V
ANALYSIS PSAL-
mi X I X.
U T>
QJI A M,
In publica <rvfyln<rn,
• DOMINO JESU BENEDICENTE,
?r<efidc~>
REVERENDO ET DOCTIS. SIMO VIR O, DN. GEORGIO PASO. re,sacrarumi.iterarumin illu- ftri Schola NaflovicaHerbornenfi ProfefTore ordinario, & praeceptore fuo hono.
* rando,relpondebit
Philippus Textor, Herborn. Naffovicus.
He o s s o v i o \v m,
Ex officina typographica Chriftophori Corvini.
$Mft AfaiO-ASj

amplissimo, consultissi.
MOQ.V IRO, D N. B E RTH O LD O SCHO
' R E I O, J. U. D. ILLUSTRI AC GENEROSIS, fimo Comiti,Dn.W‘lhelmoLudovico,Comiti in NaflauCa- tzcnelenbogcti &c. a confiliis, Domino & patrono fufpici- cndo:
•K.SC. 1^0 ^
EVERENDO ET CLARISSIMO V I R O:
Dk. JohanniJacobo Hermanni, ILLUSTRIS hujus Schola: Proreflori magnifico , Ecclcfia: Herbornenfis 1 Paftorijtcliquarumquc Ecclefiarum Infpeflori vigilantifilmo, | Maccnati reverenter colendo: 1
PR.1STANTISSIMIS VARIA QUE*
rerum politicarum scientia ex- petientiffimis viris, .
Philippo Rhodingio, celfilfimi Cattorum Prin-
©0
3
£ T
cipis Confiliario & Quarftori Wetterano, Domino & benefa- flori obfervando.
Dn.Jodoco PETRi.ReipublicaeTridorffiana:Scriba:, ami- co amicifiimo.
D N. 'JBiltjcdii $)irsa,itnl civi Wetterano, ejusdemque Reipublica: 1 Senatori dignilIimo,avunculo fuo fuavjffimo
Hanc analjjin dedicat dicat %
Respo ncens.
■fpxt il:ixi
yn^r
ar
a»Dc:-
■ •JrC.,
. ‘•"-■ii
i. '•*!.
. iZi
t
<tr.
/»■
'^[P- i ■v,

m
riSs l
HHo| 11 «ini
«o fef |
ni n i
/i
aomHi
xtico;
rSa»;
1 ;
i
PSALMUS XIX. LATINE
• yiRsus,
;G£ 5 < 5 '
M Oderatori Ma/fiC,Pfalmus Davidis.
i Coeli enarrant gloriam Dei,&e« ejfe opus manuum ejus fignificatextenfioewK»/.
j Dies ad diem eru&at fermonem; & nox no£H patefacit fcien- tiam.
: 4 Nullusf/Z ferino,nullaquey»»? verba:/» quibus non audiatur vox eorum.
5 In omnem terram exivit linea" eorum ,& in extremitatem globi terreflris verba eorum:Soli pofuit tentorium in eis.
6 Ethictanquam fponfus prodit ex thalamo fuo,dr gaudet,tan- quamrobuftus bellator ad conficiendum herfitum.
7 Ab extremitate una coelorum egreflus ejus,& revolutio ejus ver. fus easdem eorum extremitates: nec efl res , qua abscondatur a calore ejus.
8 Do&rinaDomini eH perfe&a/facit ut anima revertatur a malo rfdfo««w:teftimonium Domini e/Z verax, fapientiam afferens imperita
9 Prxcepta Domini funt re< 5 la,vere exhilarant cor.mandatum Domini cffpurum,illuminans oculos.
io Timor Dominici? purus,permanens in perpetuumJudiciaDo- mini funt ipftve ritas:& deprehenduntur jufta pariter.
Ii Dignafunt quaedefiderentur magis.quam aurum, & quidem au« tum purgati(fimum;dulciora funt meile,& quidem acoeto meile.
n Etiam fervus tuus commonefit iftis; dum obfcrvat i\h judicia, proventus copiofus ad eum redibit.
i$ N4?»erroresquisintclligat?Ab occahlspeccatis purga me.
14 Etiam prohibeafuperbiis fervum tuum, ne dominentur mihi; tuncperfedtus ero,& vacuus transgreflione crebra.
15 Sint accepti fermones oris mei,& meditatio cordis mei in con- fpeftu tuo, Domine ,qui es rupes mea,& redemptor meus.
A ij

