VRBI NV M.
R b i n v m , Piccni vrbs, alto in monte inter Albin fiue Sapim & Foliam amnes, cuius
incolas, Plinius in fexta rcgione Vrbinates cognomcnto Metaurenfes, vocat. A Stra-bone non commemorantur, vti nec a Ptolema:o,nifi forteSuafle nomine, quam is in.terScnones,propePifaurumincolIedefignauit. Vrbini mentionem facitTacitus,iubelli Vitelliorum dcfcriptione. Procopius ait, deditionc captum a Belifario IuftinianiImper. duce, cum poft diuturnam obfidionem fons vrbis cxaruiflet, quod prodigij lo.cohabitum,vtBlondusSabellicusquetradunt. DiuComitumMontis Feltrij ditionisfuit,quibus Guido circa Bonifacium v 111. Pontific.Max. rcbus in Italia pro Impcrato.re Aug. praeclaregeftisinclytus, impcrium eius occupauit primus, quanquam multoante tempore, maiorcs eius, potentes etiam in ca fuiflent, vt item olim Imperantc Friderico Aenobarbo, Od.dus Antoninus,cui fuccefsere Galeatius,Guidantoninus altcr.Federicus & NulphuS. Csterum, fub Sixto, eiusnominis 1111. Pontificc, ex Comitatuad Ducalem dignitatem Vrbinum euehitur,ob prxclaras Federici doteseximiasque virtutes. Erat enim vir prudens, facundus, litteratus, & ingeniorum amator, bcllo felix, pace carus,apud Italix Principcs honoratus,^ fuis diledus. Vrbinum fplendidis xdificiis exornauit,pr3ccipueque fumptuo.fa illa domo, cumbibliothecamagnificentiflima,quam ingenti multitudine voluminum optimorum, reple.uerat,auro,argento,ac ferico mirifice opertorum,ornatorumque, qux poft illa Borgiana dominatione, paflim,operi tam infigni prorfus conturbato, difpcrfa funt. Porro, vrbs eft Vbinurn lautiflima, fplendideque fatis xdi.ficata, bono ac foecundo agro, generofisqjfru&ibusabundante. Viros multos, quorum illuftri fama plurimqmcelebratur,edidit, inter.quos Raphael excellcns pidor, inclytis illis eruditorum commemorationc laudeq ; , vc.teribus haud impar,qux eius per Italiam,maximeque Romxin bafilica pontificia, iuxta D.Pctri vifuntur. Iuue.nisobiit xxxvn.annosnatus. Quodfiperueniflctada:tatcm plane maturam,ac magismagisqueheroico illiinarte Michaelis Angcli,ftylo,vti faciebat, feafluefcciflet,nihileofuiflcteminentius. Manum habuitlongeele.gantiflimam.De quo tacere prxftat,quam non ea,qua decct, reuerentia, loqui. Sed, fi visplenum de Raphaelciudicium & omnium fententia, aequiflimum, vidclonge pulchcrrimos illos libros Gcorgij Vafirij Aretini, pi.
aoris ,&a'rchite £ti ,dcvitispidorum,fculptorum,<5carchite&orumItalorum. Qui libri,Italicalinguafunt fcri.
pti • Sed Raphaelille, nunquam fatislaudaripoteft. Iam,noftro etiam fxculo, fingulareartis pidorix ornamen.tum hxc patria edidit, Federicum Barocium, excellentiflimum fane tam penecilli, quam ftyli dudorcm, vt, <3cinucntore,& fa£torem,magno nominis elogio, non tantum opera,qux iam publica funt,ipfum prxdicentj Sed&GualterusFlorentinusexquifitolibro hocipfumaccuratedemonftret,quem deBrocij, Michaelis Angeli,Ra.phaelis Vrbinatis laudibus, Italico idiomate confcripfit.In quo, & de coloribus iisque omnibus qux ad fculptu.ram, picturamque exornandam pertinent, multa eleganter pertraftat. Vrbinas etiam fuit, Seraphinus Gonfifto-rij Aduocatus-, quem Blondus, haminem prudentem ac doctum nominat.
S V L M O.
