ג E
—

1 5 S — 1 S le e C — ∆ □ — 2 E
N E
+

I L ✋ CICERONIS EPISTOLARVM SELECTARVM LIBRI DVO Joh: Desseldor Collegii soc: S S DVSSELDORPII, Excudebat Bernardus Busius Anno clo lꝯ xcviiii.

.
42 Le V
1110 KOENIGL: BIBLIOTREK zu USSE *

36
AD REIPVB. DVS SELDORPENSIS MAgistratus. Et senatorij ordinis viros prudentissimos ornatissimosque Franc. Fabricij Marcodurani Praefatio. Vo tempore huius Scholae gubernacula mihi sunt tradita, eodem curationem iuuentutis, i quae in vrbem vestram S discendi causa ex diuersis prouincijs confluit, mei fidei sic commissam intelligo, vt tam in linguae formationem, quàm in morum institutionem mihi omni cogitatione curaque perpetuo sit incumbendum. haec enim causa est, cur Scholae publicae in ciuitatibus, quas Socrates apud Platonem iure & merito censet aptiores esse ad docendum quàm loca deserta, & magnis sumptibus instituantur, & liberalitate eorum qui praesunt, 2 conserA

RRAEFATIO. conseruentur: vt ex ijs prodeant homines non solum eleganter literati, sed & bene morati. Quocirca vt in hoc praecipue deſudamus, quo ex diſcipulorum nostrorum moribus, omniq; actione pietas, obedientia & mo destia eluceant: sic in eam doctrinam, quae ad sermonis elegantiam pertinet, non minimam partem curarum deriuamus. Distinxit à caeteris animantibus genus humanum Deus ratione atque oratione: vt, cum hominis maximè proprium sit, non solum acumine mentis, verum etiam linguae cultu reliquis praestare, magistri quoq; non minime partes sint, cùm rudem pueri animum bene beateque viuendi praeceptis imbuere, tum linguam impolitam recte loquendi ratione formare, qua in re tenera aetas, ita vt in multis Scholis deprauata quadam consuetudine vsu venire cognoscimus, ei sermoni assuescat, qui scit dediscendus: M. Tullius Cicero, quo melius exemplum, in latina

PRAEFATIO. na quidem lingua, nullum habemus, pueris fic est proponendus, vt eius & in sermone puritatem, & in omni genere virtutes imitare & exprimere consuescant. In nostra quidem Schola cum caeteris, qui fidei nostrae & disciplinae sunt crediti, ex Ciceronis scriptis, quod aetati cuique accommodatissimum videtur, quoad eius fieri potest quàm accuratissima diligentia explicetur; ne, qui in quintam classem adscripti sunt, tanquam neglecti ex alijs fontibus, quàm ex quibus reliqui hauriunt, linguae latinae cognitionem peterent, optima ratione est prouisum. Ego quidem, vt ad studia illorum adiumenti aliquid afferrem, qui neque ad ea, quae artificiosius sunt elaborata, neq; ad integra volumina epistolarum ita vt exstant cognoscenda satis virium habent, hos quasi riuulos ab ipſo capite duxi; easq; epiſto las in duos libros, ordinem temporum, ceu clarissimum lumen secutus, conieci, quae sermonis quotidiani A 3

PRAEFATIO. ni elegantem, nullisque vitijs contaminatam copiam pueris absque omni ob scuritate in diuersis generibus suppeditarent. Etsi verò labor, quem huic selectioni impendi, non ita magnus est: quia tamen is vestro beneficio & praesidio, quo hic secundum illustriss. clementiss.q; nostri Principis ac ducis numen excellens benignissimè liberalissimeque fouemur, foras manat; vt ij, qui in hac nostra qualicunq; opera fructum percipient, memorem in bene meritos animum praestent, aequissimum esse putaui, has epistolas cum vestri nominis inscrip tione in apertum referri. cui rei si vestram sententiam adscripseritis, vosq; in hoc genere officij nostrae industriae favere declaraueritis, studio, si minus re licebit, vobis vt satisfaciam, dies noctesque elaborabo. Date operam vt valeatis. Dusseldorpij Nonis May. Anno à Christo nato M. D. LXV. M. TVI. .

110
inomin Christe. LXV
1 L CICERONIS EPISTOLARVM SELECTARVM LIBER PRIMVS. ARGVMENTVM EPIST. LIBRI Regimentum 2. ad Atticum. Freis sunt part Haec epistola scripta est mense Aprili, C. Caesare et M. Suius epistola Bibulo Coss. qua Attici literas amissas, Curionis sermonem, confueritur de suum iter nunciat. vertures Arrecht onnisseben CICERO S. D. ATTICO. die secunda mentionem facicupid Pistolam cum à te auide exspectarem ad uehermonis Gons Pertons milian sperum, ut soleo, ecce tibi nuntius, puerosus cum curie lie purros intelligo attur enisse Roma, uoco, quaero, ecquia uterarum? neque et Louis Clodij geb. Cæsarias et Ponch dentindse attr gant, quid ais, inquam, nihilne a Pomponio perd w. Fabeti. territi uoce & uultu, confeßi sunt se accepissesed excidisse in uia quid quaeris? permoleste tuli. centiorem facit ur a nulla enim abs te per hos dies epistola inanis alide sus itiner — qua re utili & suaui. nunc si quid in ea epistola extant S quam ante diem XVI kal. May dedisti, fuit histon. 1=1 tian ria dignum, scribe quamprimum, ne ignoremus: ten sin nihil praeter iocationem, redde idipsum, & scito Curionem adolescentem uenisse ad me salutatum

EPIST. SELECT. tum. ualde, eius sermo de Publio cum tuis literis congruebat. ipse uero mirandum in modum, Reges odisse superbos. Peraeque narrabat, incensam esse iuuentutem, neque haec ferre posse. bene habemus. nos, si in ijs spes est, opinors illud agamus. — von wir heibend — Ego me do historiae, quanduam licet me Saufeium alia putes eße. nihil me est inertius. Sed cognosce itinera nostra: ut statuas ubi nos uisurus sis. In ForParilia Val mianum uolumus uenire Parilibus: inde (quonipacilia beste erant suae colabant. Am putas praemittendum nobis esse hoc tempore tratera illum filicatum) kal. May de Formiano darum Mai ist proficiscemur, ut Antij simus. a. d. V. Nonas Citigiesimo xxx May. ludi enim Antij futuri sunt. ex a. d. IV. kal. die Aprilis gen ad pridie Nonas May. eos Tullia spectare uult: inBomulius Vol sundauit de cogito in Tusculanum: deinde Arpinum: Romam ad kal. Iun. te aut in Formiano, aut Antij, aut in Tusculano cura ut uideamus. Epistolam superiori restitue nobis, & appinge aliquid noui. ARGVMENTVM EPIST. 3. LIB. 1. Famil. Haec Marcellino & Philippo Coss. scripta est ad P. Cornelium Lentulum Sphinterem. qui, ut in historia Ciceronis scripsimus, cùm anno superiore consul Ciceronem al exilio restituisset, hoc Ciliciam pro consule obtinebat. ei A. Trebonium amicum suum, eiusque negotia, quae in Cilicia habebat. Cicero commendat. M. Cicea

uiser
.
LIBER PRIMVS. M. CICERO S. D. P. LENTVLO Arzumentum pro Coß. In har epistola Vlo Trebonio, qui in tua prouincia ma Herrn Aulsternna negotia, & ampla, & expedita habeta oo A tantulo pro multos annos utor ualde familiariter, is cum anconfili unsgrün tea semper & suo splendore, & nostra, ceterorumque justici deliquatissiamicorum commendatione gratißimus in prouin. cia fuit: tum hoc tempore propter tuum in me amorem, nostramque necessitudinem uehementer confidit, his meis literis se apud te gratiosum fore, quae ne spes eum fallat, uehementer te rogo commendoque tibi omnia eius negotia, libertos, procuratores, familiam, inprimisque, ut, quae T. Ampius de eius re decreuerit, ea comprobes, omnibusque rebus eum ita tractes, ut intelligat meam commendationem non uulgarem fuiſſe. ARGVMENTVM EPIST. 6. lib. 1. Famil. Ad eundem Lentulum eodem anno hanc Pollioni dedit, ex quo cum Lentulus multorum in se iniurias cogniturus esset, Cicero eum spe meliore, & consolatione ex comParatione suorum temporum munit. M. CICERO S. D. LENTVL. pro cons. illie Væ gerantur, accipies ex Pollione: q omnibus negocijs non interfuit solum, sed prae 7 fait. Ad 5 63 — 1 2 . 1 2

EPIST. SELECT. fuit. Me in summo dolores quem in tuis rebus cas pio, maximè scilicet consolatur spes, quod ualde Prinunge arzau mentum oratio suspicor fore, ut infringitur hominum improbihis a spn tas & consilijs tuorum amicorum, & ipsa die, qua debilitantur cogitationes & inimicorum, & proditorum. Facile secundo loco me consolatur reçorSerundum gege— satio meorum temporum: quorum imaginem ulantum Consolazioni cionibus et fundeo in rebus tuis. nam etsi minore in re uiolatur tuli tua dignitas, quàm mea salus afflicta sit: tamen est tanta similitudo, ut sperem te mihi ignoscere, si eam non timuerit, quae ne tu quidem unquam timenda duxisti. Sed praesta te eum, qui mihi a tenesaris, ut graeci dicunt, unguiculis es cognitus, illuge strabit, mihi crede, tuam amplitudinem hominum iniuria. à me omnia summa in te studia, officiaque exspecta non fallam opinionem tuam. Vale ARGVMENTVM EPIST. 6. LIB. 2. ad Q. Fratrem. Iisdem Coss. ruri scripta est, cum M. Cicero uillat suas lustraret. itaque fratri suam profectionem & reditum in turbem narrat. M. S. D. Quincto fratri. D II. idus April. ante lucem hanc epistolam dictaueram scripseramque in itinere ut
e
###.

inimic. me conso. minore mro
lo frui.
LIBER PRIMVS. ut eo die apud T. Titium in Anagnino manerem. propriorium Cataviae postridie autem in Laterio cogitabam: inde, cum das heißt man Eodius Miloni in Arpinati quinque dies fuissent, ire in Pompediem diperat ianum, rediens, aspicere Cumanum. ut, quoniam forum militibus in Nonas May Miloni dies prodita est, pridie obsedisset w. die Non. Romae essem, teque mi charissime & suauißime frater ad eam diem, ut sperabam, uiderem. Ae— dificationem Arcani ad tuum aduentum sustentathat ri placebat. Fac mi frater ut ualeas, quàmprimum q uenias. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 145 libri 4. ad Atticum. Haec scripta est. L. Domitio, Ap. Claudio Coss. ruri ut in Historia Ciceronis ostendi, pag. 251. Narrat quae de Attici profectione ex Vestorio cognouerit petit, ut libri eius sibi pateant, ad scribendumque hortatur. CICERO S. D.ATTICO. VEstorius noster me per literas facit certiorem, te Roma a.d. VI. Idus May putare profectum esse, tardius, quàm dixerat, quod minus ualuisset. si iam melius uales, uehementer gaudeo. Velim, domum, ad tuos scribas, ut mihi tui libri pateant. non legus ac si ipse adesses, cum coteri, tum Varronis: est enim mihi utendum quibusdam rebus ex ijs libris ad eos, quos in mand-optime statu militatis, et nibus habeo: quos, ut spero, tibi ualde probabo. quam Ta ✋ 1 N ⸸ 2 e # ⸸ S ∆

EPIST. SELECT. Tu uelim, si quid forte noui habes, maxime à Nämbde Quincto fratre, deinde a C. Caesare, et, si quid forComitiarant compopuli Romani le de comitijs, de Rep. (soles enim tu haec festinè reseise and ornandos odorari) conscribas ad me. si nihil habebis, tamen gatus per in Frazual scribas aliquid. nunquam enim mihi tua epistola Intempestiue aut intempestiua, aut loquax uisa est. maxime audicitur quod von fürsicht tem rogo, rebus tuis, totoque itinere ex sententia tampore ut confecto, nos quamprimum reuisas. Dyonisium iuder be saluere. Cura ut ualeas. ARGVMENTVM EPIST 7. LIB. 7. Famil. Eodem anno scripta est ad C. Trebatium iuris consultum, quem Caesari commendatum in Galliam miserat. ei Arzumentum studium suum in commendando significans, iocatur de Briin studium suum du: cania, monetque ut in familiaritatem Caesaris se penitus inst. clarat in Communiquet. dendo trabatio. CICERO S. D. Trebatio. Zurm Vortatur vt wie in familiariGo te commendare non desisto: sed, quid tatem cæsaris inproficiam, ex te scire cupio: spem maximam sinnet haheo in Balbo: ad quem de te diligentissime & saeclians pissime scribo. illud soleo mirari, non me toties Balk accipere tuas literas, quoties à Q. fratre mihi palm adferantur. In Britannia nihil esse audio neque auri neque argenti. id si ita est, esse dum aliquod capiat suadeo, & ad nos quàm primum recurras, sin autem sine Britannia, tamen assequi quod uolumus, possumus
###

d. néc.
LIBER PRIMVS possumus: perfice, ut sis in familiaribus Caesaris, multum te in eo frater adiuuabit meus, multum — tm Balbus: sed, mihi crede, tuus pudor & labor pluvnatus? popilli Nomen rimum, imperatorem liberalissimum habes, aetas... tem opportunißimam, commendationem certe exeratum dural previnions habet gedrünst singularem: ut tibi unum timendum sit, ne ipse ti, bi defuisse uideare. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 15. eiusdem libri. Haec aliquanto post superiorem ad eundem Trebatium data est, qua suum absentis illius desiderium ostendit, as p.17 q; de C. Matiae familiaritate gratulatur. CICERO S. D. Trebatio. 1617 Vàm sint morosi qui amant, uel ex hoc dn gien roh asalt. 4 klar intelligi potest. moleste ferebam antea, se Marti was kept te. inuitum istic esse: pungit me rursus, quod scribis epaus ŭa t-ræ esse te istic libenter. neque enim mea commendatio. Worosi dicuntur rurie homines difficilets ne te non delectari facile patiebar: & nunc angor et inhumani Cir: ad Atticum quicquam tibi sine me esse iucundum. sed hoc tamen malo ferre nos desiderium. quàm te non ea, Existola una ita quae spero, consequi. Quod uero in C. Matij sua, non pupugit ut seinem nicht uißimi, doctissimique hominis familiaritatem uedam, lains motius nisti, non dici potest, quam ualde gaudeam: qui, fac, ut te quàm maximè diligat. mihi crede, uihi? ka ex ista prouincia potes, quod iucundius sit, deportare. Cura ut ualeas. Argumena

