THESES THEOLOGICAE,
de JUSTIFICATIONE hominis
peccatoris coram Deo: ex dido Pauli ad Rom. 3. f. 28, Arbitramur igitur, fide j uftificari hominem., abfqj operibus Legis.
De quibus
Asfirante GRATia Numinis Divirii, Prxjiek-J
Dn. JOHANNE MOL-
THERO, SS. THEOL. D.
ET HEBRAEARUM LITERARUM in illuftri Academia Marpurgenfi ProfelTorCj
Ka.^Jlway.tv publice reffiondebit
JBERNARDUS CONRADI RHEINEN-
SIS W^STPHALUS.
Marpurgi Hessorum,
Ex officina Pauli Egeno Iphi, Typogr. icadem*
MD C XI.

M
t> <3P
3P <u^p <j \j
SPECTATISSIMIS , VARIOR
rum ufu celeberrimis viris,
DD. CONSULIBUS, ET SENATO-
RIBUS INCLYTAE REIPUBLIOE, QUJE EST RHEIN.E IN WESTPH ALI A,MODERATORIBUS PRUDENTIS SIMIS.
NEC NON
Grnatijjimis &pr<efttzntijjimis viris,
Dn, GERHARDO C O N R ADI, Patrifuoreverenter colendo.
Dn. JOHANNI BERTELINGIO, ejufdemReipublics Secretario fiddiffimOjConfobrino fuo amantiffimo.
Dn. RUT GERO KROP, affini fuo chariilimo.
Patronis&fautoribmfuis f
Difputationem hanc dej uftificationc hominis peccatoris coram Deo,
In fkbjeciionis $ reverenti* yonyilmu, gratitudinis m^etor , C"flttdtiAcait- mtci fjuiflueioy,
offert, &infcribit ¥•
*S(*)S*

<DE JVST1F1CATJ0NE HO Minispeccatoris coram Deo.
Thesis I.
O g n i t i o Perfonse,Officii & Beneficiorum Mediatoris, Domini noftrijefu Chrifti, tota huc tendit: ut Homo peccator coram Deo juftificetur, & vitam aeternam confequatur. Efiia $3. v. u. In cognitione fui j uftificabit j u- ftuslervus meus multo s.fyhm. 17. v.j. Haec eft vita aeterna,ut cognofcant te foluin ve- rumDeum,&quemmififtij esum Christum.
2. De juffificatione igitur Hominis peccatoris corarm,
Deo,nunc difpi ciemus, eamqj do£hinam breviter repetemus ex dido Pauli nd iriset AV^pa>7rov,^aex$
I?ynwoiM. Arbitramur igitur Fidej uftificari hominem,abfqj operibus Legis.
3. In brevem enim hanc lententiam univerlam dodri- nam juftificationis,tanquam in compendium ab Apoftolo contradam & concluiam efle, manifefte oftendit particula Rationalis»^ ergo: pro qua tamen exemplaria quadam perperam-, fubjiciuntcaufalem, & $ legunt: quam lectionem veterem Interpretem etiam fecutum apparet; fic enim reddidit: Arbitramur eninu.
4. Dum igitur dicit ^leu^^sp&iwo^juftificari hominem:
nonloquitur de homine converfo & renato: fed animali,
/. Cor. 2. v. 14. qui adhuc eft caro & fanguis,r.G?r. 1$. v40.de quo feriptum eft, Johanj.v.rf. Quod natum eft ex carne, caro eft.Im- piumintelligit, Rom.4.v.$, Quijuftificat impium &inimicum
A z Dei,
PSP-i

