit , 6c tandem fa:diilima A- nahaptißaruw fefta ex Anglia in Beiglum delata Hollandiam 6c SeelandL am corrupit. Ita antiqua 6c ortho- doxa Religio ab omni parte a diver- fis fe&is in Belgio oppugnari caepit. Margarita Auftriaca tunc Belgii Gubernatrix conata eil modis omnibus tanto malo remedium po- flerej ied populus , qui libertärem ambiebat, nullis amplius legibus aut confiliis frxnari poterat: imo& No- bilitas , qua: in his turbidis pifcari c^perat , non parum momenti his rebellium motibus fuperaddidit. Ce- hbrabantur quidem initio feclario- um conventicula in a:dibus, tum ve- r o etiam in campis apertis declama- bänt praedicantes ad multa hominum ftillia , erantque eorum conciones flon hortamenta ad' virtntem 6c cultum divinum , fed mera claßica ad arma & concicandam feditionem :non per« Sccleßafticum in Europarjp fonabant Chrifli Evangelium 6c ver- bum divinum , fed mera fcomata 6c calumnias in facros Antiftites , Sacerdo- tes ipsamque Catholicam Religionem. Inde occaiionem fumpht fax populi homines male morati , libertini , otio ac vitiis aflueti , quorum initio trecenti fere colle&i; caperunt eare ipsa exercere , qua: in concionibus pradicantes publice fuis auditoribus inculcabant: videlicet exfpoliare tem- pla , facra diripere , Chrifti 6c San- ftorum imagines confringere ac de«- honeftare , eaque tandem omnia age« re , qua: iam in Gallia 6c alicubi in Germania fe&arii 6c rebelies ruftici eXercuerunt. Semel iterumque ten- tata funt remedia , caftigati reo- rum antefignani , 6c tumukus vi 6c armis cohibiti > qui tarnen paulo pbft rurfus concitati 6c Maris inftar intumefcentis perfra&o aggere in to- tum Belgium fe fe effuderunt. Neque jam prima tantüm 6c infamisilla co- hors , fed pailim totus populus uno impetu abreptus in faedus tranßbat, pro Religione (uti afferebant) reipsa, tarnen pro extorquenda libertate pLignac urus. Neque defuere plebi eti- am Nobiles , quorum non pauci Sc ipfi farderati cönfpirabant, Sc fua Vota tum apud Gubernatricem tum eti- am per füos Legatos apud Fhilippum Regem urgebant. Rem ad Annum i$66. grapht.ce exponit in fuis Anna- libus P. Briet ins , cuius verba huc referenda duxi. Sic igitur ille : Eru- pit tandem hoc anno Hanreticorum in Belgio vefania, quando federe ini- to ad S. Gertrudem nonlongeab Ant- verpia'Henrichs Brodenrodius ? Gui- lielmus Najfovius Guilielmi Araußca- ni Principis frater aliique viri 'nobiles ad 400. Nonis Aprilis. Bruxettis Z 2 cx iSo Keligionls Catholica Regim cx sedibus Comitis Culembergii pro- dcuntes quaterni, 8c quini magno fi- Icntio , quafi mimum agerent,in ve. ftibus cinericiis , cum ligneis feutel- Iis e zona pendentibus 8c numifmatis c collo fufpenfis ad Margaritam pervenerunt libertärem petituri. Hu- ius autcm numifmatis pars antica re- praftentabat Philippum , poftica duas manus coniundas 8c manticar fuper- pofitas cum hoc Lemmate: jufque a U Reface (ufque ad manticam) Margaritam perterritam ut firmaret Caro- lus Comes BarUmontius y cxc\am3.Yit: Q hc veulent ces Gueux ? hoc eft , Mendici : unde iis adnatum nomen , ut, qui in Francia Hugonoti , in Bel- gio Gcufij dicerentur. Propofuere tarnen tunc placide libellos fuos, qui- bus ltbertatem^z\i^\oms expofcerent: at cum in Hifpaniam remiili eftent , 8c Philippus qederet moras , atque adverfus eos arma in Hifpania 8c Germania, pararentur, ipfi inclamantes , vivant Geufiii rebellärunt , 8c Franci- cis ha^reticis iundi, iisquc facrilegiis ac crudelitatc pares facra omniapro- fanaque Antverpix multisquc in lo- cis mifcuerunt. Reftitere tarnen iis fortiter quidam Catholici , qui 8c ap- penderunt fibi ex collo numifmata cum imaginibus Christi 8c R V ir - ginis , quibus 8c Pius Pontifex in- dulgentias indul(it,ut cas quafiFidei Symbolu haetcrodoxorum numifmatis ac manticis opponerent.Haden^r/V/^ Igitur cum malo iam inveterato rcmcdium aliud non fupereftet,Rex Philippus rebelles fubditos bello do- marc aggreftus eft : atque ad hunc finem Margarit* in Italiam digreflx Anno 1568. Albanum Ducem Belgii Gubernatorem fubftituit, qui addu- do fecum ex Germania exercitu illico en Eccleßaßicum in Europa aggreflus eft rebelles, & refiftereau. fos lemel iterümque infigni clade ca- ftigatos in magnas anguftias conjecit: fed 8c Comites Hornium 8c Egmont'i« um aliosque de rebellione fuipedos per manus carnificis inpublico thea- tro capite pledi prxcepit ; quo ri« gore horrorem pariter 8c rebellium furorem adauxit Albanus , rebelles non minuit. E primis 8c primariis unus fuit Princeps Auriacus , qui nu- merofum militem Albani Ducis ri- goribus obiecit , eumque ab ulterio. re progrelfu 8c executione contra fee- deratos non parum impedivit. Cum igitur rebellium animi ne- quaquam emollirentur , fed in dies magis exafperati extrema minitaren- tur , eius fama ad Philippum Regem delata c Belgio in Hifpaniam revoca- tus eft Dux Albanus , eiquein mune- re gubernatoris fubftitutus Ludoviitu Zuniga Requefenius Dux Cefenas , qui olim egregiamin bel'is Granatcnfi Sc Tunetano operam navatat; Ted dum hic mitius quam Albanus cum r^- bellibus agit , eo infolentiores illos reddit. Requesenio paulo poft lue peftifera fublato fucceflit Ioannes Austriacus,&: \iuicanno 1578. Alexander Farnesius : poft hunc vero Albertus 8c Isabella , ac denique Ambrosius Spinola , qui omnes E- dem Orthodoxam multis in locis auf confervarunt , aut certe a Geuftis eli- minatam denuo Fcclefw Catholica ftituerunt. Tandem res Relgic&t ot annisin« teftinis tumultibus ac bellis alflidil- ftm^ primo quidem aliquot annorum armiflitio , deinde vero ctiam peren- ni pace ad quietemredudx funt -Vn- de ea tunc Reip. ac Reltgionis forma prodiit , quam pra: oculis hodieha* Religionis Catholica Regimen Eccleßaßicumin Europa, i$r bcmus. Catholicam namque Fidem thoJici : omnium vero fe&arum pa- retinuit Hannonia, Artefia, , Vucatus tria & domicilium eft Amfielodamum. tfmurcenßs, Luxenburgenfis , Limbur - Sed nunc pro more ante oculos Sein tenfis : pars item potiflima Flandria compendio proponamus Staturn Sc Brabantia Sc Geldria , qua? pars dici- Regimen Religionis Catholica Nov~an- cur Belgium Regium, utpote interdu- tiquum , ut appareat, quis cius flatus os Reges Catholicum Sc Ckrißiqnißi- in Belgio fuerit ante fafram revolu- ffium divifum. Reliqua autem pars tionem , Sc qualis exiftat hodie. Eum Beißt cedit fasderatis diciturquc Bei - in finem Epii'copatus Catholicis a-ßr? ßm unitum , Calvinifmo addi&um, deratis abftradtos ciusmodi Afierifmo ubi tarnen in pagis Sc oppidis , imo * fignavimus , non jtem Catholicos, & alieubi in urbibus multi funt Ca- MODERNUS in BELGIO RELIGIONIS CA- THQUG& STATUS & REGIMEN ECCLE- S1AST1CUM. i. Arcbiepifcop. CAMERACENS1S tum Titulo DUCATÜS Sc PRINCI- PATuS Irnperii Romani in Gal- lia Belgica. V. Archeveche afcCAMBRAY. Eius Epifcopi SVFFRAGANEI. Epifcopus Atrebatensis , v. U Eue - ehe d' Anas, Prxfes Status in Ar- teßi, Epifcopus Tornacensis , v. V Eu- (he de Tournay, Artefia. Epifcopus Audomarensis , v.Ir' Eh » (he de S. Omer, Art es. Ep'fiopus Yprensis , v. V Eue che d 5 Tpres: Artefia. II. ^r%/yfy>»/MECHLIN!ENSlS. V. Erzbifchof von MECHELEN Brabantia?. In Belgio Hifpanico. Eius Epifcopi SVFFRAGANFJ. Epifcopus Antverpiensis , v. Bifch. von Antverpen in Brab. Epifcopus Brugensis , v. Bifchf von Brug. In Flar/dria. Epifcopus Gandavensis, v. Bifch. von Genthfi n Flandr. Epifcopus Lo vaNiens is , v. Bifihof von Leven> in Brabantia. Ep ifcopus Ruremundensxs ,v, Tifch. von Rurmund , Geldria?. * Epifcopus SyLVADUCENsis, v. Bifch, von HcYtogenbufch in Brab, III. Archieptfcop. VLTRÄ1ECTENSIS V# Erzbifchof von VTRECHT in Belgio feederato. Eius Epifcopi SVFFRAGANEI. * Epifcopus D aventriensis , v. Bifch. zu Eeventer. * Epifcopus Groningensis , v. Bifch, zu Groningen. * Epifcopus Harlemensis 3 v. Bifchof zu Harlem, * Epifcopus Leowardensis } v. Bifchof zu Levvarden. * Epfcopus Mittelburcensis, v. Bifch. ZU Aiistllurg. Z 3 " « vi iS£ ReligionisCatbolicARegimen Sccleßaßicumin Europa. §. VI. STATUS ECCLESIE CHRISTIANE in REGNO DANLE. . PRIMORDIA Fidei Chriftiana in DANIA et varius successus. PRimum Danorum Apoftolum ple- nomine,gente Scotu ScApoßatä fubmi- rique Geographi S. A nscharium lit,eo titulo,utRegiininftauranda/fy^. Bremenßem Epifcopuin conftituunt, nienß Academia , limulque propagan- quem eo mifit anno 827. Gregor ins IV. da in Daniam 6c Pomeraniam Lutheri Pontifex Romanus. S .ÄNSCHARio (te- fedä afliftcret. Huius igitur aliorum- fte Ricciolio)in codcm Apoftolatu an- que comilitonum illiuspcrfuaiione 6c no 85 j. vel fucceftit, vel certe adiu- confilio Rex Chrißiemus feedus in- tor 6c coapoftolus illi datus eft S. iit cum Germania Proteßantibus con- A nsgarius Hamburgcnßs Archiepi- tra Cafarem ipsamque Catholicam Re- fcopus. ligionem. Porro ut hoc fuum pro- ^Anno ioif. Canutus L Rex pofitum eo facilius ad exitum dedu- Dariut Romam peregrinatus eft ad ceret, Circuli inferioris Saxonia dirc- vifitanda fipulchra Apoftolorum , 6c dionem modis omnibus ambivit,nec tefte Ricciolio inde fccum in Daniam difficulter aflecutus eft. Igitur con- afportavit brachium S. Auguflimtyi- flato undique potenti exercitu, ie fcopi 6c Eccleftse Dodoris. fe Tilii 6c Walenftenii inferiorem Sa- Anno 1079. S. C anutus huius xoniam tunc obtinentium conatibus nominis V* Rex Dani quem Ionas primus Epil'co- pus anno 110 6. adminiftravit , & ultimus nempe 22™ anno 1571. abiolvit. tfilt .tiamer. I un i t j. amoivir. * Epijcopßtus S tavancriensi S)^ lnful* ^ I slasdiä accenfetureuamln v. Bift. Stavanger. Huc referuntur etiam duo Epifcopatus Infulas Islandi# , quae anno 874. inventa &: a Rege Olao Trygone 1. anno circiter mille- fimo ad Chrifti fidem traduda eft , eidemque duo Epifcopatus fula Groenlandia , qua: anno 55 g 2. ab Erico Rttfßo Thorwaldi filio deteda, & non multopoft Islandiam tempore ad Chriftum converfa, unum habuit Epilco- pum in Civitate Alba Archiepi- fcopo Nidroßen/i Suffiaganeum. conftituti Archiepifcopatüs Ni- Deniquc Regt r fubfunt etiam ! _ „ - ~ • Infulae Schetlandic* : item In- fulx Farro five Ferro Scotiamin- ter &c Islandiam interiedas om- nes olim Catholica , hodie verb Luthcro addidas. droßenfts Suffraganei , nempe : ' * I. Epifcopatus ScALHOLTENSISjv. Bill. Scalholten , quem tefte Armgri- 7io in defcriptione Islandi# , primus Epifcopus Ioleiffus Gyfferus natus Islandus poft: abfolutaflu- §. VII. STATUS ECCLESIT CHRISTIANE in SVECIA. PRlMORDIA Chrißiana Fidei (f varius SUCCESSUS. (^Irca idemfere tempus nempe an- j num 827. Lucem Chriftiana: Fidei Suecia illuxifle , quo tempore a SS. Anfchario & Ansgario illata eft Re- gno Dant£ , fatis eft:probabile:quan- tumvis ante Ingeldurn III. ( qui anno iof?. Rex Suecia Chrißianus ponitur) nemo alius apud Chronologos Rex chrißianus deprehendatur. S.autem Ericus Rex Suecia & Martyr anno primum 1157. occubuilTe ponitur. Ab hoc igitur tempore ufque ad an- num 1373„quo vixit S. Brigitta , circa Religionem Chriflianam nulla reperitur mutatio ; Sed nequeab an- no I 373' ufque ad annum I$2I« fldvi I. Regis Suecia, qui proinde primus fedae Eutherana fores Regni fui aperuit, & intra vifcera illius rcccpit. Cum cnim Gußavus gravi hello per- urge- Religionis Catholica Regimen Eccleßaßicumin Europa, igy urgeretur, ncque tarnen eidem fuRi- tus eR ülius Gußavus Adolphus, &;ip- jiendo totius Regni impenfse fuffice- fe poRea Regni paterni hagres Sc Ca- rent , fuafu fui Secretarii olim fer- tholicorum perfecutor. Kic igitur mento Lutherano in Germania imbu- a Proteflantibus Germania? in auxili- ti, bona EcclefiaRica diripuit Sc ad um Sc ad fpes magnas evocat 9 aliquan- belii ufus impendit; Hocautemper- to tempore totam Germaniam bello a fto deinceps diihcultatem non ha- Sc armis divexavit : donec tandem buitRex, Ted ad evertendam avitam Rex infelix a fortuna delufus , &:fpe Chrifti Religionem iibere proceflit. fuä fruflratus vitam una Sc Regnum Vt vero etiam fubditis Lutheri fe- in prarlio ad Luzam depofuit, Sc dam implantaret , fuafu memorati documentum poReris reliquit, ple- eiufdem Secretarii fui, e Saxonia Fr&- rumque male illis res fuccedere, qui ceptores Sc Ludimagißros evocavit , fuä non contenti fortuna alienam qui unä cum litteris etiam Lutheri contra fas Sc nefas invadunt. Filiam dogmata juventuti inRillarent. Inte- tarnen Gußavus poR fe reliquit Chri- rim nec Secretarius gratis hanc ope- stinam eamque fapientiffimam, qux ram locavit Regi ? led inde retulit maiori animo aufaeR contemnere at- fupremam inter EcclefiaRicos eosque que deferere , quod pater tarn folli- iara Luthero addi&os dignitatem, un- cite Sc ambitiöse quaefivit , Sc non de & primus etiam uxorem duxit. invenit: Religionem nämque, quam Poftquam igitur Gußavus I. Rex pater perfecutus eR, Filia amplexata Religionem Catholicam c Regno eR, tenere adamavit, Sc in eadcm Suecia profligavit, paulo poR ex hac pie ex hac vita deeeflit. vita migravit anno > Erico XIV. Cseterum quam Gußavus fedam Filio Regni iucceflore relicFo , qui Regno intulit , nemo deinceps fuc- in furorcm a&us Sc carceri inclufus ceRorimutavit ,totumq; hodie Regnu Regnum ceilit Toanni fratri fuo , qui Snectat etiam cumProvinciis in Germa- ctß propter Reginam conjugem fu nia occupatisLutheranißmo in praedam am Catholicam utpote Regis PolontA cedit: praeter ipfam namq}Sueciam,cti- filiam Religioni Catholica? multüm am alias Provincias Reges SueciaeRe- hveret , eamque in Regnum Suecia gno adjecerunt, nempe: Pomeraniam l'educere pararet, tergiverfatus tarnen citcriorem ( v. das vor - Pommeren ) eü ob metum amittendi Regnum , Sc Livoniam , Sconiam frve Scandiam , fübinde mortuä Regina propofitum Bleckingiam , item Provinctam / ahn- in cailum cecidit. Interim Sigismun- ßanam in Norvvegia , Archiepifcopa- dus eius filius mortuo Rege PolontA tum Bremenßem, Epißcopatum Verden. Regni fucceffor nominatus in Poloni- fem, Sc urbem Wißmar tarn in Ducatu am tranliit , Sc hoc abfente, Sc loan- MechlenburgenßScc. Flarum omnium w eius patre defundo, Carolm Dux Piovinckrum ac locorum redditus Sudermannia Succiae Regnum invafit, EcclefiaRici ceRerunt Fifco Regio : idque vi Sc armis contra Regem Si- unde quemadmodum in Dania , ita gtßmundum obtinuit. Sc in Suecia prxter titulos Sc admo- Huic igitur Carolo IX., qui Ca- dumtenuiafalaria Statui EcclefiaRico, tholicorum hoRis erat acerrimus, na- Sc verbi miniRris nil reliquum re- Pars III. A a man» iS6 Religionis Catholica Regimen Sccleßaßicum in Europa♦ manfit. Porro flatus olim & Re- * Epifcopatus Vexionensis , v. Wexts gimen Ecclefiafticum in Suecia fuit in Smalandia. huiufmodi. * Epifcopatus Abonensis 3 v. Abo in Arcbießifcopatus VPSALENSIS* Finlandia. in VPLANDIA. * Epifcopatus Viburcensis , v. m~ Eius Epifcopatus SVFFR AG AN EL borg in Carelia. Alterum Archiepifcoparum nempe * Epifcopatus Lincopensis, v. Lincoping Rigenfem cum fiiis Suffraganeis^qui in Oßro-Gothia. fub poteftate Regis Svecorü eft)iam * Epifcopatus Scakensis , v. Scara in §, V. exhibuimus , cum de Ger- Weßro-Gothia. mania ageremus , ad quam Livt- * Epifcopatus Arosiensis, v. Aroßain hu Ducatus refertur» Weßmannia» §. viii. STATUS ECCLESIvE CHRISTIANE in MA GNA BRITANNIA. Coniunxit ea hodic tria Regna fub eodem Capite , nempe AnglU y Scott* te HibernU , de fingulis nos feparatimhic agemus. PRIMORDIA Status Sccleßafiici in ANGLIA , eiusque Varius SllCCESSUS# SUnt, qni volunt S. Iosephum ab Epifcopus interfuit Concilio Ar eh" Arimathia Chrifti difcipulum pri- tenfi in Gallia , nifi quis malit per mum Anglos docuiflc Legem Chri- Britanniam intelligere minore, quae eft ftianam. Illud tarnen magis certum in Gallia 3 quam maiorem, in qua funt efl , S. Lucium Angli* Regem , cum tria Regna. multa inaudiflet de Chrifti gcftis ac Anno 347. Celebratum eftCofl- miraculis , anno 177. Lcgatos mififle cilium Sardicenfe , cui tefte S. Aths- Romam , qui ab Eleutherio Pontifice naßo interfuere etiam Epifcopi Britatt- facerdotes poftula-rent , a quibus ip- nias. fe cum fuis fubditis legem Chriftia- Anno 596". E theibertus Rex nam edoceretur. Misitque tunc S. Cantiorum inftin Anno 314. R estitutus BritannU qui Regem cum 10. millibus fuhdi- torum Religionis Catholica Regimen Ecclefiaßicum in £uropa k igj Horum facro fönte luftravit: unde& jnglorum Apoßolus vocatus eft,&: aGre- gorio poftea Cantuarienfis Epifcopus creatus. FJoruit tunc ChriRianaRe- jjcrjo in Anglia , Sc fubinde Reges ip- fi Romam venerunt San&orum reli- quias Sc ßepulchra pie venerati ; quin quod Rex Egbertus (alii Regem Weß- y^xwfuifletradunt) circa annum 720. quoddam quafi Tribut um Sedi Apo- ftolic# ab Anglis quotannis penden- dum induxerit, quod denarius S. Petri exinde appellatus eft 3 uti iam alibi memoravimus. Anno Ii 60. Regnante Henrico II. Anglia Rege , quidam Haretici cx Vafconia in Angliam rransgreili, ac deprehenfi iilico candenti ferro in fronte fignati atque e Regno expuh fi funt: Tantus tunc erat Chriffiano- rum in Anglia zelus in Fide Sc hte- refum liorror Sc abominatio. Pari adhuc /everitate adfum eft contra lo- Annem WicklcfumLuttcrwordix paro- chum viri ingenii capacis fed prorfus heterocliti, qui, quod propter info- lentiam fuam, auuhoritate Apoftolica tanquam intolerabilis a Prtefeffura Collegii Cantuarienfis fuiffet amotus, iilico in furorem Sc rabiem abhis contra Pontificem, Sc omnia jura Eccle- fiaftica ex cathedra detonare, fed Sc ultra 60. Propofitiones hsereticas in Jucem edere aufus eft, quas poftea Anglicanre Ecclefia: Pradari , ipsum- tjue Concilium Conßantienße dam- navit. Mortuus Awicklefus anno 1JJ4- Sc illius ofta jufiu Concilii prx- di&i exhumata Sc publice flammis combufta funt. Eius feripta fubinde In Bohemiam delata Hußo eiusdemque alfeclis anfam praebuere adhuc longe deteriora machinandi : ut iam alibi fubindieavimus. Anno 15"30. circiter Henricus VIII. Rex Anglia: edito contra Lu- theri do&rinas inligni libro meruic prceclarum illud a Sede Apoftolica nomen ac titulum : Fidei Defenso- ris , qui tarnen poftea amore Boule- na meretriculse captu sCatharina?nAra- goniam coniugem legitimam , renitente licet demente VII. Pontifice, Sc folo ailentatore Cramero approbante repudiavit: At tunc AnathematePon- tificio irritatus Henricus feipfum An- glicana Ecclefuz Caput fupremu confti- tuit,&:mox anno 1534. bona Ecclefialfi ca ad Regium arrarium tranftulit, Sc ultra mille ( inquit Morery ) Ecclelias Sc cacnobia diruit Sc vaftavit: fed Sc Sa- cerdotes ac Religiofos &: quoscun- que tandem alios iuis placitis adver- fos carceribus, tormentis , aut ipsa tandem morte vel exilio caftigavit. Ipfius quoque iufTü a confilio Regio live Parlamento novus Eccleiire An- glicanac flatus Sc ordo introdu&us , qui conftabat ex Archiepißcopis, Epi- fcopes , Decanls , Arcbidiaconis Sc Re» Boribus five Paßoribm Parochiarum. Vitam Regis adeo lubricam atque di- fcolam infelix quoque mors exeepit .