EPIST. SELECT. ARGVMENTVM EPIST. 2. libri 2. Famil. Haec missa est ad Curionem in Asiam anno urbis D. CC. ut in historia Ciceronis pag. 272. admonui. continet quandam consolationem de morte patris, cuius loco se Curioni futurum pollicetur. CICERO S. D. CVRIONI. IRaui teste priuatus sum amoris summi erIga te mei, patre tuo clarißimo uiro: qui cum suis laudibus, tum uero te filio superasset omnium fortunam, si ei contigisset, ut te ante uideret, quàm à uita discederet. sed spero nostram amicitiam non egere testibus, tibi patrimonium dij fortunent. me certe habebis, cui carus aeque sis, & periucundus, ac fuisti patri. Vale. ARGVMEMTVM EPIST. 4. eiusdem libri. Ad eundem Curionem eodem anno scripta est. in qua postquam sibi nullum scribendi argumentum relictum ostendit, Curionem ad studium summae laudis cohortatur. CICERO S. D. C. CVRIONI. Pistolarum genera multa esse non ignoras: sed unum illud certissimum cuius causa inuenta
###
14/12

LEC.
ENST. tudis coho
LIBER PRIMVS. uenta res ipsa est, ut certiores faceremus absentes, si quid esset, quod eos scire aut nostra aut ipsorum interesset. huius generis literas à me profecto non exspectas: domesticarum enim rea rum tuarum habes & scriptores, & nuntios: in meis autem rebus nihil est sane noui. Reliqua sunt epistolarum genera duo, quae me magnopere delectant. unum familiare, & iocosum: alterum seuerum & graue. utro me minus deceat uti non intelligo. locerne tecum per literas? ciuem me hercule non puto esse, qui temporibus his ridere possit. An grauius aliquid scribam? quid est quod poßit grauiter à Cicerone scribi ad Curionem, nisi de Repub. atque in hoc genere haec mea cau sa est, ut neque ea, quae nunc sentio uelim scribere. Quamobrem, quoniam mihi nulluri scribendi argumentum relictum est, utar ea clausula, qua soleo: teque ad studium summae laudis cohortabor. est enim tibi grauis aduersaria constituta & parata, incredibilis quaedam exspectatio: quam tu una re facillime uinces, si hoc statueris, quarum laudum gloriam adamaris, quibus artibus eae laudes comparantur, in ijs esse elaborandum. In hanc sententiam scriberem plura, nisi te tua sponte satis incitatum esse confiderem

EPIST. SELECT. derem: & hoc quidquid attigi, non feci inflammandi tui causa, sed testificandi amoris mei. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 18. libri 5. Famil. Huius epistolae annum dicere non habemus. eam tamen in perturbatione Reip. ante bellum ciuile scriptam fuisse suspicari licet. est autem consolatoria ad T. Fadium exulem: quem corradus eundem facit cum illo, qui tribunus pl. reditum Ciceronis adiuuit. M. CICERO S. D. FADIO. Tſi egomet, qui te conſolari cupio, conſolandus ipſe ſum: propterea quòd nullam rē grauius iam diu tuli, quàm incommodum tuum: tamen te magnopere non hortor solum, sed etiam pro amore nostro rogo, atque oro, te colligas, uirumque praebeas, & qua condicione omnes homines, & quibus temporibus nati simus, cogites. Plus tibi uirtus tua dedit, quam fortuna abstulit: propterea quod adeptus es, quod non multi homines noui: amisisti, quae plurimi homines nobilißimi. Ea denique uidetur condicio impendere legum, iudiciorum, temporum, ut optime actum cum eo uideatur esse qui quàm leuißima pœna abhac Rep. discesserit. Tu uero, qui & fortunas, & liberes habeas

KT. 4
LIBER PRIMVS. habeas, & nos, ceterosque necessitudine, & beneuolentia tecum coniunctissimos: quique magnam facultatem sis habiturus nobiscum, & cum omnibus tuis uiuendi. et cum unum sit iudicium ex tam multis, quod reprehendatur, ut quod una sententia, eaque dubia, potentia alicuius condonatum existimetur: omnibus his de causis, debes istam moleſtiam quàm lenissime ferre. Meus animus erit in te, liberosque tuos semper, quem tu esse uis, & qui esse debet. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 2. libri 3. Famil. Haec epistola scripta est Ser. Sulpicio, M. Marc ello coſſ. qua & Ciciliam ſibi obtigiſſe nunciat. & ab Appio cui succedebat, ut quàm expediti simam prouinciam sibi tradat petit. inde histor. Cicer. pag. 276. Cicero pro coss. S. D. Ap. Pulchro imp. Vm & contra uoluntatem meam, & praeter opinionem accidisset, ut mihi cum imperio in prouinciam proficiſci neceſſe eſſet: in multis & uarijs molestijs, cogitationibusque meis haec una consolatio occurrebat, quod neque tibi amicior, quàm ego sum, quisquam posset succedere, neque ego ab ullo prouinciam accipere, qui mallet eam mihi quàm maxime aptam explicatamq; B

EPIST. SELECT. tamque tradere, quod si tu quoque eandem de mea uoluntate erga te spem habes: ea te profecto nunquam fallet. A te maximopere pro nostra summa coniunctione, tuaque singulari humanitate etiam atque etiam peto, & quaeso, ut quibuscunque rebus potes, (potes autem plurimis) prospicias, & consulas rationibus meis, uides ex S. C. prouinciam esse habendam. si eam quoad eius facere potueris, quàm expeditißimam mihi tradideris: facilior erit mihi quasi decursus mei temporis. quid in eo genere efficere poßis, tui conſilij eſt. ego te, quod tibi ueniet in mentem mea interesse ualde rogo. Pluribus uerbis ad te scriberem, si aut tua humanitas longiorem orationem exspectaret: aut id fieri nostra amicitia pateretur. aut res uerba desideraret, ac non pro se ipsa loqueretur. hoc uelim tibi persuadeas, si rationibus meis à te prouisum esse intellexero, magnam te ex eo & perpetuam uoluptatem esse capturum. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 6. libri 5. ad Atticum. Hanc in Ciciliam proficiscens, Tarenti ad Atticum dedit, qua se dies aliquot cum Pompeio consumpturum nuntians, literarum breuitatem excusat, & Atticum ad mandata exequenda hortatur. Cicers
.

Arzumontum LIBER PRIMVS. Oours Mecomine CICERO S. D. ATTI kiat in aliquod ducipio de tanto din mai Arentum ueni a. d. XV. kal. Iun. quod scas consumptus Pomptinium statueram exspectare, commo, cum Pompatio breuitatem dißimum duxi eos dies, quoad ille ueniret. cun priditturarum suarum trat Pompeio consumere: eoque magis, quod ei gratum excusat: ut tribus esse id uideorum: qui etiam a me petierit ut secum Antonium ad data upon mytot & apud se essem quotidie: quod concessi libenter: quanda foratu multos enim eius praeclaros de Rep. sermones aca pomruio cipiam: instruar etiam consilijs idoneis ad hoc diminitratione progincia nostrum negotium. Sed ad te breuior iam in scribendo incipio fieri, dubitans, Romae ne sis an iam profectus. quod tamen quoad ignorabo, scribam aliquid potius, quam committam, ut, tibi cum possint reddi à me literae, non reddantur, nec taFor, tymporr men iam habeo, quid aut mandem tibi, aut narProuisabat Attic wie rem, mandaui omnia: quae quidem tu, ut polliceris exerum vbi was possession exegneric exhauries: narrabo, cum aliquid habebo noui. Alluo es fabubat tamen non desinam, dum adesse putabo, de Caesaris nomine rogare, ut consictum relinquas, aui dè exspecto tuas literas, & maxime, ut norim temreina profect Vale. pus profectionis tua. ARGVMEMTVM EPIST. 8. eiusdem libri. Hanc ex eodem itinere initio mensis Iunij Brundusij dedit: qua cur diutius manserit, primum ostendit: deinde mandata de bonis Milonis, qui Massiliae exulabat, dat Attico. Cicero 2

EPIST. SELECT. CICERO S. D. ATTICO. E & incommoda ualetudo, e qua iam V emerseram, utpote cum sine febri laborassem & Pomtini exspectatio de quo adhuc ne rumor quidem uenerat, tenebat duodecimum iam diem Brundusij: sed cursum exspectabamus, tu si modo es Romæ, (uix enim puto) sin es, hoc uehementer animaduertas uelim. Romae acceperam literas, Milonem meum queri per literas iniuriam meam, quod Philotimus socius esset in bonis suis, id ego ita fieri uolui de C. Duronij ſententia. quem & amicissimum Miloni perspexeram & talem uirum, qualem tu iudicas, cognoram. eius autem consilium, meumque hoc fuerat, primum ut in potestate nostra esset res. ne illum malus emptor alienis mancipijs, quae permulta secum habet, spoliaret: deinde, ut Faustae, cui cautum ille esse uoluisset, ratum esset. erat etiam illud, ut ipsi nos, si quid seruari posset, quàm facillimè seruaremus. nunc rem totam perspicias uelim. nobis enim scribuntur saepe maiora, sed, si ille queritur, si scribit ad amicos, si idem Fausta uult: Philotimus, ut ego ei coram dixeram, mihique ille receperat, ne sit inuito Milone in bonis. nihil nobis fuerat tanti. sin haec leuiora sunt tu iudicabis, loquere cum Duronio. scripst

LIBER PRIMVS. scripsi etiam ad Camillum, ad Lamiam eoque magis, quòd non confidebam Romae te esse. summa erit haec: statues ut ex fide, fama, reque mea uidebitur. Vale. ARGVMENTVM EPIST 7. LIB. 15. Famil. Hanc in prouincia eodem anno scripsit. Cum enim literis Cœlij Kal. Sextilis datis. C. Marcellum & L. Paullum consules designatos esse cognouisset. ut in Hist. Ciceronis scripsi pag. 278. hac epistola C. Marcello de consulatu gratulatur. M. CICERO pro coss. S. D. C. MarArzumentu cello Cos. desig. Axima sum laetitia affectus, cum audiui Inquitur tripli ratio gratulatio conſulem te factum: eumqʒ honorem tibi nis, quarum Deos fortunare uolo, atque à te pro tua, parentisque pusuus est a tui dignitati administrari. Nam cum te semper ad illu tuo amore maui dilexique, quod mei amantissimum cognoui in Secundo a bene ficijs patribus omni uarietate rerum mearum, tum patris tut hertia a bene pluribus beneficijs, uel defensus tristibus temporis / καὶου ματησ bus, uel ornatus secundis, & sum totus uester, & esse debeo, cùm praesertim matris tuae gratißimae, atque optimae feminae, maiora erga salutem, dignitatemque meam studia, quàm erant à muliere postulanda, perspexerim. quapropter à te peto maiorem in modum, ut me absentem diligas atque defendas. Vale. Argumene B

EPIST. SELECT. ARGVMENTVM EPIST. 12. eiusdem libri. Gratulatur item L. Paullo Marcelli Collegæ de consulatu, petitque ne annuam tempus prouinciae sibi prorogari patiatur. Dirchenmautung M. Cicero Imp. 8. D. L. Paullo, Cos. des. 7 Gratulaturficat *Tsi mihi nunquam fuit dubium, duin te pochucio paulo de consolatur et ab pulus R. pro tuis summis in Remp. merinodem petit Untis, & amplissima familiae dignitate, summo stupatiatur sibi dio, cunctis suffragijs consulem facturus esset: taannum tempus Provinciæ par men incredibili laetitia sum affectus, cum id mihi desinatum giern nuntiatum est: cumque honorem tibi Deos fortunare uolo, à teque ex tua, maiorumque tuorum dignitate administrari. atque utinam praesens illum diem, mihi optatißimum, uidere potuißem, proque tuis amplissimis erga me studijs, atque beneficijs tibi operam meam, studiumque nauare, quam mihi facultatem quando hic nec opinatus, & improuisus Qoprouinciae casus eripuit: tamen ut te consulem Remp pro tua dignitate gerentem uidere poßimmagnopere à te peto, ut operam des, efficias, ne quid fiat iniuriae, neue quid temporis ad meum annuum munus accedat. quod si feceris, magnus ad tà tua pristina erga me studia cumulus accedet Vale. ARGVMENTVM EPIST. 55 in libri 13. Famil. Hane

LIBER PRIMVS. Hanc quoque e prouincia ad Qu. Thermum, qui Ioniae praeerat, dedit. Commendat autem M. Anneium lega. tum suum in controuersia Sardiani. Cicero S. D. Thermo Praet. Tsi mihi uideor intellexisse, cum tecum Ephesi de re M. Anneij legati mei, locutus sum, te ipsius causa uehementer omnia uelle: tamen & M. Anneium tanti facio, ut mihi nihil pu tem praetermittendum, quod illius intersit, & me à te tanti fieri puto, ut non dubitem, quin ad tuam uoluntatem magnus cumulus accedat commendationis meae. Nam cum iam diu diligerem M. Anneium, deque eo sic existimarem, ut res declarat, quod ultro ei detulerim legationem, cum multis petentibus denegassem: tum uero posteaquam mecum in bello, atque in re militari fuit, tantam in eo uirtutem, prudentiam, fidem, tantamque erga me beneuolentiam cognoui, ut hominem neminem pluris faciam. Eum cum Sardianis habere controuersiam scis, causam tibi exposuimus Ephesi: quam tu tamen coram facilius, meliusque cognosces. de reliquo mihi me hercule diu dubium fuit, quid ad te potißimum scriberem. ius enim quemadmodum dicas, clarum, & magna cum tua laude notum est: nobis autem in hac causa nihil aliud opus est nist.

