- AT-'
DISPUTATIO ri-IYSICA
. Continens
de vifu & vtfionis mocU k Peripttetitti traditam: Vna cum nonnullis tmfeEiartu & *
terslUfm . o e A
Deo Opt. Max. clementer favente»
SVB PR/ESIDIO 1
ExccHentiflimi Philoiophi, Domini
M.RODOLPHI
GOCLENU, PROFESSORIS IN CELEBERRIMA
ACADEMIA MAUR.ITIANA CELE- berrimi» prasceptoris mei aeternum . colendi
In iMajari Tkilofopkorum »?’<*> k*1$vv*.im¥ re- fp$ndeb& y
CASPARUS M UNICHIUS GRU-
iringo.Wedderavius.
MARPURGl
Ejccudebat Guolgangus KezeliU*»
M. DC. VilL

REVERENDIS, CLA-
R1SSIMIS, PRUDENTISS1MIS,
Excellentiffimisqs Viris
DN. GREGORIO SCHONFELDIO; S S. Theologia? Do£tori, ProfelTori & Eccle- fiaftae Primario, 8c pro tempore Remori Magnifico.
DN- M.RODOLPHO GOCLENlO,PHr-
lofophiar primae & pra&ica? ProfelTori acutilfi- mo, & pro rempore Laudabilis facultatis Phi«> lolophica? Decano (pe&abili.
DN, ; M. CHR1STOPHORO SPRENGE- ro, Illuftris ac Gcnerofi Comitis ac Domini Dn.Hermanni Adolphi, Comitis inSolms Prafedto ac confiliario SpeiTatifllmo.
DN. CAROLO CELLARIO, ILLU- llrisacGenerofiComitis ac DominiDn.Gui-' liclmi Comitis in Greiffenftein &c, Praefe&o ac Confiliatio fideltffimo.
DN. 2 A C H A R! £ NEUHOFIO CEL- latioEutzbacenfiumdigniflimo.
Dn. joanni SchragioCcllaiioSoImcnllupnefiiantiir.
D. D. Praeceptoribus, Patronis & fautoribus luis iumma animi devotione Colendis & oblcrvandis , hanc Philofo-
phicam Amoiis & Honoris ergo dedicat & offert A. Se R.
M
/ccuic
tatcN
i.
tur.ii
Sc.e
vcrli
vilui
3' in T At'
k
4‘
«V
ma q iiobil enim acerr nium !•
tltpo
llsfU!
fonte
(s
tilefi

T>t VISU THESIS f. 1
M Aximum Campum fpinis longe late$,ut cum Scaligero fubtilitatum Magiftro exordiar, ingredimur, dum difputationemdevi- fu aggredimur. Exer. 301. f.i. De hac enim omnium leculorum Philofophi rixati funt, neq, hac etiam altate Medicis cum Peripateticis convenit.
2. Nam Coloris natura,qui vifus obie&um dicitur, ih profundiffima cahgineinfcitias humana latet Sc. ex. jzy. i. 4. Hujus caufa&eflcntia tam contro- verfa: atq; obfcura funt intelle&ui, quam funt lpfi vifui manifefta.Scal. ibid. f 1,
3. Lux item (vifus medium) pars efl fubtiliffima in Philofophia. Sc. cx. 71. f. 3. Nihil nunc dicam de modo vifionis , de quo a nata Philofophia in hunc ufq;diem difputatum cft,
4. Qucmadmodu aute,ut in proverbio efl,
itado&rinade vifu cum fuma difficultate, fuma quoq* fuavitatem & amoenitate obfumma ejus nobilitarem, conjundahabet Sc. ex, 298, C i^.Hunc enim fenfum reliquorum exteriorum cum Platone acerrimum, cum Zabareila,Fonf.aliifq;,nobiliffi- mum dicerenonerubefcimus,
y. Utautem ordineprocedamus,duocum zab. Ut pote cujus du&um & viam hic fequimur,tra<ftan- da fuscipimus, quorum unum erit de iis, quxad vi- fum requiruntur,alterumde vifionis modo.
Vifuseftfenfus exterior,qui facultate afpc&a- bilefacit aftuafpc&abile Arift. z, dean.c. 7.
A * fc Objedum

