112 XXIV. CATO. CAP. III.

publica admiuistrabatur. Qua ex re iratus scnatui.consulatu peracto, privatus in urbe nransit. 3. At Ca-to, censor cum eodem Flacco fuctus, severe praefuit eipoteslati. Nam et in complures nobiles animadvcrtit,et multas res novas in edictum addidit, qua re luxuriareprimeretur, quae iam tum incipicbat pullulare.4. [Circiter annos octoginta,] Usquo ad extremam ae-tatem ab adolescentia, reip. causa suscipere inimicitiasnon destitit. A multis tentatus non modo nullum de-trimentum existimalionis feoit, sed, quoad vixit, vir-tutum laude crevit.

III. In omnibus rcbus singulari fuit prudentia etindustria. Nam et agricola sollers, et peritus iuris-consultus, et magnus imperator, et probabilis orator,et cupidissimus litterarum fuit. 2. Quarum Studiumetsi senior arripuerat, tarnen tantum progressum feoit,ut non faoile reperire possis, neque de Graecis, nequede Italicis rcbus, quod ei fuerit incognitum. Ab ado-lescentia confecit orationes. 3. Senex bislorias scri-bere inslituit, quarum sunt Iibri seplem. Primus con-tinct res gestas regum populi Romani; secundus ettertius, unde quaeque civitas orta sit Italica; ob quamrem omnes Origines videtur adpellasse. In quarto au-tem bellum Poenicum primum; in quinto secundum.4. Atque haec omnia capitulalim sunt dicta. Reliqua-que bella pari modo persecutus est, usque ad praetu-ram Ser. Galbae, qui diripuit Lusitanos. Atque ho-runx bellorum duces non nominavit, sed sine nomini-bus res notavit. In iisdem exposuit, quae in ItaliaUispaniisque viderentur admiranda. In quibus multaindustria et diligentia comparet, multa doctrina. ö.Iluius de vita et moribus plura in eo libro persecutisumus, quem separatim de eo fecimus rogatu Titi Pom-