Dei ,Rom.}. Wtf.Cum inimici effcmus, reconciliati fumusDeo.
5. Tcftificans autem talem hominem opus habere jufti- ficatione: non omnem homini animali j uftitiam derogat: fed eam tantum, qux coram Deo valeat. Loquitur enim de juftitia Dei, Rom. /.Juftitia Dei in ea revelatutyd eft, quae veniat in com Ipeftum & j udicium Dei, liom.j. v.zo. Non j uftificabitur omnis caro wuriov a ul? coramillo.
6. Eft enim quaedam juftitia carnis, quae continetur externa quadam Legis Moralis, atq; coftitutionum humanarum obedientia: quam non folumfecutifunt Pharifaei 5 c Scriba: inter Judaeos: juxta illud Luca 18. v. //. Pharifaeus ftans, ficapudfc ora bat: Deus,gratias ago tibi,quod non fum ficut exteri hominum, raptores, injufti,adulteri, velut etiam hic publicanus :fed etiam inter Paganos virtutis &; honeftatis ftudiofi: qui fedulo curarunt, ne quis fur eflet, ne latro, nequis adulter; ut Horatius inquit.Gentes enim que legem non habent,naturaliterfaciunt ea,quae legis funt: atq; ita oftendunt opus legis fcriptum in cordibus CaiSy.Rom.z.v.T^:.
7. Ethanc juftitiam carnis Deus probat: & non lolium temporalibus praemiis ornat, /. Reg. 21. v. 29. Non vidifti Achab humiliatum coram me? Quia igitur humiliatus eft mei caufa, noninducam malum in diebus ejus :& viciftim violationcrm externxdilciplinxtemporaIiterpunit:utexemplumNinivita. rum oftenditjom3.V.4. fed minus etiam in inferno cruciabuntur, qui eam coluerunt: ficut enim in coelo funt gradus praemiorum, /.C<?y./;.^.^/.SteIIaa ftella differt claritate: fic &refur- re&io mortuorum:ita quoq; in inferno funt gradus poenarum, Matth.u.v*22 Hdyxo &.Sidoi\ixvii!Mmesvt^eu tolerabilius erit,^ *- W* Minasin die judicii,quam vobis.
8. Et valde necelfaria eft hujufmodi externa obedien- tia,non folum ad vitam civilem commodius degendam: fed etiam ad Evangeliu majore cumfruttudivulgandum.Ubi eninu
nulla

nulla viget externa difciplina,vixquicquam proficit praedicatio Evangelii. Unde quoq; Chriftus in nominefuo praedicari j uffit, nonfoium remiffionempeccatorum,icd etiam poenitentiam, Lue. 24. v. 47 • Poenitentia enim prima fua rudimenta ducit a fu- flitia camis.
9. At inj udicio Dei nihil ea quicquam valct.In eo enim univerfx j uftitise noftrx fun t(Kefag/d iddim) ficut veftis Centonum,^- 64. v.6. id eft viliflima & abje&iffima, qualis eft men- ftruatae. Vetus interpres hiefenfum magis exprefllt, quam ver- ba.UndeChriftus,.^//Ay.‘i/.2<?.Nifi abundaverit juftitia veftra, pluiquam Scribarum & Pharifxorum, non intrabitis regnum./ coelotum. Extra cafiim introeundi regnum coelorum, Chriftus juftitiam Pharifxorum, exteris paribus, non rejicit: ne exter- namquoqj difeiplirtameum rejeciffe putemus.
10. Caufa vero quod in judicio Dei juftitia carnis confi-
ftere nort poteft,hxret partim in eo,qui operatur illam,partim^ inipia.ln operante: quia is nondum eft renatus, & cum Deo re- conciliatus.Ut enim aliquod opus noftrum fit (Deo placens) a filiis illud fieri oportet. In ipfa: quia modis omnibus im- perfefta & contaminata eft,& infinitis paralangisa b ea integri- j tate imaginis divinx diftat,qux a nobis in judicio Dei efflagitatur.
11. Sed unde hxc eft tanta miferia ^ quod nemo hominu ex fe coram Deo juftus eft SNani prxeaufati fumus, inquit Paulus,Judxos & Grxcos omnes fub peccato effe, Roj.vj. Omnes peccaverunt, & deftituuntur gloria Dei, v. .y. Natura fumus filii irae, Ephef.2.v.3. demortui peccatis, -v.j. Reiponfio in promtu eft: Per unum hominem peccatum intravit in mundum, Rom.$.
per inobedientiam unius hominis peccatores conftituti funtmultijTA/j?.
12. Quod non fic accipiendum eft, quafi rei fimus coram Deo, vel foio reatu Adami, id eft,ob alienam culpam: vel
A 3 fola