y. Objcdtum tifuj eft rifibife, fco afpe&abfleL
Scnfibilcenimad fuumfenfum fe habet relative »uc 4)iale£tici loquuntur.
8. Vifibile eft corpus radians, ideft fui fpeciem, aliorfurn.dif£undens.Dn.Hartm, inopt, pradeCfc.
9. Vrfibile eft triplex: Color,luminofacorporaj & dLvrZwp^ quat nodu tantum videntur: interdiu propter luminis majoris praefentiam non cernuntur- Arift-<J; l.i. jx. ClarifF, Dn. Prarfesin Phyf. comple I, z. 0 6 . & dilput. phyf
10. Quum tamen.vifibile denotet corpus tali
perfectione proditum, ut cerni poflit: Corpus autem non videatur,quatenuseft tale,aut quantum,, ied quatenus eft prarditum colore: color primum &c pr-Tcipuum vifiisobjeCtum ftatuitur. Curatus 1 . t t sjcfcnf. c. 11. Hoc enim illi refpondet, tanquam propria pcrfe&io, proprio perfe&ibiiiZ^b* de. 24 *. *cce]kc ? ^- '■ ' '
P«, Color eft extremitas perfpicui in corpore itermfnato,movcns primo ipium aCtu perfpicuum, d eindeipfumvifum animalis Adft. i. de. fen» &: fen-. ii 1 , c >
ii- C«W duplex eft,realis &: apparens,Zab.p. 8^8, i}' Pvtaiis onrurex (ola codenfatieneperfpicui.ib.
14. Hatc fit duobus modis- I. per conftipatio^ nem, quando fi ne alicuius alterius corporis admifti- one ipfum folum perfpicuum corpus in fe conftipa- €ur,neq> in aliam naturam mutatur, prxterquam quod fitdenfum & deiinitefle pervium & incipit i^rmir-areyifum.rb* 1

' if. TT.PcradmifHonem opaci; quandononto,^ 3wn pcrfpicuum conftipatur, fed etiamadmifcctur'
©pacum.
16. Fitautem ha:cadmift:io:ye1,per folam com- •pofitionefine vera miftione-. velcum vera tniftione» ij. Hinc oritur diverfitas colorum.Si enim pri- -ere rrodo etiam, perfpicua condenlentur,fiunt alta , vel parum ab albedine recedunt: fi poftenore imodomigra vel nigredini affinia,
i/. Duo igitur extremi funtcolores«albus ger.-Horutnintermedii funtreliqui Arift.d.l.
19. A pparens color oritur ex commiftione/pe- cierum fpiritalium m medio, id quod fit >fi per eandem reftam lineam utriusq, coloris ipecie? feruntur ad oculum, tanquarp color unus medius,p. 1 Si£z.
’ 20. Differt hicareaii in eo, quod realis om-nin®
pendcatafubjefto, in quoeft,&ad ejusmotummo- veatur,ut- coiorvini: hic vero pendeat ab agente, a quo producitur;necmoveatur ad motum iubje&i» in quo recipitur, ut color in linteo panno productus a colore vini in phiala exiftentis.Zab.d.JL zi, Medium, quo utitur vifus, & per quod coldt ad vifum defertur, dicitur ab Arift. Pcrfpicuum* -quod riihii aliudcft*, quam corpus, propter partium Cenuitatemtransparens, necvifum terminans,unde «tiam interminatum dicitur, ibid.
zz. Hoc aliorum colores in tota fua fubffantja recipit, Tranfparere enim eft per intimam iubftan- «iam porrigi. Dn.Gock.nius ddp. Phyf. 1 . 7, Cur- , 1, ndo ien*.
4,4.. M

i $• Ad hoc requiritur,tum,ut fit pervium , tum utfubftantia:habeat tenuitatem & fubtilitatem,ut fer eam poflit Iumcnintimapenetrare.
24 Perfpicuaaliaingenitumhabentlumen ,ut coelum, ignis & fulgentia: alia mutuaticiu. Cur. d- 1 .
Hircrurfus iuntvelfimplicia;ur,aer&aqual Vel compofita» vitrum,cornu cryftallus, Ar. z, de an. t.68.
26. Lumen eft a&us corporisperfpicui» quatenus perfpicuum eft. Arift. d. 1 .1. 69.
47. Hic duae qusftiones controverfe difeutien- d#funt; quarum prima haec eft: Utrum lumen &: lux differant, an vero fint unum idemqj ?
z8. Nosaffirmamusutrumq„fedratione diver- fa.Nam lux.& lumen lunr unum idemq;, quatenus funtqualitaslumin 0 fa. Urf.d1fp.1j. quaft- ili. Phil.
z*j. -Differunt y, 1. ratione fubje&i cui infunt. Lux enim proprie e ft in corporelucido, ur, in fole 5 c aliisaftris, igne alhsq;: lumen vero in corpore per- /picuo tanquamtrf&'TpA*1<x.fc Zab.c. 4-l.r. de,vif.
30. II* Ut caufa & effe&i m.,. Lumen enim eft cffe£him,opus lucis Sc. ex. 71.fi l.Eft imago lucis fimilitudo Ex. 7^, f. 1. item'fpccies & repraffen- tatio lucis,a qua eft generata: ficut proles profert parentem. Dn.Gocl, inprodr. lex, : Phil. q. 38.
31. III. Lumennoneftdurabile:infenfibilimo- do fit,& rurfum defit: non permanet in corp ore per- fpicuo, fed ixpc ab co a&u fcparatur,fuccedenti- bus in eius locum renebris: lux vero femper permanet in corpore lucido ,neq5 ab eo feparari poteft ial-

