MINDA.

lNDA ,vetus Saxonix opp. propitio,adnegotiationemfittt,commendatur,obfa!nO- ,fiflimorum fluminum concurfum.Vifurgusenimflu.hancvrbcm irrigat, Ptolernxo,Cclti, & Paterculo, Vifurgis:Straboni,Bifurgis:Sidonio, Vefatis • &, ex Hadriani Iunijobferuatione,Ouidio,Itargis: nunc, Vefcra,Vulgo ,^)ie^C<f(r /exHcflicis,feu Abnobijsmontibusortus,nobilcsHaflixvrbesaliuit, perSaxoniam, & VVeftphaliam vehi-tur, donec Bremenfem dioccefim prxtcrlapfus,mariCimbrico mifceatur ; Fluminib.corriuatur Lexna, Allero,itcm Fulda, & VVerra, qux Mindx recipiens, corum aquas,adpellationcsq ; abforbct.Hinc,quianauigalibusMinda, copioseinftruituraquis,qua-rum vfu,vari^,ex intima Germania adportanturmerccs,quales viciflim marinas, quasBrcma,pcrVifurgum,afFatimprebet,largaadue&ionc,refundit,gratam negotiatoribus refidentiamexhiber.Eam,ita Hammelmannus,in fua vrbium VVeftphalicarum Synopfi,comendat.Mindenfis vrbs,di£ta,pcr VVi-dekindum ,50?tnt>fn /amoeniflima,&munitiirimaeft,exnauigio VVeferx,eiusq ; alluuione,amoenitate,pifces,& alia commoda fenticns,coquit bonam cereuifiam, vicinis multis gratam, varijsq ; mercaturis abundat: N ondicam,detribusCollegijs,inter quxcftCathcdralisEcclefia.Laudauitcarminehancvrbem Bcrnhardus Ludc-rus.Sed,deprimiseiusinitijs,ita Munftcrus. Cum VVidckindus,primariusSaxonixDux,ad fidem Chrifti pcr.ueniflet,permifit Carolo Imperaton Arccm fuam, ad fluuium VVeferam, vt in ea firmaret Epifcopo locum,capax enim amboru fuit.Ita, vt Epifcopo diceret, Mca,atque tua eritcommuni iure,Arx ifta,vt inde,Saxonuttilingua^SO^pnbpn^dicerctur: fcd,temporum fuccenfu,exy,fattum cft c,vocaturqueciuitas ipfahodie, Myndes.Fundata eft autem Ecclcfia intra murifepta,quodhodiequoqucconfpicipotcft.Namveterisveftigiamuri,etiamnum extant. VVidekindusigitur,acerrimusinitioChriftianxfidei, &CaroliMagni hoftis,ciim primareligionis verx,hic Mindx,coepiflet initia, eius quoq ; vrbis,& Ecclefix promotx fuir. Cuius quidem, Euangcli.camilluftrationem,quiainfiiaSaxoniaCrantzius,nonillepiderecenfet, libctcam, & hicpaucis commcmo.rare.Ciim annus,inquit,Chriftianx falutis, poft feptingentos odogefimusquintus agerctur, & iam tempusve_nifletabaltomiferendi, VVedekindi vifitatusaDomino,ad lumenrefpexit: & iundo fccum Albione,viroprimario,quitrans Albimdominaretur,ineaquxnunceftHolfatia interueniente ex aulicis quodam,ad re-gemCarolum,quiad Vifurgumcaitrahabebat,pcrducitur,Chrifti Baptifmum, iam fponte depofccns. Tra-duntnonnulli,RegemtuminBardevvicoconfedifle,cum adcum VVedekinduspcruenirct.alijetiam adii-ciunt,in Mindaillifuiflefalutisinitium:TraduntcnimDucem,fcrutandiauidu,lembo,pcrpronum flumcndeuedum,lacerohabitu,interftipem pofcentcs confedifle. Cumquc facratifllmo diePaichx,cx moreChri-ftiano, omnesfacramcommunionemfubirent,vidifle VVedckindum ad os rcgis,ludibundi fpecicm pueri:eoqueconterritum miraculo,ChriftianafacrapoftuIafle.Rex, fufceptos in gratiam, iuflit baptizari.-ipfefuismanibusVVedekindum,honorisgratia,fuftollens.Hact:enusquidemHamburgenfium Decanus,Crantzius,Qui id elogij,huic patrix tribuit, quod in ea VVedekindus, fit priminn Chrifto iuitiatus. Quanquam eam glo.riam,alij Mindenfibus, ereptam velint,vt Roleuingius,qui fcribit, quod VVidckindus, falforum Deorum de.ferenscultum, & ingratiam,dCarolo Regeadmiflus,arcem fuam reccperit, in viciniaoppidiOfnaburgenfis,iuxtaRullamMonafterium, cuius arcis etiamnum veftigiareftant, < JBtt>rfe<?f>ur<J/apud ftagnum miraculo.fum, fundo &altidinecarcns. Hac ergo fua Arcerccepta, curauerit VVidekindus xdificari Ecclcfiam, nomi-ne Bethleem, in qua, velutChriftus natusinBethlecm,illeperBaptifmum veterem cxuere hominem,&rc_nafcivoluerit.EamEcclefiam,etiamnum contrafte,Belhcim,nuncupant,qua dere,in vfu ctiam cft,apudrufticos, eiusloci,cantio. Cranrzius tamen etiam,inSaxonialib. 2. cap. 13. in Bardcrvvico VVidekindum, &Albionem, venifle adCarolum,& ibi eosChrifto inclinaflcceruices, fcribit. Annalcs autem cuiufdam Bcnc-dictini coenobiarchx anonimi, commemorant,venifle vtrumque ad Carolum,in pagum,nomine Bardcngau,& tandem, datisobfidibus,per Amalvvinum,ad confpedumCarolivcniflc,in Attiniaco villa,&ibibapti-zatos eifc. CrantziusrurfusdnMetropolilib.i.cap.q.diuerlumhabet. Sunt.quiiftashiftoricorum fententias.hunc in modum,conformare ftudeant,Vt belli hi Duces,ad Carolum, in Bardervvick venerint,ibiq ; fint fa&i catcchumeni, fed, poftmodum, velin Beelheim, vel iMindx.fintfalutari aquae lauacro, in verbo vitx.regenerati. Vt vt fit, VVidekindus,poftquam Chrifto accefilt,pura ipfi religiocordi fuit,cuiusoratione,Minda,vrbis forma induerecepit.commonftrato, ad Arcis fux vicina loco, vbi primumEcclefiaexcitata,&primovrbisEpifcopo,habitatio affignata eft.IsHerimbertusfuit,rarafand:itate,&doiftrinapolIes,dequopIur»infuaMetropoliCrantzius.vbireliquos exordinefucceftores,eo Hammelmannus,lib.deilluftribus VVeftphalia:viris,recenfet.

