COLON

Se quidquid tempore meo in clvitateTremonienficft pet petraeum - - - conia ibere propono , Sifuaclb ribus meis pro perpetuo memoriali relin-quam. M.gravit ex iiac vita in aetate adulta1364; cum jam diu ante alteri fuum eelWIecofficium.

Ortqtnes bfrorte Wejiphahca ’f. 77 'uon Steinen,SS. BiblJOkUM LidTiGNES Se EDITO-RES tn urbe ik Arcfudioeafi Colon. “ Cumu facra Ii'ELI A fint omnium librorum Chriltia-« no, imo homini legendorum Se nofcendorum« apex, corona&finis; Theologis veto, Eccle-fiafticis, faecular.bus jux r a ac regularibus liber“ alius nullus, quam hic, aut propter hunc in-telligendum commendetut a (acris Canonibus,

“ & ex ipfa idea officii Se datus , quem profi-« tentitr: Operx pretium erit editiones fandif-“ (imi hujus codicis , quae , quoc linguis ex“ Typogr. phiis nodratibus primis duobus a Ty-“ pograpffia inventa (reculis, puta ab 1439. ad•“ 16^9. prodierint, recenfere ; nc haec Biblio-“ theca librorum libri principis notitia deditura,

■“ videatur acephaia.

“ INTERPRETES SS. ESIBLIORUM ex hac“ Archi • Diocccfi quatre in INDICE MATE-■« RIARLJM.

“ Ss. BIBLIA MSs, quae adervantur intra fi-•“ nesnodros , alio loco publici juris hent.

1470. circa hunc annum Biblia ColonicnfiaGermanica folio maximo duobus voluminibus fi-ne nomine anni, typographi •, fied .ex iconibusrmbis , parergis, qui prima; paginx piafationis,Se primi capitis Gtneleos , Se Matthaei ornatuscausa circum jedi fiunt , tum cx ipfa praefatione(mit hvnerre Kod gedruckt in der Lacvel/cherStadt Coeloe) condar Colonia: impeda elle:nam in iis limbis videntur armigeri in vexillisfcutum uibis Colonienfis, puta tres coronas &guttulas indefinito numero piafcferentes.: tumtres Magi Chridmn adorantes, uti hujus urbispixcipu: Patroni fculpti ligneis formis exhrben-tur. Pratfario Germanica comitiet encomium &hortationem ad Scripturam" facram Jc-gendam.Deinde redditur ratio hujus editionis. Hiirumbid ein Lidfhchber alien Mynfirhen Selicbeit dienit angefien en befft loft der Mynfche.n tydlichguet offt erdeden loen , euer alleine bevvegenis dotr Chriftliche Lrcffde en de Gudcttierei heytende van fommyghen ynnyghen gueden hertendar toe bevvegen ende gebeden. Dcfe hcfifrdye oveifettinge derBybelen nyih dem Latine toDuyrfchen dye vvelke vor meticygen Jaeren ge-(chyet ende gemanekt is. Ende in uelen ge-fchreven Bokcn by mennygen devoren Mynfchenoeck yn Kloedercn ende m Conventet) gcvveftis. Ende laoge uoer deler tiidt ende in Over-lanc in fommigen dedetn eneder ghedruckr endegetioert in mennygen Landen cude verkoeffr ismet fonder groten uliit Koft ende Arbeitmychulpe ende ratde veler hoegeleerden doen ver-betreren ende vei klacrcn ende vnur.C mycfvvaerre Kofh- gedruckt in det Lauelicher StateCoelne. Volui hoc .fragmentum fuo idiomatetrankribere Se cum iis clumaxat interpunctioni-bus, qua; in codice funr 1 ut Ledor tum idio-tifmi, tum tnterpundiomim fianc tumeri & me-dio (spe fenfui interjedorura ipecimen habeat.

I E N S I S. ^

Difcimus autem hinc primi interpretem ede uni-cum totius itbri. jdo eum fiibere DialedoCo-lonienli, qua: inter fermonem Belgicum & Sa-xonicum inferiorem vel \Veftphaiicum mediadt, utriufque particeps, jub cam interpretatio-nem jam dndumjfadam (vor mennygen Jaeren)pluries tranferiptam plurimis etiam MotuaderiisSi Conventibus familiarem fuiffie. j-to jam infupetiori Germania tn Overlant 8 ec. in qrubuf-dam civitatibus inferioris Germania: in fgmtbj/gerSteden beneden impreda & deduda in vanas re-giones (uide B-biia , Si vendita non fine magnaindudria, (umprii & labore. Calmetus certumpurat prima Biblia Germanica tum annt nota eaelLe, qua’ Noribeigac 1477. prodierunt in Di-diouario Biblico hdc vetnJiiora,fedfine anni not.a „Nam cum hac non videantur pod annui n1477, (ed ante poriiis impreda fuille , opone t,ut cum ipfis Bibi is Latinis ab 1460 vulgata fue>-rint typo Germanico, sto affitmar editor, auxii»lio Se confilio dofl ffimorum virorum emendata& iliuftrata fuille hxc Biblia. 6 to demum ea inlaudabili Colonia magnis impenfis excufa fuide.ymb reliquam pjsfationis partem impendit hor-tandis omnibus , ut fepolra omni coriofitate acfadu, corde humili, fimplici ac puro legant li.xcBiblia, ne.c al-o (enfu iis utantur, aut ea inteilli-gant, quam eo , quo fanfta Romana Chrtjh ,«4Eccltfta toto mbe diffitfa tttitur fj tntell. git ,Jedochalfo ghebruyckken ende verdaen, ais datnympt ende verdande is dye hefige RomilpheChridl.cke Kerke dor dye gantae yverlt ver-fprcydet. Aurea reguia , quam Ss. Triden lina.Synodus prarfcripfit orbi Chridiano. £yb in gra-tiam rudium breves glodas his figuris -f...

.a textu fecretas ex Nicolao de Lyra Dotaore dc-fumpras addit , ex quo clarior , facilior Si. fua-vior fit ledio Se intelligentia Bibitorum, pniin eundem finem fummaria capitibus proponun-:tur, & multis etiam iconibus (cujufinodi Eccle-fiac & Monaderia Colonienfia exhihebanr) prorudium captu exornantur. Ordo librorum is efl>quem extera Germanica Se Latina B ; biia primotypographix fxculo exhibent. Hxc funr (pecia-iia a pod 11. librum Laraleipomcnon ponituroratio Manaffis Reg.s captivi. zdum librumEsdrx vocat Neemyx : pod quem abfolutum aitomitti rettium , quartum , eo quod aS. Ecciefia non computentur in Canone divino-rum librorum. Ante Pfalterium Davidis collo-catur velati prxfatio Davidis pfalmus is , qui iaaliquibus exemplaiibus computatur centefimusquinquagefimus primus. Pufilha eram inter fra-tres meos ., ich byn gevveilt der alte jonxde un-der mynen Broderen, &c. 1 omo Cantica Can-

ticorum Latine duntaxat exhiber, hac cautioneadjedta: Doftis hanc linguam noram ede, ple-bi hunc librum nonnifi ex ore Dodorum hau-riendum. Vide fbbriam prudentiam avorumnodrornm. amo Antiquitatem vei^ hujus typiprobant innumera indicia primo, quianullxfuntcifix, nullx infra lignaturae, nulla: redamantes,nullum in fine regedum vel regidrum, nulla ver-(iculorum diffinitio , pundum Se duo pundaduntaxat', fed ita temere infperguntur , ut fxpein medios fenfus incidant : mox plurimi fenfusnullo puodo diffindi fequuntur. Contra BibliaL t Colo-