EPIST. SELECT. nisi te ius instituto tuo dicere. sed tamen, cum me non fugiat, quanta sit in Praetore auctoritas, praesertim ista integritate, grauitate, clementia, qua te eſſe inter omnes constat: peto abs te pro nostra coniunctissima necessitudine, plurimisque officijs paribus ac mutuis, ut uoluntate, auctoritate, studio tuo perficias, ut M. Anneius intelligat, te & sibi amicum esse, quod non dubitat: saepe enim mecum locutus est. & multa amiciorem his meis literis esse factum. in tuo toto imperio atque prouincia nihil est, quod mihi gratius facere poßis. iam, apud ipsum, gratißimum hominem atque optimum uirum, quam bene positurus sis studium tuum atque officium, dubitare te non existimo. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 63. eiusdem libri. P. Silio, qui eodem tempore, quo M. Cicero in prouincia fuit, C. Lænium necessarium suum studiosissime commendat. M. Cicero. S. D. P. Silio pro Praet. On putaui fieri posse, ut mihi uerba deessent: sed tamen in C. Lænio commendando desunt. Itaque rem tibi exponam paucis uerbis, sed tamen ut plane perspicere possis uoluntatem meam
1

LIBER PRIMVS. meam. Incredibile est quanti faciamus & ego & frater meus, qui mihi charissimus est, C. Lænium. id fit cum plurimis eius officijs, tum summa probitate, & singulari modestia, eum ego à me inuitissimus dimisi, cum propter familiaritatem, & consuetudinis suauitatem, tum quòd consilio eius fideli, ac bono libenter utebar. Sed utreor, ne iam superesse mihi uerba putes, quae dixeram de futur ra. Commendo tibi hominem, sicut intelligis me, de quo ea supra scripserim, debere commendare: à teque uehementer etiam atque etiam peto, quod habet in tua prouincia negotij, expedias: quod tibi uidebitur rectum esse, ipsi dicas, hominem facillimum liberalissimumque cognosces. Itaque te rogo, ut eum solutum, liberum, confectis eius negocijs per te quamprimum ad me remittas, id mihi, fratrique meo gratißimum feceris. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 10. lib. 15. Famil. Rebus in Cilicia feliciter gestis, de quibus in historia Ciceronis pag. 281. M. Tullius hanc epistolam ad C. Marcellum iam consulem misit, petens, ut quàm honorificenti simum S. C. de relus à se gestis faciendum curat. M. Cicero Imp. S. D. C. Marcello C. F. coss. Quande

F
—
1 EPIST. SELECT. QVando id accidit, quod mihi maxime fu6 optatissimus it optatum, ut omnium Marcellorum. — maximibus 4. Marcellinorum etiam, (mirificus enim generis, ac nominis uestri fuit erga me semper animus) quando ergo ita accidit, ut omnium uestrum studio tuus consulatus satisfacere posset, in quem meae res gestae, lauique & honor earum potissimum incideadmoda ret: peto à te id, quod facillimum factu sit, non asmum pernante ut confido senatu, ut quàm honorificenun tißimum S. C. literis meis recitatis, faciendum cures. Si mihi tecum minus esset, quàm est cum omnibus, allegarem ad te illos, à quibus intelligis me Secundus — praecipuè diligi. Patris tui beneficia in me sunt amhvil plissima, neque enim saluti meae, neque honoriamicior quisquam dici potest, frater tuus quanti me faciat, semperque fecerit, esse hominem, qui igno⚔ the nach ret, arbitror neminem, domus tua denique tota Kust ine semper omnibus summis officijs prosecuta est. patrie neque uero tu in me diligendo cuiquam conceßimeisten sti tuorum. Quare à te peto maiorem in modumut me per te quàm ornatißimum uelis esse, meamQuartum er & in supplicatione decernenda, & in ceteris mentum rebus existimationem satis tibi esse commendabenepiegt frauen tam putes. Vale. SARGVMENTVM EPIST. 10. Hant lib. 14. Famil. de vidr xɪᵒpɫʔ 5

LIBER PRIMVS Hanc ad M. Coelium aedilem curulem eodem anno è prouincia scripsit. Commendat ei rem M. Fabij, quod se facturum C. Cassio promiserat epist. 14. lib. 15. Cicero Imp. S. D. Cœlio aedili cur. Arco Fabio, uiro optimo, & homine doM ctißimo familiarißimé utor: mirificeq eum diligo, cum propter summum eius ingenium summamque doctrinam. tum propter singularem modestiam. eius negotium sic uelim suscipias, ut si esset res mea. noui ego uos magnos patronos. hominem occidat, oportet, qui uestra opera uti uelit. sed in hoc homine nullam accipio excusationem. omnia relinques, si me amabis, cum tua opera Fabius uti uolet. Ego res Romanas uehementer exspecto & desidero: in primisque quid agas scire cupio: nam iam diu propter hiemis magnitudinem nihil noui ad nos afferebatur. ARGVMENTVM EPIST II. LIB. 15. Famil. C. Marcello consuli gratias agit, quod supplicationem sibi pro re bene gesta decreuerit. uide Histor. Cicero g. 282. nis M. Cicero. Imp. S. D: C. Marcello Cos. Qgante

EPIST. SELECT. Vantae curae tibi meus honos fuerit, & quàm idem exstiteris consul in me ornando & amplificando, qui fueras semper cum parentibus tuis, & cum tota domo: etsi res ipsa loquebatur, cognoui tamen ex meorum omnium literis. itaque nihil est tantum, quod ego non tua causa debeam, facturuique sim cum studiose, tum libenter. nam magni interest, cui debeas: debere autem nemini malui quàm tibi: cui me cum studia communia, beneficia paterna, tuaque iam ante coniunxerant: tum accedit mea quidem sententia, maximum uinculum, quod ita remp geris, atque geßisti, qua mihi carius nihil est, ut, quantum tibi omnes boni debeant, quo minus, tantundem ego unus debeam, non recusem. quamobrem tibi uelim ij sint exitus, quos mereris, & quos fore confido. Ego, si me nauigatio non morabitur, quae incurrebat in ipsos Etesias, propediem te, ut spero, uidebo, Vale. ARGVMENTVM EPIST. 5. LIB. 14. Famil. Eodem anno ex prouincia in Italiam reuertens hanc existolam Athenis scripsit: qua de nauigatione sua, de literis acceptis, de perturbatione Reip. & de haereditate Praeciana quaedam nuntiat. Tullius S. D. Terentiae suae. 5

I LIBER PRIMVS. Utu, & Tullia lux nostra ualetis, ego & suaquartedia Quißimus Cicero ualemus, Prid. id. Oct. Atpenas uenimus, cum sane aduersis uentis usi essemus t stern tardeque & incommode nauigassemus. de naui exeuntibus nobis Acastus cum literis praesto fuit, uno & uicesimo die sane strenuè. Accepi tuas literas: quibus intellexi te uerere, ne superiores mil 19 mtr bilitie valgend Litterg redditae non essent. omnes sunt redditae. diligentißimeque à te perscripta sunt omnia: idque mihi gratißimum fuit. neque sum admiratus, hanc epistolam, quam Acastus attulit, breuem fuisse: iam wenn sein reliquis enim me ipsum exspectas, siue nos ipsos: qui quialiquod decis dem iam pridem ad uos uenire cupimus, etsi in quam Rempub. uenimus, intelligo, cognoui enim ex multorum amicorum literis, quas attulit Acastus, ad arma rem spectare: ut mihi, cum uenero Dissimulare es dissimulare non liceat quid sentiam. sed quando gestüter & diligenter subeundi fortuna est, eo citius dabimus operam, calareur qui nosti auf intellige ut ueniamus, quo facilius de tota re deliberemus. oostet Tu uelim, quod commodo ualetudinis tuae fiat, quàm longißime poteris, obuiam nobis prodeas. De haereditate Praetiana, quae quidem mihi magno dolori est, (ualde enim illum amaui) hoc uelim cures. si auctio ante meum aduentum fiet, ut Pomponius, aut si is minus poterit, Camillus nostrum negotium
S

EPIST. SELECT. negotium curet, nos, cum uenimus, reliqua per nos agemus: sin tu iam Roma profecta eris, tamen curabis, ut hoc ita fiat. nos si dij adiuuabunt, circiter idus Nou. in Italia speramus fore. Vos mea suauißima, & optatißima Terentia, & Tulliola, si nos amatis, curate ut ualeatis. Athenis ad XV. kal. Nouemb. ARGVMENTVM EPIST. 2. libri 16. Famil. Eodem tempore cum Corcyrae aduersis uentis teneretur, hanc dedit ad Tironem, quem Patris aegrum reliquerat: nuntiat de itinere, & sollicitudine sua, hortaturque ut se curet, nec nisi confirmatus nauiget. Tullius, & Cirero, S. D. Tironi suo Eptimum iam diem Corcyrae tenebamurQuinctus autem pater, & filius Buthroti. solliciti eramus de tua ualetudine mirum in modum: nec mirabamur nihil à te literarum. ijs enim uentis istinc nauigatur, qui si essent, nos Corcyrae non sederemus. cura igitur te, & confirma: & cum commodè, & per ualetudinem, & per anni tempus nauigare poteris, ad nos amantißimos tui ueni, nemo nos amat, qui te non diligat. carus omnibus exspectatusque uenies. Cura ut ualeas etiam atque etiam Tiro noster. Vale. XV. kal. Nou. Corcyra
2395

LIBER PRIMVS. Corcyra. ARGVMENTVM EPIST. 7. eiusdem libri. Hortatur Tironem ad curandam ualetudinem, Tullius, & Cicero, & Q. Q. Tironi S. P. D. Iertiam ad te hanc epistolam scripsi eodem die, magis instituti mei tenendi causa, quia nactus eram, cui darem, quam quo haberem quid scriberem. Igitur illa: quantum me diligis, tantum adhibe in te diligentiae: ad tua innumerabilia in me officia adde hoc, quod mihi erit gratissimum omnium. cum ualetudinis rationem, ut spero, habueris, habeto etiam nauigationis. in Italiam euntibus omnibus ad me literas dabis, ut ego euntem Patras neminem praetermitto, cura te mi Tiro. quando non contigit, ut simul nauigares, nihil est quod festines: nec quicquam cures, nisi ut ualeas. Etiam atque etiam uale. VII. id. Nou. Actio uesperi. ARGVMENTVM EPIST. 10. eiusdem libri. Hanc C. Marcello & L. Lentulo cons. scripsit. rogat primum Tironem, ut ualetudinem curet: deinde scribit de aduentu suo ad urbem, de perturbatione Reip. de trium pho suo, & de praefectura Campana. Tullius

EPIST. SELECT. Tullius & Cicero, Terentia, Tullia, Q.Q. Tironi S. plur, dic. Tsi opportunitatem operae tuae omnibus locis desidero: tamen non tam mea, quam tua causa doleo te non ualere. sed quando in quartanam conuersa est uis morbi (sic enim scribit Curius) ſpero te diligentia adhibita, etiam firmiorem fore: modo fac id quod est humanitatis tuae, ne quid aliud cures hoc tempore, nisi ut quàm commodissime conualescas. non ignoro, quantum ex desiderio labores, sed erunt omnia facilia si ualebis, festinare te nolo, ne nauseae molestiam suscipias aeger, & periculose hieme nauiges. Ego ad urbem accessi pridie Non. Ian. obuiam mihi sic est proditum, ut nihil possit fieri honoratius. sed incidi in istam flammam ciuilis discordiae, uel potius belli: cui cum cuperem mederi, & ut arbitror, possem, cupiditates certorum hominum (nam ex utraque parte sunt, qui pugnare cupiani) impedimento mihi fuerunt. omnino & ipse Caesar, amicus noster, minaces ad senatum & acerbas literas miserat, & erat adhuc impudens, qui exercitum, & prouinciam inuito senatu teneret: & Curio meus illum incitabat. Antonius quidem noster, & Q. Caßius nulla ui expulsi, ad Caesarem cum Curione

LIBER PRIMVS. Curione profecti erant, posteaquam senatus consulibus, praetoribus, trib. pleb. & nobis qui proa cons. sumus, negotium dederat, ut curaremus ne quid Respub. detrimenti caperet. nunquam maiore in periculo ciuitas fuit: nunquam, improbi ciues habuerunt paratiorem ducem. omnino ex hac quoque parte diligentissime comparatur. id fit auctoritate & studio Pompei nostri, qui Caesaa rem sero coepit timere. nobis inter has turbas senatus tamen frequens flagitauit triumphum: sed Lentulus Cos. quo maius suum beneficium faceret, simul atque expedisset quae essent necessaria de Repub. dixit se relaturum. nos agimus nihil cupide. eoque est nostra pluris auctoritas. Italiae regiones descriptae sunt, quam quisque partem tueretur. nos Capuam sumsimus. Haec te scire uolui. Tu etiam atque etiam cura ut ualeas, literasque ad me mittas, quotiescunque habebis cui des. Etiam atque etiam uale. Dat. prid. Id. Ianu. ARGVMENTVM EPIST. 15. libri 7. ad Attic. Hanc V. Kal. Feb. Capuæ scripsit, qua Attico uarias sententias senatorum narret. CICERO S. D. ATTICO. vt

EPIST. SELECT. VT ab urbe disceßi, nullum adhuc intermisi diem, quin aliquid ad te literarum darem. non quo haberem magnopere quod scriberem: ſed ut loquerer tecum abſens: quo mihi cum coram id non licet, nihil est iucundius. Capuam cum uenissem a. d. VI. kalend. pridie quàm has lileras dedi, consules conueni, multosque nostri ordinis. omnes cupiebant, Caesarem, adductis praesidiis, stare condicionibus ijs, quas tulisset, uni Fauonio leges ab illo nobis imponi non placebat: sed uix auditus in consilio. Cato enim ipse iam seruire, quàm pugnare mauult: sed tamen ait, in senatu se adesse uelle, cum de condicionibus agatur, si Caesar adductus sit, ut praesidia deducat. ita quod maxime opus est, in Ciciliam ire non curat: quod metuo ne obsit, in senatu esse uult. Postumus autem, de quo nominatim senatus decreuit, ut statim in Ciciliam iret, Furfanoque succederet, negat se iturum sine Catone, & suam in senatu operam auctoritatemque magni aestimat. ita res ad Fannium peruenit. is cum imperio in Siciliam praemittitur. In disputationibus nostris summa uarietas est. plerique negant, Caesarem in condicionibus mansurum, Postulataque haec ab eo interposita esse, quo minus quod opus esset ad bellum, à nobis pararetur. ego autem
d

