6 CHORO

Sc Ruratn jacet > olim Francorum Regum fedes,inde Tungriam Sc Belgium Rheno fuperato vi-demur petnlie , cingitur faltu Teutoburgenfi ,in quo magnus ferarum numerus & amnes lim-pidi.

ADOLPHUS a Sigismundo Cxlare primusDUXCLIV 1 AI creatus eft , cui cum MARCHL£COMITATUS accellerit , etiam facra: Coloni-enli poteffad fubjedus , non eft prartereundus ,fuit is cum Ducatu Montenli veterum Ubiorumfedes. Ac licet initio Comites Altenani Sc Mon-tenfes tantum, dicerentur , Adolphus tamen Friderici Comitis de Altena Sc Montis filius Mar-chiam adeptus fe primum MARCANUM fcripfitCOMITEM , cujus ampltffima ditio a Lippiaeripa verius occaium excurrit , Sc infignes Civi*

GRAPHIA

tates , Hammonam » Unnam Sufatum Tremo-niam Urbem Imperialem numerat , Werdenajacet ad Ruram , agris laetis & compafcuis abun-dat. Ditio tota 14. his pnrfeduris conflat ,Jferloe , Hurde , Altena Bocbum , Suartenberg ,Ham , We tter , Suerten , Lunen , Unna ,Nuftadt Blatickenftem , Rade , IVerdm & Ca-mcn. Fluviis praeter Rhenum , Lippia , Rura,Angero , & 'Wippero gaudet , multos hic Co-mitatus , ut Clivia , Juliae , Montiumque Du-catus Metropoli Colonienii Archi - Epifcopos ,Leodienfi , Monafterienfi & Ofnabrugenii ledi-bus , Antiftes dedit > quorum propinquorumbella refque gefia: continuo fere quinis ultimisfeculis his miicentur annalibus. ( Crmbacbumamferiptii. )

CAPUT III.

JurisdicKo Dicecefana in Archi - Diaconos & Archi - presbyterosvfen Decanos rurales cliftributa.

L Ti' T in humano corpore licet fit una anima,| non tamen per fe iola , fed adminiftris* quatuor primariorum membrorum orga-nis , Cordis , Cerebri , Stomachi Sc Jecorisutitur ad vitam confervendam , fovendam , Scper vitales Sc animales Spiritus in fenfibus Scmembris caeteris exercendam ; eadem pedes adambulandum , manus ad agendum , oculos &alios fenfus ad videndum vel explorandum , utinunci os applicat , ad remotiora prius perfpici-enda , quam imperet perficienda. Sic licet inArchi - Epifcopo feu fonte Sc principe juris facridicundi poteftas omnis refideat , ne tamen , fi-ve errore , live perditorum hominum fraude ,ad res a juftitia & «equitate abhorrentes impella-tur , Ecclehae placuit , fano juvari optimatume Clero deledo confilio & auxilio. Quatuor exomnibus ab initio vifum fuit velut confilium fan-dius Arc.hidiaconos feligi , quibus velut cardi-nibus tot' dem , facra Jurisdictio firmaretur Scfacilius a ^miniftraretur. Sed quia nnnnunquaaitales fe ul ra muneris fui gradum efferebant Scsquari quodammodo defiderabant Epilcopo, neeejus julTis obtemperabant , eos ferius Archidioe-cefis Coltmienfis admifit, cum Leodii lenfim ad-furgerent , & munia quaedam Epilcopis propriafibi arrogarent. „ De qua iniolita confuemdine„ W.;zo praefui in Epifcoporum Leodienlium„ adis , (qui ab Anno Chriffi 104$ ulque ad„ Annum io^g lub Bsiderico Epifcopo Leodii,, Decanus communem Clericorum viram mode-,, ratus tff ) cum Joanne Prspofito & Archidia-,, cono fic expoflulavit: Si Diaconus , dic unde,, tibi cogncmen Archi ? fi'non potes , ulterius„ define gloriari. Ccepifcopos&Archidiaconos„ ob infolentiam removet Ecclefia , unde & his„ in pratfens caret Colonia Metropolis , & tuta„ Provincia ,> Hac Waz.o. Cvcpifccpts vel Cbor-Epifccpts ( quales modo Suffraganti funt )tunc nondum Colonienfis admittebat , qui fa-cros Ordines Epifcopi loco miniftrarent » ne-que Archidif conos , qui minoribus faltem ordi-nibus initiarent. Ipfc quoque qui 'Wazonis

tempore vivebat S. Heriberm » quoad licuit ,fuam obibat Archidicecdin , (ed cum Imperiinegotiis diftineretur , Sc multo magis alii fuc-celfores , chm opes Ecclelite erdeerent, &Me-tropolitie hi , ut S. ANNO , ARNOLDUS II.REINOLDUS & PHILPPUS aulam fequi fre-quenter Imperatoriam cogerentur , ARCHI-DIACONORUM officium moderatum induxe-runt , quod quatuor Praepofitis initio , ME-TROPOLITANO . BONNENSI, SANTEN-SI , Sc SUSATENSI tribuerunt ; qui etiamofficiales judices Colonis , Bonna: , Santis , St,Sufati conftituunt , ut caufas minores Ecclefia-fticas cognofcant , Sc Archidicecefin quatuor Pe-dam partibus vifitent.

His quintus panlatim acceflit Decanus Metro-politanus •, ac Novesiensem & Dusseldorpi-ensem diftridum obftimiit , Officiali quoqueNovefii defignato 1 quin Sc poftea nonnulli alii,ut Decanus Marianus graduum Tremoniensem*Sc Abbates quidam loca minora cum aliqua Ju-risdidione participarunt.

t. His Archidhconis inferiores censentur Ar-chi Presbyteri , feu Decani Rfrai.es velChrifbamtatis , qui Parochorum conventibusprielunt cum Imperio , morumqi e cenfuram ScEcclefiafticam Difaplinam ita temperant , ut inmajoris momenti negotiis ad Archiffiaconum velipfum recurrant Archi-Epifcopum : Sunt enimArchidieconatus majores IV. «ut V. DecanatusautChriftianitates , ficut ipli Decsnatus in Came-ras duas aut tres ob nimiam frequentiam diftri-buti , quibus Carr-erarii , quafi Socii DeCano-norum praclunt. Sic in ipfa Metropoli Colonienfinovendecim facris Regionibus feu Parochii# leda.Curionibus , qui pta?eft , non Decanus fed Ca-merarius appellatur ob Archi-Epifcopi , quafieo potiffimum loci fedentis reverentiam relidaipfi Decani poteftate > cujus vices Camerariusobit , Conventus agit , Archivum cuffodic »Archi - Epilcrpalia Mandata proponit , Metho-dum concordi modo decendi praTcribit & om-nia Decanorum inftar moderatur.

1« EmL