✓
^tssxssxs&tssitsG^
ANALYSIS LOGICA.
i.
T Hema in hoc Pfalmo eft unicum fimplex de cognitione Dei, quod explicatur a part ibus.
II.
Partes ejus dux funf.una eft cognitio Dei a nobismet acquifita, a $. 2 .ufq;ad 8. altera haufta ex Scripturis, a ^.8. ufq; ad finem.
III.
Prior declaratur a caufis adjuvantibus impellentibus tribus, quae funt: cceli,tempus,videlicet dies & nox,& fol.
IV.^
Prima caufa adjuvans exponitur,^.i.a^w:Cceli ordine enumerant gloriam Dei(jpermetonymiameffeSi)h.e.\iom\nem impellunt,ut dear- chitedotantx machinae cogitet,idque in cum finem, ut tam admirabilem opificem laudet & honoret.
V.
Altera efl,^. 3 .nox& dies,qux per metaphoram a fontibus defum. ptam, 8 imetonjtmiameffeliidicuntuteru&are fermonem,hoc eft,facere ut homines de temporum vicilfitudinibus,& variis in illis adtonibus colloquantur; Deique creatoris & gubernatoris omnium rerum,fa- pientiam & potentiam laudent.
VL
V. 4 . Prima caufa impellens illuftratur hic a paribus :Ccelum tot fermonibusloquitur, quot Termonibus loquuntur populi in terra.
VII.
V.j. Explicatur hic lermo ccelorum a fuljetto recipiente: Linea ccslorum.hoc eft,Scriptura(per fnecdochengeneris)vel,ut Grscavetfio habet;Sonus eorum (Rom.ro.^.i8.Jprodit ad extremas terrse oras.
VIII.
V.f.6. Sol,tertia caufa impellens exponitur a caufa procreante, fui- jeflo orbe,&duobus fimilibus, videlicet fponfo & heroe bellico. Ut hic ex tentorio fuo,&ille ex thalamo proditiitaSol ex una orbis parte in . aliam.
IX.
1
ifr
; jr
ijtiex®
*JSC*
iX&li
X
fll^M
sia*
f
1
jiCiyar
■Wsreij
°BS£
De

V.7- Ab effettis duobus,nempe motu & calore, quorum illud fub jeflo loco,hocJubjetto recipiente adfe amplificatur.Calor Solis afficit omnes inferiores creaturastipfa terra vifcera penetrat.
X.
V.S. Sequitur pars altera, videlicet cognitio Dei haufta ex Scriptura, qutehoc verfu declaratur a duobus adjunttis & effettis. Adjuntta funt pcrfedio & vcrzcnzs.Effetta, animat converfio, eruditio in fapientia, hoc eft,cognitione Dei.
XI.
V.p.z totidem adjunttis effettis. Adjuntta funt, reditudo & puri- tas:effetta,conColari dc illuminare,quae ei tribuuntur, tanquam organo Spiritus fandi.
XII.
V.to. ab effetto, nempe timore Dei, & adjunttis duobus, quae funt veritas & juftitia.
XIII.
V.u. Comparatur impariter cum auro & meile, tanquam wi- notibus.
XIV.
V.u. Declaratur ab effettis duobus,(i) Davidis commonefadio- ne.(tj Benedidione Dei.
XV.
F.y.Commonefadionis iftius indicantur effettazYiz duo, i.Con- feflio peccatorum. 2,Invocatio nominis divini.
XVI.
Invocationi sobjettum triplex indicaturiDavidaDeopetitfi,) re- miflionem peccatorum,etiam fibimet ignotorum,^ gubernationem per Spiritum S.($,) acceptationem precum fuarum,ex vera fide in Chri- ftum profedarumj^.ij.x^xj.
OBSERVATIONES.
i.
Ex tf.i. Gloria Dei eft fummus hominis finis. Hanc gloriam, qui natura ceu deseacceptam ferunt, a fine fuo aberrant. Licet Deus plerumq;caufis utatur fecundis,tamen Yult,ut fibi foli omnem lau-
A iij

