VINCENTIA.

i n c e n t i a ,ampla &magnific4 MarchieTatuifine Vrbs,fitaiuxtaradices collis,duobusamnibusdiuifa, dc cuius origine,nonmulta nec fingularia hiftoriarummonumentaperhibent,prxtcr,quam apud Paliarinum.Qui in Commentariis refert,aliquos tradidif-fe,Vicentiam,hunclocumdiaum,obgcntisincolcEvidoriam,ccefishoftibus5aut,acen-tum vicis, qui priushic extitere,quorum habitatores vnum in locum colledi,ciuitatemhanc primum effecerint. Ita Paliarinus. At, quia nullum audorem certum profert, acLdent his,vel dement fidem, legentes. Vicentiam Tacitus memorat, item, Antoninus inItinerario, Pliniusinfupcr & Ptolemoeus inVenetia,Trogus, aGallisconditam fcripfit,cuni V erona,Mediolano,ac aliis vrbibus. Leander autem primos eius audores Thufcosexiftimat, his vero eiedis, a Gallis inftauratam, vel audam. Nonnulli, Veicetiam dicendam, contendete, mar-moris cuiufdam argumento, in quo hatc infcriptio fit reperta:

SEX. ATTILIVS M. F. SERANVS PROCONS EX SENATlCONSVLTO INTER AETESTINOS ET VEICETINOSFINES TERMINOSQVE STATVI IVSSIT.