LIBER PRIMVS. autem eum puto facturum, ut praesidia deducat. uicerit enim, si consul factus erit, & minore scelere uicerit, quàm quo est ingressus. sed accipien da plaga est. sumus enim flagitiose imparati cum à militibus, tum à pecunia: quam quidem omnem non modo priuatam, quae in urbe est, sed etiam publicam, quae in aerario, illi reliquimus, Pompe: ius ad legiones Attianas est profectus. Labienum secum habet. ego tuas opiniones de his rebus exspecto. Formias me continuo recipere cogitabam. Vale. ARGVMEMTVM EPIST. 18. eiusdem libri. Haec data est mense Februar. qua L. Caesaris legatione Caesarianorum literis irrisa, consilij inopem se esse narrat. M. CICERO S. D. T.ATTICO. thil habeo, quod ad te scribam: quinetiam eam epistolam, quam eram elucubratus, ad te non dedi. erat enim plena spei bonae. quòd & concionis uoluntatem audieram, & illum condicionibus usurum putabam, praesertim suis. ecce tibi IV. Non. Februar. mane accepi literas tuas, Philotimi, Furnij. Curionis ad Furnium, quibus c 2

EPIST. SELECT. quibus irridet L. Caesaris legationem. plane oppressi uidemur: nec, quid consilij capiam, scio: nec me hercule de me laboro: de pueris quid agam, non habeo. Capuam tamen proficiscebar haec scribens, quo facilius de Pompeij rebus cognoscerem. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 10. lib. S. ad Atticum. Eodem anno haud ita multo post superiorem scripta est, narratque Attico Dionysij magistri Ciceronum a se discessum. M. CICERO S. D. ATTICO. ionysius cum ad me praeter opinionem meam uenisset, locutus sum, cum eo liberalissime: tempora exposui: rogaui, ut diceret quid haberet in animo: me nihil inuito ab ipso contendere. respondit, quod in nominibus haberet, nescire quò loci esset: alios non soluere: aliorum diem nondum esse, dixit etiam alia quaedam de seruulis suis, quare nobiscum esse non posset. morem gessi: dimisi à me, ut magistrum Ciceronum, non libenter: ut hominem ingratum non inuitus. Volui te scire quid ego de eius facto iudicarem. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 3. LIBRI 9. ad Atticum. Ha=
für
nti. nunc S rem. 1. tirt

M. K
LIBER PRIMVS. Haec scripta est VII. idus Mart. qua de L. Domitis Ahenobarbo, & de re Brundusiana quaerit. CICERO S. D. ATTICO. Omitij filius transijt Formias VIII idus currens ad matrem Neapolim, mihique nuntiari iussit, patrem ad urbem esse: cum de eo curiose quaesisset seruus noster Dionysius. nos autem audieramus, eum profectum siue ad Pompeium, siue in Hispaniam. Id cuiusmodi sit, scire sane uelim. nam ad id quod delibero, pertinet, si ille nusquam discessit, intelligere Cnaeum, non esse faciles nobis ex Italia exitus, cum ea tota armis praesidijsque teneatur, hieme praesertim. nam, si commodius anni tempus esset, uel infero mari liceret uti. nunc nihil potest, nisi Supero transmitti, quò iter interclusum est. quaeres igitur & de Domitio, & de Lentulo. ABrundusio nulla adhuc sama uenerat: & erat hic dies VII. id. quo die suspicabamurs aut pridie Brundusium uenisse Caesarem. nam kalendis Arpis manserat. sed si Postumum audire uelles, persecuturus erat Cnaeum. transijsse enim iam putabat, coniectura tempestatum ac dierum. ego nautas eum non putabam habiturum: ille confidebat, & eo magis, quòd audita nauicularijs hominis liberalitas esset. sed, tota res

EPIST. SELECT. res Brundusiana iam quomodo habeat se, diutius nescire non possum. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 3. libri 10. ad Aticum. Haec data est VII. idus Aprilis, qua Attici literas de certis rebus elicit, eumque de Caesaris epistola certiorem facit. CICERO S. D. ATTICO. Vm, quod scriberem, plane nihil haberem. haec autem reliqua essent, quae scire cuperem, profectusne esset, quo in statu urbem reliquisset, in ipsa Italia quem cuique regioni aut negocio praefecisset, & qui essent ad Pompeium, & ad consules ex S. C. de pace legati: cum igitur haec scire cuperem, dedita opera has ad te literas misi. feceris igitur commode, mihique gratum, si me de his rebus, & si quid erit aliud, quod scire opus sit, feceris certiorem. ego in Arcano opperior, dum ista cognosco. A d. VII. idus alteram tibi eodem die hanc epistolam dictaui: & pridie dederam mea manu longiorem. Visum te aiunt in Regia: nec reprehendo: quippe cum ipſe istam reprehensionem non fugerim. sed exspecto tuas literas. neque iam sane uideo, quid exspectem: sed tamen, etiam si nihil erit, id ipsum ad me uelim scribas
20
kur.

LIBER PRIMVS. scribas. Caesar mihi ignoscit per literas, quod non uenerim: seseque in optimam partem id accipere dicit. facile patior. quod scribit, secum Tullium & Seruium questos esse, quia non idem sibi, quod mihi, remisisset. homines ridiculos, qui, cum filios misissent ad Cn. Pompeium circumsidendum, ipsi in senatum uenire dubitarent. sed tamen exemplum misi ad te Caesaris literarum. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 13. lib. 16. Famil. Paucis diebus post superiorem data est. exponit solicitudinem de morbo Tironis eumque ad ualetudinis curam hortatur. TVLLIVS Tironi S. Egypta ad me uenit prid. Id. April, is etſi mihi nuntiauit, te plane febri carere, & belle habere: tamen quod negauit, te potuisse ad me scribere, curam mihi attulit, & eo magis, quòd Hermia, quem eodem die uenire oportuerat, non uenerat. incredibili sum sollicitudine de tua ualetudine: qua si me liberaris, ego te omni cura liberabo. Plura scriberem, si iam putarem lubenter te legere posse. ingenium tuum, quod ego maximi facio, confer ad te mihi, tibique conseruandum. Cura te etiam atque etiam diligenter. Vale: Argumena c

EPIST. SELECT. ARGVMENTVM EPIST. 2. LIB. 4. Famil. Eodem mense, quo superior scripta est. continet initio narrationem, & deinde disputationem de profectione ex Italia, cum eiusdem rei difficultate. Cicero S. D. Sulpicio. D. III. kal. Maias, cum essem in Cumano, accepi tuas literas: quibus lectis cogA noui non satis prudenter fecisse Philotimum, qui cum abs te mandata haberet, ut scribis, de omnibus rebus, ipse ad me non uenisset, literas tuas misisset: quas intellexi breuiores fuisse, quod eum perlaturum putasses. sed tamen postquam literas tuas legi, Postumia tua me conuenit, & Seruius noster. his placuit, ut tu in Cumanum uenires: quod etiam mecum, ut ad te scriberem, egerunt. Quod meum consilium exquiris: id est tale, ut capere facilius ipse poßim, quàm alteri dare, quid enim est quod audeam suadere tibi, homini summa auctoritate, summaque prudentia? si, quid rectißimum sit, quaerimus. perspicuum est: si, quid maxime expediat, obscurum. sin ij sumus, qui profecto esse debemus, ut nihil arbitremur expedire, nisi quod rectum honestumque sit: non poteſt

2.13
LIBER PRIMVS. test esse dubium, quid faciundum nobis sit. Quod existimas meam causam coniunctam esse cum tua: certe similis in utroque nostrum, cum optime sentiremus, error fuit. nam omnia utriusque consilia ad concordiam spectauerunt. qua cum ipsi Caesari nihil esset utilius, gratiam quoque nos inire ab eo defendenda pace arbitrabamur. quantum nos fefellerit, & quem in locum res deducta sit, uides: neque solum ea perspicis, quae geruntur, quaeque iam gesta sunt, sed etiam qui cursus rerum, qui exitus futurus sit. Ergo aut probare oportet ea, quae fiunt: aut interesse, etiam si non probes, quorum altera mihi turpis, altera etiam periculosa ratio uidetur. Restat ut discedendum putem: in quo reliqua uidetur esse deliberatio, quod consilium in discessu, quae loca sequamur: omnino cum miserior res nunquam accidit, tum ne deliberatio quidem difficilior. nihil enim constitui potest, quod non incurrat in magnam aliquam difficultatem, tu, si uidebitur, ita censeo facias: ut, si habes iam statutum, quid tibi agendum putes, in quo non sit coniunctum consilium tuum cum meo, supersedeas hoc labore itineris: sin autem est, quod mecum communicare uelis, ego te exspectabo. tu, quod commodo tuo fiat, quamprimum uelim uenias sicut intellexi

EPIST. SELECT. tellexi & Seruio & Posthumiae placere. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 14. libri 10. ad Atticum. Data est post 4. idus May. in qua Attico de Dionysio, de sua profectione ad Pompeium, de Catone, de cohortibus, & de Hortensio narrat. CICERO S. D. ATTICO. NOmmodum ad te dederam literas de pluribus rebus, cum ad me bene mane Dionysius fuit. cui quidem ego non modo placabilem me praebuissem, sed totum remisissem, si uenisset, qua mente tu ad me scripseras. erat enim sic in tuis literis, quas Arpini acceperam, eum uenturum facturumque quod ego uellem. ego uolebam autem, uel cupiebam potius, esse eum nobiscum. quod quia plane, cum in Formianum uenisset, praeciderat, asperius ad te de eo scribere solebam. at ille perpauca locutus, hanc summam habuit orationis: ut sibi ignoscerem, se rebus suis impeditum nobiscum ire non posse. pauca respondi: magnum accepi dolorem: intellexi fortunam ab eo nostram despectam esse. quid quaeris? fortassis miraberis: in maximis horum temporum doloribus hunc mihi scito esse. uelim, ut tibi amicus sit. hoc cum tibi opto, opto ut beatus sis, erit enim tam diu. Consiliura

LIBER PRIMVS. silium nostrum spero uacuum periculo fore. nam & dissimulabimus, &, ut opinor, acerrime obseruabimus: nauigatio modo sit, qualem opto. caetera, quae quidem consilio prouideri poterunt, cauebuntur. tu, dum adsumus, non modo quae scieris, audierisue, sed etiam quae futura prouidebis, scribas uelim. Cato, qui Ciciliam tenere nullo negotio potuit, &, si tenuisset, omnes boni ad eum se contulissent, Syracusis profectus est ante diem VIII kalend. Maij, ut ad me Curio scripsit. Vtinamquod aiunt, Cotta Sardiniam teneat. est enim rumor. ô, si id fuerit, turpem Catonem. Ego, ut minuerem suspicionem profectionis, aut cogitationis meae, profectus sum in Pompeianum a. d. IV. Id. ut ibi essem, dum, quae ad nauigandum opus essent, pararentur, cum ad uillam uenissem, uentum est ad me: centuriones trium cohortium, quae Pompeijs sunt, me uelle postridie conuenire (haec mecum Ninnius noster) uelle eos mihi se & oppidum tradere: at ego tibi postridie a uilla ante lucem, ut me omnino illi non uiderent. quid enim erat in tribus cohortibus? quid si plures? quo apparatu? cogitaui eadem illa Coeliana, quae legi in epistola tua, quam accepi simul in Cumanum ueni, eodem die, & simul fieri poterat, ut tentaremur. omnens

EPIST. SELECT. omnem igitur suspicionem sustuli. sed cum redeo, Hortensius uenerat, & ad Terentiam salutatum deuerterat. sermone erat usus honorifico erga me. tamen eum, ut puto, uidebo: misit enim puerum, se ad me uenire. hoc quidem melius, quàm collega noster Antonius: cuius inter lictores lectica mima portatur. Tu, quoniam quartana cares, & non modo morbum remouisti, sed etiam grauedinem, te uegetum nobis in Graecia siste: & literarum aliquid interea. M. TVL.
Cl
Cunen

LLI CICERONIS EPISTOLARVM SELECTARVM LIBER SECVNDVS. ARGVMENTVM EPIST. 12. LIB. 14. Famil. C. Caesare & P. Seruilio Coss. uicto apud Pharsaliam Pompeio, cum Cicero in Italiam uenisset, Terentiae uxori, quae ipsi de aduentu gratulata erat, hanc epistolam pridie nonas Nouemb. Brundusio rescripsit, uide Historiani Ciceronis pag. 295. Tullius Terentiae suae S. D. Vod nos in Italiam saluos uenisse gaudes, perpetuo gaudeas uelim. sed perturbati dolore animi, magnisque iniurijs, metuo ne id consilij ceperimus, quod non facile explicare possimus. quare, quantum potes, adiuua. quid autem possis mihi in mentem non uenit. In uiam quod te des hoc tempore, nihil est. & longum est iter, & non tutum. & non uideo quid prodesse poßis, si ueneris. Vale, pridie Non. Nouemb. Brundusio. ARGVMENTVM EPIST, 19. eiusdem libri.