• certis namque relationibus conftat , illum fub extremum vitse articulum inverfo vinipoculo exclasnafle ad cir- cumftantes miferabili voce : Amici , omnia perdidimus , Regnum, famam a confeientiam , ccelum. Henrico Patri in Regno fuc- cefTit Odoardus IX. decem tantum annorum adolefcens , qui poft fexen- nitim mortuus Regnum reliquit Ma rine Henrici VIII. filias e Catharina Aragonia legitima Henrici conforte genita, qua: nihil aliud egit , quam ut parentis perperam fa illata fuerit (uti conftat ex modo di- ftis Sc deineeps conftabit > ve- rofimile eft , jam aliquid Lucis Evangelien , circa ea tempora etiam Scott* affulfifle , qua? tarnen Lux fub- inde a barbaris Pittis Sc patriis fu- perftitionibus rurfus extin&a fuit. Lu- dovicns Morery in fuo Didlronario Hillorico refert : jam circa Annum C/irifti 200» Vi&orem Romanum Pontilicem ( primum utique huius Hominis, qui circa hoc tempus Visit) Rcgi Scotorum Donaldo quos- dam miftionarios fubmißfle , ä qui- bus ipfe cum fuis fubditis Chrifti tigern aeeeperit* P» Ricciohus in hoc confentit cum D. Morery , quod Do- naldm Rex Scott & primus Chrifti Fi- dem reeeperit, & in hocdifconvcnit, quod Donaldum IV. primum Regem Ghißianum aflerit , eumque Anno Chrifti 6)2. regnafte tradit, Veroß- mile igitur eft Donaldum Regem Scotorum primum aut fecundum huius nominis , reeepiffe Legem Chriftia- nam > tertium namque eiufdem nominis Regem nemo Chronologo- rum exprimit. Poftquam vero Fides Chriftia- na in Scotia hserefi Telagiana fenfim corrumpi oeeepit , tum vero fub C a - leßino I. Pontifice (codcm Morery tc- fte ) Ecclefia Gallicana S. Germanum Epifcopum Antifiodorenfem, Sc S. Lu- pum Epifcopum Tricaftinum, in Scotts am ablegavit , ut PeUgtanis fe fe op- ponerent, Sc Fidem Catholicam in- ftaurarent, quibus , tefte Frofpero in Chronico fuo , etiam Pontifex C a I c- fiinus eundem in finem Falladium lubftituit. Circa illud ipfum tempus , nempe : Anno Chrifti 440. (tefte Arral- do Wione in libro de ligno vitx ) S. Eridolinus Regis Com an i in Scotia fili- us natus eft, Sc fubindc iam adultus A a 3 abdi- > H 's ' -r.". ' " '» i f : . %* j yO Religioms Catholica Regim< abdicavit fe Regno , 6c confecratus Sacerdos (raro exempIo)munus Apo- ßoli in patria fua annis aliquot ilre- nuc executus , inde in Gallias dif- ceffit, 6c ubi Pittavii codcm officio magno animarum lucro aliquamdiu pertundtus efb , a S. Hilario ( cujus translationi cum ejusdem urbis Lpi* fcopo interfuit) monitus 5 e Galliai 11 Germaniam profedtus eil> ubi eredtis paffim Eccleüis , 6c difleminata Chri- fliana lege tandeminconfinibus Hei- Angl.H° m norins Papa hoc ipfo tempore Scotos, qui in celebrando Paichate nonni- hil aberraverant , paterne correxerit. Deinceps vero Scotiam ufque ad a 0- num 1061. Fidei Chriilianae ja^u- ram non feciffe } illud argumento Religionis CatholitA Regimen £ccleßaßicum in Europa» igt eil, quia hoc ipfo anno S. Margari- eiusque bilia Maria Stuarta adhuc po- ta Scott* Regina vixit, quae Macol - tenter fe fe oppofuere : Verum poü: murn Regem maritum fuum, unaque utriusque mortem Calvini fedta rur- totum Regnum fan&iilimis fuis exem- fus caput arrcxit, a qua Regni pro- plis ac monitis ad omnem Chriftia- ceres primo infedH , 6c ab his Rex nam pietatem ac virtutem revocavit, ipfe Iacobtis VI. adhuc juvenis, quan- uri tcftantur ij , qui eius vitam 6c tum vis Mari* Reginas Catholic^ 6c gefta confcripferunt, ipsaque Roma- ab Elifkbetba in odium fidei interfe- 11a Ecclefii , qua: iiiam inter fandtos 8cx , filius, perverfus eft, unde polt cadites repofuit. Sed &c reliquis qua- Elifabetb* mortem totius Britanni* tuor heculis Scotia conftans in Hde Regimen adeptus fecStis omnibus eti- Catholica perfeveravit ufque ad Hen- am in Scotia frxnum laxavit, quibus riem VIII. Angliae Regem , qui pri- hodieque totum Regnum non minus mus (ut pauIo ante didtumeft ) a Se- quam Anglia potiorem partem occu- de Apoftolica defecit, 6c Schifma in pata atque feedata eil, 6c qua: Regi- ^Jngliam induxit , quod fubinde fe- minis Ecclefiaftici forma in Anglia y c\izx iunt alias etiam fedta: innume- eadem hodie etiam in Scotia depre- rac, e quibus nonnulla? etiam in Sco- henditur. Quod hic fubiungo Battm tim transgrelfar funt , eomprimjs drandus in (ua Geographia congeilic» Cdv'mjmut< Gui tarnen Rex Jacobm REGIMEN ECCLES1ASTICUM Anticpuo- Modernum In SCOTIA. I. Arcbiepifcopatus ANDRE APO- LITANUS. Epifcopatus SFFFRAG ANEI. Epifcopatus Aberdonensis , v. OleL Aberdeene , Prov. Marri#»z£/^ , Prov. Mentithi*\ epifcop atus Brechinensis , v. Brechin Prov. Anguß*. Epifcopatus Edenburcfnsis, v. Edem- bourg Prov. Laudonu- Epifcopatus Rossensxs , v. Rojfa Prov. Roßt*. Epifcopatus Cathanesiensis 9 v.Cait- ncs Prov. Catheneß*. Epifcopatus Infular. Orcadum , v. 0r- ckney. Sedem habetEpifcopusin Infula Fomonia , v. Mainland > oppido Kirckvval. II. Arcblepifcopat . GL ASCOVIENSIS v. Glafcow. Epifcopatus SVFFR AG AN El. Epifcopatus Gallovidiensis , y. Cal- lovvey. Prov. eiusd. nominis. Epifcopatus Argadiensis , v. Argyle. Prov. Argatheli Epifcopatus Sodorensis , five TnfuU- tum , in Ins, Colmkill & iltr. STA- jgz Religionis Catholica Regimen Eccleßaßicum in Europa^ STATUS ECCLESLE CHRISTIANE in HIBERNIA. PRIMORDIA ECCLES1E CHRISTIANE Ejusc^ r uariHs Succeffus 4 INter Infulas B ritannicas poftre- Hibernia S. C olumbanus , q u i p au ]^ ma non fuit Hibernia , qua: Chri- adultior in monafterio Benchor Pro- ftianam Legem recepit : eam nam- vincia: Lagenia habicum S, Benedicii que a S. lacobo Zebeda zi Filio in hac affumpfit , inde vero zelo indudus Infula promulgatam tradit P. Riccio- convertendi ad Chriftum peregrinas lins in Tabulis Chronologicis. Cata- nationes cum 12, Sociis tranfiit in logo 40, Idem affirmat, S. Manfuetum Gallias , Sc poftquam ibi exftru&o D. Petri difcipulum in Hibernia, obi- monafterio Luxovienfi anriis aliquot iffe Anno Chrifti 7?. Deinceps vero fandiffime vixit Sc laboravit, inftin- idem affirmat. du impia: Brunechildis avia: Theodo- Anno Chrifti t22. S. C athal- riet Regis £ Gallia expullüs profedus dum in Hibernia natum Sc educa- eft in Germaniam , & relidis Ar bona tum in Italia tandem Epifcopatum ad Lacum Bodamicum aliquot foeiis, Tarentinum adminiftraffe. e quibus fuit S. Gallus , cum reliquis Anno 222. CoRBMACHUMH?^r- progreftus venit in halt am , ubi ex< nta Regem Fidem Chriftianam am- ftrudo Bobienß monafterio paulopoft plexum , Sc in ea feptennio poftpiif- nonagenarius anno 61 8- ex hac vita fime mortuum efte. deccflit. Anno 224. Natum efte S. Mo- Anno Chrifti 601. S. G regori- cteum in Hibernia , Sc poft exados us Pontifex Romanus, tefte P. Ric- trecentos vita: annos , tandem anno ciolio refpondet Hibernis Chriftianis: 524. fandiffime denatum. Baptizatos in nomine SS. Trinitatis, Anno 430. S. P atritium Hiber- 11011 efte rebaptizandos. hix Apoß olum S. MartiniPL^i(co\>iT\\- Anno Chrifti 800, circiter S. F in - ronenfis nepotemaS.C^Ay?/#öLPon- danus in Hibernia: Provincia tiftee miftfum Hibernia Reginamcum natus,jamque adultusabarbaris Nor- filiis ad Fidem Chriftianam perdu- mannis captus , Sc in Galliam abdu- xifle : Leogarium autem Regem in dus , rursumque e captivitate elapfus fua fuperfticione obftinatum f ulmine in Germaniam devenit, ubi inmona- tadum Sc extindum. Hadenus fere fterio Rhenaugicnfi ( v. Rheinavv ) S. P. Ricciolius , juxta quem S. Patrici- Benedicii Monachum primo induit, us (poftquam hanc Infulam xnnis 40. deinde vero in magna vita: aufterita- cxcoluit) ex hac vita migravit anno te annis aliquot eremicolam egit , SC 480 at juxta Breviarium Romanum vitam ffne fandiffimo clauftt. Ab anno 5-00. creatus pridem a S. Cxle- hoc tempore cum Hibernia ab hofti- fiino Epifcopus. bus externis comprimis vero Davis SC Anno Chrifti J40. Natus eft in Nor mannis 3 fed Sc bellis inteftinis idea- Religionis Latbolicx Regimen Eccleßaßicum in Ruropa, zqj identidem exagitaretur , etiam Chri- II. Pontifice anuenre ftiana Religio fortem vatiam fubivit: Porro fuit ^ feliciorem fub Reg.bus Catbßcu, im- lic* fempcr addiftiffima, unde & jam quiorcm fub Ethnms & barbans qui olim Patria & multories Chr.ftian.s fceptrum Re- appellari meruit, eaquc circum vicT g „i vi & arm.s ereptum bbivendi- nis gentibus ac Provinciis comprim £ cabant, & una Rel.g.onem Chtiftia- Gallu & Germania non paucos v To, nam graviter affligebant. Tenukque fandos & Afoft,los fuppeditavit • fte! ^ viciflitudo ufque ad titque hac Iniul* fama & n.ctas Ca- • AnnumChc.i o jj. quoMAL a chi - tholica ufque adVIII. M I. Rex Chriftianus Reg,mm Dams glU Regem , quiprimus A« v - In Prov . LtgenU v . Dublin, EpifcofJm Rössens* , *„/ v .| *"• Epifcopatus SVFFR AG AN EI, Epifcopatus l a onensis , v. Killdo, Pro- ' vinc .Mamma-, tyfiofam D arens* , v Ktlldarc, Sc ^ M A rdfertensis , v . Cht leadcra, quod idem eft , ac £> rov _ CelU Dan* MatrisS . FrfuUYit- Epifcopatus F enaborensis , v. ßlft. gims ( inquit Baudrmdus ) in Pro - r p rov> Momo „i^ vinc, Lagen ia. Epifcopatus F ernensi S j V , Fernes Prov« IV. Archiepifcopatus TUAMENSIS, Epifcopatus leghlinensis , v. y- r , 4ÄI in p rov . Prov, Lagenix hic Epiicopatus unitus eft cum prascedentc* Epifcopatus SVFFRAGANEI. Epifcopatus O ssorienszs , v. Ojfery Epifcopatus M agionensis ,] uniti ArcL Prov, Lagenix, ^doy. \Tumenfi in jjj Epifcopatus enachdonens.fprov .to-, Archiepifcopatus cassiliensis. V» Cafhel in Prov, Mornonia, prov. Conn/tgix, Epifcopatus SVFFR AG AN EL £///^* z C lonfertensis , ▼.] uniti Clonfert, 1 Prov. Epifcopatus I melacensis , v. Emeley Epifcopat. D uacensis, w.KiU\Conna' unitus Archiep» Caffilienfi, macough, Epifcopatus l1mericensis3v. Limerick Epifcopatus A lladensis , v." Prov. Momonix , KillaU, Epifcopatus W aterfordiens*, v. Wa- Epifcopatus A ch ad ensis , v .l terforä, Prov, Momonix unitus y^Achonry, J eft Epifcopatui fequenti, STATUS ECCLESLE CHRISTIANE in POLONIA MAGNA HOc Titulo comprehenditur Po - ftve Regalis > M. Ducatns Lithvania, /00/4 .Af4/0r &: Minor > Pomerei- Rußia Lithvanica iive Ducalis, //'4, Cuiavia> Maffovia, Rußia Rubra eitia „ Curlandia 6c Prußia Polonica. gu. uniti Prov. 1 [Conna* PRI- Religionis Catboliu Regimen Eccleßaßicumin Europa* /p$ PRIMORDIA Rei CHRISTIANE & varius Succejfus in POLONIA. INter poftremas Europa? Provincias 6c Regiones, qua?Fidem Chriftia- nam receperunt, eft eciam Poloma. , utpote qua? primüm anno 9^4. Eccle- dx Chriftiana? acceflit opera Ducis yicczeslai , qui ut Vebravam Boleslai Bohemiae Ducis Chriftiani filiam , fponfäm obtinerer, priinus in Polonia Baptil 'mum fufcepit, 6c fubinde fuo exemplo 6c imperio etiam fu bditos fuos ad Chrifti Fidem pertraxit. Anno Chrifti 1080. Cum Boles- iaus IL Polonia Princeps a S. Stani- sUo Cracovienfi Epifcopo ob mores &: vitam ChrilFiano Principe indi- gnam admoneretur, ipfe exinde gra- viflime commotus& Epijcopum ad aras manu fuä trucidavit ; fed propterea cailigatus a Deo crudele facinus luit amentia, 6c infano furore correptus ctiam mortem Tibi ipfi intuliü. Anno 12 57. obiit S. H y acinthus Folonus O rd. Pra?dicat. ab ipfbmetS. D ominico Fundatore Roma in ordi- nem receptus , qui multum in con- vertendis Polonis laborayit. Anno Chrifti 1295» Primislaus Polonia: Dux Chriftianus afTumpfit primus titulum Regis , quem deinceps ufurparunt omnes eiufdem SuccefTo- res. Anno Chrifli 13:8 läge Ho Lith- vania? Dux fufceptä Fide Chriftiana duxit S. Hedvvigem Ludovici Hunga- ria Rcgis filiam 6c Polonia Reginam. Anno Chrifti 1440. Hieronymus Pragenfis Epifcopus Lithvanos ad Fidem Chrifti convertit. Anno Chrifti 148?' Annorui^. obiit S« Casimirus Princeps Lithuania? 6c Caßmiri IV. Regis Polonia: Filius. Anno Chrifti 1567. obiit B.Stanislaus e Familia Koßka , Soc. Iesu. Quoufque fere Catholica Religio a Luis Primordiis intemerata ftetit : At deinceps 6c circa haec temporafenfim Lutheranifmus 6c Calvini fedta aiic tibi in Poloniam irrepfit: Quin , quod anno Chrifti 1 f66. 6c 6j. quidam Gregorius Pauli Arianifruum in urbc CracGvia diileminare ca?pit, quem tarnen paulo poft unä cum eiusaffeclis Georgio Blandrata , Valentino Gentil, Lelio Sontino , 6c aliis quibusdam eiufdem farina? fedtariis e Polonia exter- minavit Rex Sigißnundus Auguftus. At clanculum nihilominus remanfe- runt aut redierunt ex iis aliqui , qui- bus deinceps etiam ex RujJia , Tran- fylvania 6c Hungaria acceflerunt alii, qui tandem c Nobilitate Polonica nach funt fautores 6c Patronos , eos nempe , qui adhuc juvenes morepa- trio ad exteras Regiones 6c Acade- mias jam Lutheri aut Calvini fedta imbutas transgrefli, una cum litceris etiam eorundem novitates fecum in patriam retulerunt. Vnde hodieque non minus in Polonia quam Hungaria avita Religio Catholica paffim variis fe&is permixtaeft: Atinter omnes ni- hilomin 9 ipsa eminet, primasque retinet , utpote a pratcipua Nobilitate ÖC Regni Magnattbus potenter fuflenta- ta, quorum pietas ac zelus erga Fidem Catholicam alium non patitur Regno prasfici nifi Regem ac Princi- pem Catholicum . AcceditreiCatho- licae magna Cleri 6c Epifcoporum in Regno dignitas 6c authoritas etiam in publicis Regni negotiis ac Conven- tibus ufitata 6c asftimata» B b 2 Cif /0 Religio Catbolica Regimen Ec in Europa. Circa idem fere tempus, quo Sc deinceps easdem viciifitudines m lolonia Chrifti Legem fufcepit, etiam Religione perpefla eft.quibus hodie- Trußa opera S. Adalbert! Pragenfis q ue conflidatur. Supereft nunc Epifcopi Ecclefi# Chriftian# acceflit, MODERNO-ANTIQUUS REI CHRISTIANE STATUS & REGI- MINIS ECCLESIASTICI FORMA in POLONIA. i- *Epifc0pus PoMesANiensis,v. Temefan. Archiepifcopatlis GNESNENSIS, in fub Dominio Reois v. Gncfna, in Polonia M&iorc. Prujf quibus pro mo= rant Mofcovita, Sc in urbe Mofcua re innumeri affiftunt Biaconi Sc Ar- iis permittunt propria xdiäcari tem- chtdiaconi^Sc ingens Popparumz- pla, Sc in iifdem publicum Cux (cdx cerdotum , Sc maior adhuc Monacho» exercitium, etiam Turcis , Tartaris , rum numerus, uti paffim referuntäu« lutheranis ? Anabaptiftis See, non thores, Sed hem 1 ORDO & REGIMEN ECCLESIASTICITM in MOSCOVM* Tßtr'uircbatus MOSCOVI- Archiepifcopatws T veriensis , v. Tiver, TIC US Caput Ducat. V Mofca-vv. ^drehiepifcopatas T oboiiensis, v.Ttf- .x, * „ J . r . M hol. Caput Sibiria. ArchtptfcopiSPFFRA- E i ß C olomnensis , v. Colo. GAN EI. t > \4 r %r A mnos Uucat. Molcov. Anheptfcopam Astracanensis , v. m wmen modo rc f. n(kls , Arch; . Aßracj" , aput Regm. epifcopatum Caftinenfem etiamnum Arcbieptfcoptm R hezanensis, v.Rhc- dpwaddunt:item loco Archie- . ~ An ß UC!itus - pifcopatuum Roflovienfis <uerwn- Ankepfcopam R ostoviensis, v. Rh,- ' t & - ßovv. Caput D ucat.„L. en( , n , 6 Archiepifciputus S usdauensis , y.Snf- ö ^ dal, Caput Ducat, §. XI. STATUS FIDEI CHRISTIANE In MAGNA HUNGARIA. CompIecTimur hoc Titulo Hangar tarn Super iovem Sc Inferiorem, T'ranßlva- niam , Croatiam , Sclavoniam See. Kegiones Sc Provincias hodie uc plurimüm Dominio Anfiriaco iubieftas. QUodaccidit in Natura Hb gis Sc omnis facras culturse expers , ^ fere ufuvenit in Moralibns : fedes ac fentina fuit, in quam contra , quo eft pinguior ac fertilior , fluxere omnes nationes barbaras, Hun- E)c plura parit Ziz>ania-> h non exco- ni, Get circa Chrifti Sandorümque imagines , di- Annum Chrifti 105-9. tefte P. vexando , torqucndo imo Sc necan- jLicciolio Hungaria fenfim deficere Sc do complures Catholicos, pradertim ad idololatriam reverti cxpit , quam religiofos ac faccrdotcs: Sc quidquid tarnen procul dubio S. Ladislam Rex tandem in Gallia , Germania Sc Bei« fuä virtutc per annos 17. quibus Hun- gio vefani faditarunt tconomachi ^ ti- cariam ab anno 1078. ufque ad an- am Hungari a fedariis perverft &in- v m(m 1095. fandiftime gubernavit , citati, non minus infolenter quam iterum extinxit, aut faltem refraena- crudeliter executi funt. Sed neque v j t> potuic tunc tanta infolentia etiam a Anno Chrifti 1207. Hungariam Principibus Catholicis fatis cohiberi, rcxit Andreas II. Pater S. Elifabetha quod illis graviora identidem nego- poftea Haßt & Sc Thür ingi^z Domina:, tia facefterent Turcarum molimina quem deinceps fecuti funt Reges chri - Sc progreftus , quos in Hungaria Sc ßim Sc Catholici omnes ad annum vicinis Provinciis quotidie faciebant, 1445. Sc ufque ad Regem Matthiam, etiam a Protcftantibus ac rcbellibus a quo Huffita audader poftularunt evocati. liberum fuas feda: exercitium per Porro notiflima funt, qua- fub Hunuriam , quos illc juftit mox vi- finem Cxculi pr^cedentis fuccefferunc vos una cum fuis libris in terram de- fedariorum molimina Sc proteftan- fodi, necaufus eft deinceps ullus fe- tium machinationes adverfus legiti- dariorum ufque ad Ludovicum II. in mos fuos Reges ac Principes Catholi- Hungaria palam comparere. Atpoft- cos , qua: tarnen omnia non tarn hu- quam Rex Ludovicta a SolimannoHut- manae vires ac potentia, quam divi- carum Imperatore devidus in prar- na Iuftitia invertit, quando Turca- liooccubuit, Sc Regnum aliquanto rum arma Sc Clypeum , fub quo fe- tempore inter turbas Sc d'lidia fine dariorum ac rebellium fpes latebant certo capite fluduavit, occafionem repofita: , confregit Sc in caput ad- nafti funt Lutherani in confinibus verfa: paxtis illifit. Igitur caftigataeft EmyrtU Sc Ruffia primo > deindeeti- in Hungaria fedariorum infolentia , am in Tranjylvania Religionem Ca- extinda tarnen non funtmalorum fe- tholicam extirpandi > Sc iedam fu- mina, qua: paftim , ut in meflefoler, am implantandi. Primus omnium hinc inde relida fuperfunt , Sc nifi fuifle traditur Michael Stary Melan* animadvertat PaterfamiJiasfacilc ite- chtonis difeipulus , quem deinceps rum fuccrcfcunt. Porro ftatum Ec- mox alii fecuti funt fedarii, videli- clefia: Catholica: , quem Turcarum cet Ariani , Antitrinitarii, Sabbatarij tyrannis prorfus imminutum tot an- Sociniani, Anabaptifl* , Sc comprimis nis in Hungaria oppreflerat, tandem Calvini afleclre , qui fenfim invale- noftra hac tempeftate auguftiftimus feentes concitarunt turbas , Sc info- Imperator L eopoldus ad priftinum lentias graviflimas ( nempe pifeato- fuum fplendorem ac formam redu- res in turbido ) per totum Regnum xit. cxercucrunt , cvcrcendo templa Sc Lars III. C c MO- 2QZ Religionis Catbolica Regimen Eccleßaßicum in Europa. MQDERNO-ANTIQUUS RELIGIONIS CATHOLIGLE, STATIIS ac REGIMEN In HUNQARJA. I. Epifcopatüs SFFFRAGANEI. Archiepifcopatus STRIGQNIEN- EpifcopAtus Bathiensis , y. rath & Batk* Hung. Infer. v. Gr An in Hungaria inferiore. Epifcopatüs Zagr a biensis , v. Zagrab, Epifcopatüs SFFFRAGANEI . & Germ, Agram in ScUvonU. Epifcopatüs Nitriensis , v. Neutrd Eft p ra ^edenti unitus. Hungar. Superiorts, Epifcopatüs Varadinensis , v. Gros- Epifcopatüs IavariensiSj v. Raab Hun- vyardein in confinibus Bungt* gar» Inferior is, rla ^ I'ranßlvanid. Epifcopatüs Agriensis , v. Erlaw s Epifcopatüs Sirmiensis , y. Cur cm, Hungar. Superior'ts. ScUvonU. Epifcopatüs Vaciensis , v f JVaitzett. EpifcopAtus Chonadiensis, v. Chonad Hungar. Superiorts. Hungar. Superiorts. Epifcopatüs Quinque- Ecclesiensis , EpifcopAtus Bosnensis ,v. Bofns, Sc&zi v. Fünf Kirchen Hung. Infer. Epifcopi eft Iaitza, lub Domi- EpifcopAtus Vespriniensis , v. Fefpr'm nio ^ urcarun ><> Hungar. Inf EpifcopAtus Cibinieksis , v. Ruhen * Prov. Tranfy Ivanidt. * EpifcopAtus Bachovie£vszs, v. btkov* Archiepifcopat • COLOCENSIS. Prov. VaUchia, y. Colotza , in Hungar. Inferiore. §. X1L STATUS REI CHRISTIANE in RELIQVIS magnie hungar1/e provinciis venetorum , ragu- SINORUM , & TURCARUM DITIONI SUBIECTIS aut TRIBUTARIIS In EUROPA. PRovincia? Imperio Turcico fuh II. PropofVl. §. I. Nunc, poftquam jeffia funt.; Bofnia , Servia , 8c Pub finein praecedentis fcculi Fencto* Eulgaria, Provinciae autem Tributa- rum virtus Sc potentia non paucas rix funt: Moldavia , Fallachia , Jßef Ecclelias etiam in lllyrico e Tmann» farabia , Tartaria minor, live Pratco- tyrannide erepras in Ecclefias Roma- fenfis. Dalmatia in tres Ditiones prae n se gremium reftituit ,pauca quxdam didas fparfim diftributa eft : omnes hoc locofuperaddenda funt, intet ca autem hx Provinciae ad vetus Illyri - & illud. Provincias fupradi&as jatn cum rcfcruntur , de quo plura retuli- circa annum Chrifti trecentefinium mus Parte I. Capit . III. Sc rurfus Parte Legem Chriftianam rcccpiße : quod indc Religionis Catholicx Regimen Eccleßaßlcum in Europa. 