foUfitmltudinc(imitatione) praevaricationis Adx : fed ideo fu. m us rei, qui dcftituimur gloria Dei, qu * in nobis relucete debebat : id eft,concreata illa juftiria & fan ditate imaginis diviner quam Adamus protoplaftus amifit&fibi & omnibusfuispo-
fteris.Genuit enim filium ad imaginem fuam,Gm. 5 .v.?.quxfuit imago Dei modis omnibus contaminata & dertruda: ut yix tenuia ejus fuperfint rudera.
13. Hinc eft quod Da vid,vir fecundum corDei,//#.#,^.?, in iemetipfo triftiftimatn naturae ruinam agnofeens, tanquaitu unicum fontem (uarum tranrgrcfiionum,cxclamct:Ecceinim- quitatibus conceptus funi, & in peccatis calefecit me mater mea lexjobm i4-v-4- Quis poteft facere mundum de
immundo conceptum femine ? Nonne tu, quifolus es ?EtPau- lus, Kom.j.v.iS. S cio,inquit,quia non habitat in me,id eft,in car r nemea,bonum_>.
14. Quemadmoduigitur omnes homines naturalimo* do propagati, habent peccatum: fic etiam rei funt non folium mortis temporalis, fcd etiam setern*, juxta feveriflimumillud Dei pron unciarum: Morte morieris, Gen.2-v.17. Hinceftillud Davidicum, Vfijo.vj Siiniquitates obfervaveris Domine,Domine quis fuftinebit ? Et Pf.i4j.v.2. Non intres in judicium cutn fervo tuo.-quianojuftificabiturinconfpedu tuo omnis vivens.
15. At quando Paulus dicit ^v^otov : juftificarihominem : oftendit non prorfus conclamatum efte de genere humano,in tantis miferiis naturaliter haerente: fed fupereffe fpem falutis, & rationem emergendi ex tantis malis, naturaliter hominem circumdantibus: unde quoq$ Ecclefia confitetur: Re- miflionem peccatorum, refurre&ionem carnis, & vitam asternam.
16. Quaenam vero illa ratio? feu JWjVw j uftifica-
tio. Quo minus enim homo pereat, fed habeat vitam seternani, juftum efte oportet. Nonenimin fandtam civitatem illa nV 1 ^
Jeru*

jerufalem novam, introibit aliquid inquinatum, aut abominationem faciens & mendacium, K_Apoc.21-v.27.
i f. Etfi autem haec omnium hominumpraicipua cura effle debet, ut primum quairanf regnum Dei, &juftitiam ejus, Mattio. <S.v33 . & operentur cibum,qui non perit, fed qui permaneat in vitam asternam ,/<?A 6. v. 27. imo cum metu & tremore falutem fuam operentur, Phil. 2.V.12. Ea tamen juftificatio, qua Deo placemus, non eft opus hominis proprium, fed Dei. Deus impiumjuftifica t, Rom. 4. v.f. & mundu facit ex immundo conceptum fcmme y ?okf4.Tj.4.
18, Qualem quidem & quantam juftitiam Deus ab co efflagitet, qui vitam & falutem expetat, lege fua oftendit, Levit. t8.v.$. Cuftodite leges meas atq$ j udicia, qua: faciens homo vivet in eis.Et Chriftus uni rcfipondcns,Uff<r// 19.1j.17. Si vis vitam ingredi,inquit,ferva mandata.
19. Sed neq; Deus legem dedit,qua: vivificare poffif,C*- lat. 4. v. 21. Sic enim evacuafietpromiffionem 430. annis antea datam: neq$ legem quifquam hominum implere, atq* ita juftitiam ej us confequi poteft. Infirmatur enim per carnem, Rom. 8. v.3. Etfi igiturlex fanda, demandatum juftum, fandum & bonum c^Rom.7. v.i2. Ad) uftificationem tamen coram Deo ufq$ adeo nihil confert, ut etia manileftando peccatum, Rom.3. v 20. reddat illud fupra modum peccans, Rom.3. v.13. atqj ita male dicendo, Deut.27.v-26. infervitutem generet, Gd.4. v. 24. &tan-* quammalleus conterens petram, Jerem, 23.V. 29. occidat, 2. Co- rinthj.v.t).
20. Quomodo vero j uftitia Dei oftenfa in lege, nobis comparata fit, & noftra fieri poftit, docet Evangelium: quod Chriftus praedicare j uffit omni creatura:, Marc.16. v.15. Evangeliumj enim eft potentia Dei ad falutem omni credenti: j ufti tia enim_, Dei revelatur in eo, ex fide in fidem, Rom.i.v. 16. ficutfcriptumj eft: J uftus fide fua vivet, Heb.z .v.4. Etfi autem line lege j uftitia
Dei