EPIST. SELECT. Post reditum Ciccronis in Italiam Tullia filia aegrocauit, epist. 6. lib. 11. ad Atticum. Vxori igitur dolorem ex filiae morbo, & difficultatem, quo minus possit propius accedere, significat. Tullius S. D. Terentiae suae. IN maximis meis doloribus excruciat me ualetudo Tulliae nostrae, de qua nihil est, quod ad te plura scribam, tibi enim aequè magnae curae esse certo scio. Quòd me propius uultis accedere, uideo ita esse faciendum. etiam ante fecissem: sed me multa impedierunt, quae ne nunc quidem expedita sunt. sed à Pomponio exspecto literas, quas ad me quàm primum perferendas cures uelim. da operam ut ualeas. ARGVMENTVM EPIST. 8. LIBRI II. ad Atticum. Eiusdem anni mense extremo scripta est. continet autem querelam de suis miserijs, in quibus reuersus in Italiam erat. CICERO S. D. ATTICO. Vantis curis afficiar, & si profecto uides, tamen cognosces est Lepta & Trebatio. maximas poenas pendo temeritatis meae, quam tu prudentiam mihi uideri uis: neque te deterreo, quo minus id disputes scribasque ad me quàm saepissime, non nihil enim me leuant tuae literae hoc tempore. Per eos, qui nostra causa uolunt, ualentque apud

LIBER SECVNDVS. apud illum, diligentißime contendas opus est, per Balbum, & Oppium maxime, ut de me scribant quam diligentißime, oppugnamur enim, ut audio, & a praesentibus quibusdam & per literas. ijs ita occurrendum, ut rei magnitudo postulat. Furnius est illic mihi inimicissimus. Quinctus misit filium non solum sui deprecatorem. sed etiam accusatorem mei, dictitat, si à me apud Caesarem oppugnari. quod refellit Caesar ipse, omnesque eius amici. neque uerò desistit, ubicunque est, omnia in me maledicta conferre. nihil mihi unquam tam incredibile accidit, nihil in his malis tam acerbum, qui ex ipso audißent, cum Sicyone palam multis audientibus loqueretur, nefaria quaedam ad me pertulerunt, nosti genus, etiam expertus es fortasse: in me id est omne conuersum. sed augeo commemorando dolorem, & facio etiam tibi. quare ad illud redeo. cura, ut huius rei causa, dedita opera, mittat aliquem Balbus, ad quos uidebitur. uelim cures literas meo nomine. Vale. XV kalend. sanis. ARGVMENTVM EPIST II. LIB. 14. Famil. Haec scripta est Caesare Dictatore, iterum anno urbis DCCVI. quae Tulliam filiam ad se uenisse, & se in animo habere Ciceronem filium ad Caesarem mittere nuntiat. Tullius

EPIST. SELECT. Tullius S. D. Terentiae suae. Iuales bene est: ego ualeo. Tullia nostra uenit ad me prid. Id. Iun. cuius summa uirtute, & singulari humanitate, grauiore etiam sum dolore affectus, nostra factum esse negligentia, ut longe alia in fortuna esset, atque eius pietas, ac dignitas postulabat. Nobis erat in animo Ciceronem ad Caesarem mittere, & cum eo Cn. Sallustium, si profectus erit faciam te certiorem. Valetudinem tuam cura diligenter. Vale, XVII. kalend. Quinct. ARGVMENTVM EPIST. 15. eiusdem libri. In hac, se mutasse consilium de mittendo ad Caesarem Cicerone filio, nuntians, quid fieri uelit, cognoscendum esse ex sicca monet. Tullius S. D. Terentiae suae. Uuales, bene est, Constitueramus, ut ad te antea scripseram, obuiam Ciceronem Caesari mittere: sed mutauimus consilium, quia de illius aduentu nihil audiebamus. De ceteris rebus & si nihil erat noui, tamen quid uelimus, & quid hoc tempore putemus opus esse, ex sicca poteris cognoscere. Tulliam adhuc mecum teneo. Valetudinem tuam cura diligenter, Vale. XII. kal. Quinct. ARGVMENTVM EPIST. 19. libri 11. ad Atticum. Hec

LIBER SECVNDVS. Haec proximo post superiorem mense scripta est, ad eliciendas literas Attici, qui Romae erat. CICERO S. D. ATT CO. Vm tuis dare possem literas, non praetermisi: & si, quid haberem, non habebam. tu ad nos & rarius scribis, quàm solebas, & breuius: credo, quia nihil habes, quod me putes libenter legere, aut audire posse. ueruntamen uelim, quod erit, qualecunque erit, scribas, est autem unum, quod mihi sit optandum, si quid agi de pacè possit: quod nulla equidem habeo in spe: sed, quia tu leuiter interdum significas, cogis me sperare, quod optandum uix est. Philotimus dicitur idibus Sexti. nihil habeo de illo amplius, tu uelim, ad ea mihi rescribas, quae ad te antea scripsi, mihi tantum temporis satis est, dum, ut in peßimis rebus aliquid caueam, qui nihil unquam caui. Vale. XI. kalend. Sextil. ARGVMENTVM EPIST. 78. libri 13. Famil. Haec scripta est C. Caesare tert. & M. Lepido cos. quae ab alieno, quem eo tempore Siciliam obtinuisse, in Histor. Ciceronis pag. 300. scripsi, petit, ut Democritum Sicyonium in suam fidem recipiat. CICERO S. D. Allieno pro cos. Emocritus Sicyonius non solum hospes meus est, sed etiam, quod non multis conD tingiß

EPIST. SELECT. tingit, Graecis praesertim, ualde familiaris, est enim in eo summa probitas, summa uirtus, summa in hospites liberalitas, & obseruantia: meque praeter caeteros & colit, & obseruat, & diligit. eum tu non modo suorum ciuium, uerum pene Achaiae principem cognosces. huic ego tantummodo aditum ad tuam cognitionem patesacio, & munio. cognitum per te ipsum, quae tua natura est, dignum tua amicitia, atque hospitio iudicabis. peto igitur à te, ut his literis lectis, recipias eum in tuam fidem, polliceare omnia te facturum mea causa, de reliquo si id quod confido fore, dignum eum tua amicitia hospitioque cognoueris: peto ut eum complectare, diligas, in tuis habeas. erit id mihi maiorem in modum gratum. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 14. lib. 6. Famil. Eodem anno scripta est ad Ligarium, qui extra Italiam in suo exsulio uiuebat. Vide Histor. 307. & Commentarium in Ligarianam, facit ei spem salutis, ad eamque impetrandam omnia sua promittens, ad extremum, ut forti animo sit, hortatur. M. Cicero S. D. Q. Ligario. Tsi tali tuo tempore me aut consolandi, aut iuuandi tui causa scribere ad te aliquid pro nostra amicitia oportebat: tamen adhuc id non feci quia

LIBER SECVNDVS. ci, quia neque lenire uidebar oratione, neque leuare posse dolorem tuum. postea uerò, quàm magnam spemhabere coepi, fore ut te breui tempore incolumem haberemus: facere non potui. quin tibi & sententiam, & uoluntatem declararem meam. Primum igitur scribam, quod intelligo, & perspicio, non fore in te Caesarem duriorem, nam & res eum quotidie, & dies & opinio hominum, & ut mihi uidetur, etiam sua natura mitiorem facit. idque cum de reliquis sentio. tum de te etiam audio ex familiarißimis eius: quibus ego ex eo tempore, quo primum ex Africa nuntius uenit, supplicare una cum fratribus tuis non destiti: quorum quidem & uirtus, & pietas, & amor in te singularis, & assidua, & perpetua cura salutis tuae tantum proficit, ut nihil sit, quod non ipsum Caesarem tributurum existimem: sed, si tardius fit, quàm uolumus, magnis occupationibus eius, a quo omnia petuntur, aditus ad eum difficiliores fuerunt: & simul Africanae causae iratior, diutius uelle uidetur eos habere solicitos, à quibus se putat diutur nioribus esse molestijs conflictatum. sed hoc ipsum intelligimus eum quotidie remißius, & placatius ferre. Quare mihi crede, & memoriae manda, me tibi id affirmasses te in istis molestijs diutius non futurum, Quando, quid sentirem, D 2 exposui

EPIST. SELECT. exposui: quid uellem tua causa, re potius declarabo, quam oratione. et si tantum possem, quantum in ea Repub. de qua ita sum meritus, ut tu existimas, posse debebam: ne tu quidem in istis incommodis esses. eadem enim causa opes meas fregit, quae tuam salutem in discrimen adduxit. sed tamen, quidquid imago ueteris meae dignitatis, quidquid reliquiae gratiae ualebunt, studium, consilium, opera, gratia, fides mea, nullo loco deerit tuis optimis fratribus. Tu fac habeas fortem animum, quem semper habuisti, primum ob eas causas, quas scripsi: deinde, quòd ea de Rep. semper uoluisti, atque sensisti, ut non modo nunc secunda sperare debeas, sed etiam si omnia aduersa essent, tamen conscientia & factorum, & consiliorum tuorum, quaecunque acciderent, fortissimo & maximo animo ferre deberes. Vale. ARGVMENTVM EPIST. Vlt. libri 4. Famil. Hanc ad idem tempus referimus, qua Planceum, ut communem fortunam aequo animo ferat, hortatur. M. Cicero S. D. Cn. Plancio. Ccepi perbreues tuas literas: quibus id, quod ſcire cupiebam, cognoſcere non potui: cognoui autem id, quod mihi dubium non fuit. nam

LIBER SECVNDVS. nam, quam fortiter ferres communes miserias, non intellexi: quàm me amares facile perspexi. sed hoc scieram: illud si scissem, ad id meas literas accommodauissem. sed tamen etsi antea scripsi, quae existimaui scribi oportere: tamen hoc tempore breuiter commonendum putaui, ne quo periculo te proprio existimares esse. in magno omnes, sed tamen in communi sumus. quare non debes aut propriam fortunam & praecipuam postulares aut communem recusare. quapropter eo animo simus inter nos, quo semper fuimus: quod de te sperare, de me praestare possum. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 9. LIB. 6. Famil. Hac A. Caecinam, qui partes Pompeianas secutus patriacarebat, T. Furfanio Siciliae procos. accuratissime commendat. M. Cicero S. D. Furfanio procos. IVm A. Caecina tanta mihi familiaritas consuetudoque semper fuit, ut nulla maior esse poßit. nam & patre eius, claro homine, & forti uiro, plurimum usi sumus: & hunc à puero, quod & spem magnam mihi afferebat summae probitatis, summaeque eloquentiae, & uiuebat mecum coniunctissimè, non solum officijs amicitiae, sed etiam studijs communibus, sic semper dilexi, ut non ullo cum 3

EPIST. SELECT. cum homine coniunctius uiuerem, nihil attinet me plura scribere, quam mihi necesse est eius salutem, & fortunas, quibuscunque rebus possim tueri, uides. Reliquum est, ut cum cognorim pluribus rebus quid tu & de bonorum fortuna, & de Reipub. calamitatibus sentires, nihil à te petam, nisi ut ad eam uoluntatem, quam tua sponte erga Caecinam habiturus esses, tantus cumulus accedat commendatione mea, quanti me à te fieri intelligo, hoc mihi gratius facere nihil potes. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 16. libri 13. Famil. Haec ad Caesarem consulem tertium in Hispaniam missa est, qua illi Apollonium P. Crassi libertum commendat. M. CICERO S. D. C. Caesare Imp. S. Crassum, ex omni nobilitate adolescentem, dilexi plurimum: & ex eo cum ab ineunte eius aetate bene sperauissem, tum per me existimare coepi ex ijs iudicijs, quae de eo feceram, cognitis: eius libertum Apollonium iam tum equidem, cùm ille uiueret, & magni faciebam, & probabam: erat enim & studiosus Crassi, & ad eius optima studia uehementer aptus: itaque ab eo admodum diligebatur. post mortem autem Craßi, eo mihi etiam dignior uisus est, quem in fidem, atque imicitiam meam reciperem, quòd eos à se obseruandos & colen

LIBER SECVNDVS. & colendos putabat, quos ille dilexisset, & quibus carus fuisset. itaque & ad me in Ciliciam uenit: multisque in rebus mihi magno usui fuit & fides eius, & prudentia: & ut opinor, tibi in Alexandrino bello, quantum studio, & fidelitate consequi potuit, non defuit. quòd cum speraret te quoque ita existimare. in Hispaniam ad te maxime ille quidem suo consilio, sed etiam me auctore est profectus. cui ego commendationem non sum pollicitus: non quin eam ualituram apud te arbitrarer, sed neque egere mihi commendatione uidebatur, qui & in bello tecum fuißet, & propter memoriam Craßi de tuis unus esset: & si uti commendationibus uellet, etiam per alios cum uidebam id consequi posse. testimonium meum de eo iudicij, quod & ipse magni aestimabat, & ego apud te ualere eram expertus, ei libenter dedi. doctum igitur hominem cognoui, & studijs optimis deditum, idque â puero, nam domi meae cum Diodoto Stoico, homine meo, iudicio, eruditissimo, multum a puero fuit. nunc autem incensus studio rerum tuarum, eas literis Graecis mandare cupiebat, posse arbitror: ualet ingenio: habet usum: iampridem in eo genere studij, literarumque uersatur: satisfacere immortalitati laudum tuarum mirabiliter cupit. Habes opinionis meae testimonium: sed

EPIST. SELECT. sed tu hoc facilius multò, pro tua singulari prudentia iudicabis. tamen quod negaueram, commendo tibi eum, quidquid ei commendaueris, erit mihi maiorem in modum gratum. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 15. lib. 12. ad Atticum. Hanc eodem anno, Tullia filia mortua, ruri in luctu ad Atticum dedit. CICERO S. D. ATTICO. Ro omnibus, apud Appuleium, quoniam in perpetuum non placet, indies ut excuſer uidebis, in hac solitudine careo omnium colloquio: cumque mane me in syluam abstrusi densam & asperam, non exeo inde ante uesperum. secundum te nihil est mihi amicius solitudine. in hac mihi omnis sermo est cum literis. eum tamen interpellat fletus: cui repugno quoad possum: sed adhuc pares non sumus, Bruto, ut suades, rescribam. eas literas cras habebis. cum erit cui des, dabis. Vale. ARGVMENTVM EPIST 5. LIB. 4. Famil. Placuit hic Ser. Sulpitij consolationem Ciceronis epistolis interponere, quod & Seruius argumenta uaria ad dolorem Ciceronis minuendum collegerit, & Cicero illi accurate responderit. Ser. Sulpicius S. D. M. Ciceroni Posteaquam

EPIST. SELECT. Posteaquam mihi renuntiatum est de obitu Tulliae filiae tuae: sane quam pro eo, ac debui, grauiter molesteque tuli, communemque eam calamitatem existimaui: qui si istic adfuissem, neque tibi defuissem, coramque meum dolorem tibi declarassem. etsi genus hoc consolationis miserum, atque acerbum est: propterea quia per quos ea confieri debet, propinquos, ac familiares, ipsi pari molestia afficiuntur, neque sine lachrimis multis id conari queunt: uti magis ipsi uideantur aliorum consolatione indigere, quàm alijs posse suum officium Praestare: tamen, quae in praesentia in mentem mihi uenerunt, decreui breui ad te perscribere non quòd ea te fugere existimem: sed quod forsitan dolore impeditus, minus ea perspicias. Quid est, quòd tantopere te commoueat tuus dolor intestinus? cogita, quemadmodum adhuc fortuna nobiscum egerit: ea nobis erepta esse, quae hominibus non minus, quàm liberi, cara esse debent, patriam, honestatem, dignitatem, honores omnes, hoc uno incommodo addito, quid ad dolorem adiungi potuit? aut qui non in illis rebus exercitatus animus callere iam debet, atque omnia minoris aestimare? an illius uicem, credo, doles? quoties in eam cogitationem necesse est ut tu ueneris, ut nos saepe incidimus

