228
CAUTULAIRE GÉNÉALOGIQUE
M
1338.
om huut was, dan neringhe binnen den lande te liebbcne; ende Jacop dede zoovele dat degrave ontboet de Wettcn van den drie Steden, ende bcgheerden dat de grave trecken zoudebi den eoninc van Vrankerijke, ende vercrijghen dat de Vlaminghen ontsleghen wesenzoudcn, als van der oorloghe tusschen den tween coninghen, ende de grave trac inVrankerijke, ende vercreech datzelve; raaer, binnen dier tijden, trac Jacop van AerteveldtA ndworpen an den eoninc van Inglieland, ende impelreirde een besland; ende doe quantgoed van allen canten te Vlaendren waerd, ende het wort de bcste neeringhe diet binnenlanglie gheweist hadde.
Bibliothèque de la Ville de Bruges.
(Manuscrit n° 467, fol. 157 v°.) 1
e. La femme de Jacques van Artevelde prend part, dès le commencementde son administration, au maniement des deniers publics, notamment au paie-ment des frais de l’expédition militaire autour de la Flandre.
sDonredages naer Quasimodo, omme liant van Vlaenderen eens te makene, ter eren vanMinen heere van Vlaenderen te elpen sellen te welte ende te vonnessen, etc. :
Tcliverert : Item, Gracht, iij lib. gr. — Item, Will. Varnewijc, x s. gr. — Item, perKelchiedemakere, lxxx scilde. — Item, per P. Ovene, vj scilde. — Item, per Joncfr. vanArtevelde, xx s. gr. — Item, per Gracht, x lib. gr. — Item, per Ja. Artevelde, ij lib , int Itéré.— Item, per Joncfr. van Artevelde, xviij florine ende xiij scilde. — Item, Ja. Artevelde,x.w s. gr., per ver Satmen. — Item, H. Gracht, x s. gr., per J. Hove. — Item, der fVillemVous, x s. gr., etc. 2 .
Archives de la Ville de Gand.
(Compte communal brouillon 1337-38 : Begistre 400*, f° 21b.)
‘ Les chroniqueurs postérieurs n’ont fait qu’amplifier les contemporains, entre autres, AnnalesFlandriae de Jacques de Meyere, curé de Blankenberghe, né en 1491, mort en 1852 (voir BiographieNationale, t. V, col. 834 à 880), et Nicolas Desfars, bourgmestre de Bruges, né en 1522, mort en1597 ( Ibidem, t. V, col. 773) :
« Als die wethouders, diewelcke onder haerlieder eleederen ghewapent waren, dat hoorden, zomeenden zy Jacob van Aerlvelde wel tenegadere van der weerclt gheholpen thebbene, hauwende endestekende naer hem van vryen cante an, maer hy wiert ghesauveirt by die van Overschelde, ... daerdie voorzeide van der Wet zo inné veranderden ende versloughen, dat zy snachts daernacr allegaderedie stede ruymden, van vreese of hemlieden erghere ghebeurde. » (Despars, Cronyche van Vlaenderen,t. II, p. 319.)
* Ces divers postes sont libellés autrement dans un autre compte brouillon, imprimé dans mesRekeningen, t. I, p. 243, note 4. Le nom de la femme d’Artevelde n’y figure pas.