Dei manifeftata eft: tcftimonium tamen habet a lege & Prophetis, Ro.}.v.2J. Imo lex paedagogus ad
21. Ratio igitur juftificationis noftrae: utnonexlege,ita neq; ex locis diftantiffimis requirenda eft: cum eam in Evangc- lio patefactam habeamus.Ne dixeris jn corde tuo: Quisafcen- detin coelum fautquisdefcendetmabyffum? Quidenim dicit feriptura ? Prope eft verbum in ore tuo, & corde tuo. Hoc eft verbum fidei,quod praedicamus, Rom.io.v-t.
22. Ex Evangelioigitur,tanquam exlimpidiftimofonte,
omnis ratio juftificationis noftrac cora Deo, planiftime fcaturit: indeq; petenda eft. Jiiftificatio enim eft acceptatio, hominis peccatoris ad vitam jeternam,quie fit in ripbis, non folumabfo- lutioneabomnireatupeccati,fcd etiam perfediflimaejuftitix donatione. Nam in fe complectitur, tum cnuftmv omnis mali, quod invedum eft per peccatum, tum omnis boni, quod
per peccatum amiflum eft: quod Dmielg.v.24. vocat,deleriini- quitatem,& reduci j uftitiam fempiternam.
23. Sxpc tamen juftificatio hominis deferibiturtantum per ivtufiny mali: fubintelledaa*»* boni: quae fynecdoche quaedam eft feripturae familiaris: ut Pfl ia.-y./.BeatiquorumremiC fe funt iniquitates,& quorum tedafuntpeccata.Beatus vir,cui non imputabit Dominus peccatum.
24. C.aufa efficiens juftificationis Deuseft.Isenimjufti- ficat circumcifionem exfide,& praeputiu perfidem, Rom.j. v.30. Ego fum,ego fum ipfe,qui deleo iniquitates tuas propter me,& peccatorum tuorum non recordabor, Efi. 43. v.2$. Revertetur &miferebitur noftri: deponet iniquitates noftras, & projiciet in profundum maris omniapeccatanoftra, Ji/r^./.u/^.Apud te propitiatio eft, Pf.130.v-4.
25. Caufa eft gratia Dei,juxta illud: Gratia fal-
vati eftis, Ephef. 2. 'v.a , .Juftificamurgratisperejusgiatiam,^- i.^.^^.Ubi per gratiam,intelligimus gratuitum Dei favoreni &
mifc'

mifericordiam: juxta illud 7 //j.^./.Secundummiiericordiam_» fuam falvos nos fecit, &c. Ut j uftificati gratia ipfius, haeredes fimus fecundum Ipern vitae noftr x,Ephefz. Z>. 6 . i^aeAorCio tiuctfov tk ijamiMvy: gratos nos habuit in diledo.
2 6. Caufa , eft miieria humani generis, lapfu
primorum parentum introduda. Unde Ecclcfia canit: jamtturt&ott nmvigftit/$}Zem(£kut> vfor tnemuffrii. l£*r&acfjt an fetu < £armfyt%igfdti &molt mtr ftdffat laffcn. Com miferatus enim Deus triftiffimam humani generis ruinam, promifit fe- menmulieris conculcaturum caput ferpe n ti s, Genj.v.r).ha ?,U*
S)aCoM,[ ^oh.J.V 8 .
27. CaulanieritoriaeftobedientiaChrifti,tum Adiva, tumPafliva. Adiva: qua natus ex muliere, fadus eft fub lege, Gd.4- v-S- & non venit fblvere legem & Prophetas: non venit folvere, fcd adimplere, Mattio. <. -v. /7. Finis enim legis Chriftus, ad juftitiam omni credenti, Rem. 10. v.4. Ut j uftificatiolegis irn- plereturin nobis, Rom. S. v. S. Paffiva: qua ipfe, qui peccatum-» non noverat, fadus eft pro nobis peccatum, id eft, vidima pro peccato: ut nos efficeremu r j uftitia Deiin i pfo,2. Connth.$,00.21. Peccata noftraiplepertulitin corpore fuo, luper ligno, /. Petr. 2. -v^.Fadus eftobediens,ulquead mortem, Philip.2.oo.S. & redimens nos non corruptibilibus auro & argento,iedpretiofo fuo fanguine, tanquam agnus immaculatus & incontaminatus, r. Pet.10v.1g. tollens peccata mundi, J0hj.00.2g.
28. Caula inftrumentalis relpedu Dei, eft Verbum & Sacramenta.His enim mediis,&quali manibus,beneficium ju- ftificationis Deus nobis offert, applicat Scoblignat. Verbum enimfalvarepoteft animas noftras,/<*«>£./. v. 21. Unde verbum reconciliationis vocatur,2. Cor.s.oo.ig .Placuit Deo per ftultitiani praedicationis falvos facere credentes, i.Cor.i. 00.21. Evangelium eft potentia Dei (inftrunicntum per quod Deus efficax eft) ad ftlutemomni credenti, Rom.i.oo.rf.ltz de Circumciiione Paulus
B dicit,