203 inde colligicur, quia jam Anno Chr. ni y & impia do&rina ghotini Sirmi- 34 p.Sardica , qua: liodie eft Sophia enfis Epi/copi, quorum fe £be tunc Bulgarin Metropolis (uti ab ipfomet illas Provineias jam infecerant, inqui- urbis eiusdem Epifcopo fe accepifle bus hodieque reperiuntur aliquot Epi- teftatur in fua Geographia Bautran- fcopi qui prsefunt Ecclefijs, &: Chri- Jtts) celebratum eft Concilium Sardi- ftianis Catholicis inter Turcas com- (tnje ab cadcm urbe fic di&um, in morancibus , uti patebit ex fcquen- v. Almijfa 3 In Mar iAdriatico. Dalmat. Dir, Turcica. II. III. Anbiepifiopatus SPALATENSIS . RAGUSINUS. v. Spalato. v. RAGUSI Reipublica hujus Nominis. Ditionis VENETA In DALMATIA. In Dalmatia. Epifcopatus SVFERAGANEL Epifcopatus SVFERAGANEI. Epifcopatus Stagnensis , v. Stagno« Epifcopatus Signiensis , v. Zegna Croa» Ditionis Ragußna. tU > Ditionis Außriaca. Epifcopatus Mercanensis, v. Merca. Epifcopatus Nonensis, v. Nona Dal - Dition. Ragufina. mat . Ditionis Veneta. Epifcopatus Trieunensis, t. 7rebigno Epifcopatus Pharensis & Lesinensis Ditionis Turcica, eil pra:cedenti v. Lesina in Inf. eiusdem nomi- unitus, nis Ditionis Veneta. In Mari * Epifcopatus StephanensiSjV ^ IV ^^ ä - \Adriat. ta ' Ditionis Turcica t C c 2 Eph 304- Religio ms Catbolic 1 , Ulla CfiT/ilnnt/t I liriAtiic - ' — vy fula Cefalonia , Ditionis Veneta, &: priori Epifcopatni unirus. Epifcopatus C ytherensis , in Infula Cythera , vulgo Gierige. IX. Jfc Infulis ARCIHPELAGI. Archiepifc opatus NAXIENSIS, v. Nacsia. inender. * Epifcopatus Belgradensis, y.Nan. doralba. Epifcopatus Buduensis, v. Eudoa.Vc- netorum. IV. c Archiepifcopatus DIRRÄCHIEN* SIS in Albania, v. DURAZZO , Dition. Turcicu. Epifcopatus SVFfR AGANEi. * Epifcopatus Alexiensis , v. ^ * ä L« L issensis , v. Lijs. T hinensis , v. 77»* olua * ä.« bendensis , v. w». # f \? lt,on ' "*"*•.. ^ n r l Epi copat . Milensis , v. Milo. * epfastm Canoviensis , v. top- * scirensi ' s > y _ ^ * C roiensis, v. Cm*. &c. Chiensis ' v " **• Dltion ' v. * Epifcopatus Andrensis , v. Andro. In LIVADIA. * Epifcopatus Therasiensis, v. San- * Archiepifc. N aupactensis , v. Le- _ 1 / * Epifcopatus i heramniensis , v. VA/Htm yj Termta. In bjeötia. x. * Archiepifc. Thebanus, V. Tbebe Cap. j n PEJ.OPONNESO V. 3/om*. Baotia cum Suffrag . 5. Ditionis Veneta. . * Archiep. C orinihiacus , v. Cor in- In ATTICÄ. t i J0 ^ Archiepifc. A theniensis , v. Setti- * Archiep. ns APoLiTA.Nus,{ive Naupli- enßs , v. Napoli di Romania♦ * Archiep. P^trensis , v. cum Suffrag 6. VIII. A A/ifir MARIS ADRIATIO , Archiepifc opat its CORCiPvENSIS * Archiepifc Spa"tanusj hve Lacedn* In infula CORCYRA v. Corfii refer- rnomus hod. Mi/ttra* tur ad Epirum , a cujus ora maritima Vix 16 milliaribus Italien abeft, lub Ditione Venetdi Lars IJJ. D d XI. V. Candia, In Jnfula CANDIA , Dit.Turc/cs. Epifcopatus 8VFFR AG AN EI. * Epifcopatus Cydoniensis,v.L3 Canea. * Epifcopatus R ethimnensis,] y. Retimo. ! . . * Epifcopat. MlLOPOTAMENSIS^j mtI ' v. Milopotamo , J * Epifcopat . Sithiensis uniti. $10 Religionis Catholicß Regimen Eccleßaßicum In £uropA % XI. 6c Chriftiani Principe & Refp.iden« * ArchiepifcopAtus CRETENSIS tidem quafdam Provincias fuas recu* pcrant, eorümque Epifcopatus 6c jura Ecclefiaftica Ecclefice Romanse refti- tuunc. Hxc interimnihilominus ti- tnlos Epifcopatuum 6c Archiepifco- patuum per vim 6c injufte ablato- rum Tibi refervat , 6c viris Ecclefia- fticis ac bene meritis diffribuit , iis prsefertim, qui Principibus Ecclefia- fticis tanquam Sujfraganei afliflunt, aut alia ejufmodi officia honoratain Ecclefia obeunt. Hujufmodi Pradatj 6c perfona? Epifcoporum 6c Archie- pifcoporum titulis infignes anno i6yo. Rom a? numerata: funt Porroqui eafdem Dignitates Ecclefiaßicas reipsä adminiftrantjhabenc ut plurimüm cti- am fua Collegia 6c Capitula Canonico- rum cum fuis Eccleßjs Cathedralibus Sc certis Dignitatibus Eccleßaßicis : Inter Canonicos namque eminet Pr^positus , qui paflim efl Irfula- tus : DeCANUS *, SuBDECANUS ; Cho- ri-episcopus : Archidiaconus unus aut plures, alictibi etiam cum potc- ftate Vicarii Generalis in fuo diftridu, Archipresbyter j Senior •> Primice- rius flve Cantor ; Scholasticus ; CuSTOS EcCLESIiE ; vlcarlus GENEralis ; Officialis, See. qux duo officia alieubi connexa funt. Verumta- men dignitates ife non reperiuntur in omnibus Ecclefijs Cathedralibus, thia. * Epifcopat . hlerapetrensis 3 f v. Hierapetra ♦ J Epifcopatus Sichimensis , vf] Sichimo. £ uniti * Epifcopatus Arcadiensis, v.j a * Arcadia . J Ex enumeratis Epifcopatibus &: Archi- epifcopatibus eos , qui etiam num Eurcarum Ditioni fubiunt aut La- tinos Epifcopos no habent 3 ejufmodi Aß er ißm o fignavimus. * Xlac igitur eft miferanda Facies Graca Eccleßa olim fiorentiflimie atque in Afiam , Africam Sc Europam ufque diffufx: nunc vero per tot lise- refes 5 fuperftitiones ipsumque abo- minandum Sciiifma turbatx , muri- latx atque a Spiritu Sando defertas, qua: arboris inftar arefadse ra- mos quidem etiamnum extendir in omnem partem , fed fere aridos, in- inio & in diverfis etiamdiverfx,plu- utiles 6c infruduofos, e quibus pau- res ac pauciores. ci reflant furculi adhuc viventes , Sc quandoque novi e trunco atque ra- dice repulluiant : nempe identidem quidam Grseci Patriarch£ , Archiepi- Ecclefijs Cathedralibus fucccdunt Ecclefia: Collegiata itidem cum fuis Canonici. r , fed minoris ordinis five di« snitatis t Sc ipfx cum fuis offieiis, Sc fcopi Sc Epifcopi revivifcunt,atque ad aliqua interfedifferentia,utpote,qua- fe Sc Romanam Ecclefiam redeunt , rum nonnulbx vel ab anttquitatc 1 fecumque fuos fubditos trahunt. Sed aliis pr&rogativis dicuntur Ecclefi« Col- Sit Ordines Religtoß Claußrales > eorumt^ OfficU, Collcgiat* I nsignes , non item alise. tra&ae: Compendium namqu tCeogra* Qjjibti^ omnibus tandem fuccedit to- phU non ipfam Geographiam ( ut jam tus inferior Glems , & ipfe cum fuis aJibi prsemonui j tradere conflitui : Becanis-, Archiprasbyteris , Camerariis? prius namque, ut rite exa&eque con- fafioribus five Parochis , p'tcariis ? Be- fiat, faeculo opus habet pene integro, nefic tat is , Cape II an es &c COROLLARIUM. T Ucufque tibi s AmiceLedbor ex« hibui Statum, Ordtnem ac Regimen Ecclefi* CatholicA nafeentis &:ad- ejusque labor & perfeäio unius hominis mtatem ac vires fuperat, aut certe multarum perfonatum operam & induftriam afTociatam exigit.Sicui tarnen haec compendia non placent, reperiet ille paffim authores, qui partes ac Provincias fingulas diffiifius ult£, veteris ac modernae per totum e xfplicant,nempe unus Atnericam ,al- orbem terrarum didufae, non ea qui- ter g uro p am ? alius Galliam &c alius demampiitudineacperrecrionc,quam Germanium tradet, quee nos omi- ipfius opeiis dignitas exigit, fed qua- f imus> aur diflimulavimus,aut etiam Iis magna moies & ampliilimafabri ca folet in fuo rnodulo &: in menfura multum imminuta proponi, talis ne Olpe formss ac magnitudinis , quales i'unt iplse Proic&iones' live chartas Geographica , non in magnis &: fuliis pateno us exiplicaLas , (ed in modi- ve ntilatam öc enucleatam exoptet ea fpatia & rormas anguftiores coli perperam propofuimus , ipfi longefu- Ems, enucleatius &accuratius propo- nent: neque enim omnia poiTumus omnes, ut nec unus omnibus fatis- facere j cum unus compendia defide- ret , alius vero rem ad omnes apices CAPVT IV. ECCLESLE CATHOLICvE PROPAGANDA 5c CONSERVANDA SUBS1DIA ä DEO PROVISA. PROPOSITIO I. ORDINES RELIGIOSI , eorumque in RELlGiONEM Chrißtanam OFFICiA. DUo funt praeeipua Media , qui- bus ChrifbianaEcclefiainchoa- fa, propagata & confervata habbe- nus fuit, & iisdem fublidiis deineeps ctiam propagabicur confervabi- tur, Primum ebb , Bella Ecclefias £ubernatio t alterum ccnßans Legis ;Üivin* Pr&dicatio . Neutrum efle po nes propbanos Principes fed penes Ec - cleßaßicos , ofbenfum eft Parte L Christus primus Eccleüam fuam fun- davit, Legem illi pofuit, eamque pra> dicavitjjuxta iliud Actor.i. Cxptt IESVS facere& docere* Matth* f .Noliteputare, D d 2 ßa S. Vrbanus , S. Marcellus aliiqueetiam in vinculis. Sc ergaftulis in cryptis SC antris fubterraneis conftituti : &fub- indc, ubijam lub Irnperatoribus Chri- S. Basilius Epifcopus Cafarienfis. S. Gregorius Thaumaturgns Epifcopus Neo-Cafarienßs. S. Gregorius Epifcopus Nijfenßs, S. Baß Iii Frater. in AFRiCA. ftianis etiam major fuic Chri/hano- S. A thanasius Epifc. dlesandrinus rum iibertas, id ipfum cxercucrunt pubii- Ordines Religioß Claußräles torumque Officio publice in temph's Sc in cathedris / las , adminiftrandos Epifcopatus Sc ldque prseftitic S. Sylveßer , S. Leo Ma- gubernandam iarpc numero totam anus,S. Gregor ins itidem Magnus .* S. Chriftianam Ecclefiam viri fan&ifti- Innocentius aliique non pauci , quo- nji, litteris ac do&rina confpicuL rum orationcs facrse , Sc ünftiflima Cum vero poft-domitos barba- documenca ctiamnum aftcrvantur Sc ros Sc cxtirpacas haerefcs antiquas , identidem in Ecciciia Romana rcci- novae identidem fuccrefcercnt hcere- tantur. Ees , infurgerent barbarse nationes Tandem ubi circa Saculum £um. { quod fere poit aliquot hccula iuc~ Sc 4tum. Lex Chriftianaiam per plu- cedit) etiam novi a Deo identidem rimas Orientis & Occidentis Provin- excitati fiint Religiofbrum ordines , das fuit propagata, multipiicata: pai- vidclicet Monachi Cluniacenfes , Car- fim Ecclehx, Sc Chriftianorum nu- thußani, Cißercienfes, Pramonftratcn* merus in immenfum adau&us : ne- (es, Carme Uta , Dominicani, Franc que jam amplius tanete multieudini feani , Servi B. Virginis See Valdcn- ac labori cum fuo Clero fufficiebant ßbus t Albigenfibus See. Hsereticis op~ Epiicopi, pradertim cum eo tempere pofiti: Idque deineeps femcl herum- vaftärent innumeras Chrifti morum que evenit , quando novae emerfe- Provincias Scytha, Hannt, Vandali , runt hserdes , Sc intcr adverEa , Sc Cotbi See. ex altera vero parte Chri- graviora peripula, Chriftiana Ecclc- ftianam Eccieliam turbarent Ariant, iia flu&uavit. Vt vero paulo clarius FonAtijU , Pelagiani , Neßortani, Eu- appareat, quanta jam oJim obfequia tychiani , aliique harretici: tum vero Romanos Ecclehae praftiterint Reli- in fubfidiumEpiEcoporumdivinaPro- gioii ordines hic memoria repeten- videntia excitavit quosdam Religiofos dum erit, quot viros dodrinä ac vir- Ordines Sc zelofos divini honoris Sc tute praeftantes , aliquot retrd fascu- Ecclelias Chriftianas propugnatores: e Iis Religiofi ordines Ecclefias Romaquorum numero primi fuere Canoni nx Euppeditarinr ad gubernandas Ec-> ci Reguläres , Monachi S. Baßliiy S. Au- clefias EpiEcopales, Metropolitanas , fjßini, S Benedikt See. qui e fuis ftatum Cardinalitium , ipsamque fti- eremitoriis ac lolitndinibus , e fuis premamDiviPeiricathcdramSedcm- chuftris Sc monafteriis , quandoque que Apofto/icam. etiam renitentes Sc inviti provocati Ad hoc autem oftendendum nihilominus iunt non tantum a dpr*~ multum adhuc conferer, Ii priusprae-. dicandum gentibus Chrifti Evangelium eipuos faltem ordines Relig.ioi.os lue Ted etiam ad pajeendas Chrifti ovicu- enumerabimus. §. L ORDINES RELIGIÖS! in ECCLESIA CA IHOLiCA MAG1S 1LLUS RES ac NOTi. ORdo Cr -NoNicoRUM F.eguUrium tes a Christo Sc Apostolis inftitu- five Clertci in commune viven- ti ? Sc pra^eipue in a:dibus Lateranis D d 3 de- 2 2$ Oy ebnes Religioß Claußrales > eorümque Officio degentes: unde dida fuit Congregx - litudinibus difperfos atque ab omni tio Lateranenßs : deinde in VEgypto humano confortio remotos in ccrta a S. Marco Alexandrias Epifcopo fun- monafteria collegit urbibus vicinio dati , randem a S. Augußino in Atri- ra, ut hac ratione non fibi folis fed ca inftaurati funt , ideoque didi Ca- etiam aliis mortalibus in mundo de- nonici Reguläres S. Augnflini ; Sc fub- genribus verbo Sc exemplo prodefle inde a Gelafio Papa EcclefiasS. loannis poflent. Atque ex his S. BAsiLiimo- in Lxterano regendas praspofiti, inde* nachis potiftimi ad gubernandas Ec- que didi Canon'-ci Lateranenfes : un- clefias iam olim aflumpti funt, ho. de in diverfas Europas Provincias pro- dieque etiam poft Schtfmx unice a pagatus fuit illuftriflimushic ordo, Sc Gras eis afTumuntur. in' Ecclefia Lateranenfi perfeveravit Anno 387. Ordo Eremitarum S. odingentos & amplius annos ufque A ugustini , inftitutus ab eo finquit ad annum 1296. quo Bonifatius VIII. P. Rieciolius ) extra MedioUnum , in- cain dedit Canonicis facularibm , fed deque translatus in African?> Sc Tba- EugeniusW. eamreftituit priftinisRe- gafle anno g 19. fundatus, Sc paulo ligiofis: a tCalißus III. rurfus eripuit, pofl Hippone in horto donato a Valeri* Sc Paulus II denuo reffctuit. Porto Epifcopo , nempe anno 391. confti- cüm orta eilet controverfia inter Ca- tutus, uti habet P. Aloyßus Torelkcs nonicos Reguläres Sc Monachos Bene- Tom. 1. &; 2, fasculorum Augufti- diclinos de prascedentia in proceftio« nenfium. nibus Sc aliis adionibus Ecclehafti- Anno 400. ioannts cassiani eis y P/W V. per Breve datum anno Monachi MaßilUm monafterio S.Ei- 1563. decrevit ad favorem Canomco- Morls, ruTn Regularium ob antiquitatem or- Anno 40f. S. pachomii Mona- dinis jam inde ab Apoftolis deriva- chi aeeepta divinitus ab Angelo re- sam. gula. Anno 253. Ordo eremitarum s. Anno 465. s* sabbae Monachi , pauli, primus in Novo Teftamento. natus eft autem s, sa bba anno 42 f. Anno 275:. Ordo Monachorum S. Anno 494. S. Benedictus Ordi« Antonii , qui natus eft Anno 25-4. Sc nis fui Patriarcha Abbas Montis Caf yitam folitariam inchoavit anno asta~ fini feceffit in eremum, Sc anno 547, tis 21. Ejutmodi monachi? quinquies migravit ex hac vita relidis innume- mille in ihebaidc prasfuit S. H ilari- ris fandiftimi Inftituti fui fedatori- on Abbas, eodem fere tempore. bus .* tefte namque Erithemio anno ^yinno $62. O^tfMdnachorü S. Basi- millefimo poft Chriftum numeravit irr, qui vulgohodie a Grascis vocantur Ordo S. Benedict! i 9, millia mona- Calogeri . Hucusque Monachi vixe- fteriorum, & tefte Volaterrano eX eo- rantinccrtosquidemdiftrid^&com- dem ordine prodiere Sandi Canoni* municates colledi , attamen nullis zati 15-6000. ccrtis Legibus obligati , quibusS.BA- Anno 910. Ordo C luniacensiu M silius deineeps certas regulas pr#- fub Regula S. Beneditfi inftitutus eft fcripflt, eofque prius in eremis ac fo- a Benono Abbate Bahnenß Ord. S. Bene- Ordines Religiof Claußrales * eorümque Oßcia, s/f nedicti ClanUci , qui pagus efl: in Anno xilp. Congreg&tio M ontis jDucaru Burgundia cum inftgni Abba- V irginis fundata a S. Guilielmo Verna &locofundationis.Ordinem hunc cellenft fub regula S. Benedicts* mukum promovit S. Oddo ab anno iiäo/W^Prämonstraten* sium fundatus ä s. Norberto nobili Annoy6j* Ordo Camaldulensium Lotharingo, inquit P. Ricciolim: (at/h/« inftitutus a S. R omvaldo, qui mor- berf Msrans >inG\\vomcQPramonßrA~ tuus eft anno 1027. cum vixiiTet an- ta^natumaititoY^, qüod eftoppidu tios 120. nempe 20. inkeculo, g. in in diceceß Colonienß , &ditione C/*- monafterio , & 97. in Eremo. Con- venfi fitu) qui accepta prius vefte can- firmatus eft ordo anno 1073;. ab didä aB.V. Maria cum 13. fociisfe- xnndro IL ceftit in locum divinitus pramonßra- Anno I030. Ordo Vallis Vmbro- Gonfirmatus eft ordo eodem sje fundatus a S. Ioanne Gualber- anno a Calißo II. fub regula S. Augu« TO, qui hoc anno primus fuit eius fiini: unde Sc dicti funt CanoniciRe- Abbas. Gonfirmatus pft Ordo ab gtdares S. Augußini geftant tunicanx Alexandro II. anno 1070. albam cum rochetto lini fubtiliftimi Anno 1036". Ordo Grandimon- Sc pallium, fcu cappani albam aper - xensium inftitutus a Stephane in Ar- tarn more Carmelitarum. vernia Aquitanica, hic enim Beneven* ^inno 11 y 5'. Ordo Guilielmi- ti in Monafterio S. Benedicti \ 2. annd tarum feu potius Congregatio inftitu- cducatus , poftea annorum 3:0. in ta in ordine Eremit&vum S. Augußini inonte Moreto Eremitarum ordinem a S. Guilielmo Aquitanias Duce,cu~ inftituit adeo afpere viventium, ut jus ipfe alumnus fuit. Fuit hoc in- loricis ferreis nudam carnem obar- ftitutum anno 115:7. valde propaga« marint,fedifti primum hunc locü cef- tum in duobus Guilielmi difcipulis. ferunt Augußinianis Sc migrarunt B. B. Alberto Sc Reginaldo • fedalii Grandnnontem , unde poftea nomen haue propagationem tribuunt B. loan" aeeeperunt. ni Bono Mantuano See, Anno 1084. Ordo CarThusia- Anno 1170. Ordo HumiliAto» norum inftitutus a S. Brunone Coio- rum inftitutus a Ioanne de Meda , Sc nitnfi antea Canontco Regulari Eccle- confirmatus anno 1200. ut habet fix Rhemenfts, &: Do£ioreP^ri//f/*/£. Onuphrim. See* Cxpit habitare Carthufu eremum hoc Anno 1 170. vel 1 171 .Carmeli- enno 1034. Gonfirmatus ab Alex an- tarum Ordo colle&us fuit in Mandre III. anno 1174. fem Carmeli inquit Ricciolim ab Al- Anno 1092. Ordo Cistercien- merico Legato Apoftolico Sc Patriar- sium fundatus a S. Roberto prius cha Antiocheno : fed novam Regu- Abbate Molifmenfi Benedictmo Clu- lam aeeeperunt a .S. Alberto Patriar- niacenß in Dioecefi Lingonienß : un- chalerofolymitano. Tefte Onuphrio de cum 22. foeiis fe in eremum di- Patavino Ordo confirmatus ab Hono- clam Cißertinm tranftulit. Hunc r'to IV. datum illi pallium candidum ordinem anno 1113. S. Bernardus anno I28y.attamen jam ante con- Abbas Clarevallenßs inllauravit. firmatus erat anno6. ab Honorio IIJL Huc SI 6 Ordings Religioß CUufirales, eorümque Oßcia. Huc referenda lunt, qua ( teile P. cisci Aflifmatis inftitutus. Confir- jofepho Andres Societ. I esu Cap. matus eil anno 1212. ab n'm '2f in libcllo , quem Decorem III. rursumquc a am 122?. ab Hon». Carmeli infcripßt ) in Approbatione III. Tertiärn autem confitmatia». Hortuli Philofophici a Dionyßo Jilaßo 22 I- Carmelitani Ordinis editi , memorat Ann» 121 7. Eremitarum S. Gabriel Hernandez Rcligiofus ex Fa- P auli in inftitutus a B. milia D Aufußini , cujus haec funt febio Stngonienli occafione corporis vn-ba • Carmelittcus Ordo ipfe folus S. P auli translati m templum prope multiplexhortus eß See. C /enobiti- tüdam, etil pnmum anno i Z 6).cx- cus proprer infinita Monafteria The- penc dici primi Ercmi- haidis, Paleftina, SyrU & Aigypti^ux ix, quando Regulam aeeepu a Paulo ( tefte Leaadrode Granada in vira S. Epilcopo Vefpnnenfi , & Regulam Genrudis in Prologo ) ante nofttum im petravit S. Augußm, a I cgatoPon. Pv entern Auguftinum Sc Benedict um tificio anno Confirmatusque omnia Eliana fucrunt. Horti quidem Ordo nnn» 1317. a Joanne XII. arborum adeo iublimium , ut dede- Anno izl6. Ordo S ervitarum rint Ecclefise Papas ( juxta Agidium inftitutus eft , uti patet ex antiquo Calenum libr 3. de magnitudine Co- Chronico , quod Patres Servit & con- l ' idt) dementem, Telesphorum , Dio- fervant , & infcribitur : Incunabula Zrium Sylverium , Zachariam & Be- Ordinis Server um, fub D eiparje Vir- nediSium \ Patriarchen Alexandrinx gtms vcxillo militant tum. Fucrunt au- ^ p^j ero folymitan3e Ecclefix utrumq; tetnilliu > y Avi^.iz\xtOTzsMercatoresFlo» CyrUltimi«anne 44. &:alios. Dcditeti- rentinL , am Vamafcenos, Bafilios, Spirtdtones, Anno 12?