n manente eTentiaeiusTimpI.U. Phy.c.y.quarft.
t.Per.l. i^.p-y/z.
3 ** IV. Lux non habet fibi quicquatn vel contrarie vel privative oppofitum. Neq; enim potefl: vel contrarictas vel privatio flare fimulcum incorruptibilitate & immutabilitate ea,qua pollent cce- leftia: lumen vero habetfibiprivativeoppofitas tenebras Urf. d, loco. Nam filumeneft a&u, tenebrae fant potcntia&viciflim, Ar.I. z.dean.r. <?$, Pcrjbid. Scheg. in Com. inprardic, Arift.
3$. Altera quxftiocontroverla eft, fit ne lumen fubftantia an accidensiPoiterius affirmamus his moti fundamentis.
34, Si enim eft fubftantia, erit vel incorporea vel corporea. Incorporea non eft,i. quia ineft corporibus, corporibus prodit.*. quia fenfu per fc capitur. Per, 1 . jj. c 4,.p 78a.
33. Neq; corporea:/,quia no poffiet fubitoab ortu adoccafu tranfire, fcd neceftario in temporejeorpus cnimper fpatiu plenu moveri non poteftnifiintem- pore,ob medii corporis refiftentia. Zab. p. S^.
$6. II.Nullumoccupatlocum. Ergo nonefteor- pus. Funditur enim per totum coipus perlpicuum, quod illuftrat,nec tame major occupaturlocus.Ergo duo corpora effient in uno loco, & fc mutuo penetrarent quod eftablurdum Arift. d. 1 . c. 7.
37. Eritg. Accidens; Jam porro quarritur; U- trum fit accidens.reale,an intentionale:Nos^um ScotOjZabar. aliifq;Philofophis utrumque dicimus» fedrefpedu diveifo.
Nam

Nam Tamen habet eflereaie;I.2jurare»?escfc '^Tectus producit: calefacit enim,extenuat, puTgat* 11. re-lpc<ftufubje&i,inquoha?ret. y*"
j$9- lntentidnale vero rcfpc&u objecti materialis* quod repraefentat, & cujus dicitur fpecies. Seal, e* 74. {.x. Nam produ-citur a. luce lucidi corpori;, tan- quam ab obje<fto reali. Arift. d. 1 , r 40, Nihil igitur impedit , qilo minus aliquid poflitefle fimul & res & intentio rei.
41. Si lumen non eftet intentio,fediolum habe- retefte rea!e,tunc fuperpofitum oculo non faceret vidonem.Certum enim eft kimen movere oculum*
Si vero non movet, ut intentio alterius, led ut res fecundum Ce, ergo eft objedu terminativum vilionis % talea.tangens oculu impedit leniionem, quoniam inftrumen tu fenlus debet pati a fpecie objecti mune» - diatc.non abipfomet obie&o reali.Scot.recenf Zab,- 4.1. Hoc vult Ari. dum inquit: feniiJepoftta fupra fenfum, fenlione non facit.'quod intelligendu eftdc «bje&o reali terminante lenlione, no de ejus fpecie.
4j, Organumvilus eftduplex.- alterum materiatum magis,alterumminus.Seal. ex. }i$. C 5,
44. Materiatum magis eft *«f» leu pupilla binorum o.culoru,,qui ftfnt a natura rotundi & globoli fadti, tu ntcapicndx quantitati fufficerent, tum utcelerius vi fu apprehendere mulra valeant, quandoquidem globofis fumma ineft revolutionis facilitas, Caci, Hhod. 1 . <?. c. 2. Seal. ex. 525. f 4..
45. Pupilla \do c.ft, humor ill e qui c ryflallinuy Xiominatur.ahgixa&coniiftentia, :
f Macem curo minus & vergens ad animat fub»

