16 CATO MAIOR

Quae si exsequi nequirem, tarnen me leetulus oble<ctaret meus, ea ipsa cogitantem, quae iam agere nonposscm: sed ut possim, facit acta Tita. Semper enimin his studiis lalioi'ibusquc riventi non intelligitur,quando obrepat senectus. Ita sensim sine sensu ae-tas senescit; nec subito frangitur, sed diuturnitateexstinguitur.

XII. 39. Sequitur tertia rituperatio senectutis,quod eam carere dicunt voluptatibus. O praeclarummunus aetatis, si quidem id aufert nobis, quod est inadolescentia vitiosissimum! Accipite enim, optimiadolescentes, veterem orationem Archytae Tarentini,magni in primis et praeclari viri, quae mihi traditaest, quum essem adolescens Tarenti cum Q.Maximo.Nullam capitaliorem pcstcm , quam corporis volupta-tem, hominibus dicebat a natura datam ; cuius voht-plalis avidae libidines temere et effrenaie adpotiundum ineil arent\tir\. 40. Hinc patriae proditioncs, hincrerumpublicarum eversiones, hinc cum hoslibus clan-desiina colloquia nasci: nullum denique scelus, nullummalum facinus esse, ad quod suscipiendum non libidovoluptatis impelleret; stupra vero et adulteria et onmetaleflagilium nullis aliis illecebris excitari, nisivolu-plalis. ' Quumque homini sive natura sive quis Deusnihil mentepraestabilius dedisset; huic divino muneriac dono nihil esse tarn inimicum , quam voluptatem.41. Ncc enim libidine dominante temperantiae locitmesse, neque omnino in voluptatis regno virlulempossetonsislere. Quod quo inagis intelligi passet, fingereanimo.iubebat, tanta incitatum aliquem voluptate cor-poris, quanta percipi posset maxima. Neminicense-batfore dubium, quin tamdiu, dum ita gauderet, nihilagitare mente,nihil ratione, nihil cogitalione consequiposset. Quocirca nihil esse tarn deleslalile lamque pe-stiferum, quam voluptatem: si quidem ca, quum ma-ior esset atque longior, omne animi lumen exstingue-