%. Ordo S. M aria : de Joannes, totque fortiflimos Martyres, M ercede Rcdcmptionis Captivorum inelytosque Confeffores,uc juxtagra- Miiitaris Barcinoneinftitutusa P etro vifTimi Trithemii (ententiam facilius PvCge Aragoniar 5 S. P etro N olasco, fit cceli Stellas, quam Altana fami- & S. R aymundo de Pennafort. Pri- lix f'anftos dinumcrarc 6rc. mus Generalis Ordinis fuit P. P etrus Anno 1198- 0r ^° T rinitatis N olasco : Fratrcs ordinis praeter tria pro Redemptione Captivorum infti- vota ordinaria habent etiam quartum, tutus a SS.I oanne M atha &: F elige quo obligantur remanendi in capti- Anachorctis, approbante Innocentio vitate infidelium, fi ita neceflefuerir. III. Ejus Religio!! geftant habitum Regulam profitentur S. Augußim.Ot- album cum Cruce cxrulea in pe&ore. do confirmatus eft a Gregorio IX. anno Confirmatus eft Ordo anno 1204. i230.Teftatur ante Marc ilusinOcz*- ^Anno 1208' 0r ^° PP- no Religionum fol. 336. anno l6lb c A torum auftore S. Dominica prius captivos liberaros ab hac Religione Canonico Rcgulari ineboatus in Pro- numeratos fuific «8343. At Mona- vincia Tolofana: deinde approbatus clii inftituti i'unt anno 1218. Equites ab Innocentio III. anno 1216. autem 1232. Anno 1 207. vel, ut habet G e- Anno 1223. Ordo Monialium S. nebrardus anno 120?,OrdoS, F ran- C lar^ inftitutus a Sancta Clara lub Ordines Religioß Claußrales 3 eorümque Ojfieia . .2/7 Regula S. Francifci y Sc paulo poft nafterio Vaftanenfi fub Regula SaL FertiarU. vatoris ab ipfo Domino accepta in- Anno 1232. Ordo Sylvestring- ftituiflet, quas inftitutiö confinnatio- juim fundatus a B. Sylvestro fub nem praeceftit. Regula S. Benedicta Mar ulus au- Anno 1176. Congregatio Cleri- tem vult eum inftitutum anno 12 6$. cor um V it ® communis inftituta a Anno 1273. Ordo Cilestinorum Gerardo Magno cx Diceceft Tra- inftitutus fub Regula S. Benedikt a S. je&enfi , qui obiit anno 1384. P. Ric- Petro de Monte Morone naro Ifernia: cioliws vult ex ea fuiffe Doch Gabrie- in Regno Neapolitano anno 121 f.Sc lern Biel< poftea anno 1293- creato Pontifice, di- Anno 1400. Ordo Minorum ob- doque Caelestino V. unde Sc no- frvantia , di&us lignipedum feu deinen poftea aeeepit Ordo, qui Con- colantium inftitutusa S. Bernardino firmatus eft anno 1274. a Gregorio X. Senenfi ordinem S« Francifci refor- Obiit autem S. Petrus relido Pon- mante. Obiit autem S. Bernardi- tificatu anno 129b« Sc canonizatus nus anno 1444 annorum 64. SC fandis Anno 1313'v adferiptus a Nicoiao V. anno 145-0« Anno 1319. Ordo Olivetanus Ex ea reformatione Ordo S. Francis five Monachorum Montts Oliveti in- fei divifus eil: in duos Ordines, nem- ftitutusa B. Bernardo AtzmFolomeOj pe Conventualium Sc Minorum obfir~ Ambroßo Piccolhomineo Sc Patritio Se- vantium , priores vocant Irali Scar- ncnßbtu in monte Senis diftante 15-, panti Sc pofteriores Zoccolanti. InMe- lnilüaribus prope montem Alcinum, nologio S. Francifci eiufmodi diftri- quemnominarunt Montem Oliveti, fub butio ordinis Seraphici in fuas ClafTes RegulaS. Benedicti, fed in veftealba inftituitur videlicet: in Conventua- caditus data ä B. Virgine anno 1320« les, obfervantes, Reformatos, Recolle- Anno 1355. 0r ^° iesuatorumin- ctos s Difalceatos,Capuccinos,Clari[fas, ftitutus a B. Ioanne Columbino Se- Tertiarios, ScTertiarias, Annunciatas, nenfi, qui obiit anno . 1367. Extin- Conceptionifas,~Donatos,Equites,Ercmi~ ftus eil hic ordo ä demente IX. anno tae, Anachor etat , Devotos. 1 668- r 404- Inftitutum Canoni- ^Anno 1370. Ordo Eremitarum corum SasculariiimS. GEORGiiin Al- S. Hieronymi inftauratus aB. Petro ca , quod deineeps auxitS. Lauren- Pifano de Gambacurt'is in Italia , fed Tins Iustinianus primus Venetiarum in Hifpania ä B. Thoma , aliisque Patriarcha , qui obiit anno 1455. So- cius Sociis. Confirmatus eft Ordo a Jemnem profeftionem non fecerunc Cregorio XI. anno 1373. Canonici illi, nifi primum anno 1520« Anno 1373- Ordo S. Brigittae Hic ordo anno 1669. a Clemente IX. Monialium Sc Monachorum ab ca- extindus efi. dem Sanda inftitutus , Sc a Gregorio ^Anno 1408. Congregaüo S. 1 u- XI. confirmatus. Aliqui, ait F. Ric - stinae Patavii inftituta fub Regula S. eiohut , id referunt ad annum 1 37^. Benedicti a L udovico B arbo , qui pri- imo cum Dei jufllx Rom am veniflet or erat S. Georgii in Alga vel Alega. anno 1346« & jam ordinem in Mo- Anno 1420. S. F&ancisca Rq- Pars ///. E c rna- 2/ S Cvätnes Religtoß Clauftrales 3 eorumque öfficid» mana viPanloV.anno i6o8,Canonizata, acceptaquc ab codem inftru&ione fundaveratMonialium casnobium 7ur- confpirarunt in unum , & ubi a Cle- risSpcculorumfabKeguhwontisOliveti. rnente VII. facultatem acceperunt ft- Awo 1436. Ordo Minimorum fcu muJ habitandi & vota nuncupandi, Paulanoruttimtkitui? eft aS. Francisco deinceps fuuminftitutum etiam alior- de Paula, cum eftfet annorum 20. Con- fum propagärunt, dibli Barnabit^b firmatjas eft ordo a lulio ILanno 1^06. a veteri Oratorio S. Barnaba, quod Anw 1489. Ordo Conceptionis Mediolani ad fuos ufus ipft accepe- Monialium fundatus a B. Beatrice runt Anno 1733. de S jIva Toleti, & approbatus ab In- Anno 1531. Congregatio Cierico» nocentio VIII. Anno 1489. rum Somaschorum inftituta prius Anno 1524. Ordo Clericorurn Re* Venetiis ab Hieronymo VEmiliano, gularium Teatinorum a Rev m0 - Io» qui csepit coiligere orphanos eofque Pbtro Carafa Archiepifcopo Tea- alere & inftruere ad omnem pieta- tino, S. Caietano Tienneo nobili Ve- tem. Idem deinceps egit Bergomi, & neto , Bon Ifacio de Colle AleXan- randem in villa Somafchaimtt Medio. drino , & Paulo Conßliario Romano, lanum & Bergomum fita,inqua tan- qui profeftionem fuamediderunc Ro- dem obiic , atque exinde nomenrra- mx in templo S. Petri hoc ipio anno xit Congregatio, quse anno 1540. 3 1524. E quibus Carafa pofteafuit Paulo Iii. & Pio V. eft confirmata , fumm us Pontifex Paulus IV. iisque conceftfa facultas ubique fta- Anno 1 ^2$. Ordo Capuccinorum tionem figendi, ubi eilen t Orphani, fundatus a MatthjEo Bascio , feu &; Collegia Clericorurn Jimul habitan- Barcio Spoletino ex ordine Frarrum ttum , vocarentürque cUrici S. Maio- Minorum obfervantiae & Conventu // Papienßs. Montefalconis, qui afftrmabat, le a Deo Anno 1 f 34. Ordinem Soc. I esu monitum per vifum, ut magis aufte- S. Ignatius Loyola in Cantabria na- ram ordini S. Francifci paupertatem tus cum luis iociis inftituit , quem induceret , ftbique demonftratum ve- Paulus III. anno i^o. approbavit , rum Sanfti Francifci habitum. Ea- attamen Profeftorum numerum ad propterin folitudinemaliquanto tem- Co. capita reftrinxit, eamque reftri- pore feceftit,&: ad tarnfan&umopus dtionem anno 15"43. fuftulit. Natus inibi fe difpofuit. Exinde confirma- eft S. Ignatius anno 1491. nempc tus eft Ordo ab eodem inchoatusfub annis g, poft natum Martinum Lu* nomine Fratrum Minorum Capuc- therum . Migravit autem Ignati- cinorum a demente VII. anno Chri- U s ex hac vira anno anna fti iflg. Obiic B ascius Venetiis^- i^22.inter Sanctos adfcriptus. no 1 ^52. ita Boverius in Aftnaiibus. Anno 62. Ordo C a RMELITA- Anno ic 26. Ordo Clericorurn S. rum Difcalceatornm inftitutus a S. Pauli decoüati inftitutus a Iaccbo Theresia, quac anno 1 5* 15. nata, anno Uorigia Mediolanenft , Francisco 15354 Ingrefta monafterium , anno Maria Zacharia Cremoncnfi, Sc Bar- 1562. Reformavit ordinem, & n0 tholomeo Ferrerio Mediolanenft , 15-82. deceflit ex hac vita atque in- qui auditis conciombus P« Seraphim ter coelices relata ä Gregorio XV. anno 1 619* Ordtnes Religiofi Claußralcs > eorümque Ojjiciä. srß ] K e autcm ordo confirmatusä &; a Gregerio XIV. declarata Religio f'uy.w 116$.] Anno i$?2. Ipfe aucein B. Camillas Anne i^yo. Congregatio O ra- natuscft a/t%o itfO.Scobiit axno 1624, torii cxpu eft a S. Philippo Nerio Anns i £io. Ordo Visitation« Florentino Roms , & 1776* ä Monialium inflitutus eft ä S. F ran- Gregorio XIILconfirmata. Natus eft cisco Salefio. Philippus anno ifi$. & annornm go. ^##0 1617. Congregatio Paupe- obiir anno ifpf. rum Matris Dei fundata a lofephe Anno I Congregatio Clerico- Calafentio Catalauno&:a Gregorio XV. Regulär tum infirmis miniftranti- anno 1621. approbata, diclaoue Ctf#» m inftituta efP a B. CAMiLLodeLa> gregatie Scholar um piarum, Iiis 5 ä Sixto V. confirmata anno 1580. §. 11. RELIGIOSI ex VARIIS ORDINIBUS ad DI- GNiTATES ECCLESIASTICAS & GUBERNANDAM ECCLESIAM ASSUMPTI. /~\Uinam ex modo recenfitis Ordi* vi nibus Religiofis , aliquot Ecclc- fix Romana: Prxfules Sc Antißites fuppeditärint, dabit fequens Catalo• . 9us , ab iofius fere Ecclefia: exordio 1 r per fingula Sacuta fuccedentia ulque ad 16. produ&us , in quibus non omnes ( hoc enim integrum volumen exigit) Ted aliquot duntaxatrcferun- tur Epifcopi, Archiepifcopi Patriarch& Vit Romani Pontifices ex ordinibus Religiofis afiiimpti : undc nihilominus fat clare apparebit , quantum Ecclc* fiae Catholicac Religiofi Ordines prac« ftiterint. S^CÜLUM 1 Anno 140. S. T elesphorus Thurien- ßs ex Calabria ex Anachor et a Pen* tifex Romanus. S/ECULUM IL Anno 160. S. D ionysius ex Monacho Gra'co Pontifex Romanus. Anne 2s$> S. A lexander cx Carbo- nario Sc Solitario Epifeopuc Coma- rix in Ponto. SiECULUM 1IL Ann # 30?. S. Helercus cxMonach» Gratco, Epifcepus Heliopolitanus. Anno 31 g. Chrysocomus ex Mona- cho Graeco, Patriarcha Aquileicnfis. Anno 320. S. Apollinaris ex Abb** te> Patriarcha Alexandrinus. Anno 330. S. Serapion ex AnAche- reta , Epifcopus a S. Athanafio or« dinatus. Anno 369. S. Basilius Magnus ex CMonacho, Epißop. Cxfarienlis, Anno 371. S. Gregorius Naxianze- nus ex Mo nach Oy Patrar. Conftanti* nop. SjECULUM IV. Anno 403. Io annes Chrysostpmus ex Monacho , Patriarch, Condana« nop. Anne 408. Alexander cx Monacho Sc Solitario, Patriarch, AatiocheiV. £ c 2 wAn - $2% Or Arnes Reit groß Claußrales } eorumque Ojficia. Anno 430. T heodorus cx Monacho Anno 587. S. S alvius , Gall. cx Motu Cyrix in Perfide Epifcopu *. S. Bened. Epifcopus Albigenfis. Anno 431. I sidorus Pelußota Abbas Anno <>96. S. M ellitus , ex Mon. &: Prasbjter S. Chryfoftomi difei- S. Bcned. Epifcopus Londincnfis. pulus infignis. Anno 451. S. H elladius , fucccflbr SiECULllM, VL S. Theodofij Abbatis, 60. anno- rum Afonackus, fa£tus Epifcopus in Pontißces Romani. Cilicia. %Atnno 607. S. B onifacius IV. cx S^CULUM V", Monach. S. Bencd. Pontifix Roma- Romani Pontißces^ nus. Anno 573. B enedictus I. Roman, ex Anno S. A deodatus , c x Mon. Alonach. S. Bcned. Papa Romanus« S. Ben. Pontifcx Romanus. Anno 577. P elagius II. Roman, ex Anno 67%. S. A gatho , Siculus ex Monach. S. Bencd. Papa Romanus. Mon. S. Bened. PontifexKomanus. Anno 590. s. G regor ms m. Roma- Anno 68 4. S. B enedictus ii. Roman, nus ex Mon . S. Bened. Papa Roma- ex Mon. S. Ben. Pont. Roman, nus. ^Anno 687* S. S ergius Antiochc- Cardinales & Patriarch*. nus, ex Mon. Pontifcx Romanus. 544. A rator, ex Mon ach. S. Cardinal. Patriarch* 3 Archiepifc, Ben. Cardinal. p r - Anno 561. S. A nastasius Sinaita ex ^ Ppijcopi. (^Monacho^ÄontisSin^Patriarcha. Anno £05. S. P etrus Romanus S, Antiochcnus. R. Ecclef. Cardinalis ex il/w. Archiepifcopi\ ^ T heophanes Siculus Anno 5^9. S. L eander Hifpanus ex ex j^ onac fj t Patriarch. Antioch. Monacho S.Benedieti, Archiepijcopus Hifpalenßs. ' 603. S. I sidorus Hifpan. ex 570. S. N icetius ex AbbateS. eMonach. S. Ben. Epifcopus Hilpa- Maximini, Archiep. Trcvirenf. lenns. Anno 587« S. S ulpitius , ex Monach. Anno 616. S . R upertus Gall. ckMo - S. Bened» Archiep. Bituricenf. nach. S. Bened. Epifcopus Salisbur- xytnno 595. S. M arinianus , ex Mo- genfis. nacho S. Bened. Archiep. Ravcna- Anno 633. S. E ligius Gall. ex Mon. tens. Ben. Epifcop. Tornacens. Anno 596. S. A ugustinus Icaltis ex *Anno 633. S. A mandus ex Mon. S. Bened. Archiep. Cantua - S. Ben. Epifcop. Trajed. &c Argen- rienf tt n * Epißccpi• Anno 646' S. A rbogastiis Hibernu? Anno 504. S. F ulgentius ex Mon. S. Amandi Succejfir ex Mon. B c S. Bened. Epifcopus Rufpeniis. ne . _ mo j07. s- Ä lbinus, cx Mon. S. S G ermanus ex ä. Bened. Epifcop. Andegavenßs. S.Ben .Epifcop. arihenhs» Anno Ordings Religioß CLiußrales 3 gor um£ Oßcirt\ Anno 662. S» Ildefonsus cx Mon. Are bieg * & Epifcopi. S. Bened. Epifcop. Toletanus. Anno 67 o. S. Ludwinus Gall. cx Mon. S. Bened. Archiep. Trcvircn- ßs. ^inno 6 82. S. Ansbertus cx Mon. S. Ben ed. Epifc. Rothomagenhs. ^#0 £85*. S. Kilianiis Hibernuscx Monach.S. Ben. Epifcopus Herbipo- lenf. 6S7. S. Kutbertus cx afo#. S. Bened. Epifcop. Lindisfarnenfis, Anno 695- S. Audomarusex Monach. S. Bened, Epifcopns Morinorum. Anno 696. S. Vrsmarus ex Monach. S- Bened. Epifc. Sveflionenf. Anno 696. S. Wilibilordus ex Mon. S. Bened. Epifc. Trajedtenf. Anno 696. S. Wulframus ex jMon. S. Bened. Epifcop. Frjfiorum. Anno 700. S. Acilolphus ex Mon. S. Bened. Archiep. Colonicnf. Anno 700* Qüintilianiis ex Mon. S. Bened. Epifcop . Aureiianenf. Anno 717. S. S vieertus ex Mon ach. S. Ben. Archiep. Colonicnf Anno 717. S. Eucherius ex Mon. S. Bened. Epifcop. Aureiianenf. Anno 730. S. C orbinianus cx Mon. S. Bened Epifcop. Frifingenf. Anno 730. S. W illibrordus ex Mon. S. Bened. Epifcop. Trajedtenf. Anno 745'. S. W illibaldus ex Mon. S, Bened. ordinatus Epifcopus Eu- Retten f. Anno 754. S. Bonifacius ex Mensch» S. Bened. Epifcopus Moguntinus. Anno 777. S. V 7 olfgangus ex Mon. S. Bened. Epifc. Rarisbonenf. Lamberti« ex Mon. Anno ^ s. Sympertus ex Abbat. Mtirhacenß Caroli M. Nepote Epifcopus AuguRanus. S. Bened. Epifcop. Leodienf. S&CULUM VII. Tontifces Romnni. Anno 701. S. Io annes VI. Grarcus ex Monachoy Pontifex Romanus. Anno 714. S.Gregorius II. Roman. ex Monach. S. Ben. Pontif\ Rom. Anno 7jr. S. Gregorius III. Syrus ex Monach. Pontif. Romanus, Anno 741. S. Zacharias ex Mon. S. Bened. Pontifex Romanus. Anno 7j 2. S. Stephanus III. ex Mon. S. Bened. Pontifex Romanus. Anno 76%. S. Stephanus IV. ex Mon. S. Bened. Pontifex Romanus. Anno 79 f. S. Leo III. Roman, ex Mon. S. Bened. Pontif. Roman. Cardinal es* Anno 7^4. Anastasius cx Monacho S. Bened. Cardinalis. Anno 78g. S. Willehadiis Germ, cx Mon. S. Bened. Epifc. Bremenf. s&aium. viii. Rontißces Rornani. Anno 817. PascHALis I. Roman, ck Anno 1240. Constantinus ex Ord. Prad. Epifc. Vrbeveranus. Anno 1240. G uido de Turre, ex Ord. Prad. Epifiop. Claramontanus. Anno 1244. Iacobus Boncampius , ex Ord. Pradic. Epifc. Bononienl. Anno 1294, S. A lbertus M. ex Ord. Pradic. Epifc opus Ratisborienfis. Anno 1270. O tho de Malis Ord. Prad. Epifc, Mindenfis. Anno 1274. B onifa Clus de Comiti- bus ex Ord. Prad. Epifc. Ravenat. ex Ord, Pradic. Patriarch. Graden- Anno 1282. C hristophorus ä Ca- fis. Anno 1277. Thomas Agni, ex Ord. Pradic. Patriarch, Hierofolym. Anno 12 79. Guiüo ex Ord. Eremit* S. Auguftini Patriarch. Gradenfis. Anno 1290. Athanasius , ex Mon. Graco Patriarch. Conftantinop. Anno 1292. S. Albert. Carmeli- pite ex Ord. S. Franc. Epifc. Cafa- rienfis. Anno 128^' Iacobus Ca/ielbonus ex Ord. Prad. Epifc. Florentinus. Anno 1291. H enricus de Tuderto ex Ord. S. Franc. Epifc. Iadrenfis. Anno 1297. S. L udovicus ex Ordine S. br inc. Epifc. Tolofanus. tani Ord.Fnflaurator y Patriarch. Hie- Anno 1297. Theobaldus ex Ordine rofolymit. Anno 1295'. ^ F gidius Ferrarenf ex Ord. Prad. Patriarcha Gradenf. Anno 1240. Reginaldus ex Ordine Pradic. Archiep. Armacanus. Anno 12fi. G eaardus Com. de Eberftein ex Ord. S. Franc. Archi- epifc. Moguntinus. Anno 12 67. Petrus ex Ordine S. Franc. Archiep. Spalatrenfis. Anno 1274. H enricus ex Ordine S. Franc. Archiep. Moguntinus. Anno 1279. P hilippus Bonacurfiiis ex Ord.S. Franc. Archiep.KaguCmus. Anno 1281. H enricus Brem ex Cr- Pars Iii. Eremit. S. Auguft. Eptfcopus. Yero- nenfis. SdECULUM xnr. Tontißces Romani. Anno I303. B enfdictus X. Tarvili- nus ex Ord, Pradic. Pontif Romanus. Anno 1334. B enedictus XI. Tolofanus ex Mon. Cillerc. Pontif. Romanus. Anno 1342. Clemens VI. Lemovi- ceniis ex Mon, S. Bened. Pontif. Romanus. F f lAnno $sd ördines Religioß Claußr\ Anno 1362. V rbanus V. Grifacenfis ex Mon. Cluniac. Fontif. Roman, Cardinales. Anno 1303. Gualterus Anglus ex Ord. Prsed. Cardin, Anno 130?. Nicolaus Farinula ex Ord. Pra^d. Card. Anno 1310. Ioann. Vitalis de Tur- no ex Ord. S. Franc. Cardinal. Anno 13 12. Guilielmus ex Ordine Praedic. Card. Anno 1314. Arnaldus Novellus ex Mon. Cifterc. Cardinal. Anno 1342. G erardus Altos ex Ord. Pned. Cardinal. Anno 1361. Petrus de La Forefta , ex Mon. Cluniac. Cardinal, Anno 1367. Anglicus ex Mon. Cluniac. Cardinal. Anno 136^. Guilielmus de Agrifo- lio ex Mon. S. Bened. Cardin. Anno 1369. Andrqinus deRupeex Mon. Cluniac. Cardinal. Anno 1373. Petrus Riarius ex Ord. S. Franc Cardinalls. Anno 1373. Petrus de Stagno cx Ord. Clun. Cardinal. Anno 137?. Simon de Langham ex Ord. Cluniac. Cardinal. Anno 1375'. Gerardus Loy ex Ord, Cluniac. Cardinal. Anno 1378. Thomas de Fignano ex Ord. S. Franc. Cardin. Anno 1380. Philippus Geza ex Ord. Pra:d. Cardinalis. Anno 1380. Nicolaus de S. Saturnin o ex Ord. Prsedic. Card. Anno 1387. Bartholomaus Vliari- us cx Ord. S. Franc. Cardin. Anno 1392. Io annes deCaftronovo cx Ord. Prsed. Cardinal. Anno 1395. Angelus de Anna ex Ord. Camaldul. Cardin, lies, eorümque Oßcia. Anno 135>6, Bonaventura PatavR nus cx Ord. S. Auguft. Cardin. Patriarch&> Anno 1307. Petrus de Paludc cx Ord. Pixed. Patriarch. Hierofol. Anno 1313. Paulus de Pilaftris cx Ord. Pnedic. Patriarch. Gradenfis. Anno 1340. Angelus ex Ord. Pned. Patriarch. Gradens. Anno i}66. Petrus AmmaJius ex Ord. S. Auguft. Patriarch. Alexandr. Archiep, &; Epifcopi. Anno 1305'. Wolfgangus Stubeber- gius ex Ord. Prxdic. Epifc. Bambergen C Anno 1307. Iacobus Viterbienf. cx Ord. S. Auguft. Archiep Neapol. Anno 1316. tEcidius Romau.cxOr- dine S. Auguft. Anhiep.V>i:\iriczn[. Anno Aicardus ex Ord. S. Francifci ■Archiep Mediolan. Anno 1319. Fredericus ex Ord. S. Franc. Archiep. Rigenfis. Anno 1319. Bertrandus ex Ord.S. Franc. Archiep. Salernitanus. Anno 1320. Matthäus cx Ord.S, Franc. Epifc. Surrentinus. Anno 1321. Arnaldus Rayardusex Ord. S. Franc- Archiep. Mcdiol, Anno 1321. Arnoldus ex Ord. S. Franc. Archiep. Salernitan. Anno 1322. Antonius ex Ord. $. Franc. Archiep. Ragufmus. Anno Alexander ex Ord. S. Auguft. Epifcop. Ravenat. Anno 1319 V dalricus ex Ord. S# Auguft. Epifcop. Churienfis. Anno 1341. BERNARDusOlivariuscx Ord. S. Auguft. Epifcop. Dacaienf. Anno 1343. Petrus ex Ord.S. Francifci Ep fcopus Sipontinus. Ann9 Ordines Religioß Claußrales > eorumque Oßcia. $2y Anno 1343- Alphonsus Vargas ex Anno 1444. Ioannes ex Mon. S. Iu- Ord S Auguft. Archiep. FlilpalenF ftinas Patavii Card. Anno 1343. Sanciuscx Ord.S. Fran- Anno 1446. Ioannes de Turre Cre-< mata Ord. Prxdic. Cardinal. Anno 1459. Alexander Oliva Ord. S. Auguft. Cardinal. Anno 14 ^1. I oan. Lofredi ex Mon. Luxovienfi Cardin. eifei Epifcop. TarraconenF Anno 1343. Bartholomaus de Vr~ bino ex Ord. S. Auguft. Epifc. Vr- binatenf. Anno 13 j 8. Petrus Placentus ex Or- dine S.Franc. Epifc. Smyrnenfis. ^Anno 146$. Ioan. Godefridus Bai- Anno 1368- Andreas a Turre ex ves ex Mon. Cluniac. Cardinal. Ord. Pra^dic. Archiep. Gcnuenlis. Anno 1480. Cosmus de Melioraris ex Anno 1378- Bartholomaus de C11- CMon. Cluniac. Cardin, turno ex Ord. Pra^dic. Archepifcop. Anno 1495'. Franciscus Ximeiiez, Genuens. ex Ord. S. Franc. Cardinalis. Anno Rqbertus Waidebus, ex Ord. S. Auguft. Archiep. Ebora- PAtridreh & Ar cht epifc, &£ Pdftfcopi % cenlis. Anno 1450. Thomas Donatus cx Ording Prasdic. Patriarch. Venerus. SJECULUM xiv, Anno 1400. FIieronym. Ariminenf. Pontißces Romani. ex Ord. S. Auguft. Epifcop t Ariminenf. Anno 1409. Alexander V. Nova- Anno 1400. Onuphrius Florent. ex rienfis ex Ord. S. Franc. Pontifex 0 rd. S. Auguft. Epifi. Flovcntinus. Romanus. Anno 1404. Clemens Romanus ex Anno 1471. Sixtus IV. Savonenfis, 0 rd. S. Auguft. Epifc. Verulanus. cx Ord. S. Franc. Pontif Roman, jnno 140 6. Bartholom, de Ray- Cardinales. mund * ex 0rd - Pned - E Pß°R Bo. Anno 1400. Ioann. Dominici.excW* nonienf. Prsedic. Cardinalis. Anno 1408. B. Lucas Manzolus cx Ord. Flumiliatorum Cardinalis. Anno 1430. Ioann. de Cafa novaex Ord. Pr.xdic. Cardinalis. Anno 1439. Guilielmus de Eftoute- villa ex Mon. Cluniac. Cardin. Anno 1440. Nicolaus de Cufa ex Ord. Prardic. Card. Anno 1440. Franciscus , Gallus ex Mon. S. Bened. Cardin. Anno 1440* Nicolaus de Tudefchis ex Mon. S. Bened. Cardin. Anno 1443. Ludovicus de Varam- bone ex Mon. S. Bened. Card. Anno 1409. Franc .deCrepa exOrd. S. Franc. Archiep. Mediolan. Anno 1411. Ioann. de Termino ex Ord. S. Franc. Archiep. Panormit. Anno 1412. Nicolaus Caflianus ex Ord. S. Auguft. Epifcop. Recanat. Anno 1430. Ioann. Louve Angl, ex Ord. S. Auguft. Epifcop . Roftenfis. Anno 1431. Augustinus Roman, ex Ord. S. Auguft. Epifc. Cefenenfis. Anno 1433. Ioann. ex Ord. Pr.xdic, Epifc. Chelmenfis in Rußia. Anno 1434. Ioann. de Borbonio ex Ord. Cluniac. Epifc . Anicienfis. % VF % Anne Ioann . Arigon. cx Ord. ziS Ördines Religioß Claußrales } eorurnque Officia. Anno 1436. Balduiniis ex Ord. S. Bened. Archiep. BremenIis. Anno 1437. Ludovicus Barboex Ab- bate S. luftin se Epifc, Tarviiinus. Anno 1442. CAROLusSfortiaex Ord. S. Aug. Archiep. Mediolanenf. y^Anno 1443. Alphons. de Toleto ex Ord. S. Auguft. Archiep. Hilpa- lenf. Anno 1446. S. Antoninus ex Ord. Prsed. Archiep. Florentinus. Anno 1448, Prsed. Epifc. Laudunenf. Anno 1451. Petrus de Fuxo ex Ord. S. Franc. Epifc. Aquenfis. Anno 145* o. S. Benno ex Ord. S. Bened. Epifcop. Mifnienfis. Anno 1460. Bartholom, ex Ordine Prsedic. Epifcop . Florentinus. Anno 14 65. Elias ex Ord. S. Franc. Archiep . Turonenlis. Anno 1471. REGiNALDusexfW.Prse- aic. Epifc. Theatinus. Anno 1491. Petrus Iomerius ex/W. S. Franc. Archiep. Coloccnfis. yyinno 1495. Benedictus de dino ex Ord. S. Franc. Archieptfc. Zegc- Trajanopolit. SMCUUM XV. Pontißces Romani. Anno I???