ftantiamfuntncrvio ptic i, & SpiriciJs animalcf cotti tenti in ipfis, quibus anima utitur ad receptionem tanquam promis &fcqucftris Sc. ex. 398. f,i<%
47. Magna hic eft cantroverfia inter principe# Philofophiazde materiaviius. Ariftotclcsenimillui vulrefte aqueum: Plato vero,quem icquitur Galc* nus, igneum^
' 48, Sed harceontrovcrfia facile deciditur, ficum
Scalig. aquam oc uli materiale; ignem vero.formalai ftatuam us.Ex.jp7.f5.
Aqua enim ineft oculo, propter humorem Cryftallinum, qui nihil aliud eft quam aqua, fedil- luftris, nec fine aere : tam folida, ut confiftcreibi poffitfpccicsvifibilis: tam rara, ut per eam penetra* re. ac transmitti poflit, ut ait Seal, d.l,
50. Ignis vero propter radium, qui eflin oculo: {eu,proptcr fplendorcmSpiritus,qui videtur in oculis etiam claufis,& materiam illam aqueam tanquam forma percipit & exornat.
ji. HuCuiq; dc vifionis natura: fequitur de vifi- ©nis modo, ubi flu&uans & a ventis agitata fc nobis offert navis,quam his fiftemus anchoris.
In vifioncaut aliquid egreditur exoculo, aut aliquid ingreditur in oculum.
$j. Si egreditur aliquid ex oculo; illud eft aut /abftantia aut accidens: &fubftantia quidem vel incorporea vel corporea. Non prius, eflet enim ipfa anima, prsterquam in hominenil eft incorporei, Nihilautem de eftentiaanima? decedit. Eft inimin^. dwifibilis forma, cui nihil addi a u t detrahi poteft,
B fine

fine commutatione fpeciei. Ar. 8. Met e. 5. 110.
Per. 1 . 8 c. 10» '
14 - Neqj pofterius, Sic cniml. Vifionon fieret in momento, corpus enim tempore movetur Ar. Phyf.c.j. &4 c. 14.- II. corpus flante vento moveretur, & ita vifio impeditetur, quod tamen non contingit. III. Magna fic fieret virium enervatio atqj imbecillitas.
$5. NeqiaccidensrqualelumenefTcvoJtunt, Na I. Accidens migraret de fubjedo infubjcfrum, II, Hoc dato, fed non conceflo > Si egreditur lumen, illud eftaut infirmius lumine diurno,autintenfius. Si illud,aut non exilit,aut frurtra. Nam minor lux femper obfcuracur & diflipatur a majori. Si hoc,daretur fulgor maj'or, quam eftfolis.
5 6 . Prxterea emittutur lumina a pluribus.Ergoaer tepore nodturno vel loco tenebrofo illuftrabitf. Et fic videbim 9 ctia no&eiquod tame cxpcrictix repugnat
J7. Ad hxc , fi egreditur lumen, illud aut pertingit ufq; ad obje£bum;&: cu coloribus ac rebus vifisite- ruad oculu revertit': aut egreditur quidem,fedfub- fiftit, neq; pervenit ufq; ad rem vifibilem. Si prius: quomodo tam cito pollet pertingere ufq ad aftra? Nam prius mille modis immutaretur,& formalpcci- ficam amitteret.
58, Non igitur verum efl:, quod ait in fuo catop- trico Ptolem<£us,apertis oculis eorum radios moine- totemporisad coelu ufq;pertingere.$ca!.ex 80. f 8.
Secundo, fiporrigirur ad rei magmtudtncm, erg^ in qur.’ib..v difiantiaeandem debet magnitudinem judicare ;ubicunfy enim ea fit, ipfeeamam-
padtetur

