C H I OSl

HIO S Aegci pelagi infula, eiufdemquc nominis vrbs, interSamum <5c Lefbum, Ae-thalia, ab Ephoro,prifco nomine ; & Chia, a Metrodoro, & Cleobulo nominatur ; Ire,1 Macris, &Pityufa,Plinio tefte.AethalequoqueapudSuidanij&Stephanum.Hx-cChi.os, fola mafticen profert,vocaturque vulgo hodic,Scio,vtSophianus: velChio,vtBor.doniusrefert. TurcjESachcsappellant. DequaitaDionyfius Alcxandrinus:

H.a item iuxta infuU funt lonides; vbi CuumuEt Samus lucundu, PeU/gidu fedes lunonis:

Et Chios excelft Pelleneifub pede.

Inquosyerfus,huncin modum commentatorEuftathius. Chiusctiam, vnacft, cxlo.nicisInfulis,Ciuitatem habensbono portuinfignem, vtGcographus inquit, & ftatio.nem,nauiumo£tuagintacapacem ,ad ha:c Phoenicum nemus,quibuscircumnauigataeft9 0 0. ftadiorum, cu.iusincoIefuntPelafgi,apudquoscftmons Pellcneus.FeruntauteminChio, primumcreuiftenigrum vinum,& primos illius incolas,fcruis vfos fuifle. Quemadmodum Laccdxmonij, olim Helotibusfunt vfi:Maccdones,Pcncftis:Argiui,Gymnetiis ; Sicyonij,Corynophoris ; CrctenfcsDmoitis;Itali,Pelafgis. Hxxcnimomnia,no.mina feruorum funt.

Dehac Infula & vrbc,Abrahamus Orttclius,Additamento tcrtio, in Thcatrum fuum,hunc in modum: A.f peram,inquit,& arborib' denfam cflc hanc Infulam, tradit Athcnacus: incolafque omnium Grxcorum fuifieprimos, qui feruisemptis vtcrentur. Vrbem habetCognomine,quam Thucydides,omnium Ionicarum maxi.mam,&ditilfimamappcllat. Nihilin haclnfulacelcbrius vino,quodindc,Chium vocant,omnium Grxcani.corum optimum, vtStrabo, Aelianus, & alijaffirmant. Hocin Aruitioagro,circa Leptyinnum montem pro-ucnit.Nobiliscft,non minusLentifco,qua:maftichcnproducit. Marmorhuiusquoque laudatura Plinio, quiarbitraturChiorumlapidicinas, verficulorcsiftas inmarmore maculas,primumoftendrflb,cum cxftruerentmuros.Chixterrx,in medicis vfum,idcm docet. Omadio Bacho,homincm difccrptum,quondaminco!asim-molafle,Eufcbiusauaorcft. Aliisnominibusetiam vocatur,vtChia,Aetlvalia,Macris,&Pityufa. Hxcquidcmille. Porro,frequcns & cclebriseft,tam infuLv, quam opulenta: in ea vrbis, apudfamofosau&orcs mentio. Pli.nius lib. 3 5. cap. 16. mcdicam eius terram commcndat. lib. 14. cap. 7. vinum Chi um, in fumma cflegloria prx.dicat. Itcm, libro eodem cap. i+. Chium vinum, ex Grxcia allatum, apud Homanosin delitiis fuiflc,refert. Eclib .16. cap. 13. variaglandisgcneradefcribens,Glans,inquit,omnium dulcilfimafagi,vt,quaobfeflbsetiam iio.mincsdurafle,in-oppidoChio,traditCornelius Alexander.Straboctiam,li .i4 .non femcl,vnoin loco.eiusme.minit:&intcrcxtera,inquit,Chius,circumnauigationcm habetftadiorum nongentorum,fi quisfecus terramdcferatur, ea vrbem,& portum optimum habet, & nauale nauium o&oginta.

Sed,& Hcrodotus,lib.primo, Chiorum in bcllo fidem comendat, qua Milcfios ex Ioniis, hi foli fubleuarunt,rcddentesviccm,quodalias,quandoMilcfiiChiisbello(quodcum Erythreisgercbant)auxiliatuliflent. ParcmChiorumfidematqueconftantiam,eodcm inlibro,faEpiuscommemorat. Mcmorabileautcmeft,quodidemHerodotns libr.6. decalamitateChiorum,&prxnuntiis,eiufdemcladis,lignisfcribit. HiftixusMilefius,cumLelbiis,Chium, inquit nauigat,& apudlocum quendamagriChij, vbi vocant, concaua regionis, quod ab ciusprxfidio, non rcciperctur congreflus,permultos interfecit,tam eorum, quam cxterorum Chiorum, & cx oppi.do quondam progredienscum Lcfbiis,Chios,vtpote cxpugnanauali maleaffe&os,fubcgit.Sedyidelicet,quo.tics ingentes eucnturx funt calamitates, vel ciuitati, vcl nationi, folent fignis prxnuntiari: Etenim Chiis, antchanc cladcm,ingcntia figna contigerant: Vnum,quod ex choro centum iuucnum,quos miferant Dclphos.dnoomnino rediere, nonaginta ofto,pcftilentiaabfumptis: Alterum,quod fub idem tcmpus, paulo ante naualcmpugnam, tccluni fupra pueros literasdifccntcs, corruit, ita, vtcx centum viginti pucris, vnus omnino euaferit.Hxc cislignaDeus prxmonftrauit. Pofthxcexccpitpugna naualis, qux ciuitatem in genua deiecit. AcccffltadcladempugnxHiftixuscum Lclbiis,quiChiosiamexhauftos,facile ad cxcidiumdcduxit. Ha&enusquidemHerodotus, qui fub finem libri fecundi, primos oppidi Chij conditorcsita refert. Amafis,quoniam Grxcorumerat ftudiofus, cum alia in quofdam Grxcos officia contulit, tum his, qui in Aegyptum conccderent, dcditfa-cultatem Ncueratcm vrbcm incolcndi. Qui vcro corum nollcnt illichabirare, fed nauigando negotiari, fecitpotcftatem, ccrtis in locisaras, & fana extruendi. Ciuitates,autcm,qux communiter extruxcrunt,funt ; Ionumquidcm Chius, T eus,Phocxa,Clazomene.

Chios,multistemporibusVcnetisparuit. QuibusPhilippusAuriaGcnuenfis,Vir,militariprudcntiace.lcbris,camadcmit,ditionifquefuorumciuiumfecit,fub quibusvrbs,copiofa negotiatione floruit; &fum.ptuofis exornata cftxdificiis. Seddeindcadfatalem periodumdcuenicns, turcicoimperioccflit, vti PhilippusLonicerus, Chronicorum Turcicorum tomo fecundo; Chius,inquit, quam & Tio vocant, a Genu.enfibusdiuhabitata, &multisfuperbisxdificiis, &hortisamoenisornata,atqueabundan-tia fruftuum, vinique,&gummi,quod maftichedicitur,bonitate, multumcele-brata, hodic, prx reliquis prouinciis Turcicx tyrannidi fubie&is(prxterea, quod defperatisdcfcnfione&auxiliis,de.pofitisarmis, fponte in Turcarum deuc.nerit poteftatem) tolerabilemhabetferuitutem.

'7