82

PARADOXA.

nis, dedecori ac turpitudini parerc dcsierit. Dumquidem bis obediet, non modo Imperator, scd überhabendus omnino non crit. Praeclare enim est hocusurpatuin a doctissimis, quorum auctoritate nonuterer, si mihi apud aliquos agrestcs haec habendaesset oratio. Quum vero apud prudentissimos lo-quar, quibus haec inaudita non sunt: cur ego simulern, me, si quid in his studiis operac posuerim, per-didisse? Dictum est igitur ab eruditissimis riris, ni-si sapientem, liberum esse neminem. 34. Quid estenim libertas? potestas vivendi, ut velis. Quis igiturvirit, ut vult, nisi qui recta sequitur, qui gaudet ofli-cio, cui vivendi via considerata atque provisa est?qui legibus quidem non propter metum paret,sedeassequitur atque colit, quia id salutare maxime esse Iiudicat: qui nihil dicit, nihil facit, nihil cogitat dc-nique, nisi libenter ac libcre: cuius omnia consilia,resque omnes, quas gerit, ab ipso proficiscuntur, eo-demque feruntur: nec est ullares, quae plus apudeum polleat, quam ipsius voluntas atque iudicium:cui quidem etiam, quae vim habere maximam dici-tur, Fortuna ipsa cedit: sicut sapiens poeta dixit;Suis ea cuique fingitur moribus. Soli igitur hoc con-tingit sapienti, ut nihil faciat invitus, nihil dolens,nihil coactus. 35. Quod etsi ita esse, pluribus ver-bis disserendum est: illud tarnen et breve et confi-tendum est, nisi qui ita sit affectus, esse liberum ne-minem. Igitur omnes improbi, servi. Nec hoc tarnre est, quam dictu inopinatum atque mirabilc. Nonenim ita dicunt eos esse servos, utmancipia, quaesunt dominorum facta nexu, aut aliquo iure civili:sed, si servitus sit, sicut est, obedientia fracti animiet abiecti et arbitrio carentis suo, quis lieget, omnesleves, omnes cupidos, omnes denique improbos, esseservos? II. 30. An ille mihi über, cui mulier impe-rat? cui leges imponit, praescribit, iubet, vetat, quod