' 1 ' ' *

ItaBarbarus,inPlinianiscaftigationibusrefert,addcns,eumfuamemoria lapidem inuentum. Aliatamen hxc res audoritate nonconftat,nequc quifquamluculentusfcriptor,Veicetiam,fedomnes conftanter, Vicentiam,necetiam,vti nuncvulgus indodum,Vincentiam,dixere.£ftautema*dificataperoptime,acfplcndidisoperibusornata,inter qu^, Praitorium fori magnificentiffimum,ccenobiumque D.Coronx fodalium Prxdicatorum,in cuius fano faCratiflima fpina conferuatur,ex corona Seruatoris Chrifti.quamhuc ex Gallia Bartholomxus Vicentius vrbis Epifcopus, eX ordine Prxdicatorum, attulit, cui abs D. Ludouico Francif Rege fueratdonata. Colunt hanc fpinam Vicentini prxcipu£, deferturque quotannis per vrbem,cum maximis honoribus. Coenobium hoc eti-am pernobilem habet bibliothecam. Porro, aquis Vicentiabene inftruda eft, duobus enim amnibus nauigabilibus diuiditur, nontamenxqualibuspartibus,Bachilionenimirum&Rerone,quiexvicinismontibus irt iplaVrbe Bachilioni iungitur. Aeliano,Ere-tenus,inanimaliumhiftoriadidus,quem optimastotiusltalif anguillashaberc,perhibet.Bachilioquoque,Teffinam amnemexci-pit.itaPlinio diftum. Abundat vrbs hxc,maximarerum omnium ad vitam vtilium copia,propter fummam agri amoeniffimi vber-tatem,qui frumenti, vini, cxterarumquefrugum maximefertilis eft. Tantacurti in ipfa vrbe,tum in agro, mororum arborum,qua-rum fronde bombyces aluntur,frequentia eft,vt fummam habeant admirationem.Roma ferunt alba.quamobrem hoc fericum nonita eftrobuftum,acillud,quodvermesgenuere,foliisearumarborurtinutriti, qusmoranigra producunt. Vberrimum hincqux-ftum Vicentinifaciunt.Gens,ingeniis viuidis,fiducixquemagnx,promptiffimiadliteras,militiam, mercaturam; laute admodumviuunt,honeftequeveftiuntur.acperpetuoinrefaciendadefudant. Ciuitashxc, ex illis xii.Hetrufcoruni cis Appenninum,vnaeft,quam pulfis deinde Thufcis,Galli nabucre.Gallis,^populo Romano domitlsjrt eius exin fide,j)erpetuo ftetit,vfq; adAtti lf tem-pora, vaftatam enim&direptamabillo,PaulusDiaConusperhibet. PofthxC, inGothorum itemq;Longobirdorum poteftatefuit,vti exeodem audore difcitur. Deuidisautem Longobardis.CaptocJ; illorum RegeDefiderio,Caroli Magni bello,Vicedtia fub im-perij Romani nominemanfit. Regibus parens, quos Carolusltalixprxficiebat. Hacconditiorte fuit vfq; ad Berengarios, Cxterofq;tyrannos,qui Italif Regum nomen vfurparunt,iifq; paruit,donec imperium Romanum vindicauere Germani. Sub his, cxterarumItalif ciuitatum exemplq,in iure fuo libere (Romani fcilicet imperij nomen prxfeferens) agereccepit, carrotio fabricato, creatiTq;fibi Antianis & Prxtoribrtsanhuis.foederaq; cum aliis popu!is,vti ferebanttemp ora, feriens. Ea Reipub. forma durauit vfq; ad Fre-dericum 11. qui fraude vrbem ingreflus, anno m. cc.xxx v i. earn'direptam,incendio cremauit. Deinde,variam fortune aleam fub-iit, vfq;adannum M.D .ix.quoVenetieapotitifunt,cxfiseorumab Ludouicoxn.Francix Rege copiis. Vicentini,quoniam de-fendendifui,contraVenetinominishoftes,nullaratiofupererat,Maximiliano Cxfari fe dedidere. Maximisautemexin vfque adm. d .xvi.) C. N. annum,calamitatibus vexati funt. Nam, quia non fatis munita erat Vrbs, nunc^ Venetis, nurtc vicifli m ab Hiipaniscapiebatur, vt modo Venetorum imperium, modo Maximiliani Augufti,tahquam per ludum,fumeret,poneretq;. Quanquam au-tem interea perfxpe fummo fn.dtfcrimine eflet,ne cremaretur delerettirque funditus,numinis tam en diuirti benignitate fupremumcafum euafit. Ad extremum,Verona,Brixiaque Venetis reftitutx, fimul in eorundem ditionem, velut ad iticundam quietem, & fa-cram ancoram, ipfaquoq;confugit, moxq;adfua reuertentibuscolonis,etfi iam tum pen£ deferta videbatur, paulatim adeo refe&areftaurataq;eft,vtiamdetrimenti habuiffenon videaturquicquam.Nati hic viri illuftresplurimi.quorum ortu.maximenobilita-tavrbseft. Fuereexhis AulusCxcinalmperatoris VitellijLegatus,&Cons;Romanus, vti e CornelioTacitodifcimus. Item DD.Fortunatus & Fcelixmartyres, qui fub Imperatore Maximiano floruerunt Aquileix: prxterea B.Ioannes, eo ordine Prxdicatorum,quiconcionibusardentiflimis plurimosltali? populosin veram adChrillum viamcompulif,prxcipueq;Veronenfes,vtTaureI-lus Sarayna memorat,itemq; Bononienfes.vti lllorum annales perhibent, acetiam in libris hominum illuftrium ordinisPrxdica-torum legitur.quanquam calumniisPetri Aponini,cuiusimpium&nefariuminftitutum viuendigrauiteraccufabat,impetitusfu-erit. Horum numero accedunt BJfnardus, ex eadem fodalitate, cuius etiam in librishominum illuftrium Dominicani ordinis fan-da vita legitur, & Bartholomxus item monachus prxdicator.vrbisq; fuf A ntiftes,vir bonus, doftus ac difertus, cui lacratiflima co-rongSeruatorisfpinadonataeft. TulitinfuperVicentiaPaIemonem,hominemdo6tum, vtEufebiusteftatur, Antonium Lufcum,oratoremfnmmum, elegantemq; poetam:Matthxum Biffarium oratoriaquoqueacpoetica facultate prxditum, Vicentium Coi-cxum, exordinePrxdicatorumeximium phiIofophumactheologum,omnibusItalifGymnafijscelebrem, quinuperannoa C.N.m. d. xxxll. Bononif fato conceflit.vbi diu philofophicastheologicasque difciplinas erat profeffus. Hieronymum Plegafetam, exeadem familia monachum, oratorem & poetam prxcipuum vti fciptorum monumentis eft teftatus: qui m. d. x l i i i. poft C. N. an-no Vicentigfatoconceflit.magno fui,apudpofteros defiderio relifto. Ioannes GeorgiusTriflinus,grxcislacinisqueliterisornatus,orator facundus & elegans,non folum latino.fed etiam vernaculo carmine poeta, quemadmodum lucubrationes eius docent, virhumanitate ac manfuetudine fingulari.Multas Vicentia nobiles & antiquas familias habet,vt refert Baptifta Pal iarinus. Scripfit is,abifiitio Vicentij patrif vfq; ad fua tempora,libros fex. primiim.de origine vrbis & imperio,prxterea,defideciuium,deamplitudinevrbis, de a?ri eius fertilitate, de viris illuftribus, de familiis claris.quf periere ac nobil itate prxfentium,libros fingulos, quosomnesArnardus, Vicentinus, patri? ftudio ac honore duftus, e vernaculis fecit latinos. Multa prasterea de hac vrbe fcribi merito poffent,qu^ nunc ob loci Ipatiique inopiam prxtermittuntur.

47