ple&etur, ut» cfl- At non ita evenit, nam propinqua hominem videmus ut maiorem, remotum vero ut minorem,& aftra judicamus multo minoris quantitatis, uti iunr.
60. Sipofterius; fcquctur hinc. I. Vifionemfi- ' en extra oculum, quod redolet abfurditatem.Nam ibi effle re vifam oportet, ubi judicatur, fiquidevifio debet efTe coiun&io facultatis vifivx cumrcvifa,feu cius mutatio ki rem vifam 2ab. c.4.1. a.devif 61. Ad hxe.no erit animal videns,fed aer.Et fic aer erit vifioisinltrumentu,quod refutat Seal, cx.jaf.f.f,
61. At dicas, egredi ex quadam naturali cupiditate, ut copuletur cum diurno lumine,& cum eo con- erefeat in unum corpus. Dico ego, ex corpore & accidente unum corpus fieri dicere vanum eft: qux- cunq; enim mifcentur, funt corpora.
63. Nihil igitur egreditur ex oculo.Ergo aliquid ingreditur: & hoc eft, vel imago corporalis ckcifaab obie&oper defluxurvel qualitas quadam fpirftalis,
64. Non prius: fequerctur enim I. Vifum percipere fua obicfta tangendo, quia corpufcula illa o- culum feriant, ficut calor manum. Si verovifusta- &us eft, etiam calidum & frigidum oculis fentiemus, quod eft.
67. II, Si arevifa tot manant effluxus, nonne cito res, quae videtur, diminuetur &: evanefeet >
68. III. Si eflet fpecies corporalis, non momen- to gigneretur, nec momento moveretur,quod fieri videmus. Exlonga enim diftantia unico momento recipio foedem rei vifx,
B t Eft
1

Eft igitur qualitas, feu fpecies quardam fpi- ritalis, quae nihil aliud eft, quam edentia quatdam tenuis, rara,cognata aetheri, dccifa ex forma propria fubftanti.r, qux momento gignitur.
70, Hac etfi ab omnibus coditionib*corporcis expoliata noneft ,fcd aliquid materiale retiner, tamen hoc ita cft depuratu & tcnuc»ut contrariu habeat, & referat imaginem rei, aqua emanavit.Cur-de fen. dc fcnf.l.i.c.^.Zab,fol.7d7,78^. &^zi.^4p.inlib. Phyft Vide5cal.Ex.a5i8.fi-
7r. Ha?c fpecies fpiriralis recipiturvclinfuper' ficie, vclipiaoculifubftantia introrfum.
yz» Non in fupcrficie, Non enim quicquid ap- paret in fupcrficie oculi, continuo videtur: Alias c- nim fpcculum diceretur videre, id quod eft abfurdu* 7/. Atdicas; Apparcttamcnin oculo imprefla imago alterius tanquam in fpeculo . ? Rcfpondeo r hanc imaginem, quam in oculis aliorum intueri fo- lemus, nihil aliud efle, quam rcfra&ionem fpecici tanquam in fpcculo, quoniam fnperficies oculi in- ilarfpeculiterfa actaviseft.Zab. c.i.La.cx Arift.
74. Hanc autem in oculo habere,inquit Arift. non cft videre, fed videri ab alio,non cnin? ille vider, qui in oculis habet imaginem,fed alius, qui imaginem in oculo alterius intuetur, ibid.
7J, Recipiuntur igitur fpccies afpe&abiles in ipfa oculi fubftantia intrinfecus,qua: fententia eft Peiipatcticorum, & veritati maxime confcntanea,
7Receptionis autem modus hic cft. Primum acorporibus afpcftabilibus manant fpecies quarda.

in circumfufum acrem luce Tolis vel ignis illufira- tum &: pellucidum fa&um, ipfumcj; afficiunt & in e® femperha:rent. Sc, ex.So f, 8.
77. Poflea Ipecies pupilla? offertur, eicp eon- jungitur minimo temporis momento» ita ut quo» cun^» locorum oculos verteris. femper prxftofint. Sc. ex,zp8 ,C 1.&16 .& ex. 80.C8.
78. Deniq> Spiritus recipiunt impreflas fpc- cies,eafq; fenfui communi offerunt, ubi fitagnitio» diferetip & dijudicatio de fpeciebus illis Sc. cx» Zp7 {.j-Mag, 1 , 6 . Ph, c,S.
yp. Hxc quamvis fatis luceant, tamen ut maiorem fidem mercantur* quibusdam radiis argumentorum illuftrabimus,
80, Primum dico: Omnes ienfus fieri in fuoin- ftrumento, quippe quod a natura in cum finem fa- ftum, ut fpecies recipiat. Ergo & vifio fit in oculo. Quidautem tanto artificio opus erat in oculo, fi ibi non futura fuiffetrecepio?
Sr. II. Sicutin fpcculonullaabeofa&acmiffio- ne fpceics objc£tas recipiuntur, lbiqj.reflc&untur &C coeunt,reiq; praffentis imaginem repraefentat, quo, fi effet in fpeculo vis anima; perfe&a?,fpcculum viderer, ita quoqj in oculo tanquam in fpeculo animato fitreivifibilis reccptio.Scai.cx.ap8- f. 16. &ex.8o,f.8.
82. III. Si vifio fieret emittendo,effet intellc&u viius nobilior, Intelle&us enim perficitur recipiendo. Tum autem aftra a vifu perficerentur,reccpra ab eo vifione. Quod fatuum eft. ft-t aftra objeftu fuo» lux tffcftufuoefficiuntvifioncm.Sc, ex,63. U z.
B 3 Hi*