dicit, eam fuifle Abrahamo wffy, figitlum j uftitiae fidei, Rom^. v.n. Et de Baptifmo: Salvos nos fecit per lavacrum regenera, tionis & renovationis Spiritus fandi, T/f.i.-u.j.MundatEcclc- fiam lavacro aqua: in verbo ,Efhef^.v.26. Et de facraCoena,panis quem frangimus, eft muwU (id eft, participatio) corporis Chrifti } i.Cor.io.v.i6.
29. Caufa inftrumentalis, tefpedlu hominis, eft Fides: quam folam Paulus in di&o prxallegato exprimit: quod fic argumentum fibipropofitum exigeret. Fide hominem juftificari dicit. Namcredcntiin eum,quijuftificatimpium,fidesfuareputatur ad j uftitiam, Rom.4..V.4. Credentibus in eum,qui fufti- tavitjefum a mortuis,fides fua reputabitur ad j uftitiam,' v.24.
30. Fides haec juftificans, eft quidem notitia & afTenfits promiflionis Evangelii: undequoq; faepe per notitiam definitur : fed infuper etiam eft fid ucia mifericordix Dei, de remiffio- ne peccatorum, gratis propter Chriftum mediatorem donanda : accenfa in cordibus hominum a Spiritu fando,per verbum & Sacramenta: quae tanquam cxtenfa manus, apprehendit, & credentibus applicat,promifllonem Evangelii, & omnia, qu* comprehenduntur in ea, bona: qualia funt, remiflio peccatorum, juftitia,& vita x terna.
31. Dum autem dicit, fide juftificari hominem, non loquitur de fide ablblute,led^*1^: quatenus ea nimirum apprehendit promifllonem Evangelii: & in ea oblatam Dei gratiam & obedientiam ac fatisfadionem Chrifti. Metalepfis igitur eft, quando fides juftificare vel falvare dicitur: quia non fides per fe, fed id quod fide apprehenditur, juftificat & falvat. Et fides imputatur ad j uftitiam, non fecundum fe, fed propter aliud, nimirum gratiam Dei, & merita Chrifti, quae includit.Nam inde omne fuum precium & dignitatem habet.
32. Dicit autem hominem fide juftificari abfqj operibus legis. Per legem intellige, non tantum Mofaicam, fed etiam na-

Si
tutalem: & per Mofaicam,non fotum ceremonialem,fed etiam moralem. Jam fioperalcgis excluduntur, multo magis opera S proprixadinventionis &ele&ionis. Nam fruftra Deus colitut mandatis hominum, UWattb. ij.v.p. Quemadmodum igitur nullum opus ex fe j uftificare poteft: ita quoque nullum opus, k ^ Chrifto acq uifitam j uftitiam apprehendere potcft.Unde/^./,
itait;^ V.20. ex operibus legis non juftificabitur omnis caro coram eo, Gd. 2 . v. 16, i Non j uftificabitur homo ex operibus legis,nifi (fed) pia^c per fidem JefuChrifti.Etnos in Chriftojefucredidimus, ut j usi; ftificemur ex fide Chrifti, & non ex operibus legis: propter 1 ^ quod ex operibus legis non juftificabitur omnis caro.
Kt .33. JamfihomojuftificaturfideabfqueoperibuSj&qui- f ^ dem legis: neceflario lequitur :Sola fide hominem j uftifica- ii>ri. Quam enim commutationem aliam dabit homo pro anima .,.? ' fua ? Matth. 16. v. 26. Cum frater fratrem redimere non poffit, ^ v . rfd4p.v.s.
J" 1 34. Quodnonficaccipiendumeft,quafifidesjuftificans
unquamfola fit, vel efle poflit, abfq; bona confcientia,vcl bene operandiftudio. Nam in Chriftojefu, neq; circumcifioaliquid j valet, neq; prxputium,fed fides, quae per charitatem operatur, Gal.$.v.<f. Quoniam fides fine operibus mortua eft, fac. 2. v. 20. °® ica " & ex operibus fides cofummata eft,‘v.aa.Fides enim noftra tan- amari quam lux quaedam, ficlucere debet coram hominibus, ut vi- deant opera noftra bona, & glorificent Patrem noftrum,qui iru V&f coelis Matth.s.v.Kt.
35- Quare propofitio haec: Sola fide hominem j uftifica- ri, diligenter in Ecclefia retineri debet,led re cie declarata: ne Vel caufie concurrentes, quales funt gratia Dei, &: meritum Chrifti,vel ftudium bonorum operum,& exercitia poenitentia: exdudi videantur. Nam bene fundata eft in feripturis, .& tefti- $$ monium habet veteris Ecclefia:: nec ea abjc&a puritas hujus doftrinx,tam neceflari«,confervari poteft.
B z
3<S.At-