Circa annum tertium, poft mille quadringentos ciuitas Mindenfis,pontem illum.magnis molibus lapidum,in pedes conie&is,firmauit fuper Vifurgum: Sed nulla vispar efte poteft, intumefcenti glaciali flumini,difie&us quippe fuit,quibufdam locis,maio-re tamen parte, confiftcnte.

Crantzius, in Saxonia lib.10.cap.24. Ciues Mindenfes, in fux ciuitatis concilium tumultuantes,ipfum vrbe eiecerunt, vxoribuspofteos,incurribus,pcrcontumeliam miflis.Egerequodpoterant,eied:i:primum manu iniuriam vlcifcentes, & incendiis graf-fantes.Ex primariis tumultus authoribus.quendam deprxhenfum foris.quidam ex proconfulibus lua manu appendit in arborem,vigilandum.Inde iureagere connifus,idemadRobertumRomanorumRegecontendit:ibiq;ciueseuocatos,&nocomparentes,banno fubiici curauit imperiali. Quo iure, vicinos illis, principes,qui tuebantur,auerfit: inue&ionem rcrum prohiberi obtinuit,&famecompulit,reciperequosperiniuriam,eiecerunt.

tlartat Taotus.Drufo; in Cherufcos pergcnti,cum caftra habcrct intct fluuios Amufum , & Vifurgim.ftatim Angriuarios atetgodcfcftionem fecif-fc,ex quo loco, nonobfcurcfitus Angtiuariorum intelligi potcft. Exquibutetiam colligitut, intcr Angriuarios.Sc Chetufcos.Vifurgum tcrminufuifle,Vbi cnim hodie Minda, oppidum conftitutum eft, initium habuiflc Chciufcos videtut j vndc conftat Cherufcos vltra Vifutgim habitafle Angriuario».i?am fupcriorcm partcm Monaftericnfis Diocoefis, cum co traftu VVcftphalias.qui ad Arthicpifcopatum Colonienfem pcttinct,cos occupafle fufpica»mur, fuperfunthodicreliquixnominis Angriuatiotum,fiue malis.Angtagiotum.Nunc AtchicpifcopusColonicnfis, Angari* Dux infcribitur.[Et vi-cus fupcrcft. cum Caftro, in limitibus VVcftphaliar, intct Ofnaburgum, CcHcruoidiam, Engctcudtftus. H*c, dc hiftotia 6cantiquaium gcntiuaa iitu,pto huius loci anguftia,Sc conditionc paucis fint difta.

5S>

•'f f