/
8j. His addo& ha?c duo optica argumenta lm* mota, yeU^Tutrirrav^ay umce stabilientia, ut fatuum vel etiam infanum exiftitnem, qui illa negare aufit,
84. Primum hoc eft-. Vifibileexcellens laedit vi-
fum. Sic Solis iubar, fic fulgor fulgetri adeo iadunt oculos, ut aut aliquando excreent; fic Democritus, autorc Agcllio, polito aereo clypeo contra folem po- fixo; eius radiis fibi oculos acicmq; luminis effodit: autfinonexcxccnc, linquunttamen (plendoris fui relliquias diuin organo. :
85. At quis tam demens unquam fuerit, qui dixerit, hoceveniffeoculo proptercmiffos vifivos radios & ab afpcdabili excellencilados, cum impreifio hiefiat, & tamen non deftrudio organi, iniurias ab improportionata receptione fpeciei excellentioris pati?
S£. Luculentius multum eft, quod fecundo loco fequitur receptionis argumentum, ac tanti momenti, ur ab eo univerfam litem de modo vifionis di- remta efle exquifitiflimaecertitudinis iudiciu fuerit. ^ 87. Conftat experientia i Si lux per anguftum foramen in locum tenebrofum incidat, intus ad objectam papyrum repra?fentariomnia,qua?cunq;fo- rinfccushincindea iuceilluftrata reda, affluunt.
88. Vifio non aliter fic. Oculus enim fecundum interiorum partium difpoficionem efl: locus ille te- nebrofus, cui a natura fadum cft foramen excerne, quodpupillam vocamus: humor cryftallinus efl papyrus objeda foramini»
Quem-

8j>. Quemadmodum ita^p radii iforinfecus per foramen in locum tenebrolumadobjedam papyrii tlbapiduras rerum foris illuftrataru, repraffentanc: ficiidem rerum vifibiliu fpecics ceu piduras per pupilla: forame fubeuntes in cryftallinum depingunt* P.Ram.in opt.Dn. Hartm. in prxledionibus opticis.
CONSECTARIA.
Ad vifionem igitur rcquirunturhsectria, lu-
i.
men externum , fpccics vifibilis &: inftrumentum idoneum. Et exiftit vifio,quando fpecies vifibilis per medium extrmfecu* recipitur in oculum, (ficut fpecies lapidisrecipitur igfpeculumjA:ab oculo, quatenus vi animx fentit per humorem glacialem (qui ab animali fpiritu, per nervum opticum eo delato, perficitur) apprehenditur.
2 . Quum autem quxdamfevifuirede,quaedam vero oblique offerant; hinc vifio alia reda, alia obliqua dicitur.
3. Vifioredafeudiftindafitrcdis lineisabafpc- dabili ad fuperficiem afpedus perpendicularibus* Alhaz. 1 .1, opt.num.i8.feu: fit tantum fecundum lineas perpendiculares a pundis reivifx ad oculi fu- perficiem produdas. V it. 17. prop. 1 .3. Opt.
4. Obliqua eft, quando forma vifibilis pervenit ad vifus fuperficiem perlineas obliquas &rcfra- dionem. Dn.Gocl.in Notis (uper exer, Scal./2j.,f.4*
Ad vifionem igitur redam &c certa & diftinda hi’ctvquiruntur.T.collocatio viiibilis antevifum di- 'reda Alhaz,l.i- n, $S. £; Vir, Prop. tQftii.
II, Organum tede & lecundum naturam