* Paulus IV. Neapolit. una cum S. Cajetanofundavit Or- dinem Clericorum Regulär. Theatinorum, unde aftumptus ad Cardinalatum fubinde ad Pontifica- tum Romanum. Anno 1 $66. Pius V. ex Ord. Prsedic. Pontifex Romanus. Anno 1585. Sixtus V. ex Ordine S. Franc. Pont. Romanus. Cardinales. Anno 1707. Aegidius Viterbienfis ex Ord. S. Auguft. Cardinalis. Anno 1511. Nicolaus Alemannus cx Ord. Prsedic« Cardin. Anno 151 5. Thomas de Vio ex Ord. Prad. Cardinal. Anno 1^17 Antonius Bobier de Pra- to cx Ord. Gluniac. Card. Anno 1520. Garsias aLoafiaexOr^. Prsedic. Cardin. Anno 1530. Nicolaus Fromberg ex Ord. Praxi Cardinal. Anno 1733. Philipp , dclla Camera ex Ab bäte Corbeienfi Cardinalu. Anno 1540. Thomas Badia cx Ord. Prsedic. Cardinalis. Anno 1542. Gregorius Corteiius, ex Congregat. S. Iuftinse Cardinalis. Anno 15-5-1. Georgius Martinuiius Hungar. Olivetani Ord. Cardinalis. Anno 15C4. Hieronymus Seripandus ex Ord. S. Auguft. Cardinalis. Anno 1557. MicHAe'L Alexandrinus ex Ord. Prsedicat. Cardinalis. Anno 1560. Michacl Chilerius cx Ord. Prsedic. Cardinal. Anno 1572. Vincentius Iuftinianus ex Ord Praxi. Cardinal. Anno 1593. Franciscus Toletus c Soc. Iefu , Cardinalis. Anno 155)7. Robertus Bellarminus e Soc. JESU Cardinalis. Patriarch#, ^yinno 1500. Pachomius c xMonach* Grseco Patriarch, Conftantin. Anno 1524. Hieronymus Quirinus, ex Ord. Prsed. Patriarch. Venetus. Anno 1535. Dionysius ex Monach, Grseco Patriarch. Conftantin. Anno l$$y. Andreas Oviedus cx Soc. Iesu Patriarch. JEthiopix. Archiepifcopi &C Epifcopi. Anno 1500. Paschasius z^Ord, Prad. Epifc opus Burgenfts. Jnno Ordines Religiofi Claußrales , eovumquc Offida♦ 22$ Anno ifif« Fridericus Fulgenfis, quioris,cuiufmodi inOccidcntali Ec- Epifc. ex £W. Prard. clefia. Anno i^o. Alphonsus de Montu- far ex 6W. Pr#d. Epifc. Mexica- nus. Anno ij'42. Ambrosius Catharinus ex Ord. Pra^dic. Epifc. Compfanus. yy.nno 1544. S. Thomas ä Villa nova ex Ord. S.Auguft. Archiep. Valentinas, Anno iyyo. Gerardus Homericur- tius ex Ord. S. Ben. Ep. Audomar. Anno iffi. G aspar Cano ex Ord. S. Aug. Ep. in Inf. S. Thomar. Anno 1557. IoANNEsNunnius Barc- tus e Soc. Iesu Epifc. Nices. Anno 15" 57. Melchior Carnerus e Soc » Iesu Epifc. Heliopolitanus. Anno i ^7. Bartholomaus Caran- za ex Ord. Pra^dicat. Archiep. To- letanus. \jinno ijf?. Augustinus Salvager, Ord. Pr.ed. Archiep. Genuenf. Anno 1568» Franciscus Ricardotus ex Ord. S. Aug. Epfc Artrebatenf! Anno 1568- Io annes Suarez ex Ord. S. AuguiR Epifc. Conimbricens. Anno 1571. Martinus Cupperus ex Ord. S. Bened. Ep. Calcedonenf. Anno 1579. Matthäus Movillart, ex Ord. S. Bened. Epifc. Actreba- tenf. Anno 159?. Gilbertus Genebrardus cx Ord. S. Aug. Epifc. Aquenfls. Poftquam ex ingenti Antißitum numero non nifi paucos, Sc quosob- vios apud authores reperi, hic adduxi, nunc cx iisdem authoribus quod- dam quafi compendium live fum- Ab Anm 474. ufque ad Sa^culumde- cimum quincum juxta rnoldi Wien is Ghronicon ex Ordine S. Be- nedicti numerantur Romani/\?#- tifices 44. atque ex Iiis indubitati iidemquc Sandti i8»& juxta alios etiam 15. Sc plures. S. R. EccleEx Cardin. . 200. Archiepifcopi . . 1600. Epifcopi ultra . . 400o. Ab Anno 1130- ex Ord. Pramonßr.S. Norberti , qui £ukArchicp. Magde- burgenfis Sc Ordinis Inftitutor 3 cen- fentur tede Auberto Mir&o Anhiepifcopi Pragenfes und feric continua . . 7.. Epifopi autem longe plures. Ab Anno 395. Ex Ordine Eremitarum S. Augusiini juxta Chronicon /0- fephi Pamphili Epifcopi Signienfis eiufde Ordinis ufqj ad eins tempora. Archiepifcopi numerantur . 14. Epifcopi plures quam . .85". Ab Anno 1 200. Ex Ordine Pr^edica-i torum ulquead fua cempora S An- toninus Archiepifcopus Florenti- nus eiusdem ordinis cenfet. Eontifices Romanos . . 3. Cardmales S. R. Eccl. . 30. Archiepifc Sc Epifcopos. . 12$. Ab Anno 1220. Menologium S.Fran- cisci novilFimum ponic Pontifices Romanos . . 6. Cardinales S, R. Eccl. . 14. Archi epifcopos . . «, \6o. Epifcopos prope innumeros. Verumtamen non tantum Pon- mam An tißitum ac Pr^fulumc x reli- tißces Sc Epifcopos Ecclciia: Chriftia- giotis ordinibus aflumptorum hicad- nx fuppeditarunt Religiofi Ordines ,fcd jicio , rurfus non ex omnibus , fedu- comprimis etiam praeftantes Theologos nius tantum vcl alterius ordinis anti- Sc Canonißas , zelofos Concionatores , F f 3 Sc 2$o Ordines Religlofi Claußrales 3 eorümcf ößcid* Sc Apo ftolicos Mij ßonarios , qui fuo TVioni n libro, quem Lignum vita in* exemplo Sc do&rina mundum aedifi- fcripfit,de fuo fan&iffimo ordinenem- cant, ignorantes inftruunt, Chriftia- pe S. Benedicti memorat, videlicet,' nos dilcolos Sc male moratos ad fru- reperta in eodem 37. millia monaße- gern reducunr, Sc errabundos ethni- riorurn habitatorum a viris Religiofis, cos ac barbaros ad Chrifti ovile tra- Sc I?. millia a Sanffiwonialibm. Item ducunt: quodenim priusexequeban- in eodem ordine fan&iflimoteftcTW- tur Apofloli , eorumque difcipuli , vi- themio numerari i?. millia,tefte an- delicet diffeminando Chrilti Evange- tem Betro Meßia 30« millia , Sc tan- 3ium, fubinde pr^ftabant Epißcopi ut dem Petro Bugiano atteftante yo.mil- plurimüm ex religiofis ordinibus af- lia hominum Sanctimonia illuftrium, fumpti, hodieque paflim praeftant vi- idque exinde probabile reddi videtur, ri Religiofi difctirrendo per Europam, quod in folo Caßinenfi caenobio certo Africam, Afiam Sc Americam , totum- numerentur Sandtorum Religioforum que, quam late patet, orbem : neque f» millia , quingenti Sc quinquagin. enim in toto terrarum orbe eric locus ta quinque. aut angulus, ubi 11011 laboret, etiam Samfion Geographus Regius in inter serumnas Sc miferias, interque defcriptione America aflerit Ordinem vitx difcrimina aliquis religioßm . At- Eremitarum S. Augufiim intrapoltre- que hoc ipfum non tantum verbis af ma duo fkcula nempe 1 yoo. & 1 600. Ermarem, fed reipsa ad oculum de- faciie ducenta monafteria in unatan- monftrarcm; fi xque admanus quam tum America erexifle. ad votum effet Engulorum Ordinum Aubertm Mir am in Chronica Religioforum catalogus aliquis, quo OrdinisPR^MoNSTKATENsisnumera- expreffse forent i mo - Eorum Stationes vit Abbatias mille, Frapofituras 300 Sc ac Mifliones, quas obeunt inter bar- Cf/w^San&imonialiu yoo.inEuropa. baros Sc acatholicos. 2. Eorundem In ^AppUufi» facro 4. Saeculorum. pulpita Sc cathedra , quas concionan- Monachii anno celebrato in do ac docendo obtinent in Ecclefijs Monailerio Ridleriano San&imonialu Sc Academijs. 3. Eorundem Mona- um D. Francisci ad fcalas didto , in fieria Sc Domicilii , in quibuslaborant fola Europa recenfentur Monaßeria Re- Sc orant pro tota Ecclefia Sc populo ligioforum D. Francisci Seraphici Chrifliano : pateret fane, quam in- 936. e quibus Conventualibus cedunt feite Sc malevole fentiant Sc loquan- in .Obfervantibus 276. Reco He et is 128» tur illi, qui ignavos Sc Reip. Chri« Reformatis 147. Capuccinis 274. His flianse inutiles cenfent aut dicunt fubjicio Synopfin minima? Sc fere in-, Religiofos. ter Religiofos ordines poftrernas So- Porro, ut aliqua de ingenti Re- cietatis noRr^e per univerfum orbem ligioforum per totum terrarum orbem propagata?, qualem jam anno 1 677* difleminatorum numero conjebtura adornatam reperio, in qua repertse £eri poflit, hie affero, quod Armldm func In Provmcis Demut Prt Coilegia. In Europa Asia Africa America« - 26. - - - 4. - - - 0 - - - 7. - 20. - - - 2. - - - 0. - - - 1. - 4?o. - • - . 22. - - 7. - - - 60. t - 43- ' ■ - z. - - - o- - - - 3« ~ 87- - - - 47- - - - 3. - - - 27. - 78- - ■ - - 3b • - - 0. - - - 7. - 122. - - ■ - f. - - - 0. - - - 33- Rcßdentis Seminaria. Mißtones. - Habuit igitur Societas per orbem Vbi verb , Sc in quibus Regionibus ac univerfum Provincias 3 7. &: duas Provinciis quatuor Orbis partium , ce- Provinci as+ Domns Profefas 23» nempe Europa , Africa & /iwf- Collegia 577. Dornas Probationis fepa- r/V &: in ijs perfo- et, &: exhibebit mappa Geographica narum univeriim leptendecim millia Fol« III» fexcentas , quinquaginta qtiinque. propositio 11. ECCLESLE CATHOLICdE PROPU gn atores. QUantumvis Ecclelia Chriltiana cslamo decertant: Viri do£fi Sc litfe~ habeat luum in coelo prote- rati , in Academijs, Scholis publicis> btorem ipfummet Chriltum D ei F i Ü - Seminariis & Collegiis educati& pro- lim , qui ( uti Petrs fuo in terris Vica- be inftrubti atquein omni litteratura rio appromilit ) nunquam patietur exercitatb Polterioris vero ordinis eam a quibuscunque tandem holti- funt , qui manu ferrbque Eccleliam bus expugnari, habet illa nihilomi- Chriftianam propugnant Sacri Ordt- nus fuos etiam dcfenfores ac propu- nes Equeßres ac Mtlitares ab ipfismet gnatores in terris, ä quibus verbo Sc Regibus, magmsque Principibus ad ferro contra hxreticos , Turcas & Ecclefi# defenfionem inilituti. De barbaros defenditur. Ejuiimodi funt utrisque hie pro more breviter a prioris quidem ordinis, qui verbo Sc §. 1. SACRI ORDINES CELEBRES. SUnt qui eorum numerant ultra vieiilim noviintroducantur* Eftau- 50. P. Ricciolius tarnen 2 6 tan- tc\r\ imer Ordwes Equeßrcsa\ic[U2&i£- tüm recenfet in fua ChronologiaCata - ferenda : alii enim funt meri honoris logo IV. unde numerus incertus elf, & dignitatis fneobligatione pugnan- cum antiquiores Espe deficiant, Sc di contra holtes, aliis verb h&c obligatio 2 Eccleßit CatholkiZ Tropugnatores Avenione. In Comitat. huius nominis. Aurelianensis v. Orleans s Aurelian! Burgund, anno 1426. Montis Pessulani v. Montpellier ,. In Langiicdocia anno 1169. Mussipontana v. Pont) a Mouffon, Muiliponti anno Iff$.lnLothartn~ gia. Nane iensisv. Nantes , Naneti. In Britannia. Parisiensxs v. Paris , Parifijs. In Inf. Francia Vniveriitas celeberrima , in qua non nemo cenfetQ//^/'j yo. Morery autem etiam 63. reperiun- turque in iis Sratioues &: Semina' ria non tantum pro Europals , fei aliarum etiirn partium orbis na- tionibus. Porro inter Collegia Aca- demica primas obtinet Soabona, quar iuam Fundationem & nomen accepit a Roberto Sorbona quondam S. Regis Ludovtci Confeiiario, at- que ab hoc etiam tota Vniveriitas Varißenßs tanquam a rnembro prin- cipali frequenter appellari foletSoR- bona. Fundata eil anno 791. Pict a viENsis v. Poitiers , Pictavii. In Prov. hujus nominis. Rhemensisv. Reims y Remis. InCam- pania. Tolosana v. Touloße , Tolofx. In Languedocia. Valentina v. Falence y Valentin. In Dtlpbinatu. vniversitates In HISPANIA. anno 13 12. In Prov. hujus nom. Bituricensis v. Bourges, Biturige. In Complutensis v. Alcala de Benares Prov . hujus nominis. CompiuJ. InNovaCaßiliaanno 1517 Eccleßx Catbolic - Suevia. anno I$4p, cum ii. Collegiis & 24 .Schölts fu- Friburgensis v. Freiburt , Friburei blicis , erefta anno 432- in Ditio- In anno 14 jo. ' b ' ne Pontificia. Grecensis v . Green. InStiria Ferrariensis v. Ferrard. ,Ferrari *40. Herbipolensis v. Wiirzburg Herb " no 1392. In Ditione Pontißcia. poli. In Franconia anno 1403 Firmana v. Formt, Firmi, inftaura- Ingoestadiensis , v. ' ta anno I J8j. In Marchta Ancom- golftadii. In 1410 " tana. Pragensis v. , Prag*. In Bohc* MACERATENSisv.M^r^,Macerat#, mia anno 13fg. anno 1740. inchoata. In MarchU Moguntina v. Meintz , Mo538 B asileensis v. Bafel , Bafiles ,In Hel- 145^« Francofurtensis ad Oderam Frankfurt , Francofurti, i^o4. Giessensis v. Gießen , Giells , In Hajßa anno i607. Gr!Pswaldensis v. Gripsvvald,G rips- waldis, In Pomerania anno 1456. Heipelberglnsis v. Haidlberg , Heidelbergs , In Palatinatu inferiore anno 1 346» Helmstadiana v. Helmflatt , Helm- ftadii , In Ducatu Brunfvicenfi anno 1576. Ienensis v. /fw, Icnse, In Thuringix anno 1518. Lipsiensis v. Leipzig , Liplis , In £4- XÖ/ZÄ* 1408« Rostochiensis v. Roßock Roßochii , In Mecklenburg anno 1414. Tubingensis v. Tübingen , Tubings, In Wtrtcnbergia anno 1477. In BELGIO Foe Terato # Franekerensis v.Franecker , Franec- kers , In FrisU 158^ L ugdunensis y. Leyden , Lugduni,In Batavia anno 1575. In ANGL1A. Cantuariensis v. Cambrigde , Can- tuars , In Oßanglia cum 16. Col- legiis 6 io. Oxoriensis v. Oxfort , Oxonii, In Mercia cum 18. Collegiis anno In SCOTIA. Andreapolitana S. Andrew , An- dreapoli anno 141 r. Edfnburgensis v. Edenburg , Eden- burgi. Glascoviensis Glascow , Glafcovii 1454. In HIBERNIA. Dublinensis v. Dublin , Dublini» In SVFOA. V psalensis v. Ppfal, Vpfklis anno 1540. In DAN1A. Hafniensis x.Copenbafen Hzfnixnn* 1 H9* Kilonienms v. Kiely Kilonii, In Hol* fatia. In BORUSSIA. Culmensisv. Cutmi Culmx, In Pruf- Fia , anno 1405. Etcleßx Cat holtet Propugnatovef* 237 Dantiscana v Dan zig , Gedani, In In TRÄNSYLVANIA. Pruffia Polonica. Montis Reoii , v. Königsberg Monte Coronensisv. Cronßat , Coronopoli, Regio, In Prufsia Brandenburg. anno iy$o. §. III. ILLUSTRES ACADEMLE ERUDITORUM In EUROPA. jEr Academias hic non intelligo p Scholas publicas , in quibus tra- duntur ScientLe & Artes liberales Omnibus promifcue auditoribus: Sed Con- veritus quosdam privatos virorum ii- lullrium ac littcratorum, quales fere in Itaha , Galha Sc Anghx hodie re- periuntur. In ITALIA. \7 Ix eft Vrbs alicujus nominis, in qua non inveniiur una iakem ejnfmodi Acadcmia Lve Conventus cum certo aliquo tux (edta? live pro- fellionis fymbolo ac titulo paradoxo. Ita Roma diverfte funt Acadcmia Sc Acadcmict vulgari linguä pro more appellati Humor iß i , Line ei , Fant aßi- a See. Ita pari ratione Alexandrini Alexandria v. Alexan- dria aeile paglie, Status Mediola- nenfis Academici vocantur : Im- mobili. Anconitani Anconav. Ancona, Ca- liginofi. Ariminenses Arimini v.Rimini ,Ad&- giati. Bononienses Bononia v. Bologna , Ottoß. Brixiani Brixia v. Brefcia, Oculti. Castellani Vrbe Caßcllana v.Caftel- lo , Afßrditi. Cf Senates Ctfena v» Cefena , OfoJ- cati. Cortonenses Cortona v. Cortone, Humoroß. Fabri anenses Fabriani v. Fabriano t Difumti. Faventini Faventia v. Faenza , Filo- poni. Firmenses Firmi v. Fermo , Rafron- tati Florentivi Florentixy. Fiorenza, del- la Crujca. G< nuenses Genua v Genova, Addor• mentati. Lucenses Lucx v. Luca, Ofcuri. Maceratenses Macerata v. Mazera- ta ^Catenati. . Mantuani Mantux v. Mantova,/#- vaohiti. Mediolanenses Mediolantv. Milano, NafcoßF Neapolitani Neapoli v. Napoli, Ar» denti. parienses Ticini v. Pavia , Affida ti. P armenses Farmx v. Parma , Inno» minati. Patavini Patavii v. Padua , Rixovt» rati Sc Orditi. Perusini Perußx v.Perugia, Tnfenfath Senenses Send v. Siena , intronati. Tarvisini Tarvißj v. Trevigo , Per- feveranti. Veronenses Verona v. Verona, F/'- larmonici. Vicentini Vicentix v.Vicenza, 0//>/;- pici♦ G g 3 Vi- Ecclefa Cat holte je Yiterbiense s Viterbh v. Viterbo. Ofli- natu In GERMANIA» Imilem Academiam aufpicatus eft Princeps quidam Anhaltinus , quam nominavit Societatem Fru- ctife^am , in Germano idiomate die fruchtbringende Gefell Je halft , cuius iinis potiflimus erat linguam Germa- nicam puram Sc feledam reddere, Sc ab aliis linguis perpurgare. Ejus in- ftitutum Sc encomiatypo vulgataexi- ftunt. Altera ejufmodi Academia Eru- ditorum feu Curioforum ante aliquot sinn os Nor Imbergs inftituta elf, in qua «urioia, rara Sc Natura Arcana per cxperientias detcda conferuntur Sc examinantur atque fubinde etiana in lucem publicam eduntur. In GALLIA, A Cademia Regia omnium cele- berrima inclioata fuit a qui- busdam viris illuftribus ac litteratis Anno 1 62p. Sc fiib aufpiciis Cardinaiis Richelii inftaurata anno 1 63$, lüde verd Cardinali Richelio e vivisfub- lato fucceflit Cardinalis Jtazarinus,qai Academiam nonnihil defieientem dermo flabilivit Sc operä loannis Bapti- üx Colberti amplius proniovit anno J 666. quo tempore hxc Regia Socie- tas ex veteri fuo domicilio in Regi- um palatium vulgo Le Lotire transla- ca fuit. Membra five Academici Regia huius Societath funt 40. qui pri- jffib cteperunt reformare linguam GaL iicam , conatiqtie funt Serif turam pro- minciatieni utcunque conformem reddere. In hunc finem carperünt conftruere Lexicurn live Dittionarium Propugnatores quoddam , cifjus teile Morery tres pri« tnx littera , Videlicet: A. B. Sc C. anno 1678. fuerunt abfolutx, nunc verd grande hoc opus tandem fuam perfedionem aeeepit , Sc in lucem publicam emerlit. Porro memoratus Colbertus vir am« pliflimi ingenii cum a Ludovico XIV. Regio terario Sc architedune fuiffet praefedus, illico caspit famofx illi us fabricat five palatii Regii opus magni- ficum jam a tot Galibe Regibus con- tinuatum, magnis conatibus promo- vere , atque in huneünem, ut habe- ret viros Litt er atos Sc exercitatos, Ar- chitedios eximios, fielores Sc Sculfto- res pradbmtes, qui eandem fabricam ingenioiis inferiptionibus, flatuis,pi- duris Sc emblematisexornarent,non tantum Academiam veterem , Sc jam a duobus Cardinalibus promotam. rurfus inflauravit, fed