EPIST. SELECT. mus, hisce temporibus non peßime cum ijs esse actum, quibus sine dolore licitum est mortem cum uita commutare. quid autem fuit, quod illam hoc tempore ad uiuendum magnopere inuitare posset? quae res? quae spes? quod animi solatium? ut cum aliquo adolescente primario coniuncta aetatem geret? licitum est tibi credo, pro tua dignitate ex hac iuuentute generum deligere, cuius fidei liberos tuos te tuto committere putares. an ut ea liberos ex sese pareret, quos cum florentes uideret, laetaretur? qui rem à parente traditam per se tenere possent honores ordinatim petituri essent in Rep. in amicorum negotijs liberalitate sua uteren tur? quid horum fuit, quod non prius, quam datum, ademtum sit? at uero malum est, liberos amittere: malum, nisi hoc peius sit, haec sufferre & perpeti. Quae res mihi non mediocrem consolationem attulit, uolo tibi commemorare: si forte eadem res tibi dolorem minuere possit. Ex asia rediens, cum ab Aegina Megaram uersus nauigarem, coepi regiones circumcirca prospicere. post me erat Aeginna, ante Megara, dextra Piraeus, sinistra Corinthus: quae oppida quodam tempore florentissima fuerunt, nunc prostrata & diruta ante oculos iacent. coepi egomet mecum sic cogitare. Hem, nos humunculi

LIBER SECVNDVS. homunculi indignamur, si quis nostrum interijt, aut occisus est, quorum uita breuior esse debet, cum uno loco tot oppidum cadauera proiecta iaceant. uis ne tu te Serui cohibere, & meminisse hominem te esse natum? Crede mihi, cogitatione ea non mediocriter sum confirmatus. hoc idem, si tibi uidetur, fac ante oculos tibi proponas, modo uno tempore tot uiri clarißimi interierunt: de imperio praeterea tanta deminutio facta est: omnes prouinciae conquussatae sunt. in unius mulierculae animola si iactura facta est, tantopere commoueris? quae si hoc tempore non diem suum obijsset, paucis post annis tamen ei moriendum fuit, quoniam homo nata fuerat. Etiam tu ab hisce rebus animum, ac cogitationem tuam auoca, atque ea potius reminiscere, quae digna tua persona sunt: illam, quàmdiu ei opus fuerat, uixisse: una cum Rep. fuisse: te patrem suum praetorem, consulem, augurem uidisse: adolescentibus primarijs nuptam fuisse: omnibus bonis prope perfunctam esse: cum Resp. occideret, uita excessisse. quid est, quod tu aut illa cum fortuna hoc nomine queri possitis? Denique nolite obliuisci Ciceronem esse, & eum, qui alijs consueris praecipere, & dare consiliu. neque imitari malos me dicos, qui in alienis morbis profitentur tenere se medicina

LIBER SECVNDVS. medicinae scientiam ipsi se curare non possunt: sed potius, quae alijs praecipere soles, ea tute tibi subijce, atque apud animum propone. Nullus dolor est, quem non longinquitas temporum minuat, ac mol liat. hoc te exspectare tempus tibi turpe est ac non ei rei sapientia tua te occurrere. quod si qui etiam inferis sensus est: qui illius amor in te fuit, pietasque in omnes suos, hoc certe illa te facere non uult. da hoc illi mortuae: da caeteris amicis, ac familiaribus, quae tuo dolore maerent: da patriae: ut, si qua in re opus sit, opera & consilio tuo uti poßit. Denique quoniam in eam fortunam deuenimus, ut etiam huic rei nobis seruiendum sit: noli committere, ut quisquam te putet non tam filiam, quàm Reipub. tempora, & aliorum uictoriam lugere. Plura me ad te de hac re scribere pudet, ne uidear prudentiae tuae diffidere. quare si hoc unum proposuero, finem faciam scribendi. Vidimus aliquoties secundam pulcherrime te ferre fortunam, magnamque ex ea re laudem adipisci: fac aliquando intelligamus, aduersam quoque te aeque ferre posse, neque id maius, quàm debeat, tibi onus uideri: ne ex omnibus uirtutibus haec una tibi uideatar deesse. Quod ad me attinet, cum te tranquilliore esse animo cognouero, de his rebus, quae hic geruntur, quemadmodum2se
⛪ franco.

EPIST. SELECT. se prouincia habeat, certiorem faciam. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 6. eiusdem libri. Respondet Seruio, atque dolorem grauiorem enumerratione causarum excuſat. M. Cicero S. D. Ser. Sulpicio. Arzumentum Go uerò Serui uellem, ut scribis, in meo graEuissimo casu adfuisses, quantum enim prae-Existole est ressens me adiuuare potueris et consolando, et pro-pousoria qua responpe aeque dolendo. facile ex eo intelligo, quod literabil ad consolacionem ris tuis lectis, aliquantulum acquieui. Nam et ea serui exordium Votum continet scripsisti, quae leuare luctum possent: & in me consolando non mediocrem ipse animi dolorem adhibuisti. Seruus tamen tuus omnibus officijs, quae illi tempore tribui potuerunt, declarauit, & quam ti ipse me faceret, & quàm suum talem erga mea, nimum tibi gratum putaret fore: cuius officia iucundiora scilicet saepe mihi fuerunt nunquam tamen gratiora, me autem non oratio tua solum, & societas paene aegritudinis, sed etiam auctoritas consolatur. turpe enim esse existimo, me non ita ferre casum meum, ut tali sapientia praeditus, ferendum putas? sed opprimor interdum, & uix resisto dolori, quod ea me solatia deficiunt, quae caeteris, quorum mihi exempla propono, simili in fortuna non

EPIST. SELECT. tion defuerunt. Nam & Q. Maximus, qui filium consularem, clarum uirum, & magnis rebus gestis, amisit, & L. Paullus, qui duos septem diebus, & uester Gallus, & M. Cato, qui summo ingenio, summa uirtute filium perdidit, ijs temporibus fuerunt, ut eorum luctum ipsorum dignitas consolaretur ea, quam ex Rep. consequebantur, mihi autem amißis ornamentis ijs, quae ipse commemoras, quaeque eram maximis laboribus adeptus, unum manebat illud solatium, quod ereptum est. non amicorum negotijs, non Reip. procuratione impediebantur cogitationes meae: nihil in foro agere licebat: aspicere curiam non poteram. existimabam, id quod erat, omnes me & industriae meae fructus, & fortunae perdidisse. sed cum cogitarem haec mihi tecum, & cum quibusdam esse communia: & cum frangerem iam ipse me, cogeremque illa ferre tolleranter: habebam quò confugerem, ubi conquiescerem, cuius in sermone, & suauitate omnes curasdoloresque deponerem. nunc autem hoc tam graui uulnere, etiam illa, quae consanuisse uidebantur, recrudescunt. non enim ut tam me à Rep. maestum domus excipiebat, quae leuaret: sic nunc domo maerens ad Remp. coufugere possum, ut in eius bonis acquiescam. itaque & domo absum, & foro: quod nec
### Trink OLR Dudette 5

LIBER SECVNDVS. nec eum dolorem, quem à Rep. capio, domus iam consolari potest, nec domesticum Resp. quo magis te exspecto, teque uidere quamprimum cupio. maior mihi leuatio afferri nulla potest, quàm coniunctio consuetudinis, sermonumque nostrorum. quanquam sperabam tuum aduentum (sic enim audiebam) appropinquare. ego autem cum multis de causis te exopto quamprimum uidere, tum etiam ut ante commentemur inter nos, qua ratione nobis traducendum sit hoc tempus, quod est totum ad unius uoluntatem accommodandum & prudentis, & liberalis, e, ut perspexisse uideor, nec à me alieni & tibi amicissimi. quod cum ita sit, magnae tamen est deliberationis, quae ratio sit ineunda nobis, non agendi aliquid, sed illius concessu, & beneficio quiescendi. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 20. LIB. 16. Famil. Breuis epistola est ad Tironem, quem aegrum Romam miserat, de ualetudine curanda, libris componendis, & Tironis reditu. TVLLIVS S. D. Tironi. COLICITAT, ita uiuam, me tua, mi Tiro ualetudo: sed confido si diligentiam, quam instituisti, adhibueris, cito te firmum fore. libros conpone, indicem cum Methodoro lubebit: quando eins

LIBER SECVNDVS. eius arbitratu uiuendum est, Cum olitore ut uidetur. Tu potes kalendis spectare gladiatores, postridie redire: & ita censeo. uerum, ut uidebitur. Cura te, si me amas, diligenter. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 48. libri 12. ad Aticum. Nuntiat Pomponio preces Marij de causa ipsius suscipienda. addit quaedam de Curtio, Tirone, sua epistola ad Cæsarem, & hortis. CICERO S. D. ATTICO. Eri non multo post, quam tu à me discessisti, puto, quidam urbani, ut uidebantur, ad me mandata, & literas attulerut à C. Mario C. F. cum multis uerbis agere mecum per cognationem quae mihi secum esset, per eum Marium, quem scripsissem, per eloquentiam L. Craßi, aut sui, ut se defenderem: causamque suam mihi perscripsit. rescripsi, patrono illi nihil opus esse, quoniam Caesaris, propinqui eius, omnis potestas esset, uiri optimi, hominis liberalissimi: me tamen ei fauturum. O tempora: fore, cum dubitet Curtius consulatum petere? Sed haec hactenus. De Tirone mihi curae est: sed iam sciam quid agat. heri enim misi, qui uideret: cui etiam ad te literas dedi. Epistolam ad Caesarem tibi misi. Horti quam in diem proscripti sint, uelim ad me scribas. Vale. Argumen

LIBER SECVNDVS. ARGVMENTVM EPIST. II. libri 13. ad Atticum. Significat desiderium ex disiunctione, & causam, cur è Tusculano Arpinum sit profectus, adscribit. monet ad extremum de literis mittendis, & hortis emendis. CICERO S D. ATTICO. Redebam esse facile: totum est aliud, posteaquam sum à te dijunctior. sed fuit faciendum, & ut constituerem mercedulas praediorum, & ne magnum onus obseruantiae Bruto nostro imponerem. posthac enim poterimus commodius colere inter nos in Tusculano: hoc autem tempore, cum ille me quotidie uidere uellet, ego ad illum ire non possem, priuabatur omni dilectione Tulculani. tu igitur, si Scruilia uenerit, si Brutus, quid egerit, etiam si constituerit, quando obuiam quidquid denique erit, quod scire me oporteat, scribes. Piso nem, si poteris, conuenias. uides quam maturum sit: sed tamen quod commodo tuo fiat. Vale. ARGVMENTVM EPIST 5. LIB. 13. Famil. Postreditum Caesaris à bello Hispaniensi, ad Qu. Valerium, qui agris diuidendis praepositus erat, hanc misit, ipsum rogans, ne C. Curtij ager in Volaterrano diuidatur. M. Cicero S. D. Q. Valerio, Q. F. Orcæ, legato pro præt. Non

EPIST. SELECT. On moleste fero, eam necessitudinem, quae mihi tecum est, notam esse quamplurimis, neque tamen ob eam causam, quod tu optime existi mare potes, te impedio, quo minus susceptum negotium pro tua fide, & diligentia ex uoluntate Caesaris, qui tibi rem magnam, difficilemque commisit, gerere possis. nam, cum multi a me petant multa, quod de tua erga me uoluntate non dubitent: non committo, ut ambitione mea conturbem officium tuum. C. Curtio ab ineunte aetate familiarißime sum usus. eius & Sullani temporis iuiustissima calamitate dolui & cum ijs, qui similem iniuriam acceperant, amissis omnibus fortunis, reditus tamen in patriam uoluntate omnium concedi uideretur, adiutor incolumitatis fui. is habet in Volaterrano poßeßionem, cum in eam, tanquam è naufragio, reliquias contulisset. hoc autem tempore eum Caesar in senatum legit: quem ordinem ille, ista possessione amissa, tueri uix potest. grauißimum autem est, cum superior factus sit ordine, inferiorem esse fortuna: minimeque conuenit, ex eo agro, qui Caesaris iussu diuidatur, eum moueri, qui Caesaris beneficio senator sit. Sed mihi minus libet multa de aequitate rei scribere: ne causa potius apud te ualuisse uidear, quàm gratia. Quamobrem te maiorem
635

LIBER SECVNDVS. te maiorem in modum rogo. ut C. Curtij rem mea am putes esse: quicquid mea causa faceres, ut id, C. Curtij causa cum feceris, meum existimes: quod ille per me habuerit, id me habere abs te putato, hoc te uehementer etiam atque etiam rogo. Vale. ARGVMENTVM EPIST. S. eiusdem libri. Huius epistolae argumentum superioris simile est, rogat enim Rutilium, ut in agrorum diuisione Albini praedia ne attingat. M. Cicero S. D. M. Rutilia. IVm & mihi conscius essem, quanti te facerem, & tuam erga me beneuolentiam expertus essem: non dubitaui à te petere, quod mihi petendum esset. P. Sextium quanti faciam, ipse optime scio: quanti autem facere debeam, & tu, & omnes homines sciuntis cum ex alijs te mei studiosißimum esse cognoscet, petiuit à me, ut ad te quàm accuratißimè scriberem de re C. Albinij senatoris: cuius ex filia natus est L. Sextius optimus adolescente cens, filius P. Sextij. Hoc idcirco scripsi, ut intelligeres non solum me pro P. Sextio laborare debere, sed Sextium etiam pro Albinio. res autem haec est. A. M. Laberio C. Albinius praedia in aestimationem accepit: quae praedia Laberius emerat à Caesare de bonis Plotianis, ea si dicam non esse è Rep. diuidi, docere E 2

EPIST. SELECT. docere te uidear, non rogare. Sed tamen cum Caesar Sullanas uenditiones, in assignationes ratas esse uelit, quo firmiores existimentur suae: si ea praedia diuidentur, quae ipse Caesar uendidit, quae tandem in eis uenditionibus esse poterit auctoritas? sed hoc quale sit, tu pro tua prudentia considerabis. Ego te plane rogo, atque ita, ut maiore studio, iust. iore de causa, magis ex animo rogare non possim, ut Albinio parcas, praedia Laberiana ne attingas, magna me affeceris non modo laetitia, sed etiam quodammodo gloria, si P. Sextius homini maxime necessario satisfecerit per me, ut ego illi uni plurimum debeam. quod ut facias, te uehementer etiam atque etiam rogo. maius mihi dare beneficium nullum potes, id mihi intelliges esse gratißimum. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 4 lib. 14. ad Atticum. Hanc post Caesaris caedem, cum uillas suas lustraret, dedit. uide Histor. Ciceronis pag. 326. scribit de minis Caesarianorum, & Atticum ad scribendum inuitat. CICERO S. D. ATTICO. Vmquid putas me Lanuuij? at ego te istic quotidie aliquid noui suspicor. tument negotia. nam cum Matius, quid censes caeteros? equidem doleo, quòd nunquam in ulla ciuitate accidit, non una cum libertate Remp. recuperatam. horribile
C.T.
tridiquis Eufrau näämpel

