I N D E X.

Imo, diquid ma ius,quam dicitur, ejfe videtut,

Si rite rem, nornenj, penjito ftmul.

Ergo miht liceatf vertett nomina rerum,

Regni coronam veYc eum tjfe dicerem,

Conjuetudo tamen vincat,nomenj referuetPr.tfens,quodilli est inditumfemel bene.

Sitamen hanc cernent ita Rex F RID E RIC E,nouatani

Per te,politampulchriufcj poferiAgnofcant factle, tandemj loquentur etperfe:

Augufiaidarce,nt>menejfe augufius.

29. Co konia Scaniiin Dahiaelegans & opulentumop»pidum ex vicini oppidiruinis, admlgnam celebritatem excre-uic.Eratenim non ita pridemin finibus Gothia: & Hbllandiar ci-uitas EngelhoImia,Chriftierni 1. Regisaufpicijscondita,lubannumanatoChrifto iji 6. Velcirciter,nuncpagusaCoroniaverfus Ardlos & Septentrionem,diftarts tftiliaribus Germanicis4. ab Helfingoburgo vero verfus ortuirt seftiuum & bbream,tri-bus tantum. Harcaparuisinitijsbreui admbdum tempbre,mer-cimoniorum vfu,aC ciuium induftria, in ttiediocrem treuit ma-.gnitudinem,&reliquisperScattiamoppidis haud leuedalrtnuminferre eft vifa,Op6rtufto enim loco ad Rhy nam amnelrt perce-lebrem, haud procul abeiufdem oftio vbi fefe inmare exone-rat, fita erat, vnde facillima efie potuit,quemadmodum ift aliasregiones occiduas,& Septentrionales,ita & in Holladiam rtsui-gatio,quacab Holmenfibusexercebaturacrinimis ac indefefibftudio. Necefle autem habebant Hollandi pariter, & Gbthi.atSuecifequiHelfingoburguirt, autCoroniam proficifci vellent,cum mercibus per Holmiam iter faCere , vbi hodie etiamnumpons eft praealtus, fluuio inftratus,qui quicquid apportabat mercium,id feretotum ab Holmenfibus velut irtrfcrceptumcotme-batur, coftfluentibuseodem ijsquoqUe, qui meridiem verfushabitantes Helfingoburgum prius,aut Cbroniarrt, vel ad abas ciuitates viciniores,mercadi caufa comnieare fbhti fuerant.Hblmiatenim & fua Vendcbafttcarius> & fi quid emendum erat, idplerunq; viliori precio venibat. Atq; hic tum falua ciuitate,priter quotidianamercitr.onia, vnus erat meicatusinniucriarius&longefrequentifs!lrtus,Iunio mefeferetrtedib.qUartdb B Bb*thulphi feftum celebrare fblitum fuit, cui Diuo Templurn Hol-menle eratconfecratnm.Cum autem palfim quererehtUr & < o-ronenfes,& Malmogenles,& Helfingoburgij,de interCeprishocmodo niercibus, & commbditatibus fuis interuc-fis,refque adharum vrbium interitum fpeftare videretur,fiquidem Holtrten-libuspermittenda efient confueta his mercimonia,glifccnri malo obuiam eundumratus Chriftianus III.HoimenfibusbmhibusCoroniam migrareiuffis, ciuitatem in pagi formaredegit,mer-catumq; illum aniuerfarium percelebrem,vna Coroniam trahl-tulit.AnnoDomini, 1547»

^jf. C r e m p a.

r D.

1J. D a N I A»

16, D anicvm fretvm, O r S v n d f.

MINORES DANIAE INSVLAE EX

Albis InGressv Ivxta Holsati am,Dithmarfiam,lutiam,per Oceanum occidenta-lem,adSchagen,promontorium Cim-bricum afcendendo.