dem adfcribamus. Pari ratione (Tfalm.8.) ex ore lattentium paravit Dm fibi laudem, non natura. , .
II.
Ex v.3. N»V 4 quae quotidie experimur vel audimus,ut funtterrs motus,temporum varietas, tempcftates, grandines, incendia,cometa?, item bella &c; nihil aliud fiunt, quam divina providentia exfiecutionts. Quas qui non confiderat,Deique potentiam,juftitiam.bonitatem & fapien- tiam ex his a&ionibus refplendcntem non celebrat, a fine fuo exorbitat.
HI.
Ex v.f. Nulla, gens efi tam barbara,cujus animo non infideat ha?c perfuafio,efie Deum.Nam Deus & rationis lumen in fingulorum ani.' mis accendit,& innumeras creaturas,tanquam divinae fua? potentiae,’ fapientia?&bonitatistefies (A&or.rq,.^.17.) ob oculos noftros ponit, Omnes creat uramagifiranoflra fiunt, modo nos parati fimus ad difiendum,Efn.i, ^.3. Proverb.< 5 . ^.6.Jerem.8. jf^.Johan.ij.^.i.z.Pfalm.i.v.j. i.Cor.jf,' verfujS.&c.
IV.
Ut liber natura?;ita etiam fubfinem mundi,liber fcriptura? omnium populorum linguis perfonat,R.om,io.v.i8.
V.
Ex v.6. Similitudines & parabolae omnes, fine quibus Seryator loqui noluit,(Matth.13. v.34..) adlibrum hunc naturae pertinent. Et h* funt veri libri laicorum,veraetmagines,non a Papa,fed abipfoDeo nobis tradita. Ut hic Soleum fponfo.-ita alibi fponfus EccJefia? Chri- ftus comparatur cum Sole,Matth.^v.z. 6c Ecclefia fponfa cum Luna. Cantic.< 5 . v.7.
vi.
Ex v.7. Ex admirabili Solis motu,luce, calore, &c. Dei opificis elucet fapientia,omnifcientia,potentia & bonitas.Oculum Solis nemo; effugere poteft,quanto minus Dei obtutum ?Sol cfl dariflimus.pu- riiTimustatcollatuscumDeo eft mera impuritas & caligo, Job zj.v.j. Ut folem nemo videt fine folefita nec Deum quis agnofeit fine Deo, Jobi i 6 y.z 6 .SsCiJ.\,zx. Soleabeunte,omniaq. moriuntur;eodem red- eunte cirea ver,omnia q. revivifeunt & reflorefeunt. Adeo ut verifli-i me id Sol fit mundo, quod homini Cor. comparatur cum.