V t m o BrutlorurtijPeligtKe regionis oppidum,Solymumprimodi<ftumfuifle,exSilijlib.nonoconfl:at.Hodi«
Sulmonaeft,vtfcribitLeander,patrialepidiffimi poetaeNafonis, vtipfeteftatur.Sulmomihi patriaeft,gelidis v-berrimus vndis,Millia quinouies diftat ab vrbe decem. Sulmone quoq; Strabo vocat, itemq; Cato ac Ptolemaeus.PliniusSulmonenfes retulitappellationisoriginem ^Solymo efle exPhrygia,teftis ipfe eft Ouidius lib.4. FaftoriJhisverftbus. HuiuseratSolymusPhrygiacomes vnusabIda,AquoSulmonismcenianomenhabent.Sulmonisge.lidi patris Germanice noftrs, Me miferum Schytico quam procul illa folo eft. Idem probatSilius de bello Puni-co fecundo agens, his verbis: Huic domus, & gemini fuerant Sulmone reli<5ti Matris in vberibus nati, Mancinus &vffit Nomine Rhetxo Solymustnam Dardana origo, Lt Phrygio genus a proauo,qu i fceptra fecutus Acncy claram muris fundaucracvrbem Ex fefe di&am Solymon, celebrata colonis Mox Italis paulatim attrito nomineSulmo.
Vrbs eft Sulmo in primis pulchritudine,frequentiapopuli,&aquarum abundantia nobihs, vndiq; riuuli puriffimarum aquartfoerpetui cum mirifica fpeftantium audientiumq; voluptate fufurris iucundiffimisadmurmurant, haufto quoq; pcrgrati. Mentio-nem eius perfspefacit Liuius,nominatim vero,cum Annibalem ad Romam fruftracopiis addu&is, inde magnis itineribus mouiffisfcribit & pcr Campaniam in Samnium,inq; Pelignosprofe<ftum,&perSulmone inMarrucinos, pofteaper Albanu m agrum in Mar-fos demum Amiternum,&ad vicumForulum perueniffe.Duofunt inagroSulmonefi oppida,Pe<ftoranum,& Vallisobfcura, quo-rum vtrumq- amnem cmittitpeculiari alueofermeadSulmonem vfqueaccedentem,vbitumalteralteriimmerfus, vnicofluminepvr -avrbemperextenfiffimamplaniciem,milliaq;paff.fenalatam,curfufermemilliumxu.abfoluto,fontibusq;&aquulisquibuf-Am nropePopuffim haud mediocriter adaudi, tandem in Aternu feexonerant. Sulmonenfium Antiftes, Valuenlis dicitur, quod,Vt Raffanus ait aeer Sulmonis cum parte quoq; vicinorum Valuanus, feu Valua nominetur.qua vna voceplura hoc fitu finitima lo-morxhenduntur Ea dere Blondus fcribit,iampridem annis ferme d c c c. amiffo Pehgnorum nomine.agrum hunc Valuenfem•inXri coeotum ideoqjRomanamEcclefiam,itaSulmonenfemEpifcopumvocare. Caufam vcrovocabulinullamaddit, quam»7r. nlin ^nr fententiam commemorat. T raiftus omnis Pe<ftorano,quod fupraSul monem eft,itemq; Valleobfcura,campoquin-Ulium ccenobioS Spiritus,quodaSulmonemillibustribusdiftat,vbivitamfolitariam D.PetrusMoronenfis,pofteaCa:lefti-nus vP 0 ntiLappellatus,egit,nobili item oppido Populo.adSulmonem vfque.ac item montibus duobm editiffimis,Apennino Ma-•11' rircumftriptus &it a iugisillorumaltiflimisconfeptus > vtaditumomnino > nifiperpaucasacdifficilesaraasq;iauceshabeat,x/ Snronrerea diftus quod per pauciffimastantumanguftiasaditum prebeat, tanquam per oltia, quslatinis etiam valuacdicua-tur : iideoquG dcperdito nomine Pelignoruui ,ager hic V alua ,ex conditione fituque fuo, vocatur.
- • ». .-.'i* -