etiam novas inftituit. Veteri quidem inflauran- dx ex omni natione procuravit ma» giftros excellentes , qui profiteren- tur Aßronomiam , Geometriam, Phyfi- cam Sc Chymicam. Pro Aftronomia quidem rite exercenda curavit con- ftrui locum inlignem urbi vicinum inftituendis cbfervationibus accom- modum cum ingenti inflrumentoriim apparatu, quibus omnibus nihilinor- be toto hmile vifum elfe creditur. Aliam quoque oincinam five labora- torium crexit pro operationibus Chy- mich in ipfa aulaRegia,ubi etiam pro celebrandis Chymißarum conventibus locum inlignem adaptavit* Altera Academia eaque recentior fuit Li clor um ac Sculptorum , cujus Ratio Sc locus elf in palatio Brion , huic Academite dehnid funt Academici 2f. cum fuis pr^fedis , cujuf- modi fere funt: unus Jhireclor , unus Carl" hx Cancellarius , quatuor Rcffores cum duobus adjundis; item unus Thefau~ rar im Sc unus Secretarius. Conßliarii Academici duas claftes conftituunt, una eft eorum, qui artem pifforiam Sc fculptoriam callent univerfam: altera eft eorum , qui in una tantum aliqua fpccie didarum artium excel- lunt , nempe : qui Topographias aut Chorographias feite repradentant, vel, qui fiores, volucres, infeda ,animalia ipsosque vultus humanos ad vivum imitantur, atque depingunt , quibus acceflerunt Calatores Sc Calcogr pht aliquot infignes Sc in arte fua eminentes. Dcnique defignati funthu- ic Academia: 12. Profejfores , quorum finguli per unum menfem inftruunt dilcipulos cum 8. Adjunctis Sc 11110 Frofeßore Geometrie Sc altero Anatomie , quantu.n utrique arti pidoriae Sc fculptorise deferviunt. Porrofin- gulis Profefloribus conftituta funt fua fiilaria valde honorifica. Huic Aca- demiae Regia: aflociari expetiit Acade- tnia Romana S. L ucve s Sc a Rege im- pecravit. Imo Rex Francis Ludovi- cm XIV. audore Coiberto aliam huic iimilem Academiam etiam Roma in- ftituit , cui gubernanda: infignem cuendam Direffiorem fupremum ex Gallia praeefle voluit. Aliam adhuc Academiam Rem- nonia. ANGLORUM Seminar ia^ Audomarense v. S.Omer, Semin. In Arteßa. Duacense v.Dovay, Sem In Flandria. H h zß 2 Sccleßs Catholtet Propugmtores Erfurte^se v.Erfurt , Seminar. In Edemburgense v. Edembarg, Semin. Thurmgia . In Hangar ix, Gandavense v. Genth , Seminar. In Romanum v. Roma , Sem. In Italia. Flandna. Tirnaviense y. Tirnavv , Semin. & Herbipolense v. WürzJourg , Semin. Convidbus in Hungaria. In Franconia. Varasdinense v. Wurdet») Semin. In Hispalense v. Sevillha , Seminar. In Croatia. Hifpania. Leodiense v. Luick, Semin.InEpifc. POLONORUM Seminnria. Leod. Sendomiriense v. Sandomiers. InPo- Madritense v. Madrit , Seminar. In lonia Seminar. Hifpan. Viln ense v. VVilnaw , Semin. In Lith- Romanum v. Roma , Semin. In Italia. vania. Vallisoletanum v» Valladolia , Sem. tt i y - d i^/^n um c ■ • In Hifpania. illyricorvm Semtnana. Firmense v.Fermo , Semin. In Mar- SCOTORITM Seminaria, chia Anconitana. Duacense v. Dovay. In Flandria Sem. P LuMINENSE v - F. Flaum ,Sc- Madritense v. Madrit , Semin. In miliar. In Hißria. Hifpania. Lauretanum v . , Sem. In //4/, Ratisbonense v. Regenfpurg , Semin. MOSCOVIT ARVM & PRU- In Bavaria. THENORUM tar. Romanum v. Roma, Semin. In /«/. v ilnense v. m/«, , hibernorum Seminaria. Braunspergense v. Bramfperg, Sem. Compostellas v. Compoftell. In Galli- cia Semin. gracorvm .Sem»». Hispallense v. Sevillha , Semin. In Romanum v. Roma, Sem. In Italia. 1 Andalufia. Lovanxense v. Löven , Semin. In Bra m ARMENORVM Semin. hantia. Leopolitanum v.Lemberg-, Semin.In. Pictaviense v. Poicliers, Sem. InGaU Rubra Rujßa. lia, Romanum v . , Sem. In Italia. maronitarvm Semin, Salmanticense v.Salamanca , Semin. Romanum v. Roma, Semin. In Italia. In Hifpania. Prascipuum denique inter om- Olyssiponense y. Lifabona , Seminar, nia Collegia &: Seminaria ad propa- In Lufitan. gandam fidem Chriftianam inftituta habetur Collegium Vrbanum , cui HUNGARORUM Seminaria. prseejd Congregatio de Propaganda Fide. Cassoviense v. Cafchavv , Semin. In De quo jam initio hujus capitis plu- Hungaria, ra prarmiümus. : CA- Tempiorum Magnificentia 3 eorumque Spien dor Omatus. 24.J CAPVT JV. ALIQVOT ECCLESLE CATHOLICE PRÄROGATIVE & DECORA. Narravi ha&enus Ecclelias Ca- magis extenditur Sc confervatur Ec- _ tholicas per totum orbem diffu- cleßa. Nunc referam quasdam eti- fx Membra, Statum Sc Regimen Mo- am infignes Prärogatives Sc Decora 9 narchicum , quibus Eubjeci aliquot quibus jam olim hodieque gaudet ca- etiam Inftrumenta Sc Media , quibus dem Ecclefia. primo propagata , hodieque femper PROPOSITIO I. TEMPLORUM MAGNIF1CENTIA , 5 z mirificus eorum SPLENDOR & ORNATUS VIx aliud magis Religionem com- tiis turricularum formam referentibus mendat , quam Cultus Divi - confiftit. At modcrni Archite&i no- ms j qui nullibi magis relucet quam biliores comprimis ltali 5 in fuis asdi- ex Templis Sc Chriftianorum Eccleßis ficiis relidtä Gothic d primam revocanc ad hunc hnem unice inftitutis, ut- architcftandi rationem , qu£e in ple- pote in quibus potiflimum exercetur. risq; fabricis, prarcipue verd in Tem- Inde ipfius D ei juflu asdificatum elf plis,pilas& columnasutrinqueadla- magnificum illudSalomonis Templum tera removet, ut magis expansouno omnium Templorum infigne exemplar duntaxat fornice Jatiih pateat oculis atque Prototypum, cujus Symetriam obtutus. Sc Archite&uram ab ipfo Spiritu S. Porro Templorum Omatus ac didlatam, polfea ad fuas Fabricas Sc Splendor ex tribus potiflimüm capiti- TcmpU ulurpärunt Graci , Sc a Gratis bus defumitur. 1. Ex ipiius Colum- acceperunt Romani , casterique didi- nationis forma , live re<5tä partium cerunt Europai. Verum hanc pri- Proportione Sc Ordine. 2. Ex prasffan- mam Architektur & formam corrupe- tia Materia. 3. Ex ijs qu^ templi fa- re Hunni, Vandali ac comprimis Go- bricas jam rite conftitune aliunde x- thi , qui vallatis paffim Europas ur- ftimabilia adveniunt, Similia ferein bibus ac Templis , vetuftam illamin- prascipuis Catholicorum Templis eti- troduxerunt, quamab illis Arehiteftu . am antiquioribus ac Gothicis depre- ram Gothicam hodieque appellamus, henduntur non tantumin Europa, fed quas templis ut plurimum ternas Na- etiam in aliis mundi partibus, ubi ves hve Fornices utrinque columnis , paflim videnrur ere&asnovasacfplen- aut re&ius pilis fuffultas adftruit,qua- didillimae Bafilica , in quibus relplen« rum ornatus potiilimus ( ut jam alibi det non tantum infignis forma Sc meminimus ) in nefcio quibus minu- ^Architektur a , fed etiam pretiofa Ma- H h z teria $44 Temploy um Magnißcentia , eorumque Splendor (j Ornat u$ % tcria , nempe : Statu*, Hierothcc* Sc alternatim rcpeti voluit , idem S. integra Altaria , cx ligno prctiofo , Pontifex Miflse fuperaddidit: Dies- CMarmore , Lapide Porphyrio , lafpide, que noßros in tux pace difponas.Scc, Auro Sc Argento, Gemmisque elabora- S. T elesphorus anno 140. Gloria in tx. At non tantum vifenda Sc xfti- Excelfis , in Miffis Natalis Domini, manda funt Tempix Catholica propter Dominicas See. , quod artificium Form* Sc pretium Mater i*, S ymachus anno 49 S. ad dies Nxtxlu fed etiam propter ea , quse ejufmodi tios Mxrtyrum extendit. fabricis magniiieis aliunde accedunt. G elasius anno 492. Sc poftea S.Gre* Cujufmodi fere funt: 1. Piffur* ar- gorius M, addiderunt Orationes 6c tificiofse Sc Imagines facrx ad pieta- Co/letfas. tem populo ingenerandam fada: , Sc S. Siricius anno 38 f. adjunxit: Com- in Tcmplis fufpenfae. z.Cantus alter- municantes. See. nus, Sc Mufica ( vulgo figurata, ) ex S. Alexander i.anno n ^.verba iJVui quibus prior a S. Ignatio Patriarcha pridie , quam pateretnr. Antiocheno Martyre, tefte P. Riccio- S. Xistus anno 1 ;o. SanPlum Sacriß* lio , eft inftitutus circa annum go♦ & dum , immaculatam hoßiam. circa annum 491. a s. Gregorio Ma- 5. Z acharias anno 751, vel Sergius gno inftauratus, atque anno 891. juilii anno 6 87. Agnus Dei. Caroli Magni in Ecclefiam Gallicanam S. M arcus Papi ann 1 31-6. Symbolum introdudus, a fuo audor eGregorio di- ^_Apoßol . poft Evangelium, dus Cxntm Gregorianus . Pofteriorem S. A nastasius anno^y g. ad Evangelii vero nempe Muficamßguratam in fex lechonem Chriftianos affurgere vo- notas Sc Scalam Mußcam primus artifi- ] u ic. ciose transpofuit Guido Aretinus anno s. Leo M. S c i. anno 440. In Qua« 1019. 3.Confl:ans illc Ordo Eccleßafli- dragefima Alleluja , Sc Gloria diei cm, quo divinus Cultus peragitur , an- vetuit. nua eelebrantur Fe/la , cxplanatur Nunc f u hjiciamus aliquot ex przei- Vtrbum Divinum , offertur cremen- pu i s in dum illud Sacrißcium , Sc ipfa tan- dem continua D ei Prasfentia fub ocu- LUSITAN1/E TempU. los ponitur. Porro fandum Mi ff* ~ , Sacrißcium ex prreicripro C hristi a T^Racipna quie rcpeiiuntur yßrpo- S. Petro Apoftolo introdudum tunc -*■ ^>lunt b.. v., s. P etri, , n- aliquando brevius erat, fed fucceffu T°, NI i. Patav ^> & orn "* u ™ ^ temporis variis Pontificum additioni- didiflimum Fracrum c iseri bus in formam modernam exerevit, coadia. Pontifices autem, eorumque additio« HISPANliE Tenipld. nes fere funt ifbe. s. C ^elestinus 42^. addidit t ^JLeraque magnifica funt tempk troitum Sc cseremonias Offertorii. X Cathedralia in prxcipuis urbibus, s. S ylvester anno 314. Kyrieeleyfon. comprimis T oletanum Archiepifco- Quod pale. $♦ Gregorius M. anno c 90. novics C aesaraugustanum v. Saragoza Ära- gonia» Templorum Magnlßcentia, eo) gonU. Tcmplurn Archiepifcop . vul- go Nueflra Sennora del Filar, a pe- rcgrinis frequentatum. Burgense v. Burgos. VctQV.Caßili*ßJ&- plu Archiep. cui vix aliud par eft in Hifpania, adeo vaftum, utinquin- quc Sacellis horas Canonici decan- tari pollinr, fine ulliuspartis impe- di mento. Cordubense v. Cordova Andalufia? , Tempi um Epifcop. prius Mauro- rum Mofcheainügnis8c ingens cum 24. porcis 8c 36?» columnis e ni- gro marmore ftrudbis. He-palense v Sevilla, AndalufalsAc- trop. Templum Archiep. rocius Hi- fpani e maximum , longum 160. pajfus 8c latum 100. GALLIG Jempla. TEmpIum CathedraleAMBiANENSE B. V. urbis vulg. Amiens. Picar- dia ruiius Gallise altiftimum Aur ein anense v. Orleans in Belßa , Epilcop, longum templum paßßun 180. latum 140. Columnarum , altitudo ulnar um 174. Lugdunense v. Lyon , Templum Ca- thedr. Archiepißc. antiquum 8c inft- gne cum 4. turribus. Narbonense v. Narhonne Templum Archiep . SS. Iußi 8c Paßoris , cujus celebratur Organum 8c Ficlura La- zari refufcitati. P arisin um v* Paris , Templum Archiep. B. V. cum 4. turribus , columnis 120. Sacellis 4f. qux cla- thris ferreis feite elaboratis cufto- ditx, Longitudo templi eft pedum 346. Latitudo 14I. altitudo 118. Remense v. Reims inCarnpaniaTcm- plum Archiep. in quo affervatur Ampulla cum S. Oleo e coelo mifta, quo unguntur Reges Gallig. umque Splendor {ß Ornatiis. 24y Tolosanum v. Toulofe in Languedo- cia , Templum Cathedrale S. Ste- phani , in cujus foro fons eil cum iniigni obelifco. Turonense v. Tours Metrop.Turent* Tempi. Cath. S. Gratiani inftru- dtum 52. feneftris , 20 columnis 8c 19. turribus. Eft hic etiam Bx~ ßlica pulcherrima S. Martini» ITALIC Jempla. Florentinum v. Fiorenza Tempiuni S. Laurentij in cujus choro vifun- tur dux pidutxe aeftimatiftimae, una. extremi judicii, altera B. Virginis 8c S. Anna. Ipfum Sacellum D. Liurentii rotundum eft, 8c in ejus circuitu fpedtantur fepulchra M, Ducum Florcntia:, omnia ex marmore. Inligne quoque templum eft Cathedral. S. Maria del Fiore : item Templum B. Virginis Annunciat& fplendidiflimum pariter ac ditif- fimum. Gen u ense v. Genova , itidem Cathedrale S.Laurentii cum multis Sacellis, multo marmore exornatum. Mediolanense v. Milano , Templum Cathedrale intus ac foris marmore veftitum eft. Reperiuntur in eo facile 600. ftatuas itidem ex marmore candido fculptse, 8c colum- nxi6o. quarum denlitas facile tres Orgjas adxquat. Moles vafta in al- tum elevatur ulnas 8ocx , in longum protenditur 200. pajßus , in latum 70. Sepultura gaudet S. Ca- roli Borromai. Eft hic etiam inft- gne templum S. Roß , omni um vero pulcherrimum habetur. S. Celßt. Patavinum v. Padua , celebre Templum eft S. Jußtna cum Abbatia. Ei h 5 Item "Ht. 2^fi Templorum Magnificentia, eorümque Splendortf örnatus. S. Antonii Patavim v. de Padua, , aliquot turribus exornatum, Sc fe- pulchro eiufdem Sandi illuftre. Ravennatense v. Ravenna , Tempi um S. Vitalis ftmilis per omnia Formse cum Bafilica S. Sophia ,quae eft Conftantinopoli. PiSANum v. Piß f, Templum Cathc- drale cum 66■ columnis marmoreis. Item Templum S. Stephani Ordinis Equeftris ejufdem Sandi Protomartvris, cujus celebrantur fcalaz , columnx Sc ftatuas, omnia ex marmore conftruda. Romana Templa cenlentur 3 70. In- ter qua! celebriora funt illa Septem, ubi tenentur 7. Stationes , cuiuf- modi funt : Templum S. PETRiin Vaticano , cui nullum inorbe ter- rarum habetur äquale, Eius Ion- gitudo exterior continet palmos Romanos 1 ojg. interior 844* Lon- gitudo crucis exterior 6jo. palmos interior 610 . Altitudo navis ufque ad fornicem220.cum fornice 275. Latitudo navis 118- Columnae in templo univerfim 122. , ejufdem magnitudinis autem 40. Alcaria in ipfo templo 2?. Fub templo 11. Sa- cella maiora, quse medioeri etiam templo refpondent 4. Gelebran- tur in hoc templo ex obligatione quotidie Sacra 1 yo. ex devotione fupra 50. II. Templum cumSta- tione eft S. P ai I li 111 via Oßienfi , cuius longitudo eft pajfuum 477, latitudo 258« Columnx in eodem marmoreae 80. III. Templum S. Ioannis in Laterano , quodprimum habuere Roma Chriftiani, in quo afTervantur duo capita SS. Petri Sc Pauli. IV. Templum S. M*riae M aioris , cujus longitudo 3 r 2. paß ( imm . Latitudo II2* V. Templum Arcentinense v. Strasburg cum ftatione S. Sebastiani extra portas ad Catacuwbas. VI. Templum S. Crucis in lerufalem. VII. Templum S. Laurentii extra portas. Praeter mode dida celebrantur etiam Templum S. Maria Rotunda olim Pantheon . Templum S. Cacilia, S. Agnetis v. in Piazza Navona. Templum S. Andrea della valle. Hominis IESU. , v. al Giesu, item S. Ignatii Loyola. Neapolitana Templa itidem pluri- ma funt Sc pulcherrima , compri« mis Metropolitanum S. Ianuarii, qua! ingens eft Bafilica cum fpleti- didiftimo Sacello , ubi aflervatur caput Sc fanguis in ampulla di&i Sandi lanuarii. Celebrantur etiam Templa S. Caietani Theatinorum, Dominicauorum , Carmelitarum Sc Soc . lesu , qux tarnen per ultimum terrxmotum multum iunt afflida. p GERMANLE lempla, Otiftima fere conftant Archite- dura Gothicd , reperiuntur hoc fteculo nihilominus non pauca etiam formxmodernx. Templa Go- thica Sc antiquo modo conftruda habent plerumque chorum verius populum objedo pariete claufum, eaque fere funt Cathedralia, ColU- giata vel Religio forum , qui ad ho« ras Canonicas tenentur in choro , quem morem antiquitas induxit , ut ftc minor elfet cantantium di- ftradio Sc maior devotio. Hodie tarnen paftim aperitur chorus, ut Über ad fummum altare Sc ad of- ficia divina confluentibus pateat afpedus. Porro prxcipua Germania templa funt lequentia. Cathe- drale Jemplorum Magnißcentia y eorümque Splendor Cf Ornatus< 24.7 drale , (veteres Germani vocanr , das Münfter ) Tcmplum capax 8c infigne. Augustanum B. V. in Sueviav, Aug- Ipurg, Cathedrale 8c antiquae formae. Alterum itidem Ipedabile Templum eil S, Vdalrici cum Ab- batia S. Benedicli. CoNSTANTiENSEin Sucvia v. Conflanz. Templum Cathedrale , antiquae 8c Gothic# ftrudurae« Coloniense v. Cöln Ubiorum. Templum Cathedral. S. Fe tri , cujus chorus eil ablolutus operis Gothici: reliqua autem pars, unäque turris ampliüima , ut llrudurae pulcher- rimae, ita adhuc imperfedae. Cae- teroquin intermaxirna Europa Tem- pla recenfendum. Ell in eadem urbe etiam S. Vrful# templum fatis amplum 8c varium , cui multum ornatus 8c fandae Venerationisac- cedit ex to tCenotaphiis, 8c Sanda- rum Virginum Sociarum S. Vrful# Reliquiis, quae pertotumtemplum, 8c comprimis in Sacello feparato miro ordine difpofitae vifuntur. Dinckelspil anum V'ünckelßpi /, S ue- viae, Templum Parochianum, cu- plum S. Ignatii inligne 8c ftrudu- rx modernae S. I. IvIonacense v« München in Bavaria, Templum B. VirginisCollegiatum inlignis Ted Gothic# llrudurae. Ell hic etiam templum S. Michaelis magnificum 8c llrudurae modernae S. I. Item inligne templum S. Adel- haidls etiam modernae formae cum Cupula 8c choro aperto, Theatino - rum. Omnium vero pretiolllll« mum hic eil Sacellüm Elecl orale in iplo Palatio > cuius ilrudura coli- flat ex meris lapidibus pretiolis 8c multo artificio : Sacra autem fu- pellex ex gemmis multoque auro 8c argento liquiis. Pass Avi ense v. Pajfau in Bav. Templum Cathedrale magnilicum 8C llrudurae modernae. Eil hic etiam Templum elegans S. I. Ratisbonense v. Regenfpurg in Fa . •varia Templum Cathedrale formae Gothic# inligne, led etiamnum im- perfedi operis. Salisburgense v. Salzburg in Bavaria , Templum Metropolitanumma- gnificum, llrudurae antiquae. 8c inlignibus SS. Re- ius ilrudura fatis ampla, nitida&T Viennense v. Wien in Auflria, Tem- elegans formae Gothic#. Fr I burgense v. Friburg in Brifgoia , Templum Parochianum , Valium 8c inligne llrudurae Gothic#. Herbipolense v. VVirtzburgin Fran- conia Templum Cathedrale llrudu- rae Gothic#, Ell hic etiam inligne templum Collegiatum elegantis llruclurae modernae cum inligni Cupula 8c choro aperto. Landishutanum v. Landshuet inBa- •varia Templum SS. Martini 8c Caßuli Collegiatum llruclurae antiquae. Eil in hac urbe etiam templum Cathedrale S. Stephani llrudurae antiquae. Ell hic etiam Templum infigne Scottorum. Pragense v. Prag in Bohemia , Templum Metropolitanum S. Viti magnilicum , fed antiquae llrudurae. Ell hic etiam infignis S. E Ecclelia 8c operis vilendi. BELGll Templa. C^Atholicorum Templa potidima j funt formae Gothic# tribus navi- bus 8c duplici ferie columnarum inllruda elegantibus piduris 8c multo marmore ornata. Ant- 248 TemplorumMagnificentiaeorumque Ornat Antverpianum v. Antwerpen , in *■" Frabantia Templum Cathedrale ma- gnificum,cujus longitudo eft pedum 500., latitudo una 240, 6c altera 360- cumSacellis 66. Celebrequo- que lue eft templum Soc. Iesu B. V. multo marmore , aliisque pre- tiofis lapidibus , comprimis verd artificiolo penicillo celeberrimi Ru- beni undequaque exornatum.Tem- plum tribus conftat navibus , quas 56. columnis marmoreis fuffulciun- tur. Inter caetera tarnen facellum US. tu huius nominis Templum Ca- thedr. Eft hic etiam Ecclefia in- fignis ftrudurae ex multo marmore Soc. Jesu. Poloniae Templapotiora reperiuntur in Metropoli Cracovia , tibi eft Cathedrale infigne. Comprimis verd aeftimatur Templuin S. Sta» nislai in arce Regia, in quo cele- brantut quotidie centum Sacra e quibus duo decantantur folennio- ri mulica , fex verd peraguntur tur lnter cietera tau.cn ucu.u... cantu ordinario & Gregoruno. em'inet B. V. &C ara fumma ejuf- Ad referuntur etiam templa dem d. Virginis ad cados aflumptae, Mofcovitica & Fana five Mofchea ' «iA-nra nur. Turcicae : e quibus priora nempe Mofcovitica nonnemo in fola Metropoli Mofcovia numerat ultra 50. alius verd 700. ; 6c eft, qui ibidem cenfet adhuc plura,fi minu- tiora etiam facella computentur. Sed haze ut plurimum minus eior- nata , 6c plurima ex ligno tantüm compofita funt , fuis nihilominus turribus atque campanis inftru&a, quaz Mojci non praztereunt, nift fadtä multoties profunda corporis inclinatione. Pofteriora five Mo- fcheat Turcicte, quaz funt alicujus nominis, utplurimum fuere Chri- ftianorum templa , 6c infignes Ec- clefix , a Turcis pofteainMolche- as 6c fana Turcica converfaz. Por- ro Mofchearum apud omnes Ma- hometanos pafliin magnus reperi. tur numerus, &in iola VrbeCon- ftantinpolitana nonnemo ultra duo millia recenfuit. UCli» J-' * ö utrumque pretiosa pidura , marmore , Iafpide , alabaftro 6c por- phyri© lapide confpicuum. Bruxellense v. Brüffel, in Brabantia. Templum Collegiatum S. Michaelis 6c GuduU magnificum 6c iitu, 6c opere antiquo, cum 2. Turribus confpicuum. Bruggense v. Bruggin Flandria.Tem- plum Collegiatum S» Domitiani, funt 6c a lix dux hic Collegiataz Ecclefiaz S. Salvatorie 6c B. Virginis itidem infignes 6c univerfim in hac urbe 60. Templa. Cameracense v. Cumbray in Flan- dria , Templum Cathedrale , inft- gne Archiepifcopale. Leodiense v. Littich , Templum Ca« thedrale S. Lamberti magnitudine 6c vetuftate fua infigne. Mechliniense v. Mechelenin Braban- tia Templum Cathedrale Archiepifcopale , cum turri infigni. WAuimrrNcp v. Namur C nmiM. PRO Turrium Eccleßaßicarum Stru&urafß Altitudo in Ejitopa, 24p PROPOS1TIO II. TURRIUM ECCLESIASTICARUM Mmd« S^rußtura Altitudo in EUROPA. TU rrium conftruendarum initi- um Sc originem dedifle viden- tur filij Noe , quando ante fuam in or- bem terrarum digreflionem ,turrim Babel stdificare moliti funt. Porro varius olim fuit , hodieque eft Turrium finis Sc ufus. Imprimis enim a Cbaldais Sc AEgyptiis turres adhibe- bancur ad contemplanda fidera &in- ftituendas obfervatienes Aftronomi- cas. 2 do# Serviunt hodieque Turres ad Littora ScVortus conftructsc, de die quidemad detegendashoftium naves, de nodte yerd per accenfam Lampa- dem ad dirigendas naves in pelago crrantes: eiuimodi turris erat Pharos Alexandrina , hodieque funt Genuen- ßs , Meßinenßs alistque Emilcs. 