.difpofitum, ici eft, fanum, vigens, integrum, illajfutn & quietum. Quare vifusin ebriis fallitur, propter crebram vacillationem capitis Se oculorum.
7* III. Jufta;Magnitudo, quia res nimis parvas non videntur. Quicquid enim videtur, fub angulo vidctur.Eud-2.hypoth.opt.
8. IV- Denfitas leu fpiffitudo quaedam ac folidi- tas vifibilis Vit, 14. p. 2. Se Alhaz. 1. n. 41. Quare aer non videtur, quia lux, fine qua nihil videtur, Al- haz 1. n.39. Se Vit.i, prop. 3. non figitur in corpore diaphano, ita, ut eia&um vifibilitatis prasltpr,
9. V. Julia Se moderata diftantia. Quare folno,-
^bisminor apparet, quam eft revera, propter magnum inter vifum Se vifibile. ;
jo.* VI. Immotioaxis. Quare figura: in aquis ex» prclfie vifu no n percipiuntur agitatis aquis, quia hic non potcll axis figi Se firmari.
n.. VII, Mediumre&e affedum informatumq;. Quare alpicicnti aliquid candens per vitrum rubru illud falfo apparet rubrum, propter medium aliena qualitate affedum.
u, VIII. Proportio naturalis. Excellens enim vifibilelasditvilum;Ut, fioculosdiu defixosteneas in folem meridie lucentem, aut vifum amittes,jaut hebetabis,
i^sfuttarium Vhvfico Tbeolegicum.
I. Ex his manifellum cfl, vifibilitatem efle ad- jundu propriu corporis(quaeoloratumJnec polle «tbilWalva manente ejuseflentia.feparari. Omne enim corpus fuanaturaitaeftcomparatum,utpoflit
exfis

ex Ce producere fpeciem vifibilem," caft^j ad orga- non transmittere.
i Loquor autem de potentia paffiva videndi, nondeadu. Sic enim nihil derogatur edenti* corporis,five videatur,five non: idq> propter defedum, vel in uno, vel in pluribus requifitis,adfenfum ne- ceflariis.
3. At inquis: Aer eft corpus,nec tamen videtur? ig.diftinguendo inter corpus tenue feufubtile,& fo- lidum feucralTum. Ad ^w^ii-enimoemjwin adum producendam requirit &folidttas vifibilis, utdidu eft.‘ Aer autem cum tale quid non fit,ne'vide£’quoqj.
4, Regeris: Solis corpus eft fubtihflimum,vi- ’ detur famen/®© ficu t & coelum & ftellx? Refp.l.Cce- lum per naturam ineptum effc ad radiandum: N igitur dici poffe vilibile perfe, fed peraccidens,id eft,per fpeciem alienam, nempe rerum in eo contentarum.
II. Solem&ftellasincceloeflecorporaden- fa&folidaidq;duabusdecaufis. I. ut lucis capacia efle poflint; nam cx materi* coeleftis contradio- ne & condenfatione orta eft lux in fingulis fideribus Magir. 1 , t. Phyf. c. 4.
6 . H. Ut corporibus inferioribus refifterc po£ fint: nam fifecus,paterent J .Dn.Gocl.l.2.di/p. Phyfi.
7. Inftas: Corpus Chrifti eft in pane Ccense Dominic*confecrato,ncc ramen videtur, F. quoddam corpus humanum eft invifibile. I}t. I, Fal fum eft; corpus Chrifti realiter cllein pane ut contentum in continente, II, Cum Auguft, cap v
C • Cad

&adinquifitione$ Januarii.Corpus Domini in Cce- na manibus ic labiis tangitur,in os C hriftiam intrat. Etcurn Chryfoft.in Matth. hom. 82. Corpus Domini inCaena Euchariftica dentibus premitur,lingua guftatur: Ora & lingua rubent Chriftifanguine» IpfumChriftumin coena vides,ipfum tangis, ipfuni comedis, fc.Saeramentotenus feui^«x»vion &: infe ipfo,feuin fuaipfiuscflfentia, noninipfaveri- tate.ut loquitur Auguftinus, id eft,non in fuafub- ftantia, quae in coelo eft,
8. A is, inter corpus gloriofum 2>£vnv{sdVMv ) & in. ter oculum mere naturalem non eftjufla proportio. E. oculus humanus non potefl; videre corpus Chri- fti gloriolum. fy.i. iy&TtxMf Corpora Mofis &Elia; iunt corpora gloriola & vn^tATuu videbantur tamen ab Apoftolis Chriftill. Dico,corpus poft refur- redionem non mutari,quo ad iubftantiam, fedtan- tum quo ad qualitates & affediones.
CORONIDES.
1. An oculi felium,pardorum.nodilucje videantur in tenebris r qua tenebrae fiint?N.
2. An vifio fit tantum perpeffio?Ni
3. An iris fit oculi figmentum?N.
4. Oculo claufo forma coloris ubi? 152. in aere.
y. An vifus hallucinetur in proprio obje&o? N.
<?. Vifus tamen judicans coelum efife rubrum
autcceiuleum, errat.
7 An idem numero Sol fit fimul in plurium 0- culis? N.
S* Qui dicunt,corpus aliquod in (e vifibilcSc
inviti*