! %
/ponfo, quia ftellarum eft pulcerrima,terramque fcecundat &Imprje. enatscum heroe,quia vis ejus eftpenetrantiffima.
_ VII.
Exv.6. Qui Solem orbi fuq infixum ab artantibus intelligentiis ra pi fabulantur,contradicunt huic Pfalmo,qui teftatur,Solem prodi- icitat^. re ex loco in locum,&r decurrere viam fuam. Motus ergo Solis atque naturalis eft.atq; omnium aliorum corporum. Ut lapis pro flatura fer- ^ * tur deorfum ad centrum:ita Sol pro forma & natura propria movetur in orbem fuum.
ia fons» ■
■«.i.
ttlaofe
VIII.
Ex v.S. Sacra fcriptura eft perfefta. Quiare peccant illi, qui Decalogum & Ccenam Domini truncant; qui traditiones fuas verbo Dei afluunt,qui figna federisfidlitiisfuis ceremoniis confpurcant.
IX.
Ex eodem f.Deus ex libro natura; cognofcitur, fed imperfe&efex Scriptura vero,quatperfe&a eft,perfe<rtiiis.
X.
dwfcipia
atiahr rarrp ipajsr» sia Eci i ipcaic-
l-ad#-
Ex eodem n.Qui cupit efle perfe&us,verbum Dei meditetur.Nam perid folum perficit nos Spiritus fandius,2.Tim.3.v.i7.
XI.
Exm/e/Bi/.Scripturaeft verax J0I1.17.V.17. Verbum tuum veritas eH. -Ergoextra Scripturam ne quaeramus veram religionem. Haecincon- cionibus, disputationibus &c. fit unicum fidei & religionis princi- pium.SineScriptura loqui erubefcamus,A<5tor.z6.v.z2.
XIL
Ex eodem v. Reftituens animam. Verbum Dei ert organum Spiritus fandti,quo utitur in imagineDei in nobis reftauranda. Ergo il- ludfedulo audiamus,meditemur& ipsa vitaexprimamus,Tit.i.v.io.
XIII.
Ex eodem v. Sapientiam affert fatuo feu imperito, & v.p.illurtrat oculos noftros,nempe ut Dciim agnofcamus. Natura fumus hebetes, rudes, ftulti;verbum Dei hunc animi morbum curat,Matth.u.v.25.
XIV .
Ext/.^.Mandata Domini funtre(ffi,pura. Faceffant hinc impuri ifti nebulones,in reprobam mentem traditi, (Rom.i. v.i8.) qui dmrm^om hoeert,Regum casdes,proditiones,parritidia,fidei hasreticis (ut lo-

quuntur) dat* violationem probant,laudant,fuadent. Qui fub /pecie religionis,ficariosarmarefolent&animare.utregum & principum ju. gulospetant.De hisce proditoribus,ficariis&paricidisfic loquitur feri- ptura:4i improbis egreditur impietas, hSatn.14.tf.56- Ex fructibus eorum agrw- fcetis cor,Matth.7.tf.20.
XV.
Exeodemv. Scriptura vera laetitia nos afficit. Hinc petiturfolida confolatio in vita & morte,Rom.ij 1 . H*c in ipfo mortis agone, intentationibus Satans,ubi ab omnibus rebus terrenis deferimur, nos non deftituit. Sola enim docet rationem confequendi vitam sternam,per mortem ipfius FiIiiDei.J0han.20.tf-.z1. i.Cor.15. tf.21.z2.
XV I .
Exv.io.Timor8c reverentia Dei ex Scriptura: meditationeoritur. QdiDeumagnofcitomnipotentem& omnifcium,oforem & ultorem omnium peccatorum, a quavis abhorret turpitudine. Timor hiceft praecipuum fraenum.quo Deus pias animas in officio retinet, Jer.p. tf. 40.Reverentiam mei indam animo ipfirum, ait Deus,«r non recedant ame.
XVII.
Ex «(NfeffmReverentia Domini durat in sternum:caetera omnia funt vana.Confcr Ecclefu.tf-.15.
XVIII.
Exv.n. Divitis & delicis hujus mundi collats cum verbo Dei funt ipfa vanitas,&,ut Apoflolus loquitur,mera ewfc&ha., Philip.j.tf.8. Quare gratis animis agnofeamus felicitatem noftram,Deoque proca gratias agamus,Pfal.i.tf.z.
XIX.
Ex t/./zNunquam verbum Dei fruftradocetu^Ela.ft.tf-.io.Spi- ritusfanftusfeopo fuo non fruftratur,Pfal.33.tf-.p.
XX.
Exeodemv. Ex fola Scriptura homo agnofeit feipfum. Delapfu» mediatore, & judicio extremo homo plane nihil intelligit,
Ador.24.tf-.25.8i: 26.tf.24. 2,Pet. 3 .tf.6.&Cc. Divina lapientia illi videtur ftultitia;(i.Cor.2.tf,i4.)quia ipfe natura eft ftulcus,
XXL
Exeodem v. Qui Deum timet,merces hujus erit ampla: Genefi5. verf.i. Hunc Deus obfepiet,Job i.ver.io.juxta illud Matth.6. ver.33.
Oua-
r I
jOF*
!J
■%<ha*
hi
jnn»
ehaoed
«ams
ais:
«Kab
c».

