. I N I

prelferat, ad Euangelieam doftrin^m cSuertit.HuicS.Momolenus,miraculisclarus,fuccefsit, fed&tepore Crafmari, quarti,ab .Medardo Nouinodunenfis &Tornacen(Is Epifcopi, plurimu,bonisEcclefiarTornacenfisaccrcuit,largitione HilpericiSuef-fionum Regis,cui eo tempore, Tornacum fubcrat, Theloneum,omnem,quem fua Regia poteftasinTomaco habebat (ipfifsimafuntdonationis verba)cum iuftitiadeeode,Domino Chrafma-ro Epifcopo,ad Ecclefiam ipfius,quxeft inhonoreB. MariarinTornaco conftrufta,in ftipendijs Canonicorum concefsit,circaannum Domini D. L X X X VII. Illud quoq; non poenitendum,ex hac vnione recepit Ecclefia Tornacenfisbeneficium,quod circaannum Domini,D. CCC. L X XX.fub Carolo Caluo Franco-rum Rege, Tornacoa Normannis vaftata &incenfa,fabrica Ec*clefia? euerfa,& Emilione Epifcopo, ante valuas, fiue in portaliEcclcfig occifo(ad eum modum, quo B.Nicafius,Archiepifcop®R.hemcnfis,a Vandaliscarfusfuit) Clerus,cum pignoribus, reli-quijsq; fan(ftorum,ac Ecclefiat ornamentis,Nouiodunum le con-ferens,ab HeidiloneEpifcopo,humaniter fulceptus,triginta an-nis,continuo,ibidem manfit, quietusque refedit,& trigefimo demumannOjTornacum redijt, affedtus interim damnis, & detri-mentis quamplurimis. Veriim prarcipuum incrementum in di-uitijs & potentia, Ecclefia Tornacenfis coepit habere,circa annufalutis,M.C.XLVI.quo peculiaris illi Epilcopus reftitutujfuit.Is erat Anfelmus,Abbas Ccenobij Rhemefis,poftquem,quiTor-nacifederuntEpifcopi,aMeieroin Flandria: hiftoria commc-morantur.

Perro, T ornacum a tempore Iulij Carfaris,fub Romanorumimperiofuit,vfqueadClodionemPharamundifilium Franco-rum Regcm, qui Rheno, Mofaque fuperaus,adSchaldin vfqueflumen peruenit, ac carfis, expulfisque Romanorum prarfidijsTornacum, & Cameracum cepit,circa annuinfalutis, C C C C.X L V. vtau&or eft Gaguinus,in hiftoriaRegum Franciar. Sed,cum idem Clodio,a Vandalis,Alanis,Sueuis,& Burgundis,quosStilicon Senator Romanus, Honorij ImperatorisSocer,ad ld inGallias inuirarat,coa(ftus fuerit in patriam folum, abdudo feciibelgico populo,retrocedere:demum, a tempore Clodouei Francorum Regis primi,fidcm Chriftianam profelsi, qui anno Domini C.D.LXXX I,X.deuidto GillonisfiliOjSuefsionenf.prouincijgubernatore,aRomanisconftituto:quicquidinBelgio tunc pa-rebat Imperio.fuat ditioni fubdidit. ItaTornacum, fub Gallorupoteftate manfit,vfquead annum M. D. X 111.quo eam HenricusAnglorum Rex cepit,qui anno M.D.XVIII. ad Francifcum Fran-corum Regem,ea traauxit,Inde a Carolo V.bello domita, & fu-perata,annoM D.XXI. Hinc h«reditarioiurePhilippusHifpa-niarum Rcx,Flandriar Comes,nunc eam tenet.20. tremonia.

40. T v b 1 ng a ,opnidum Sueui*fubPalatinisTubingenfi-bus,quorum plurimam orationem habuit AbbasVrfpergenfis.Horum vltimi Gore, & Guilielmus Palatini ComitesTubingenfeshoc vendiderunt Vdalrico Comiti VVirtenburgenfi , annoDomini ,i34z. vt Hermannus aflerit. Nobile Gimnafium illicce-'ebratur,quod dodlifsimos viros,qui fcriptis claruerunt, Profeffores habuit,GabrielemByel,Ioannema LapideTheologos, Io-annem Nauclerum Prjpofitum & Cancellarium Tubingenfem,hiftoricum prxcellentem, Ioannem Stoflerum, Mathematicumcuius elegantem fph^ram , & multa Mathematica inftrumentaexufta,Munfterus in fua Cofmographia,deplorat.

Manfionem Auguftatn Caracallarin GermaniaadTubingamfuiflejoannes Herold,li hello de Germanias prima: anquitatibusex fragmento elogij ipfius,quodibidem incifum videtur,demo-ftrat IdPetrus Appianus, lib*de Sacrofamftz vetuftatisinfcrip-tionibus,ita exhibet.

M a x. I na v g. e m. g e r. m a x.

d a c. m a x. a r m.

m a x. trib. p.

c o s. e t.

Verum,Herold .hanc )infcriptionem integram lcgit ,quemad-tnodum cidemlmperatori Romatpofitafuir.

i m p. c a e s. d i v i. l. s b p t. se ver. p. p e r t.a vg. parth. tarab. adiab. f. m. avrel. an-tonin. avg. sarmat. max. g k r m. m a x.dac. max. armen. max. britan. max. arab.max. alema«£" mai. parth. max. p. £. pont.max. trib. pote. vi. Cos. procos. perpet.l e g. v11 r. a n*t. a v g. P. e. e 1 v s. n v m. d e-v o t. p r i n. o p t. f o r t i s s.