invifibile eflepofle, illi dicunt conttadi&oriafimul vera efle pofTe. Una enim fubftantia feu natura contrariarum elTentialium differennarum aut proprietatum capax fieri nequit: Canon Philofophorum immotus.
p Non ut humanse facies intrant Ipcculum: fie corpus Domini invadit panem.
CULTISSIMO DOMINO
CASPARO MUNICHIO IN ARENA Philoiophica alacriter velitanti, Sigefri» dusLemppius,
M utuchii laboribus,
Mulis remotus omnibus Grater rudi fi carmine,
An me notarie invidus Ipfe 6 parum curaverim. Mufis quid ac amiculis Succus negatitrofeidus.
Illud veham non unicis Quod bruma non tardet tuu Penfum Camaenis ocium,
Et eruditioribus Libris amica tempora. Munichi amice nobili Unus Tophorum peftori
Tu (olus,an quis invidet:
Ignava abhorres peftora, lnfenfus horres ut pecus Nidis iners quod delirer. yi/ueffnumcafiit micas Anagr,
far, evehende dotibus Coeli decus quae demerent,
Soli & favorem nobilem.
Terris Jehovam nuncia Et in polo te noverit <
Qui notus in Chrifto omnibus»
Cuius eruor fiduciam Poli patrisq; gratiam Meretibeatq; perpetim.'
athud ad eundem
B Ellerophonta»i latices haurire caballi ' Pratfenti dantur tempore rit£ tibi:
Et bene: Qui multum Logices fudavit in arte,
Eft opus ut Ipecitneu proferat ingenii:
Tu quia nocfturais ftudiis nofturna dedifti Sydera volvendo Te Juliutt libros;
—- Tli&«

Themata cehfutE fas eftfubmitterefacr* ■ - - Ut mentis pateant edita figna tu*. - Pratftat ut Ajacis fumas fepten.plicis anjiaj r Qneis removes membris obvia tela tuis.
1 cito, necfufpencle moram,jam prxmia dantur Forti,nunc agitur fots tua, curre cito.
Gratulor ergo tibi» quia cedunt omine faufto Omnia: fac valeas femper, Amice precor.
Idem eidem.
CASPARUS MUNICHIUS.
Per
CUR HINC USUM SAPIAS?
Q Ui colit ailiduus fua rufticus arva.moleftum Frigoris atque *ftus fub jove fentit onus.
ISec laflovtli blanditur culcitra pluma,
Sed capiunt liratum bos & arator idem. Caspare,haud aliter coluifti prata Sacrarum Mufarum, Logices flumina dia bibens:
Dum iic ingenio facta culmina tendis honorum,
CVR non HINC VS VM tu merito SAPIAS?
Tortutarque thefes ut fubjiciantur acuta:
Fas eft, ut cingant aurea ferta capac.
His larti gaudent ex toto corde parentes,
Gaudet honore parer, mater amore favet.
F. loannts Dimpehm Mdntzjtnberg.
*iliud eidem.
Intermuficolas notosque vehende fodales Quid tentas,animi quo vigor usque rapit?
Scilicet inclufas caveis imitare volucres Quas vocat in laudes aura ferenajovar.
Haud aliter foles, hyhernes mente fagaci Conteris» & mentem fideris inftaralis.
Hinc tuus en prodit doftrinae nervus & umbo Blandius hoc theGum flumine pandit opus.
Hinc cur non grater, cceprum augurer atq; fecundum Ominer,& patri* commoda multa tu*?
Jova tuos,noftros regat atque fayore labores,
N uminis ut crclcar gloria lau sque facri.
jffpUudem faciebat Icannts i/JpsWdidmi P. £*
FINIS.

inviubile e yeraeflepo trariarumc tatum capa immotas
9 Non corpus Do
con-
rum
CUL
CASPAR Philof
M atuchii lab Mulis rem Grater rudilicar Anme notarit in Ipfe Sparum cur Mulis quid ac a
Succus negaritr Illud veham non
Qijod bruma n Pcnfum Camxni £t eruditioribu Libris amica tem Municht amice Unus fophoruni
Et ben Eft Tu qu Syd