LIBER SECVNDVS. bile est, quae loquantur, quae minitentur. ac uereor Gallica etiam bella, ipse Sextus quo euadat, sed omnia licent concurrant, idus Martij consolantur. Nostri autem heroes, quod per ipsos confici potuit, gloriosissimè, & magnificentissimè confecerunt: reliquae res opes & copias desiderant: quas nullas habemus. Haec ego ad te, ut, si quid noui, (nam quotidie aliquid exspecto) confestim ad me: &, si noui nihil, nostro more tamen ne patiamur intermitti literulas. equidem non comittam. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 20. libri 15. Famil. C. Trebonio, eodem tempore in Asiam prouinciam ipsi a senatu decretam proficiscenti hanc misit. Laudat Sa binum, & crebras literas à Trebonio petit. M. Cicero S. D. C. Trebonio. Ratorem meum (sic enim inscripsi) Sabino tuo commendaui. natio me hominis impulit, ut ei recte putarem: nisi forte candidatorum licentia hic quoque usus, hoc subito cognomen arripuit, & modestus eius uultus, sermoque constans habere quiddam à Curibus uidebatur. Sed de Sabino satis. Tu mi Treboni, quando ad amorem meum aliquantulum discedens addidisti: quo tolerabilius feramus igniculum desiderij tui, crebrius nos literis apellato, atque ita, si idem fiet à nobis. quanquam E

EPIST. SELECT. quanquam duae causae sunt, cur tu frequentior in isto officio esse debeas, quàm nos: primum, quod olim solebant, qui Romae erant, ad prouinciales amicos de Repub. scribere: nunc tu nobis scribas oportet: res enim publica istic est: deinde quod nos alijs officijs tibi absenti satisfacere possumus: tu nobis, nisi literis, non uideo, qua re alia satisfacere poßis. sed caetera scribes ad nos postea: nunc haec primò cupio cognoscere? iter tuum cuiusmodi sit: ubi Brutum nostrum uideris: quàmdiu simul fueris: deinde cum processeris longius, de bellicis rebus, de toto negotio: ut existimare poßimus, quo statu simus. ego tantum me scire putabo, quantum ex tuis literis habebo cognitum. Cura ut ualcas, meq; ames amori illo tuo singulari. Vale. ARGVMENTVM EPIST. AD DOLABELlam quae libro 15. ad Atticum extat. Elegans gratiarum actio est pro beneficijs quibus Dolabella cos. Atticum in causa Buthrotia affecerat: quae ut tueri uelit, rogat. M. Cicero S. D. Dolabellae cos. suo. Ntea cum per literas Attici nostri de tua summa liberalitate, summoque erga se be① neficio certior factus essem, cumque tu ipse etiam ad me
1

LIBER SECVNDVS. me scripsisses, te fecisse ea, quae nos uoluissemus: egi tibi gratias per literas ijs uerbis, ut intelligeres, nihil te mihi gratius facere potuisse. postea uerò quàm ipse Atticus ad me uenit in Tusculanum huius unius rei causa, tibi ut apud me gratias ageret, cuius eximiam quandam, & admirabilem in causa Buthrotia uoluntatem, & singularem erga se amorem perspexisset: teneri non potui, quin tibi apertius illud idem his literis declararem, ex omnibus enim mi Dolabella, studijs in me, & officijs, quae summa sunt, hoc scito mihi & amplissimum uideri, & gratißimum esse quod perfeceris, ut Atticus intelligeret, quantum ego te, quantum tu me amares. quod reliquum est, Buthrotiam & causam, & ciuitatem, quanquam à te constituta est, (beneficia autem nostra tueri solemus) tamen uelim receptam in fidem nostram, à meque etiam tibi commendatam, auctoritate & auxilio tuo tectam uelis esse. satis erit in perpetuum Buthrotijs Praesidij, magnaque cura, & solicitudine Atticum, & me liberaris: si hoc honoris mei causa susceperis, ut eos semper à te defensos uelis. quod me facias, te uehementer etiam atque etiam rogo. Vale. ARGVMENTVM EPIST. Vlt. libri II. Famil. Cicere

EPIST. SELECT. Cicero iter in Graeciam ingressurus, de quo in Histor. pag. 432. ut Oppium ad res suas tuendas incitet, consilium ipsius probat, & beneficia eius in se commemorat. CICERO S. D. OPPIO. vbitanti mihi, quod scit Atticus noster de hoc toto consilio profectionis, quod in utramque partem in mentem multa ueniebant, magnum pondus accessit ad tollendam dubitationem iudicium, & consilium tuum. nam & scripsisti aperte, quid tibi uideretur: & Atticus ad me sermonem tuum pertulit. Semper iudicaui, in te, & in capiendo consilio prudentiam summam esse, & in dando fidem. maximeque sum expertus, eum initio ciuilis belli per literas te consuluissem, quid mihi faciundum: esse censeres, eundumne ad Pompeium, an manendum in Italia, suasisti, ut consulerem dignitati meae, ex quo quid sentires, intellexi: & sum admiratus fidem tuam: & in consilio dando religionem: quod, cum aliud malle amicißimum tuum putares, antiquius tibi officium meum, quàm illius uoluntas fuit. Equidem & ante hoc tempus te dilexi: & semper me à te diligi sensi: & cum abessem, atque in magnis periculis essem, & me absentem, & meos praesentes à te cultos & defensos esse memini: & post meum reditum, quàm familiariter mecum uixeris, quaeque ego de te & sense

LIBER SECVNDVS. & senserim & praedicarim, omnes qui solent haec animaduertere, testes habemus, Grauißimum uero iudicium de mea fide, & de constantia fecisti, cum post mortem Caesaris totum te ad amicitiam meam contulisti, quod tuum iudicium nisi mea summa beneuolentia erga te, omnibusque meritis comprobaro, ipse me hominem non putabo. Tu mi Oppi, conseruabis amorem tuum (etsi more magis hoc quidem scribo, quàm quo te admonendum putem) meaque omnia tuebere: quae tibi ne ignota essent, Attico mandaui. A me autem cum paullum otij nacti erimus, uberiores literas exspectato. Da operam ut ualeas. hoc mihi gratius facere nil potes. ARGVMENTVM EPIST. 9. libri 16. ad Aticum. Hanc cum de medio cursu Achaico, in Italiam re uersus, Romam uersus proficisceretur, Attico de suo itinere miſit. CICERO S. D. ATTICO. kalend. ueni ad me in Sinuessanum, eodem die uulgo loquebantur Antonium V mansurum esse Casilini. itaque mutaui consilium. statueram enim recta Appia Romam, facile me ille esset assequutus. aiunt enim Caesariana uti celeritate. uerti igitur me à Minturnis Arpinum uersus. constitueram a. d. II. id. aut Aquini manere, aut

EPIST. SELECT. In Arcano, nunc, mi Attice, tota mente incumbe in hanc curam. magna enim res est, tria sunt autem maneam ne Arpini, an propius accedam, an ueniam Romam. quod censueris, faciam: sed quam primum. auide exspecto tuas literas. VI. idus mane in Sinuissano. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 16. libri 11. Famil. D. Iunio Bruto, qui post Caesaris necem in Galliam citeriorem profectus rem bene gesserat, & Imperator appellatus erat, L. Aelium Lamiam in petitione praeturae commendat. M. Cicero D. Bruto cos. desig. S. D. Ermagni interest, quo tibi hoc tempore epistola reddita sit: utrum, cum solicitudinis aliquid haberes: an cum ab omni molestia uacuus esses. itaque ei praecepi, quem ad te misi, ut tempus obseruaret epistolae tibi reddendae, nam quemadinodum coram qui ad nos intempestiuae adeunt, molesti saepe sunt: sic epistolae offendunt, non loco redditae. si autem, ut spero, nihil te perturbat, nihil impedit, & ille, cui mandaui, satis scitè, commodè tempus ad te coepit adeundi: confido me, quod uelim, facile à te impetraturum. L. Lamia praetutam petit, hoc ego utor omnium plurimum. magna uetustas

LIBER SECVNDVS. uetustas, magna consuetudo intercedit: quodque plurimum ualet, nihil mihi est eius familiaritate iucundius. magno praeterea beneficio eius, magnoque merito sum obligatus. nam Clodianis temporibus, cum equestris ordinis princeps esset, proque mea salute acerrime propugnaret, à Gabinio cos. relegatus est: quod ante id tempus ciui Romano Romae contigit memini, hoc cum Po. Ro. meminit, me ipsum non meminisse turpissimum est. quapropter persuade tibi, mi Brute, me petere praeturam. quanquam enim Lamia summo splendore, summa gratia est, magnificentißimo munere aedilicio: tamen, quasi ea ita non essent, ego suscepi totum negotium. nunc si me tanti facis, quasi certe facis: quando equitum centurias tenes in quibus regnas, mitte ad Lupum nostrum, ut is nobis eas centurias conficiat. Nam tenebo te pluribus: ponam in extremo, quod sentio. nihil est Brute, cum omnia à te exspectem, quod mihi gratius facere poßis. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 2. libri 10. Famil. L. Munatio Planco, qui in Gallia transalpina cum imperio erat, se excusat quod in senatu, cùm eius causa ageretur, non fuerit: pollicetur quoque suum officium in ijs, quae tuto & honestè facere poſsit. CICERO S. D. PLANCO. Meum

( 5
EPIST. SELECT. Eum studium honori tuo pro necessitudine noſtra non defuiſſet, ſi aut tuto in ſenatum, aut honestè uenire potuissem, sed nec sine periculo quisquam, liberè de Rep. sentiens, uersari potest in summa impunitate gladiorum: nec nostrae dignitatis uidetur esse, ibi sententiam de Repub. dicere, ubi me & melius, & propius audiant armati, quàm senatores. quapropter in priuatis rebus nullum neque officium neque studium me um desiderabis: ne in publicis quidem, si quid erit, in quo me interesse necesse sit, unquam decro, ne cum periculo quidem meo, dignitati tuae, in ijs autem rebus, quae nihilo minus, ut ego absim, confici possunt, peto à te, ut me rationem habere uelis & salutis, & dignitatis meae. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 14. libri 12. Famil. Haec scripta est Pansa & Hirtio cons. cum legati ad Antonium missi essent, de quibus in Histor. Ciceronis pag 344. Hortatur Cornificium, ut omni cura in Remp. incumbat, eidemque Pinarium commendat. CICERO S. D. Cornificio. lesiones — go nuitum locum praetermitto (nec enim viel debeo, non modo laudandi tui, sed ne ornandi quidem. sed mea studia erga te, & officia malo tibi ex tuorum literis, quam ex meis esse nota. Te ⁵⁰ ⸗

LIBER SECVNDVS. Te tamen hortor, ut omni cura in Remp. incumbas. hoc est animi, hoc est ingenij tui, hoc eius spei, quam habere debes amplificandae dignitatis tuae. Sed hac de re alias ad te pluribus, cum enim haec f. ribebam, in exspectatione erant omnia. nondum legati redierant, quos senatus non ad pacem deprecandam, sed ad bellum denuntiandum miserat, nisi en legatorum nuntio paruisset. ego tamen, ut primum occasio data est, meo pristino more Remp. defendi: me principem senatui, populoque R. professus sum: nec posteaquam suscepi causam libertatis, minimum tempus amisi tuendae salutis, libertatisque communis. Sed haec quoque te ex alijs malo. T. Pinarium familiarissimum meum, tanto tibi studio — commendo, ut maiore non possim, cui cum propter omnes uirtutes, tum etiam propter studia commu nia sum amicissimus, is procurat rationes, negoti775 aque Dionysti hostri, quem & tumultum amos, & ego omnium plurimum, ea tibrego non debeo commendare, sed commendo tamen. facies igitur, ut ex Pinarij gratißimi hominis literis, tuum & erga illum, am & erga Dionysium studium perspiciamus. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 5 libri 10. Famil. Planco his literis respondens gratulatur, ipsum optitio in Remp. animo esse, hortaturque ut persistat. Cicero

EPIST. SELECT. CICERO S. D. Planco. Inas à te accepi literas eodem exemplo: quod ipsum argumento mihi fuit diligentiae tuae, intellexi enim te laborare, ut ad me tuae exspectatißimae literae perferentur. ex quibus cepi fructum duplicem, mihique in comparatione difficilem ad iudicandum, amorem ne erga me tuum an animum in Remp. pluris aestimandum putarem. est omnino patriae caritas, meo quidem iudicio maxima: sed amor uoluntatisque coniunctio plus certe habet suauitatis. itaque commemoratio tuae paternae neceßitudinis, beneuolentiaeque eius, qui erga me à pueritia contulisses, ceterarumque rerum, quae ad eam sententiam pertinebant, incredibilem mihi laetitiam attulerunt. rursus declaratio animi tui, quem haberes de Rep. quemque habiturus esses, mihi erat iucundissima: eoque maior erat haec laetitia, quòd ad illa superiora accedebat. Itaque te non hortor solum, mi Plance, sed plane etiam oro: quod feci ijs literis, quibus tu humanissimè respondisti: ut tota mente, omnique animi impetu in Remp. incum bas: nihil est, quod tibi maiori fructui, gloriaeque esse possit. Nec quicquam ex omnibus rebus humanis est praeclarius, aut praestantius, quàm de Rep. bene mereri, adhuc enim (patitur tua summa humanitas
S. m 1367
ERI

LIBER SECVNDVS. humanitas, & sapientia, me quod sentiam libea re dicere) fortuna suffragante, uideris res maximas consecutus, quod quanquam sine uirtute non potuisses: tamen ex maxima parte ea, quae es adeptus, fortunae temporibusque tribuuntur. his temporibus difficilimis Reip. quicquid subueneris, id erit totum & proprium tuum. Incredibile est omnium ciuium, latronibus exceptis, odium in Antonium, magna spes in te, & in tuo exercitu. magna exspectatio, cuius per deos gratiae, gloriaeque caue tem pus amittas. sic moneo, ut filium: sic faueo, ut mihi: sic hortor, ut & pro patria, & amicissimum. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 13. ad M. Brutum. Bello Mutinensi, ut apparet scripta est ad M. Brutum in graui ipsius luctu, de quo eum consolatur. CICERO S. D. Bruto. Vngerer officio, quo tu functus es in meo luctu. teque per literas consolarer, nisi scirem ijs remedijs, quibus meum dolorem tu leuasses, te in tuo egere. ac uelim facilius, quàm tunc ego mihi, nunc tute tibi medeare, est enim alienum tanto uiro, quantus es tu, quod alteri praeceperit, ida ipsum facere non posse. me quidem cum rationes, quas collegeras, tum auctoritas tua animio moerore deterruis