U V s E N,Dithmarfis vieirta propinquitate nota, na aquis, eftilJjmaximo remifl"is,ex ducatu in Inlula vado fecurus patet tranfi;us:Septa eft totaaggeribus, quemadmodum omnes vicinx re-liqu5 ,vnicaexceptafacra.Tres cotinetpagos, quorum vn 9 paro-chiali capanaria eminet.Nomina habet:Bufen, Huse,& VVerne.

terra Sanct a ,f3fvli0tfiartbi norteiusconditio-nis eft Ittfula,cuius funt reliqu?,in occidentali Oceano,ad Cim-bricam Cherfonefum.Quat omnes aggerib^cOtrtmUriitx&coti-tramarinorum fludtuum impetumfunt circumuallatac, prattervnicam hanc facram,qua: pra»celfis montibus,& inaccefsiseft vndique circumdata rupibus.Qnondam ttiulto, quam nurtc ampli-br,vt feptem fuerit parochijs diftinfta. Quod etiatti hoc terrtpo-re,reCedente mari,animaduerti facile potcft, du exeftttrt; & lup-prefliim violetia maris,folum cotlfpicitur. Odlo miliaribus Ei-derftadia,fed nouem aboftio Albisdiifita,ad2ephyrum Aftglia*oppofita vlnas^tf. 38. alibi etiam 30. alta;accipiefldo;vlnaiti exfententia Seruij, pro ea longitudine, qux eft brachiOrUm Vtrirt jque extenforum,Germanice nm *6larfi*r.

Sunt,qui fcribant,ab Hilgone,loci Epifcopo, Irifiila: nomertJmpoiitum.Veriortamen eorum fententiaeft,quiafacris Virgi-oibus eam appellatam afferuiit,qua: quondam in ea fueririt,qua-

i-um veftigijs,qua: nunqnam gramme teguntur,et!anirtum tnea»lx exhibent.Quemadmodum & mira: altitudinis Cellam ofteh-dunt.Qualisautetti hunc,huiusIrtfula: fitus fit, & toditib,ad II-luftrem, Nobiletti.&magnifitutti VirUth RegiUm.ih DucatibuSDaniar Gubernatbre,& Hehricuin Ranzouiu, Gebrgius aruicabs Adblphb,Hbll'atia: DuceTerra:Sartftf Pra:fedtus,ita fcribit:Tota lnfula birlis feparatiS rupibus coitiftat,vna rubet.altera ca-det.Prior,murtittientum, Arx & pra:fidium Infulx, vfta tantutrtVia cortfcendi pbteft,&inftar muri rUbeiitis,re<fta ex mari emergir,haud aliter atque Segeberga Holfatiae,adaltitudinem fex,&quadraginta vlnarum fupeme pihgui folb, & fertili vbiq;cort-tefta.duarum vlnarufti vcl vniUscu dimidia, alicubi etia vniuSaItitudine:paflliscolligit ,e :o4tf.H6rdeuex fe fundit, Fabas.Pifaj& filiginis locbjhordeum Anglicahu,ea pra:ftantia,vtdub mo-dij tribus Eiderftadienfib. prffftcnt,prbfert laiftucairt,raphanOS>fpirtaciujcum olcte Italico conferertda, ferpentes.bu foftes,necVlli Vetieta animStia habet.Superbiret hiagis Veheti,fi ipibrurrtCorfujtali foelicitatebearetUr.Armentahicirtagfta.oiies.vacC^equi>quales Frifia gignit Quib.tahien hic libere vagari rto libet,alioqui duirt graminacortle<ftantur,cx rUpibUsiti mare deCidutiAer hic pUrus,atque falubris. Ecclefia irt fUrtimitatc eft, fainilia-rumquinquagiftta,Incol2 treCchci;gensindiiftria,robufta fana 4tei nautica?perita,diues. Extra partium folum ad rUs tnagrtas,&dighitates emergens. Diuerfi generisauibus nidos,&.qu.T lnue-ftigari hoh pblfunt,domiciliarupes hgc alta prarbet,quarii lri-credibilesgreges in arttumho turmatim hucconuolartt; GrueSkCygni, Anferes, Annates,Mergi, Alauda:, ColIuriones,Turdi,Galerita:,&iimiles mulrx,qu£ incolisgrata fercula prfbeftc.A-quaspluuialesifthac Irifulxparte vfus frcquens, quaittCiftef-hisItalico,&belgicomore,confCruare ttucdifcuilt. Tutaiftfrt-per hic nauib. ftatib,capaci ift porfu, qui & fummx profundita-tis exhibetur,in que aditus ad AUfttum patet,qui quandoq; cetl-tum,& plures onerarias naltes, finu fuo confouet,& a Bbrealib'jZephyrique'incoriiodis defendit ,xftu marihomaxitnb reiiiilfbiriaudSetiamfi grahdiores hincpehgb conlmitri polfunr,CUm al-titudo trium vlnarum, femper marisaltitudo remaneat. NCquealibi in Inlulam patetatceifus,quamipfbift pbrtn,qui aDuceAdolpho 1 cuiIttfulaparet,propugnaculis,&caftrOprob<l,ittunituseft,vbi Gubei natorem habetcum prxfidio.