aJt
Hiariw.
•ilii -
“lOiottuif
«taTar
r ■ -
«Mitai,
JSEC*;
iitzoiQ
ufrifa
nm,te;
Quirite primi regnum Dei , & jufiitiam ejus , & ifia omni* adjicientur vobis.
XXII.
E*t\/i.Plurafuntpeccata noftra,quam ipfi novimus. Homo impietatem, ut fpongia aquam,imbibit ,Jobi5. v.i<5. & ut plumbum na. turainferiorapetit;ita quoque homo terrenus elt,ideoqueinhac vita terrena fapit & facit, Sir.zo. v.17.
XXIII.
Exv.14. Natura omnes refra&arii fumus&fuperbi. Quareore- mus Deum, ut per Spiritum S. fui cognitione nos donet, & innatam hinc ferociam edomet.Quisquis Deum cognofcit & feipfum, fub potenti ejus manu fe impotentem Semiferum humiliat, Dan.q-v.37.
XXIV.
Exeod.vJPeccatvim aliud regnans eft,aliud non-regnans. Hoceft in renatis:illud in non-renatis. Spiritus S. vires peccati originalis in renatis enervat,ita ne illud regnet in mortalibus membris noftris,R.om. 6.v.u.Enervatver6 illud docendo,regendo,caftigando.
XXV.
Exv.if. Precatio eftfermo oris.profe&usex pia meditatione cor. dis.meditantis nimirum atq; expetentis ea, qua; ad Dei re<Se cogniti gloriam fpeftant.
XXVI.
Exeodemv. Meditatio cordis noftri eft coram facie Dei ^«ra.Hic gemitus nollros audit,& nos certo liberabit ab omni mife- ria. Confer £xod.i4.v.ij.
XXVII.
Exeodem v. Omnisfiducia in foloDeo eft collocanda. Hicfolus eleftorum fuorum rupes eft,8i alylumtutiffimum,PfaIm.i8.Jerem.i7. v.j. Elai^p.y.j,
Cui fili fit mnis laus & gloria, Amen.

VERE SUO PHILIPPO TEXTORI
A C C 1 N I T
Johan.Henricus Alftedius affinis.
J Vcundifiime mi P h i l i p p e , ludum Quisquis indugredi cupit,libello Infiructas fiet ; at fiet libello InftruBus,Schola quem,Scholarcha quemq } Tra/cribat,probet, ingenl imbecilli Vires qui hautfuperet. Libellus ille Bellus,clara fchola hac, Scholarcha prudens,
Et Scholafttcus hic bonus libellum hunc Qui volvit,Scholam & hancce qui frequentat, Et paret monitis fui Scholarcha. fucundifrime mi P h i l i p p e, cuncti, Cunfti, quotquot in orbe Chrifiiani Sunt, funt difcipuli Dei potentis .
Hic est ille ProjtJfor,tlle Doclor,
Cujus Chrifticola Scholamfrequentant,
Sed non fegmter, at fatis frequenter,
Iccirco decet hosce Chrifiianos,
Hunc,quem ccelicus imperat Scholarcha, Librum volvere, non fibi libellos Tingere ingenio & fuopte duttu.
Ejfe autem triplicent puto libellum,
Quem proponit Iova Chriftianis.
Natura liber eB, liberife facra Scriptura,liber estj ; vtfionis,
Gloriave liber fhpernd in aula.
En treis hosce hbros, Scholas ^ cerne, Jucundifrime mi P h i l i p p e / Librum Natura lege, volve ; Gratia ^
Librum, P/dlmographi enthei femus
Dullum

Tt Hl!
Duclum,utrami^ Scholam frequenter eja Nolles atc^ dies, rogo,fiequenta:
Ut tandem patriam in Scholam receptus Pofiis volvere tertium libellum Gloria. Decet has Scholas adire,
Hic audire decet Deum Scholarcham,
Qui dedit triplicem hanc Scholam & libellum’, Si volves igitur duos priores libros,crede Deo, ultimum^ fibrum, fucundtpme mi Philippe, volves!
)
■t'0:

m rf!
in m, •
feswsq

CO X5
O rtJ