} 6 . Atquijacobus Paulo contradicere videtur,inquiens:
Videtis quoniam ex operibus juftifkatur homo, & non ex fide tantum ^ Jacob.2-v.24. Refpondemus: Nullaefteontradidio, Paulus loquitur de j uftificatione coram Deo. J acobus de declaratione) ulli da; coram hominibus. Paulus etiam loquitur de fide juftificante.Jacobus de fide hiftorica, qua creditur unus effe Deus Jacj.v.ig.
37. Caufa materialis noftrae juftifkationis eft juftitia Chrilli, non elTentialisilla divinas vel humanae naturae, qua ipfe profejuftuseft: fedacquifirailla, quam iple tanquam Mediator Novi Teftamenti, agendo & patiendo comparavit: quae cftplcna & perfedtiffima obedientia legis. Hasc eft plenitudo ejus, de qua nos omnes accipere oportet, gratiam pro gratia, Joh.i.-V.ltf.
38. Caufti formalis eft acquifitasjuftitiasChrifti,credenti fada imputatio. Quod lic accipiendum eft: Nos omnes obligabamur Deoadobedientiam,vcladpoenam. Obedienfiamneque praeftitimus, neque praeftare potuimus. Debebatur igitur - nobis poena. Eam poenam Chriftus obedientia fuapaftivapro nobis perfolvit, Vjal. 6 g.-v. 3. Quas non rapui, tunc exolvebam, ‘ i.Cor.d.v.20. Em tieftis precio magno, Eebr.g.v.12 per proprium fanguinem femel introivit in fanda, asterna redemptione inventa. Paflivahasc obedientia Chriftifide apprehenfa, &aDeo imputata,nos ab asternis poenis liberat,& temporales oninesifl calicem ialutis convertit. Hoceftquod Efaiassg. %>.$. dicit: Ipfe vulneratus eft propter iniquitates noftras: attritus eft propter fceleranoftra. Difciplina pacis noftras luper eum: < 3 c livore eius lanati fumus.
39. Porro autem nos liberati de manu inimicorum no- ftrorum, denuo obligamur, ut fer viamus illi in fan ditate & ju- ftitia, coram ipfo, omnibus diebus vita; noftrze, Luca r.v.?4-V e '
bito-