A ltera autem Infula: lacrx rupes,qnx candet,fabulofa ell> vbifuauiffihii fontespaffim eru&ant. Cunicttliinea doininiuin ha-bent. K'on eft vti riibens,cbmpafcua, cartabem tamen producit»Hic, ad bbream & lubfolanuirt, admiranda naturx miracula,exmontium vifc6tibUscruuntlir,Metallumcblbre,&hitoreauruperfeiflum referens! Argehtum rlide rubrum ©ulbt Srg. Ineo-lx UjuttlttKr 0U',br vocartt. Metallica aurea eft, quam erutam adAdolphum HolfatixDucemtmittuht > quxtula,Jota , tofta,&feparata , aurum perfe&um reddit, &tantarti fulphuris quart-titateirt > vt hinc fumptis , quiih feparationchi impertduntuf,Colligi poffint.Tnueniuntur&inijfdem venisnuces auellanf,&Candelx cererx in labidem induratf; magna copia,& coUetl"? itimetallicam auream,limanes,conchx:Gleffum etiam (BercnfJnrtnuncupant.) Item minores arborum rami inetallici,tata fubtili-tate,quartta rtullus argetarius faber,licet artificioiiffiirtils,ex au-ro cofieer e poffet.Sed,Vt paucis cbncludam,iiiulta regna,mulrasregiones.&Infulas perluftraui, nec viiqua fimilem huie facrat*vidi,qux rtaturx berteficib eb fitu eft > vt rtulla Vrtquam humanivi expugnaripoffir.Etjfi ligitis irtftruifta fbret,qua: ex vicina im-pbrtahtur Holfatia,dici de eapbffet; Terra cohtenra bonis, holiindiga mercis,&c. Fuit ctiam hxclhfulafacra.halecu capturaquodam fartibfa,ficuti & iam hoc tempore pifcibus omnis gene-tisabundat.prxfertim oftreis,adeoprxftantibus&magnis>qua-les tondini in Artglia,vei Vettitijs iii Italia vix inueniUhtur»

Eiderstadia Peiliiifula,Eidera (qUx eam aThietmarfi»fepataf)Heuera;OceanoqUefinita , tantamagrtitudineeft > vtX XI I.parochijshaberetur.Vbi SleluiCenfi Ducatui adhxret,v-nius niiliaris latitudinem obtinet.Sed qua irt mare prbteditufylatior.tbliga rniliaria quatuor. Pratis ac pafcuis vndiquaq;, vi-tefcit.Hinc,niagnumexrepecuaria quxftum facit , &bbbus ta-tamagrtitudiheabundat,qualesin vhiiierfo Septentrionalitra-ftU vixalibi iiiuenireeft. Im6,tle in Hollandia quidem,qubd ijfatehtur omties,quibusifta Prouinciaeft peruagata.Oppida dubexhibet, Gardiftguni mediterraneUin , & Toeniftgum,ad Eido-ralft,abs Adblphb Duce,magnifica arce exbrnatum,

NordstrAndia , elegans&haud cbntemnendimag-nidutiiiisIftfula,Diicatui Slefnicefi vicina,cu quocotines olimfuit ,36 3jo .iugera aggeribus conclufa contihet, & extra aggeresiugera3i6o .foleaquafi, humafti pedisfbrmatefeff,^ tneridieinBOrcam. occafumq ue protratfta, ab brtu Hadftadiam, a meridie& octafu Eiderftadiarft,aSepteritri6he vero,Oceaiium occiderllemhabehs» Irt eiusrtiedibtra<5lusquidartieft,ceulimes; Moer-dycVbcanc ■, fublimiotquideiiijfcdpaluftrisjduoferinemilia-

• . t t ria