EPIST. SELECT. deterruit. cum enim mollius tibi firre uiderer, quàm deceret uirum. praesertim eum, qui alios consolari soleret, accusasti me per literas grauioribus uerbis, quàm tua consuetudo ferebat. itaque iudicium tuum magni aestimans, idque ueritus, me ipse collegi, & ea, quae didiceram, legeram, acceperam, grauiora duxi tua auctoritate addita. Ac mihi tum Brute, officio solum erat & naturae, tibi nunc populo, & scenae, ut dicitur, seruiendum est. nam cum in te non solum exercitus tui, sed omnium ciuium, ac pene gentium coniecti oculi sint: minime decet. propter quem fortiores caeteri sumus, eum ipsum animo debilitatum uideri. quamobrem accepisti tu quidem dolorem, (id enim amisisti, cui simile in terris nihil fuit) & est uerendum in tam graui uulnere, ne idipsum carere omni sensu doloris, sit miserius, quàm dolere: sed, ut modicè, caeteris utile est, tibi necesse est. Scriberem plura, nisi ad te haec ipsa nimis multa essent. Nos te tuumque exercitum exspectamus: sine quo, ut reliqua ex sententia sucecdant, uix satis liberi uidemur fore. De tota Rep. plura scribam, & fortasse iam certiora ijs literis, quas Veteri nostro cogitabam dare. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 14. lib. 10. Famil. M. AntoRECVND S. de sus literas Fünke S ###.D. SORLI 11.15. n re RID, D. I

LIBER SECVNDVS. M. Antonio ad Mutinam uicto haec scripta est, qua Plancum de subsidio Reip. ferendo laudat, atque, ut Antonium persequatur, hortatur. Arzumentum CICERO FLANCO S. tere plego diabat Gratam famam viauo ante victoriam, de Car up: tola parti est Condatoria subsidio tuo, de studio, de celeritate, de coixars: pijss atqui etiam hostibus fusis, spes omnis in te haudat nuit, est, fugisse enim ex praelio Mutinensi dicuntur no ciemo Qilamur gut et eius studium tissimi latronum duces. Est autem non minus grain descendendo tum extrema delere, quàm prima depellere. equis Contra Antonius dem exspectabam iam tuas literas idque cum multis, undem hortat sperabamque etiam Lepidum Reip. temporibus ad vt quam ad: monitum, tecum & Reip. satis esse facturum. in il modum compisædulo per a lam igitur curam incumbe, mi Plance, ut ne qua scintilla teterrimi belli relinquatur. quod si erit fa ctum, & Remp. diuino beneficio affeceris, & ipse Wir leend aeternam gloriam consequere. D. III. non. Ma) ARGVMENTVM EPIST. 22. libri 11. Famil. Petit à Bruto M. Tullius, ut Ap. Claudium, qui Antonij partes secutus erat, incolumem in ciuitate retineat. M. CICERO S. D. D. Bruto. Vm Ap. Claudio C. F. summa mihi necessitudo est mulis eius officijs & meis mutuis constituta. peto à te maiorem in modum, uel humanitatis tuae, uel mea causa, ut cum auctoaitate tus sistelis * f. tat 64 . S — 2 N ✋ .

EPIST. SELECT. sua, quae plurimum ualet, conseruatum uelis. uolo te, cum fortißimus uir cognitus sis, etiam clementißimum existimari. magno tibi erit ornamento, nobilißimum adolescentem beneficio tuo esse saluum. cuius quidem causa hoc melior debet esse, quod pietate adductus, propter patris restitutiotiem se cum Antonio coniunxit. quare etsi minus ueram causam habebis, tamen uel probabilem alifirmum argumentum suam poteris inducere. nutus tuus potest hominem term ab Jonnstag summo loco natum, surimo ingenio, summa uirtumi non malitia te, officiosissimum praeterea, & gratissimum, inhis opinitate tolumem in ciuitate retinere, quod ut facias, ita à in Antonio adinust patrum te peto, ut maiore studio, magisuè ex animo peterede, mein xxx re non possem. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 16. lib. 10. Famil. Literas Planci in senaturecitatas fuisse gratissimas num ciat suadetque ut in rebus subitis ipse à se consilium petat. CICERO S. D. Planco. Ihil post hominum memoriam gioriosius, nihil gratius, ne tempore quidem ipso opa 1 portunius accidere uidi, quàm tuas, Plance, literas. redditae sunt enim frequenti senatu Cornuto, cum is frigidas sane, inconstantes recitasset literas Lepidi, sub eas statim recitatae sunt tuae, non sine magnis quidem electoribus, cum rebus enim ipsis es— ⛪ . * für . ⁘ N

LIBER SECVNDVS. sents & studijs, beneficijsque in Remp. gratißimae, tum erant grauißimis uerbis ac sententijs. flagitare senatus institi Cornutum, ut referret statim de tuis literis, ille, se considerare uelle. cum ei magnum conuicium fieret cuncto à senatu, quinque tribuni Pl. retulerunt. Seruilius rogatus rem distulit. ego cam sententiam dixi. cui sunt assensi ad unum. ea quae fuerit, ex S. C. cognosces. Tu quanquam consilio non eges, uel abundas potius, tamen hoc anirio esse debes, ut nihil huc reijcias, neue in rebus tam subitis, tamque angustis à senatu consilium petendum putes. Ipse tibi sis senatus. quocunque te ratio Reip. ducet sequare. cures, ut ante factum aliquod egregium audiamus, quàm futurum putarimus. Illud tibi promitto, quidquid erit a te factum, id senstum, non modo ut fideliter, sed etiam ut sapienter factum, comprobaturum. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 19. libri 10. Famil. Officium Planci in actionem gratiarum sibi fuisse gratissimum fatetur: hortaturque, ut ad exstinguendas belli sti jules omni studio in cumbat. CICERO S. D. PLANCO. Vanquam gratiarum actionem à te non desideraban, cum te re ipsa, atque animo 2 scirem esse gratissimum tamen (salenduri est enim) für 1 7 7 * O 75 * 1 . * 8 7 ✋ ⸸ — #

—
EPIST. SELECT. uit ea mihi periucunda, sic enim uidi, quasi ea, quae oculis cernuntur, me à te amari dices. Quid antea? semper equidem, sed nunquam illustrius. Literae tuae mirabiliter gratae sunt senatui cum rebus ipsis, quae erant grauissimae, & maximae, fortißimi animi, summiq; consilij, tum etiam grauitate sententiarum atque uerborum, sed mi Plance, incumbe, ut belli extrema perficias in hoc erit summa & gratia, & gloria. cupio omnia Reip. causat sed me hercule, in ea conseruanda iam defatigatus, non multo plus patriae fauco, quam tue gloriae: cuius maximam facultatem tibi dij immortales, ut spero, dedere: quam complectere obsecro. qui enim Antonium oppresserit, hoc bellum teterrimum periculosissimumque confecerit. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 23 eiusdem libri. C. Furnio L. Planci legato praeturae petitionem dissuadet: atque ut Antonio persequendo reliquias belli conficiat hortatur. Cicero S. D. Furnio. interest, id quod homines arbitrantur, reip. del te, ut instituisti, atque fecisti, nauare operam, rebusque maximis, quae ad exstinguendas reliquias tutrasobelli pertinent, interesse: nihil uideris melius, neque laudabilius, neque honestius facere posse, istamque operam a to
2 ### ### —
(SECVS

LIBER SECVNDVS. dereventionen operam tuam, nauitatem, animum in Remp. celeritati praeturae anteponendam censeo. nolo enim te ignorare, quantam laudem consecutus sis: mihi For dipitque crede, proximam Planio, idque ipsius Planci testiFurnies only monio: praeterea fama, scientiaque omnium. quamTemps 5 Cens obrem, si quia poteris tibi etiam nunc restat, id dem publichen maximopere censeo persequendum. quid enim honestius? aut quid honesto anteponendum? sin autem satisfactum Reip. putas: celeriter ad comitia, quando maturè futura sunt, ueniendum censeo. dummodo ne quid haec ambitiosa festinatio aliquid imminuat eius gloriae, quam consecuti sumus. Multi clarissimi uiri, cum Reip. darent operam, annun petitionis suae non obierunt, quod eò facilius nobis est: quòd non est annus hic tibi destinatus, ut, si aedilis fuisses, post biennium tuus annus esset. nunc nihil praetermittere uidebere usitati, & quae si legitimi temporis ad petendum. uideo autem Planco consule, & si etiam sine eo rationes expedi tas haberes, tamen splendidiorem petitionem tuam fore, si modo ista ex sententia confecta essent. Omnino plura me scribere, cum tuum tantum consilium, iudiciumque sit, non ita necesse arbitrabar. sed tamen sententiam meam tibi ignotam esse noleban. cuius est haec summa, ut omnia te metiri dignitate malin

EPIST. SELECT. rialim, quà ambitione: maioremque fructum ponege in perpetuitate laudis, quam in celeritate praetyrae. Haec eadem locutus sum domi meae, adhibito Quincto fratre meo, & Cæcina, & Caluisio, studiosissimis tui, cù & Dardanus libertus tuus interesset. omnibus probari uidebatur oratio mea: sed tu optime iudicabis. Vale. ARGVMENTVM EPIST. 15 libri II. Famil. I. idat efficium & diligentiam Bruti: uoluntatem, latiti, in omniumque significat ex Bruti Plancique coniunctio: et eum hortatur, ut in tuenda Rep. se ipsum uinc a. fors N. Cicero S. D. D. Bruto strumentum wit Cos. de zurück rat Tsi mihi tuae literae iucundissimae sunt: ta1 sution mẽ iucundius fuit, quod in summa occupation one tua Planco collegi mandasti, ut te mihi per literas excusaret. quod fecit ille diligenter, mihi aus mit em amabilius efficio tuo, & diligentia. Coniuncè sio tua tum collega, Concordiaque uestra, quae liteis communibus declarata est, senatui, populoque Ro. gratißima accidit. Quod superest, perge mi Brue ce, & iam non cum alijs, sed tecum ipse certa. Plura scribere non debeo, praesertim ad te, quo magistro breuitatis uti cogito. Literas tuas uehemente: exspectos & quidem tales, quales maxime opto. Argances
. m 1 S 5 p.4. . — ### ⸗

LIBER SECVNDVS. ARGVMENTVM EPHT. 27 libri 11. Famil. Fruticpistolae, quae huic libro 11. Famil. proponitus, respondet: quidque Bruto sit agendum, & de pecunia desisla nuntiat. M. Cicero S. D. D. Pruto Imp. In far apitoli Cos. desig. monnihil trosebar. Quero Bruder V. 21. Arro tibi antea subirascebar breuitati tibi seu &c q dei ser arum licexarum nunc mihi loquis esse uisius ymuidit up nigen de pecunia de deor. te igitur imitador. Quam nimae quam hau cyhta nunci up. cus Te recte ualere, operamque dare, ut quotidie W meltus: Lepidum commode sentire: tribus exercia tibus, quiduis nos oportere confidere. si timidus essem, tamen ista epistola mihi omnem metum alfrauen gert um fersisses. sed, ut mones, frantam momordi, etenim, liter und qui te incluso, omnem spem habuerim in te, quid myn nunc putas? cupio iam uigiliam meam Brute, tibi tradere, sed ita, ut ne desim constantiae meae. Quod sumpta — scribis, in Italia te ingraturum, dum tibi literab aque t mea kenigati si per hostem licet, non erraris. multa enim Romae, sin aduentu tuo bellum confici potest nihil sit antiquius. Pecunia, expeditissima quae Peter erat, tibi decreta est. Habes amantissimum Seruilium nos non desumus. Vale. . ARGVMENTVM EPIST. 9. the libri 12. Famil. 22

EPIST. SELECT. Hæc scripta est post coniunctien in Lepidio & Antonij, quo bellum fuit renouatum, excusat quoque liceuitatem in scribendo, & Cassium, ut in Italiam properet, hortatur. M. CICERO S. D. C. Caßio. Reuitas tuarum literarum me quoque breuiIch liebst orem in scribendo facit: & uere ut dicam, tion satis occurrit quod scribam. nostras enim res in actis perferriad te certo scio: tuas autem ignoramus, tanquam enim clausula sit in Asia, sic nihil perfertar ad nos, praeter rumores de oppresso Dolabella, satis illos quidem constantes, sed adhuc sine auctore. Nos consectum bellum cum putaremus, repente à Lepido tuo in summam solicitudinem sumus adducti. itaque tibi persuade maximam Reip. spem in te, & tuis copijs esse. firmos omnino etc. creitus habemus. sed tamen, ut omnia, ut spero, prospere procedant, multum interest te uenire. exigua enim spes est Reip. nam nullam non libet dicere: sed quaecunque est, ea despondetur anno consulatus tui. Vale. FINIS.

HADI 1 101. .

Redour. 11 . 1
3
⸗

S2E
E
8
S 5
⸸ . ⵣ ร 5 — S S.E 10 ~S S S S S S ²⁰ 1 S 1⸸ p=s/8
S

8 2
#
5
— —.—
5 5
5 ③ 2
5
5%

—

aꝑtu in celo: et voꝛ a audun tanq tu mecum dicens. Aset ostendā tibi que eri cito post hec. Sta nritu. Et ecce sedes t in celo: et supra Et qui se debat si t aſpectui lapidis t ſardun: et iris c utu sedis silis vi fugdinc. Et in cuy s sedilia vigintique onss manus.
.
Et quatuor aīalia lingu corū hab chaut alas ſcus et in circuitu et uitus plena sunt oculis. Et requien non habchant: dic ac nocte di ceucia. Sanctus ſanctus ſans tus dn̄s deus om̄ps: qui q̄ rat et qui est et qui ventu rus est. Et cũ iarent illa q tuor aīalia gloria et hono rem et benedictionem scienti suꝑ throꝛiū viuenti in ſecu la seculor: ꝓcidebant vigī ti quatuor leuisres ante se