bitores fumus tion cami, Rom. S. -v. 12. Elegit nos in ipfb, ante mundi conftitutionem, ut effiemus fandi & immaculati, iru confpedu ej us,in charitatc, Ephef. /. v 4. Atqui in renatis etiam caro concupifcit adverfus fpiritum, Gaht.$. v. 17. Ego carnalis fum, inquit Paulus, venundatus fub peccato. Non quod volo bonum, hoc ago: fed quod odi malum, illud facio, R0m.7rv.14. Et noti funt gravilfimi lapfus hominum fandiffiniorum. ] uftus indiefcpties cadit, Proverb.24 r v.i6. Chriftusverolegemimple- vit,utjuftihcatiolegis in nobis impleretur, Rom.S.v.4. Obedicn- tia igitur Chriffiadiva,fideapprehenla,& nobis dDeoimputa- ta, tegit omnem noftram imperfcdionem, & maculatam illam tunicam carnis ,Juda v. 23. quam deponere debebamus : fed non omnino potuimus. C ui Igitur fua fides in juftitiam imputatur, ille obedicntia Chriftitum Adiva,tumPaffiva adverfus Dei judicium munitur: & habet quod fibi gaudeat, de iniquitatibus fuis deletis,& rcduda j uftitia fempitcrna,D^/e/.^.
40. Minime igitur exiftimandum eft, Chriftum tantum abfluliflemalum,non etiam rcffituiffe bonum; aut in fangui- ne Chrifti juftificatos,f?<wz;5.'ZA^.& per mortem ejus Deo reconciliatos t v. 14. adverfusimperfedionem novae obedientiaenullum in innocentia Ctirifti foi a tium repofitu habere, aut etiairu. tantam nova: obedientiae dignitatem effie, ut non undiq; con- veflita obedientia Chrifti a diva,in confpedum Dei venire pof- fit. Certepro remiffione peccatorum omnes fandi ad Deuiru omn,P/al.32. <v. 6. fide Domini noftrijefu Chriffi: qnodfruftra fieret, ft fides in Chrifto non inveniret adverfus quotidianos lapfus, & vits novae imperfedionem remedium: plcniffimam nimirum legis obedientiam.
41, Finis juffificationis ultimus eft Gloria Dei, Ephef.r. "v<$. Praedeftinavit nos in adoptionem filiorum, in laudem gloriae gratiae fuae. Proximus eft cujufqj hominis credentis propria
B ? falus,

falus, r.Pet.r.v j .ut reportetis finem fidei veftrar, falutem animarum veftrarum.
42. Subj edum juftificationiseft Homo impius :fedfc
Deo converfus$?w».ir.t/./<f.Converte me Domine, & convertar. Nos enim ipfi non fumus idonei cogitare aliquid (boni) i nobis, quali ex nobis, fed<wWnoftra ex Deo eft, 2. Cor.s.v Et Deus operatur in nobis £ « ™ c*ep>«Vpro beneplacito,
Vhila.v.ij.
43. Ipfa autem juftitia, qua juftificatur impius coram,
Deo, non eft j uftitia carnis, nec obedientia nova.Cum feceritis omnia quae praecepta funt vobis,dicite fervi inutiles fumus, Lues 17. v. 10. Sed juftitia Chrifti,tum adiva, qua legem pro nobis implevit, Rom.io. v. 4. tum pafliva, qua pro nobis maledidunu fadus eft, ut nos redimeret a maledido legis, Gal.3. wj.Juftitia igitur illa,qua homo peccator coram Deo j uftificatur ^mas in- eftChrifto, & quidem formaliter ac fubjedive: nobis,
fed imputata.
44. Juftificatisigiturfidecoram Deo, non imputantur fua delida, 2. Cor. $. v. 19. (edimputatur eis juftitia Chrifti. Efficiuntur juftitia Deiinip fo,v.2/. Et dum juftitiam Chrifti fide apprehendunt, in (anguine agni lavant & dealbant ftolasfuas, Crfpocal.s.v.rf. &Satanam vincunt propter fanguinem agni, i^fpoc. 12.VJ1. Sanguine Chrifti emundantur ab omni peccato, t. JoL 1. v. 7. iniquitates eorum delentur ut nubes, & peccata ut VLCb\lh,EJais44.v.22.
45. Adjundum juftificationis perpetuum eft donatio Spiritus fandi: qui accipitur ex praedicatione fidei, Galat.;. v. a. Eftq; Spiritus gratiae & precum, Znebar. 12. v. 10. varia efficiens dona in juftificatis,quae vocantur frudus Ipiritu s > Gal.$.vJ2& continentur appellatione fandificationis.