V.

E X.

4 7. ^ vicentta m , admodumcopiofam,lat!tam, ele^an-temque vrbemin MarchiaTaruifina, venetorum ditioni s rabsgente eleganter culta,& Chriftiani religioni,pietati4; admodiideduajhabitarijfanftarum fundationum,&Ecclefiarum elegan-tifsimarum multitudo,tcftantur. Loco tam propitiopofita,vt,poft varias offenfat fortunac, iratique Vulcani clades,non modo,ad priihnam redierit formam, fed poft primam etiam fundatio-nem, latopomeria extendens.in immenfumexcreuerit, hodievicezanominatur:Bitetia, alias befetia Aeliano, variat enim le-ftio Vicetia,apudPliniumeft. Veicetiaquoquein lapidibusha-beri,oftendit in fuaorthographia,AldusManutius.*7. vranibvrgv m ,Arx.

j2. vriinv M,.iquo VrbinantesMetaurenfes Plinio,Itali£,

in Marchia Anconitana,quamPiccnuveteres,oppidum;Lcadro,

Suafe Ptolomari videtur. Situm in Appennini montibus, licetmultis nominibuscelebre atque fainoiiim,e6 tamen maxime obferuandum quodpr^celletes nobilifsim^pifturj magiftrosediderit.Qjorum hiftorrar inipfo operiscontextu recenletur.

vv.

14. VV e s a l 1 a fuperior, (ad differentiam Wefalie inferioris)ad finiftrum Rheni latus,inter Bachiaram,& S. Geari vicum,mediumquafi occupat, quemadmodumis,quiRheiu tratfium

defcribit.

CAiille qii4terpa[fut,Jimul ac Traiana recedunt,

Culmtna,Bachracum gurgite leuaferit.

Dicitur hxc BachifedesTfert montibus arcem:

lnfidet oppidult moembus ipfitfui.

Proxima contiguo dijfunditur infida traffu^

Jfiuam medt.t Rhenuspartc f itigat aquis,

Altera cornuto maior confurgii ab ajlu

Infula fpumarum moltbus acia frcmit.

Ilia Palatmagenerofum fuftinet arcusNome?t:& exccifio mxnta colleleuatPagus, tjr arx dextro C oucanum marginefurfit:

Verttcu hac apicem pofiidet:illepedern.

Obutat arxceifi[peclatur acumine montis:

Arx latus ad l.euum condita proptcr aquas,

Altior ex templo Vefaliafubiacet arciSolu ad occafumflumine Rhenus abit.IoannesHerold,hbello de antiquifsimis prim* Germanif lo-cis,Antonini inquit, Alifo,inter Bopardium,& Bingen.fitumjeftoppidum,quod(ni fallor) Db'rrr?frl dicitur.Vnde hanc opinionem fuam iam didlus Herold defumpferit,diuinare non poffum,19. VV iasalia inferior,ad Lippia: oftium,vbi Rhenum in-greditur CliuenfisDucatusciuitas, negotiationis&diuerforiiopificum inhabitatione, magisquam religionis vnitatenobilis.42. VV ratislavi a ,vrbselegantifsima,lumen, ocul 9 ,&totius Silefis Metropolis,de qualoachimus Cureus Friefta-dienfis,infuisSilefia:annalibus plurima commemorat, qu.r hicprolixius commemorare non libet, cum fint,quipublicisfcri-ptis,hofce annales,vt malarfiedei notant.

Z.

16. zvtphanniv M,GeldriarDucatusnobiJeoppidutn,no-men ,afitusrationefortitum. Si enim GoropioBecano,iibrodeVeneticis& Hyperboreiscredendum, qua:cumqucvrbium no-mina,in ven terrninantur,vel ab ea vocula incipiant,aquis obnoxia,& paludofaoccupant loca,vt,Venetiarumindicatfit p . Item,Vcnlo vbi plurimaftagnacernuntur,qua:omniageneratim, Ve-nen,ab indigcnis vocantur,&apud Hollandos, paludofa coeno-faque loca,e qu ibus ceipites, ad ignes alendos etfodiuntur, nonalio nomine frequentiusappellitant.

Huius patri^,vicinique territorij popul', proauoru indolem,acgenium refertjfortiseftjbelloque vtplurimum apt 9 , Gelriamquiupe,& Zutphanniacpotifsimum comitatum,Sicambri multorfi fententia,quondam obtinuerunr, quibusprtecipuaferitas, &bellandi,prac ca:tcris Germanis, ftudium inerat, vnde perpetuisincurfionibus,GalIias moleftabant.Qua de caufa,pacato iam or-be terrarum, aliquamdiu portas Iani claudere no poterat Otfa-uianus Auguftus,quodintellexiflet,Sicambrosadhuc Gallijsin-feftoseffe,mouit ca rcs O&auianuin (audtoreSuetonio) vt priuata expeditione,Sicambricum bellum adiumcret,quo breui con-fe<£to,quadra»inta milliaSicambrorum tranftuliffe fertur,insi-teriorem Rheni ripam,eisque fedes ibidem conftituiffe.

COLONIA, TYPIS BERTRAMIholtz. anno irs>+.

BVCH-