3 10 - Serviunt Turres pro tutela Sc afylo contra hoftem. Inde moris olim fuit , urbium muris acmstnibusad cer- ta intervalla turres interpoliere, Sc quod hodie prstftant valla Sc Agger es in certos angulos Sc Eguras formati , olim prstftabant turres rotundst vel quadratas cum fuis pinnis. Eandem ob caufam antiqui frequenter exftrue- bant Turres in montibus Sc rupibus yel fcopulis ex aqua prominentibus , ad quos difficilis datur acceftiis, hodieque palfim reperiuntur Turres z juf- modi in villis Sc cafteilis nobilium 3 in quas fe ab hoftium inlidiis tutos olim recipiebant, quas tarnen hodie a cu- nieulis Sc tormentis bcllicis fecurita- temnon prstftant. 4} 0 Chriftiani tur- ribus hodie potiflimum utuntur , ut per ionum campanarum ex altiori Pars III, loco facilius ad rem divinam Sc ofti- cia facra convocent populum. Sed referamus nunc prstcipuas ejufmodi turres, quarum complures non tantüm ad modo didhim Enem 5 fed etiam ad conciliandum ipfis Ec- clelijs majorem fplendorem ac inaje- ftatem olim in Europa conftruxerunt Gothi ejufdem plane cum fuis tem- plis formst Sc Architedtursc. Turris A ntuerpiensis in Brabantia Templi B. Virginis Cathedr. fimi- lis formst Sc artihcii cum Argen- tinenß , inftrudta campanis 33. (aliis 6%.) altitudinis pedum yoo. ali- is 420. A rgentinensis v. Straßburg in Alfatia y infignis artificii Sc ftrudtura zGothi- csi altitudin. ped, 5-74. aliis 66 y. A urelianensis v. Orleans in Gallia y eft totius Ga WixTurris altißima. B ononiensis v. Bologna in 7/^//4,una quidem vulgo La Torre dl aßnelli altitud. ped. 3 24. Altera Garifenda eaquc inclinata 3 cuiusinclinatio externa pedum eft 9, interna 2. murus illius ad bahn denfus ped, 6. cum dimidio , in fummitate ped. 4 Vacuurn autcm illius internum ped. 7. altit ped. 130.. B ruxellenses dux Turres ad Eccle- fiam Collegiatam S. GuduU con- fcenduntur per 500. gradus. CL esaraugustana v. Saragoza , in H/ßpania afcenfum prstbet cquitan- ti ufque ad campanas. C remonensis v. Cremonaiw Italia , altit. ped. 741. I i Sunt 2so Turrium Bccleftaßicarum Str Sunt tarnen , quiTurrim Mutinen- fem Cremonenft altiorem ftatuunt. Fkihurgfnsis y. Freiburg, in Brifgoia. ftd. J13. G andavensis ad Tempi um Cathe- drale Bellford , itidem conlcenditur ■per gradut foo. Landishutana v. Landshuet in Bav. ped. 462. Turris Leodiensis Germanis Littich Tcmpli Cathedralis S. Lamberti , ubi pro more in Belgio ufitato ad cuiusvis horx fonitum prxcedit concentus mulicus ex campanulis adornatus in turri fufpenfis Sc ar- tificio pulfatis. Eft autem altitudo Turris prxdidta: pedum fere 300. Delfis in Hoüandia , templo , quod novum appellatur,adftat turris prx - nlta, in qua reperiuntur Campana: variac magnitudinis go- qua: rota- rum motu pulfatse fonumartificio- fum Sc modos muftcos adeo elegantes edunt , ut ftmile nihil per Europam reperiatur. Londinensis urb. London Anglia Metropolis ad Templum S. Pauli, Tur- ris altitudinis pedum yn. Monacensis , Vrbis Monaceniis Ba- vari* Metropolis ad Templum B. Virginis duae turres prxgrandes , cjuldemque altitudinis pedumuem- pc 36g. Moscoviensis Vrbis MoCcovienfis Mo- fcau Metropolis, in palatio Magni Ducis , vulgo luan Relikt altitudi- ne Sc pretio certat cum prxcipu- is tozius Eurep* Turribus. Murciensis in Hifpania ita adaptata {cribitur, ut quis currui infidens f B uva ß 3 Altitudo in Europa. ab equis tra&o ad eius faftigium aicendere poftit« Pisana , Pifarum in Hetruria , Turris fuperne inclinata, &ipfaafcen- fum pratbet equiti ufque ad cam- panas, magnx tarnen altitudinis. Rotomacensis y. Roven in Gaüia , Templi Cathedralis altitudinis. 409. Rutenensis v. Rödes in Aquitania crcditur totius Francis pulcherri- ma Sc altiftima. Attamen de L a Croix in fua Geographiahancprx- rogativam tribuit Turri templi Cathedralis S. Stephani Catalauni in Campania. Veneta in Italia Turris S. Marci , ped. 230. Viennensis Vrbis Auftria: Metropolis Turris S. Stephani forriIiima, altitudinis in gradibm , quibus ad campanas aicenditur. 436. Attamen Merianu* in Topogra- phia A -ftrix huius Turris alti- tudinem ftatuit pedum geometrico- rum 4go. Huc referri meretur C upula Baßli- c Ära, Statut , Imagi- (im remittit Chriftianorumad Terram nes &c. Sandtiftimse Deiparentis $ Sanäam 5c Chrifti Scpulchrum olim ubi Ipfa culta 5c invocata non tan- adeo frequens Peregrinatio. tum in Chriftianos Catholicos , fed II ius - Locus Chriftianorum Pe- etiam heterodoxos Sc Acatholicos, im» fegrinationibus cultuque infignis funt alieubi etiam in Turcas 5c Barbaros to- LiminA r Apoßolorum , eorumque ac tot to paflim orbe benefica atque propi- aliorum SandForum Sepultura 5c Re~ tia eft. Ein £merdi~Templa , SacelU , liquid , quse in urbem Romanam ex Statuas Sc Imagines Deipar^e facras omnibus totius Orbis partibus dela- in utroque fuo Atlante Maria.no re- ix Sc Chriftianorum venerationi ex- cenfet P. Guilielmus Gumpenperg Soc. pofitae funt, hodieque in eadem eti- I esu mille & ducentas 3 earumque ori- am poft tot excidia fuperftites aller- ginem, ut plurimumadmirandamauc vantur atque coluntur. Comprimis prodigiofam fuse deferibit, Sc fiibin- verd ceiebres funt Catacomba üvcCry- de etiam earundem Figuram 5c Ima- pta illae fubterranete , ubi tempore ginem seri ineifatn exhibet: ad quem perfecutionum latebant Chriftiani, Sc proindc Le&orem curiofum piumque tot San&orum Martyrum corpora fc- remitto. peliebantur , hodieque non pauca re- Interim , quia utrique AtUnti condita quiefeunt. Eiufmodi meatus Mariana verius hifloria fimpUci , dc- five Crypta fubterranete intra extraq; funt Mappa live Charta Geographica „ urbem Romanam olim reperieban-. in quibus , ut folet,exhibeantur Re~ tur plurimse, e quibus hodieque fu- giones , Provincise » Sc pia illa loca perfunt aliquae, videlicet: ad£ Agne- Deipar^ e facra 5c prodigiis ac bene- tem , ad S. Sebaflianum , S. Calißum , heiis ejufdem illuftria , idcirco ad S. Pancratium , S. Prifcillam live S. calcem Sc finem hujus Opufculi Geo- Marcellum See. quat peregrinis eoin- graphici , nempe Geographie Hierarchie trantibus afpirant facruin quendam ca fubjungo Atlantem Marianum no- horrorem , fensumque pietatis non vum , hoc eft novas Chartas Geogra- vulgarem. phicas , in quibus notantur praseipua, III. Locus Chriftianorum Pere- magisque nota atque celebria pia lo- grinationibus cultuque celebratus eft ca totius orbis cogniti, ubi Dei Ma- fepulchrum S. Iacobt Apoßoli in urbe ter a pio populi Chriftiani concur- Compoßella Gallicise in Hifpania. fu honoratur ac colitur. Nunc vero IV. Inter cetera loca pia ( quse prius refiduum huius opufculiHierac- luc rccenfcre longum nimis ac tx- chici profequamur. PRO- 2 r d Hofpitiilitt > al'wve Domus pro Teregrinis inßituU. PROPOsino v. HOSPITALIA , aliaeve DOMUS, PERE- GRLNIS, AGR1S , ORPHANIS &c. REC1PIEND1S ac Curandis inßituta. TV "^On defunt Ecclefia? Chriftianse 1 %! toto orbe diffeminata: infignia pafllm charitatis in egentes Sc asgros argumenta; cujusmodiimprimis f'utit: Hofpitalia , Noßocomia , Orphonotrophia aliaque aegrorum ac pauperum reccp- tacula, qUalia in plerisque urbibus faltem majoribus reperiuntur etiam plura , praifertim apud Catholicos. Horum promore fu bji ciamus hic aliqua. Avenione v. Avignon ProvinciA in Gallia ditionis Pontificias: utenim in hac urbe rerum potiflimarum nu- meratur feptenarius , nempe feptem Parochia , 7. Collegio Canonicorum. /♦ 7. C'tnob'ni Religioßorum Ordinam . 7. Monoßeria Monialium. 7. Palatio pra- cipua. j.PortA Vrbis , ita ejufdem ur- bis cenfentur 7. Hospitalia. Bononia; itidem urbis Pontificiae in ltalia reperiuntur 20. domiciliase- grorum ac pauperum. Colone ad Rhenum urbe Imperiali funt 8. Hoßpitalia varia > Sc unum Orphanotrophium. L eodii urbe Epifcopali ad Mofam pauperibus, srgris Sc orphanis af- fervandis Sc alendis deftinata funt domicilia 16. Mediolani ultra 20 numerantur Hoßpitalia varia , 5c inter haec unum extra urbem prxcipuum > nempe Hoßpitale Nobilium , quod eft sedffi- cium prorfus amplum Sc magni- ficum. Neapoli in Regni Metropoli inter complura domicilia aegris aC pauperibus alendis ere&a prasftat Ho- ßpitole Annunciata, Virgink cum templo ejusdem nominis nobiliffi- mo. In Hoßpitali quidem fuften- tantur identidem bis mille agriac decrepiti Sc Soo. orphani. P arisiis itidem Galliae Metropoli cenfentur minimum 30. Hofpitalia Sc domus aegrorum ac pauperum. Romae Hoßpitalia reperiuntur non tan- tum Italic, fed totius Europas pul- cherrima Sc ditillima 30., eäque duplicis quidem f'ortis. In i.fiint omnibus nationibus communia, nempe : Hoßpitale S. Io annis in Laterano. Hoßpitale S. Iacobi de Augußa. Hoßpitale in Valle Martia. Hoßpitale in Velabro. Hoßpitale S. Antonii in Pßqui- lino. Hoßpitale S. M arine de Confoltu tione. Hoßpitale S. Spiritus , cujus pro- ventus anui conflittiunt 17000. coronatorum *. unde aluntur Sc curantur tria fere milha perfo- narum. In altera forte funt Hoßpitalia fm- gulis nationibus proprio, , eaque numerantur 10. nimirum. Hoßpitale S. Maria dell Anima pro Germanis. S. Iacobi pro Hißpanis. S. Ludovici pro Gallis» S. Thoma Epifcopi pro Anglis♦ S. Pe T ri Apoll, pro Hangaris. S. Brigitta pro Suec'is. S. Andrej pro Belgts. S. Io- Hofpitalza , alh*ve Dornumpro Veregrinis inßitut& % 2ff S. Io A nnis itidem pro Belgis. 200. > e quibus 25. tancum ferviunt S. Ioannis Bapt . pro Florend- foJis indigenis recipiendis , quorum nis. quotidie aIi poflunt duo millia : reli— S. Ioannis Bapt . pro Genuenfi- qua vero deftinata funt extcris, qui- bns. bus tarnen praeter ledum Sc tedum Rothomagi urbe infigni Sc Norman- fere nihil aliud cribuiturjin pauciseti- di& metropoli quatuor habentur am vidus per triduum fubminiftra- iniignia Hofpitalia. I» V Hoflei tur. T>ieu pro agris. 2- Gran Bureau pro Hodic etiam in Americam ex- pauperculis Sc orphanis. g. S. Ludo- tenditur Chriftiana Charitas, ubiiden- vici pro pefitiferis . 4. S. Rochi pro tidem in urbibus coftruuntur ab Eu- Convalefcentibus. ropais Catholicis Hofpitalia Sc Orphano- Venetiis in Italia reperiuntur Hofpi- trophia , recipiendis aegris Europaeis SC talia varia iy.Sc unum infigne Or- indigenis , Sc cducandis orphanis no- phanotropbium. va domicilia. * Reperiuntur quidem alieubi etiam Eiufmodi Hofpitalia, reperiuntur apud Turcas , Mauros Sc ßarbaros quae- in urbe Mexico 10. dam Hofpitalia , ubi tarnen barbarq In urbe Lima Peruvii Metropoli more vivitur. Confantinopoli cenfet nempe pro aegris Europaeis Sc I11- nonnemo Hofpitalia ejufmodi 90. Sc digenis: praeeipuum eft, ubi aegri4oo. domos recipiendis peregrinis mini- reeipiuntur. Alterum eil pro indige- tnum trecentas. In urbe Feffana^ux. nis tantiim. $ !Um pro Ecclefiafltcis. 4, eft Maurorum Metropolis in Maurita- Pro aegris mulier ibus. 5. Pro Leprofs. nia f vifuntur Hofpitalia minimum 6. Pro #gris nantis. COROLLARIUM. Quoufque Religio Catholica. in Orbe fit propagata. EX hadenus didis Sc eoronidis lo- . co hie dubium moveri poteft ; nempe : Chriftus dicit Apoftohs cJltarci 16. Buntes in mundum univer- fum, pradicate Evangelium omni crea- tura. Ergo ex una parte Evangelium iam praedicatum eil in univerfo mundo , iive orbe univerfo ab Apoftohs. Ex altera parte idem Servator nofter dicit Matth. 24. Prxdicabitur hoc Evangelium Regni in univerfo orbe in tefti- monium omnibus gentibus, & tuneve- niet confummatio. Si igitur praedi- catum eft Evangelium Chrifti ab Apo ftohs in univerfo mundo , cur ergo nondum venit ultima dies judicii SC Mundi confummatio > Ad hoc dubium relpondeo ; quod Apoftoli peft: aeeeptum Spiritum Sandum abiverint in univerfum mundum , Sc praedica- verint Evangelium omnicreaturae, in- dubitatum eft : Quia alioquin Apo- ftoli Chrifti pra'cepco non obtempe- raflent, quod dedit illis verbis March 1 6- pauio ante citatis: Euntes in mundum univerfum See. Porro difficultas in eo confiftit, quid Chriftus intellexerit per haec verba : Mundum univerfum: irem per haec : Omni Creatura ? Quod enim per 25 6 Quoufque Religio Catholicaßt propagata ? per hxc pofteriora intellexerit filos doexfplicatoverificata&impletafimt, homines interpretatur S.GregoriusHo - in codem plane fenfu etiam verifica- niil. 29. in Evangel. his verbis. Po- ta Sc impletaeruntfimiliaprorfusver- teß omnis Creatur<£ nomine omnis na- ba Chr idi Matth. 24 in univerfo orbe: tiogentium deßgnari . Quod vero per quod, fi conceditur , cur ergo mun- miverfnm mun dum non intellexerit dus nondum defecit , Sc illius conßum- omnes Vrbes , Oppida, Villas Sc quos- matio nondum advenit ? Ad hoc re- cunque mundi angulos, inde pateti. fpondetur : In priori cafu manda- Quia non conftat ex ulla traditione tum Chrifti per inchoatamzb Apofto- auc hiftoria , quod ullus Apoftolo- Iis Pradicationem Sc deinceps a fuc- rum venerit in Norvegiam aut Lappo - cefToribuspromotam, fatis fuiffe com- niam : fed neque in Part avium defer- pletum : led Sc fuo officio Sc Chrifti tarn, Novam ZembUm , Grcenlandiam , mandato fatisfecerunt Apoftoli, ut jfiandiam, Perram Ied&o. Novam GuE patct ex caufts fupra allaris : at in ne am , Novam Ho II an di am , Cafrariam posteriore cafu &: ad complendü Chri« Californiam, Canadam ^Jguiviram See, fti vaticinium non fufficit inchoata multasque alias Regiones Sc Provin- Pr&dicatio , fed requiritur abfoluta : cias; longe minus, quod in earum ut enim veniat ultimum Judicium Sc -vicis , oppidis aut urbibus Evangeli- mundi conf um matio , prardicatio um prsedicaverit. 2. Qpia Apoftoli vangelii in univerfo orbe , hoc eft in per breve illud vitas tempus , quod omnibus totius Orbis Regionibus ze Pro- ipfis poft acceptum Spiritum Sancium vinciis debuit prascefliile, quod nec- fupererat, Sc mors violenta per Mar- dum videtur impletum : quia fuper- tyrium contraxerat, non poterantco- funt adhuc Regiones multse, inquas ram infpicere omncs totius orbis an- non conftat ilJatum aliquando aut gulos, longe minus in Singulis Evan - praffiicatum fuifle Chrifti Evangeli- gelium prasdicando moram aliquam um, utpauloanteinflnuavimus &hic trahere , fed fatis erat , ut unusquis- easdem iteratb repetimus. Suntaucem que notabilem terra: partcm , nein- pe Regionen» aut Provinciam unam aut ^ AMA. alteram vifitandam Sc inftruendam Tartaria Veferta Sc ad Boream remo- ftbi fumeret (utfupra oftendimus tiffima« 3 .prop. 4. ) ubi per ßgna Sc prodigia Tcrra l€ ^o Iaponia: fecundumaliquid viam paravit Evangelio , exinde verb annexa. facerdotes creavit & Epifcopos, qui Terra Societatis vulgo Compagnie Und per impofitionem manuum aeeepto fupra ferram Iedzo. Spiritu Sanölo , Sc fubinde dono lin- Terra dos Papous ad Archipelagum S» gtiarum inchoatam ab Apoftolis prx- Lazari. dicationem profecuti funt, Sc Chri- Nova, Guinea priorivicina,ingcns Ter» fti Evangelium etiam in alias Provin- ra portio. cias propagarunt. G arpent aria itidem Guinea adiaccns» At dicet hic aliquis: Si igitur ver- Nova Iiollandia Sc Zeelandia in Mari ha illa Chrifti Marci 1 6. in univerfum ^Außrali, mundum in fenfu aecommodo Sc mo- Aliqua: adhuc Infulas Indicac. In r fpuoufqHe Religio Catholicaßtprop agatat In AFRICA. 2 S7 aliqua terrae habitatae notabilis, nobis adhuc incognita, fitu tarnen &: übertäte haud multüm ab Europa, diverfa, quod, quia adhuc incertum eft, itidem incerta fem per erit dies extremijudtcij &: mundi confummatio,d onec anteocu- los confiftat juxta illa Chrifti verba Acior. i. Non eß vefirum noffe tempora vel momenta, qua Pater pofuit in fuapo~ teftate. Hic non repeto, quas Cap. 2. Pars Borealis InfuU California orbis diffuse ac dilucide propofui , quando maxim«. ffatum Religionis Catholica: per 4. or- Pars Canada Borealis« bis partes diffeminatae recenfui, quas Regio Aman ad Frerum ejusdem no- h curiofius aliquanto perluftraveris , amice Ledtor , tum fepolito omni af- fedtu haud obfeure divinabis, quibus in brovineijs ac Regnis Chrifti Evangelium jam olim difieminatum fue- Cafraria Maritima Orientalis & Occi- dentalis. Imperium Monoemugorum ad lacum Zaire. Terra Nigrorum ad fontes Nigri flumi- nis &c. In A M E RIC A B oreali. minis. Regiones ad Boream remotiiftmae No- vi Mexici. rit , hodieque ä Mißtonartjs Apoßoli- eis promulgetur : Nunc igitur turnet tecum ferio expende , an praeter Catholicam , alia fit in mundo Religio , quae tarn lollicite , tarn ardue , tarn conftanter in fame & fiti.in frigö- ln AMERICA slußrali. InfuU Salomonis aliaeque vicinae. 