'imfiiuj,
Jtilcsliju
mataipn
studriii
.bamEci
00
10&
ti&*
4 6. Effecta juftificationis funt, quod habemus pacoru apttdDeumjZtoaw.j.^.r.&fervabimurab kn,v.p .quodnihil nunc damnationis eftiniis qui funtin Chriftojefu, Rom.8. v. r. Vide plura ibidem-».
47. Praxis juftificationis exemplis quibufdam illuftra- tur. Abrahamus credidit Deo, & imputatum ei fuit adjufti-
verf.}. Genef.is. verf.d. Non pugnat Jacobus 2. verf. ^/.dicens: Abrahamum j uftificatum e fle ex operibus, offerens Ifaacfilium fuum fuper altari. Nam loquitur de tali juftifica- tione, propter quam Abrahamus amicus Dei appellatus efl, quas fuit declaratio juftitiae fidei: fine qua non potuiflet amicus Dei, imo Princeps Dei, Gen.2j .'v.d.agnofci.
4S. David beatitudinem hominis ita deferibit, ut ei Deus acceptam ferat juftitiam fine operibus, Roman. 4. verf.d. Petrus, ijfctor. i^.zerf.n. dicit: Credimus per gratiam Domini Jefu Chrifti falvari, quemadmodum & Patres noftri. Eadem igitur efl ratio juftificationis, omnibus Ecclefiae temporibus: quemadmodum Hebr. //.multis exemplisfan&iflimo- rum hominum oftenditur, fola fide Deo placere, accedentem.» adipfum/y.<f.
49. Paulus feipfum exemplo proponit, Philip.3. verf 7^ Quae mihi lucra fuerunt, htec arbitratus fum propter Chri- ftum detrimenta: ut inveniar in illo, non habens meam juftitiam, quae ex lege eft: fed illam quae ex fide eft Chrifti, quae ex Deo eftjuftitia fidei. Et ad Galat.2.v.id. Scientes, quodnonjufti- ficatur homo exoperibus legis,fed perfidemjefu Chrifti, etiam nos in Chrifto Jefu credidimus, ut j uftificemur ex fide Chrifti.
jo. Firmiter igitur tenemusac credimus, hoc ipfumL. quod Paulus Logice conclufit,partim ex confiderata conditione tum hominis ipfius, tum legis divinae rpartim ex voluntate Dei,in Scripturis facris exprefsa, nimirum: F1 d e (fiducia mife* ricordiaeDei propter Chriftum mediatorem )Justificari

1
(in judicio Dei abfolvi & poena & culpa) Hominem (peccato.' rem, reum culpas &'poen®) a b s q; (& non, ut Syrus interpres habet) Operibus Legis (non ceremonialis tantum, fed etiam moralis: & coulequcntcr quibufvis, quantacunq; fpecie placentibus.)
ERUDITIONE ET VIRTUTE ORNATISSIMO adolefcenti, Dn. Bernhardo Conradi, amico & populari perdiledto.
U R p E foret,quifquisperegrinis vivit in oris, Moribus ut redeat cultus & arte domum,
2iobilefi tempus tranfmittat inutile,fima Et redeat vacuus cognitione domum.
Hac animo volvis memori popularis amices,
Jphuftudiis totus nocle dief vacas.
^Artibus haud fatis esi animum colmjje,loquelis r ■
Diverfspatriapofjeplacere tua. tJMajus opus fudore moves,myfleria magna Eimarisfummi prompta V atris gremio.
(JMens humana fuo qua non edocla cerebro,
friia ratione Deus mortalifimine natos Pertrahat ad nitidi culmina celfapoli.
Jpuiim bene, quam docleproponas talia,prafns Fafeiculw thefum quemife docerepoteJt,
Perge,nec impediat labor ullus,patria dulci Exceptumpoteritgrata beare fmu.
accinebat Gerhardm St enim Schuttorphicnfis.
FINIS.
»• *$(*)§•■
K_yiuribus aut oculis necpatuere hominum
i
'■hii, ■
§v
•itdq,,

Junt,qu 6 d habemus pacem* [ur ab ira,quod nihil nunc Jiriftojefu, Rom.8. v. r. Vide
Jxemplis quibufdam illuftra- imputatum ei fuit adjufti- |Non pugnat Jacobus 2. verf effe ex operibus, offerens m loquitur de tali juftifica- amicus Dei appellatus eft, pne qua non potuiffet ami- ’.<f.agnofci.
jiominis ita deferibit, ut ei operibus, Roman.4.verf6. |edimus per gratiam Domi- )dum & Patres noftri. Ea- omnibus Ecclefiae tempo- lultis exemplis fan&iflimo- I Deo placere, accedentem..
Do proponit, Philip.3. verf. 7. litratus fum propter Chri- 5,non habens meamjufti- eex fide eft Chrifli, quae ex Scientes, quod non j ufti- er fidemjefu Chrlfti, etiam iftificemur exfideChrifti. ac credimus, hoc ipfumL. m ex confiderata conditio- vinae rpartimex voluntate [irum; Fi d e (fiducia rnife- iatorem) J ustificari
(in