7erra Magellanica. Terra five InfuU Ignium poft Fretum Magellanicum &c. Prseterea aubium adhuc eft. an poft Promontorien Bona Spei in Africa , re &c a?ftu,&: in perpetuis vicae pericu- poft Terram ignium ( Hifpanis Terra del Iis, iine ullo commodo, aur alio lucro jfuego) in Außrali Americay atqueinrer qu^m animarum Chrifti Sanguinere- has duas Continentes verfus Auftrum demptarum , a fuis circumfetatur ac ä gradu 4 o.latitudinis , usqueadg.'W. pr^dicetur in univerfo mundo , &cüi 70 ejusdem latitudinü , quod eftfpa- proinde meritb applicari poftint illa tium 4?o. leucarum Germanicarnm in Chrifti Servatoris noftri verba: Matth„ latitudinem , &: triplo majus in longi- 24. Pradicabitur hoc Evangelium Regni tudinem y non fuperfit hodieque pars in univerfo orbe^ Pars III; Kk INDEX [o] ${£>- »%^$3$3£3£5&3;S : 3 tut VCI ^Ocjl ^JC* \9Cj/ V)^ INDEX RERVM MEMORABILIVM QU JE IN GEOGRAPHIA HIERARCHICA continentur, Litera P, indicat Paginam, Litera C. Columnam. A. ABafßa vide Aßthiopia. S. Adalberte Epifc. Pragenßs ab Ethnicis confofTus. p 4 i^3-c.i.Hun- garix regem convertit. p. 200. c.2. JEgyptus olim Chriftianis refertiftima. Sc 1S000. urbibus.p. 12 .C .1. Status rei Chriftianx modernus in AEgypto* p.41. c. 1. JEthiophm fuperiorem legemChriftia- nam primus docuit Evnuchus Can- dacis Regina ä Philippo converfus. p. 38.c. 1. Status Religionis in JE" thiopia. p.ibid. Sc feq. ^yifric*Epifcopatus antiqui. p. 9. Status Religionis modernus, p. 37. &: feqq. Secl* Sc fuperftitiones. p. fo. c. i. AEicanx InfuU. p.48. Sc feq. primi Africx SS. Epifcopi, p. 212. c. 1. Alb* Rujß* iitus Sc ftatus. p.i 97.C.1. Alexander de Rhodes vir Apoftolicus in regnoTunckinenfi Sc Cochinchi- nenfi laborat.'p. 61. Sc 62. S. Amandus Epifcop. Argentoratenßs. p. Ifg.C. 2. AmazonumRegionis fitus, magnitudo, Sc ftatus Religionis. p. 112. c. 1. S. Ambroßu-s Fpilcopus Mediolanenßs. p, 2x2. C.2. America fidemCatholicam a S.Thoma Apoftolo edoda, p.18. c. 1, Borealis AmericxProvincix,ftatus &invcn- tio. p. 84, Sc feqq. Atßralü Arne- riete fitus Sc inventio. p, iio.c. 1. Status Religionis Catholicx utrius- que.p.l 13 .Sc feq. Borealft America Setfa. p.iog.c. 1. Se^Auftralis A- meriex. p. 12?. c. 1. quxRegiones utriusque adhuc luce Chriftianx fi-. dei deftitutx iint. p. 130- Sc feq. Angli* converfio ad fidem Chrifti. p. I06. ejus primi Apoßoli . ibid. quantum olim oderit h*reßs A11- glia. P.1S7. c. 1. ejus a Fidedefeftio fub H enrico viii. ibid. c. 2. Archie- pifcopatuum Sc Epifcopatuum Angli- canorum nomina. p. i8S-&feq. Angol* Religionis ftatus. p.4).c. I. S. Anfcharius Sc Ansgarius VanUkyo- ftoli. p. 182. c. I. Antill* Infulx, vide Hifpaniola. See. Apoßoli quomodo per oibem diviii» p. 13I.e. 2. Apoftoli Germania. p. IS7- e. I- Area No'e ubi poft Diluvium confede- rit. p. 5-1. c.2. Arcbiepifcopatus Sc Epifcopatus Ameri- cx Borealis, p- 107- c. I Americas Außralis. p. 1 29. c. 1. Sc feqq. Italic ,p. I4 1, Index Rerum Mentorabilittm. p. 141. 3c feq. Hifpania 6c Lufitania. p. 144.C. 1. &; 2. Gallia. p. 1 >- 3c feq. Germania, p. 173p & feqq. .ßr/- g/).p.i8l.c. i.& 2 .rolonia,ip .iy6. c. i» & 2. Hungaria. p. 203. c. I. 3c feq. Gr acta. p. 288- & feq. Armenia Religionis Status, p. *2. c.2. Provinci* & Status modernus Religionis . a p. 5-1, InfuU. p.jo.c.2. primi. JS. Epifcopi. p.2iz .c .i. In Christus natus 3c paffuscur? p. 131.C. I, S. Athanaßus Epifcopus Alexandrinus. p. 2X2. C. I. S. Augußinus e S. Benedicti familia fa- cra, Cantuarienßum Epifcopus 3c A- poftolus. p. 186. c. 2. &p. 202. c. 2. S. Augußinus Epifcopus Bjpponenßs. p. 202 .C .2. Ordinis fundator. p. 214. c. 2. quot Archiepifcopos 3c Epifcopos ex iuo ordinc habuerit. p. 229. c 2. quot Monaßeria in foJa America ? p. 230 *0. 2« K B.Balthafar Bereyra S.J. Miflionarius in regno Angola Sc Guinea. p-44 c »*» item in regno Tora p. 45*. c.2.in Hi- fpaniam vocatusdenuo cum Iacry- mis iftchiopicam miflionem impe- trat* p 46. c. 1. Barbaria Region.Africanse Status modernus p. 41. c. 2. S. Bißltus Eßlc.Caßirienßs. p 2T 2. c I. S. Beatus Helvetise &; Germanise Apo- ftolus.p. 1 77.c. I. Belgium a quibus primo converfum? p. 176. c. i* hserefum in illud intro» duffio3cprogreßus.ip.ij%.c.l.3c feq. bellicorum in eo tunmultnum caufse. ibid.c.2. Belli caufaElephas Candidus, p.^o.c.i. Bisnagar Regni fitus,& ftatus.p*; 8*c,i. S. Bened Mus quando mortuus fit. p. 214. c. 1. quot Monaßeria fui ordinis habuerit, " San&os? ibid. 3c p. 2$o. c.2. quo tPontifices Romanos. p. 22^. c. 2. Cardtnales,Ar- chtepifcopos 3 >C Epifcopos . ibid. S. Bonifacia3 Germanise Apoftolus, 3c Martyr in Frtßa. p. 1 62. c. 1. Braßlia Situs, 3c inventio.p. 127.c.t. Miflionarij* ibid. a barbaris occiii. ibid. Britannia vidcAnglia. S.Bruno Epifcop. Herbipolenfis. p.j £3. c 2. S. Bruno Epifcop* Colonienfir ibid. S. Burkardus Wormatienfis Epifcopus, ibid* C. S. Cacilias Hifpanise Apoftolus Sc Epi- fcopus.p. 14? .c.i. Cafraria Africanse Status modernus Rehg onis. p. 42* c 2. Inf. California Situs, p.79. c* 1* ejus, in- ventio.ibid. occupatio, ibid. incola- tum mores, ibid. Miffionarij. p. Ioo & feq. Calvinümus vide Harefis. Canada Reg. deferiptio , &: inventio. p. 94. c. i. crudehtas incolarum. p-95 1 * c * vide Nova Francia. S.Canutm DaniseR exMartyr.p .18 2 .c.r. Cardinales S. R. E. quando primo fic appellati. p .22. c. 2. cur rubrum Ga- lemm geflent. ibid. quomodo eum aeeeperint. ibid 3c p. 31. c. 2. Canbum Inf. iitus 3c flatus Religionis. p.ioy.c.i S.Carolus Magnus quando 3c ubi natus? p.l£i.c.i* ubicoronatus ? ibid. c 2. quos Epifcopatus fundärit.ibid. ejus fancla 3c geffa gloriofa. ibid. ejus reverentia rrga 5*. Ludgerum Epifco. pum* p. 1 62. c. 2. ( China. Cataium quid &;ubi Er. p 6y. c.2 Vide Centuriatores Magdeburgici qumam? p. 170. c.2. Kk 2 Inf* Index RerumMemorab'üuim % Inf. Ceylon firus Sc flatus Religionis. p. 77. C. 2. Chile Reg.fitus defcriptiojatque diyifio. p. 120. c.i . ejus Mtjfionarij celebres. ibid.c. 2.a Barbaris occifLp, 1 z I .c. 1. $. Chilianus Atrebatenfesconvcrtere la- borat p. 178. c. r. ejus S, Mors. China fidem Chriflianam jam olim edo&a.p. !?.&: 16. item. p. 63. c.i. Europseorum iteratusadventus,fidei Chrifliana: promulgatio Sc fuccek fus. p. 63.C. I. S.Cohimbanus Ord.S.Benedi&i, Ex GaU Jia expulfus, in Germaniam Sc Ita- liam profieifeitur, Sc in hac mori- tur. p. 172.C.2. Comorin# Peninfulas partes Sc flatus Religionis. p, 76. c. 2. Concilia Oecumenica quot, & quasha- bita ? p. 30. c. 2. Congo Africa? Regnum a quo inven- tum, & quando. p.43. c. 1. Status modernus Religionis. ibid. Conradus Collinus Lutheri oppugna- tor flrenuus. p. 1 66. c. 1. P.Conftlvus Sylveria Monomotap# mif- iionarius, 6c ibidem oeeifus, p. 44. c. 1. Conva/lus Rex Scott# imaginis Cruci- fixi cultor eximius. p. ipo. c. 1. S f Corbinianus Frifingenßs primm Epi- fcopus^Sc Apollolus Bavari#. p.i 60, c. 2. Cuh# Infulas American# fitus Sc flatus Religionis* p. 104. c. 1, D. Ttani# Status Religionis antiquus Sc modernus, p.i S2.&: teoßDani# Apo- floli.ibid.defeclio afide Catholica. ibid. c. 2. Archiepifcopatuum Sc Epilcopatuum antiquorum nomi- na. p. 183.c. 1. Sc 2. Decan Regni partes Sc flatus Religio- p. Sc feq. S, Dionyßus Areopagita quando in liam venerit? p. 145-. c. 2. PP.Dvminicani quot in America habe- ant monaftena ? p.?2. c.2. vide. Or- dines facri. S. Dominicas ordinetn Pradicatorum quo anno fundäric?p.2I^.c.i. Qiiis ordo , Sc quando approbatus.ibid, quot ex ordineillius fuerint PontU ficesfiardinales^Archiepifcopi Sc Epi« fcopi. p. 229* c. 2» E. S. Eberhardus SalisburgenfmmEpifcop. p. 163.c. 2. Erf/^Chriftiana» primitivst flatus m* tiquus. p 1. Sc feqq. modernus . p.i9. &feq. In Ecclefiis Cathedralibus Sc Collegia- tisordo officiorum, p. 210. c.2. Elephas Candidus cruenti belli caufa. p.6o. c. 1. S.Eligius Flandrorum Apoflolus.p. 17 8, c.i. Epifcopatusvidc Archiepifcopatus. Epifcopi San&i tempore nafeentis Ec* clefia. p, 212. c. 1.&2. Epifcopi Paderbornenfis liberalitas in Mifl]onariosApoflolicos.p.io8c.i. S.Eucharius Germania Apoflolus. p. 1^7. c. 1. Beigas convertit. p. \?6. c. 2. Epifcop. Trevirenfis. p. 212. c. 2. Region es aquibus primo con- verfas.p. 13;. c %. Sc feq. Patriarcha- tus } Archiepifcopatus See. p.7. Sc feqq. Qu# in ca Religiones publice exer- ceantur ? p. 134 .C. 2. &feqq. qua: in ea fe£l#>. ibid. c.i. Europa cur magis culta Sc humana esteris or* bis partibus ? p. 137. c. 1. primi SS. Epifcopi Europa, p. 112. c. 2. F. Videi Chrifliansc in Abaßia promulgatio, progrefTus p. 38. Sc feq. Per dt' Index Kerum Memorabilium, Ferdinandui M agellanes inventor Infularum Marianarum. p. 74. c,2. S, Findanus Hibernus vit£ ian&itate infignis.p. 192. c.2. Flandrorum Apoftoii« p. 187. c.i. Florida fttus. p« ^7. c. 2. inventio. ibid. Miftionarij. ibid Francis Nov£ defcriptio , inventio, p. 5>2. c. 1. Miffionarij. ibid. c. 2» pro Ii de occiii. ibid, .f. Francifcus Seraphicus quando ordi- ne fuum ercxent? p 21 6.c.i. quando ejus Ordoconfirmatus iic ? ibid. quotPontifices Romani^ardinales, Arch'epifopi Sc Epifcopi ex ejus Or- dine prodierint« p. 22?, c.2. quot ejus monafteria in Mexico? p,$>2. c. 1. in Europa, p. 230, c. 2. P. Francifcus Nigueira S. J. in odium fidei äBarbaris occifus, p. 62. c. 1. P.P. Francifcanorum Provincise Sc Monafteria in Mexicoquot? p.92. c. 1« in Europa, p. 230. c. 2» S. Francifcus Solanus Francifcanus Pe- ruvij Sc Paraquarise Apoftolus.p.in?. c. 1. p. I2t.c 4 2. S< Francifcus Xaverius primus e Socie- tate Indiam petit, Sc Chriftum pre- dicat. p. 46. c. 2. in Malabarica. 140. Ecclefias erexit, p. 60, c. 1. S.Fridolinuseyi Rege Sacerdos , Scotts Apoftolus. p. 190.c»i. SS. Fufcianus Sc Vittortnus Morinorum Apoftoii Sc Martyres. p. 177. c.z. G. In Gallia Religionis Chriftiana^ Status, Succeflus &perfccutiones.p.i4$'.&: feqq. Albigenfium,alia que hxrefes quomodo exortx ? p. 146. &; feqq. "vide Harefis. S. Gallus Scotus Germania,&maxrme Helvetise Apoftolus. p. 190 c. 2. Georgu RegionisSitus Sc Status Religionis. p. p.c. j. Germanis Apoftoii. p. I $7. C f I. Sc feq* Fidei Cbrift.in eaexordium/uccef- fus, Sc ftatus antiquus.ibid. moder- nus.p. 173. c. 1. Golcond* Regni Titus Sc partes See ♦ p. $7- c ♦ 2- 6^/undeexorti? p.ij8, c.i. eorum progreflus. p.i^.c.i. Granade nßs No vi AmericaniRegni defcriptio. p. 110. c.i. In Gr acta Turcarum fuperftitiones. p.20?.c.i. Mufti fupremi facrifi- culi Mahometani redditus,promo- tio,& poteftas.ibid. c.2. HiereTes SC errores quando Sc a quibus in Gr#- ciam introduSFi. p. 206. c. 1. Sc 2. progreflus haerefum. p.207^.1. Rei Catholic# principia.ibid. ejusdem ftatus modernus, p. 208 - c. 1. H. Berefes quse Sc quales quovis fseculo exftiterint. p. 13 cularium. S. Georgij in Alga. ibid» Congregationis S.Jußtna.ibid. Mo- nialium S. Francißa Roman#, ibid. Minimorum feu PauUnorum. p,n8. c. 1 Conceptionis Monialium, ibid. Clericorum Regularium Theatino- rum, ibid. Capuccinorum. ibid. Clericorum S. Pauli . ibid. Clericorum Somafchorum. ibid. c. 2. Societatis Jesu. ibid. Carmeiitarum Difcalcea- torum. ibid. Congregationis Orato- r/)'. p.219. c. 1. Clericorum Regularium infirmis Miniftrantium.ibid. Vifitationis Monialium» ibid. c..2« Pauperum Matris Dei.ibid. Addignitates Fccleiiall:icas,quiex (in* gulisSS.Ordinibus afTumpthp.ii?. &:feqq» Ordines Equeßres. S. AmpulU. p. c. 1. S.Jacobi.ibid* S .Joan .Baptißa, feuEquitum Melitenßum . ibid .7?/»- plariorum . ibid. S. Mauritij & Laz>a- ri . ibid. Calatrava. ibid» Alacanta- ra. ibid. c. 2- & Maria de Mercede Redemptionis captivorum. ibid. Equitum Chrißi. ibid. Stella♦ ibid. Perifcelidis .ibid. Annuntiata. ibid. Otho Bambergenfis Epifcopus. p. Index Rerum Mmw Milium, F. paraquari# fitus, divido, Sc defcriptio. p. HI. c. 2, Status Religionis,Sc Mif- ßonarij.p. 122, c. I. Barbaries Ma- maluccorum.p. 123.0. 2. ££ Paftor Scjußus Martyr. Hifpania?, p. 14$. c, 1, S.Paternus Epifcopus Conßantienfispn- mus,&: Apoflolus, p 15 9, c. *, Patriarch# qui dicantur? p.4. & feq> patriarchatuum nomina ordo&: origo. p.4, «5«: feqq. jOwvi. P«<>. & 7« Patriarchatus Romani dominium, Ju- risdidio Ecdefiaflica. Ejus Primates, Metropol ita: Sc Epifeopi in Mu- . ropa. p. Sc feq, in Africa , p. 9. f^r/^rr^/w/ConftantinopoIitaniRe- gimen &Dioecefes.p.io. Sc feq. j Matriarchatus Alexandrini dominium Ecclefiaflicum.p. 12- Patriarchatus Antiocheni Provineias &; dominium, p, 13. Sc antiquitas, ibid. Patriarchatus Hierofolymitani dominium. p. 14. S. PatritiusHibtmix Apoflolus.p,i92, C I.p 212. C.2. Tegu Regni Titus Sc flatus Religionis. p. 60 • c. I. S, Pelaqius Martyrio prope Conflan- tiam afFedus, & ibidem Tepultus. p. 200.c. I. Peruvij fitus , divitias , defcriptio. p.) 12. Sc feqq. Status Religionis. p. 113. Sc feq. inventio. p. n 8-c. 2. Miflionarij ex SS.Ordinibus vari), p. 118. Sc feqq, occiii pro fide. p.119. Sc 120. Perfccutiones Fcclefise Sc Catholicoru m a Tyrannis fadte. Prima a Nerone quo anno caqna? p.it8. c.i.Secun- da a Domitiane) ibid. Terria a Traja~ no . ibid. c. 2. Quarta ab Hadriano. Pars III. ibid. Quinta a M. Aureiio Vero. p. 139.C. i.Sexta a Septimo Severo.ibid* Septima a Julio Maximino. ibid. O- dava a Decio. ibid. Nona a Ltciniß Valerio Sc Lucio Gallien 0. ibid. io. ma ab Aureltano. ibid. 11, ma a Diocletiano, ScMaximiano. ibid.e ,2. Quinam fub quavis perfecutione Martyrio afFedi? ibid. Perfecutio Catholicorum ab hxreticis quovis feculo quaenam fuerit ? p. I39.C.2. Perfecutio Catholicorum in HifpaniaSc Martvres.p. 143 .Sc feq.vide verbo; H#reßs. Perß# flatus Religionis, p 4 5-4, e. 2, S. Petrus Chrifli primus Vicarius in terra, p. 3. c. 1. Sc 2. Patriarchate- tropoli.tanus , Epifcopus. p. f. c. 1, Antiochenus primus Patricircha. P-I3- Tetrus Alvarus CapralisircventorBraJi- li#.p. 1 i-S' c. 1. S. Petrus Cseleflinus quo anno natus,' Pontifex creatus,mortuus&;cano- nizatus?p. *17. c. 1, S.Petrus Chrysologus Epifc. Ravena- tenfis.p, 112.C.2. Petrus de Muro Francifcanus infignis Miffionarius in Mexico , p. 91. c. 2* Philippin# Infulac unde didar ? earum Titus Sc flatus Religionis. p. 74. c. t. Polonia quando ad Chrifli fidemcon- . verfa,&:a quibus ? p. i^f.c. 1. Re- gis titulum primus aflumpfic frimis- laus, ibid. c.2. rei Chriftianse Status antiquus Sc modernus, ibid. Archie• pifcopatus Sc Epißcopatus. p, 196. c. I. Sc 2. Pontifices Romani quot Martyres Sc Sand : .p.3,0,2 ex quibus nationibus. p. 4 c. 1, Pontifex Romanus vifible L1 Eccle' Index Rerum Memorabihum, Ecclefias Caput . p. 2. 3.&; 4» Item p. 6- PontificumiWfo Roma.p. 21. c. 2, paucorum Avenio. ibid. Pon- tificis Romani Elecfio, p, 22. c. 1. ejus Dominium temporaneum Ten politicum. p. 23. Poteßas fpiritualis. p. 29 . c. 1. Regimen Eccleßaßicum, p. 32. c. I, Confilia feu Congrega- tiones facrac Pontifici^. ibid. c. 2, Minißri & ofEciales Pontificij.p.34. c. 1. & 2, 4. Prtßcus primus Martyr Tornaci. p. 177. c. 2. R. Reccaredns Regnum Hifpanias Ecclefias reflituit. p. 143. c. 2. Reges HifpaniaecurCa/A0//a nominell- tur? p*44- c. 2. Religio qualisin fingulis Europa parti« bus publice exerceatur ? p.i 34. c.2. & feq. Robert us de Nobilibus/^yr^W^ Miflio- nariuscelebris per 47. annos. p. 58» C. 2» Rudolphus Aquaviva S. J, Miflionarius inPerfia,&: fnfulis Salietanis in odi- um fidei oeeifus.p. 5^. c. I. 5. Rupertus Bavarorum Apoftolus. p. itfo.c. i> S&culi cujiisvis harefes. p. 13p. & feq. qui quo vis faec ulo ad dignitates Ec- clefiaflicas ex Religiofis ordinibus afTumpti. p. 21 o. & feqq. Sancti , qui Europas regiones converterunt ad fidem Chri Iii. p. 131. c. 2. Sefitai 11 Africa. P .50 .C.I. in ^dßa. p*7§. c. 1. 8c feqq. in America Boreali, p. I o 8. c. I .& feq. in Auftrali, p.12?. c. i.& feqq.in Europa,^, 134. c.I. Status Ecclefiaflicus. p.i 89. c.i. Seotia quando &c a quo converfa? ibid. Archiepifcopatuum & Epifco- patuum antiquorum nomina. p. iyi. c. I.& 2. i 1 . Servatius TongrorumEpifcopus ex Chrifliprofapia. p. 177. c.i.Hzre, ticum Epilcopum damnat, ibid. Urbiexcidiumvaticinatur ibid. 4. Severinus Yiennenfium Apoflolns. p. 179. c. 2. Regni Titus & flatus Religionis, p. 60. c.2. S.Simon Apoflolus Jn Africa & Aigyp. to, item in Perfide & Mefopotarnia Chrifli fidem prasdicavit. p. i^i, c. 2, Societas Jefu a quo, & quomodo infli- tuta?p. 128- quando primo appro- bata? ibid ? quot illius per orbem pni verfilm pro vincias, & domieiiia? p. 13i.e. 1. &: 2. S,Stanislaus Epifcopus adaram Mar- tyroeeifus. p. Ipy.c. I. 5. Stephani Regis Hungarias converflog pietas.p. 200. c. 2. Sueciet flatus Reiig;onis.p. 184>& 18?» Sundicarttm InfularumStatus Religionis p.77,c. 1. S, Svvibertus Weflphalos ,Frifones, &c Hollandos legem Chrifli docet» p. I62.C. T. Syr'ta hodie Soriflan flatus Religionis p.y3.c.2. Tartaria non bene cognita , Sc cur? P.65.C. 1. ejus deferiptio & partes, ibid. c. 2. & feq. Millionarij ex Or- dine S. Francijci . p.6S. & feq. alij. ibid. Terra nova fitus, dete<5lio See, p. 106. & 1. & 2, Terrte Firma, p. 11 o. c.I. S. Therefia nata anno iyi y. Monafle- riumingreffaanno or dii^ m reformavitanno 1542. mortuaan- no canonizata anno i6z2> p. 218. c, 2. S. Thomas Indiar de Chin^ primus Apo- flolus. p. iy. c. i.&p. 43.c. 1. S.Ti- Anabdptißartim Sc Anglicana Secta plerxque exercentur. §,l4 .Ubi Hebrai palfim in Europa Frö- vincijs habent fuas Synagogas , Sc publica exercitia. PROPOS ITIO Vh Rcligionis Catholicx Regimen Eccle- Aafticümin Europa. §. I. Eccleflx Chriflianx Status in ltd- lid. Eccleflx Chriftianx in Itahd Exordium Sc Variüs Succejfus. Modernus in Italia Religionis Chri- Aianx Status > Sc Regimen Ecclefiä-» fticurri. %. Status Ecclefix Chriftianxin Hu fpania Sc Lußtanid. Ecclefix Chriftianx in Hißpdnid Exot dium Sc varius Succeflus. Modernum Regimen Eccleflaflicurri per Hifpaniam Sc Lußtdniam. §. 3. Eccleüx ChriAianx StatUsinGa/- i'di NafcentisEcdeflx ChriÄiänx in Galla Status, & varius Succeflus. Modernus Ecclefix Gallicana Status Sc Regimen Ecclefiaflicum. §. 4. Status Ecclefix Chriftianäs in Ger- mdnidi Prima Ecclefix Chriftianx Exordia in Germania* Sc varius Succeflus. Modernum in Germania. Regimen Cä- tholxö EcclefiäftAütii. §. f. Status Ecclelix Chrifliänxiil Bei Trimordia Fidei Chriftianx in Belgio, Sc varius Succeflus. Modernus in Belgio Religionis Catho- licx Status, Sc Regimen Eccleflafti- cum. §. 6. Status Ecclelix Chriflianx in Re« gno Dwia. Trimordia Fidei Chn'flianar in Dania, Sc varius Succeflus. Status Eccleflafticus Antiquus in Danid. Status Ecclefiaflicus Antiquo-Modernus in Norvegia. §, 7. Status Ecclelix Chriflianx in Sve- cidi Trimordia Chriflianx Fidei, Sc varius Succefl us in Svecia. §•8» Status Ecclelix Chriflianx in. Magna Britannidt Primordia Status Eccleflaflici in Anglid > ejusque Varius, Succeflus. Status Ave Regimen Ecclefiaflicum Moderno-Anciqvum in Anglia. StitusEcclefix Chriflianx in Scotia. Primordia Status Eccleflaflici in Sco- iidj ejusqtte varius Succeflus. Regimen EccleflafticumAntiquo-Mo- dernum in Scotia. Status Ecclelix Chriflianx in Biber nid- Primordia Ecclelix Chriflianx, ejus- que varius Succeflus in Hibernia. Status Antiquo-Mödernus Sc Regimen EccleflAaicum in Hibernia. §. 9. Status Ecclelix Chriftianx in Po- lonid Magna. Primordia Rei Chriftianx , Sc varius Succeflus in Polonia. Moderno - Antiquus Rei Chriftianaä Status Sc Regiminis Eccleflaflici forma in Polo nid. §. 10. Status Rei Chriftianx in Magna Mofiovia. Primordia Rei Chriftianx & Succeflus in Mofcouia. Ordo Sc Regimen Ecclefiaflicum in Mofcovia. §. 11. Status Fidei Chriftianx in Magna Hungar ia. Moderno AntiquusReligionis Catho« licx Status Sc Regimen in Eungx- ria. §. 12. Status Rei Chriftianx in reli- quis ■4>§[***]§0> quis Magna; Hungaria Provincijs, $, 2. Univerfitates Sc Academia: iri£#. Venetorum , Ragußanorum , &: Eur- ropa> carum ditionifubje£tis Sc tributarijs. §, 3. Academia: Illuftres EruditorunE Modernus in prasdi&is Provincijs Rei in Europa. Chriitianas Status , Sc Regimen Ec~ £.4. Collegia five Seminaria Cotholi- clefiafticum. ca in Europa. Provincia: ImperioT urcico Rributari&i ^ & Rei Chriftiana: in ijsdem Status. L, A 1 V 1 V* §,13. Eccleiix Chriftianas Status in Aliquot Ecdeiiae Catholic« Vrarogx- Gr acta Europaa , partim T urcis 7 par- tiva Sc Decora. tim Venetisfubje&a. PROPOSITIO I. Trimordia Rei Chriftiana: in Gr acta, Sc T emplorum Magnificentia mirificus eo- varius illius Succeflus. rum Splendor Sc Ornatus. StatusacRegimenEcclefiafticumAn- PROPOSITIO II. tiquo-ModernuminC7ra;/>£. Pag, 14