HELSINGOBVRGVM*

ELSlKGOBVRGV M.SctianiacDaniciciuitas cft niaritima,arcccditi(nmainfignis, quam vrbcm Hcllingorum nd.minat Saxo Grammaticus lib X1111. & Hclfingum opiduin. Iib. xv. Sita cft in ipfispcncfaucibus & ad frctum .pcr quodirlcum.qucmCodanum finunl appellat Plinius.Naturalis liiftoris lib.4 cap 13. illabitur Occanus,vbi traicflusrlicxSchamain Sialandiam Infulam brcui iTimus Gcrmani vulgo nominant.bctl ^Htlbf. Oricntalcm marisripam tcnct Helfingobur-gum.quemadmodum Hclfingora, vna cum Cronebuigo Arce Rcgia, & longc inagnificentiilima, occiduam. AScptcn-trioncin auftrum porrigitur ciuiras, longior quam latior. montc nimirum pcr quam icdito, qm huic imminctad Oricn.tcm , obftante, quo minus in latum etiam exrcndi pollit. In huius medioTcinpIunieft viigini olim Deipara: dcdicatutn,non magnificum qmdcm illud (cx coflo enim tantum lapidccxtruOum vifitur)amplum tamcn inprunis, Sc cxcclfum,cui turnsadicfta cftaltior aliquants vniucrfum autcni xdificium ciufmodi plane , vt Sc gratiam quandam habcat,quoddecenti fimpIicitateconimendcrur,& copiofa lucc in eo pei fundanturomnia. Nufquam plura, quam b!c,antiqua:nobi-litatis Danicf ad parietcmTcmpli Septcnttionalcm,dcpifIa viluntnr Infignia,fcpultis in codcin tcmplo.pr^ftantibusno-bilitatc viris.Non procul a teinplo Practorium cftad Auftitun, vnaquc foiunt, inquod mciccsfuascjuotidiefcrfcconuc-liit freqrtcns vicinia.Practer inercatum huncquotidianum.in quociuium potiffimum ac vicmorum feruiturcomrnodis, alijduoanniuerfarij, altcr in nie-dio quadragefimi.alter fub dominicii paliuaru di£Ia,Gc celcbrantur, vt non cx Dania tanium,verum etiam eX pcregrinis, & prociil difiitisregionibus huccommect maxima hominum multitudo,comportatis codem exoticis ctiam mcrcibus, haud paucis, vt vixin vlla Panagyri Daniz, vcl honunum fit, vclmcrciuin frcquentia maior.Ex mcrcibus tamcnin hifce nundinis frcquentiorcsfunt cqui ac boues vcnalcs, quorum diftrahcndorum caufa, hi primitusfunt inftituti.Oppido toti,qua in longum patct. Mons imminct vt antcdi<ftum,ad oricntcm.pnruprus adihodum, acsedituS)Cuiusfaftigio,fupcr folidifii-ma cautc.arx impofita cft longe munitilTuna Hicab Hclfingis (hi Sueciae populi funt. quorum patria Helfingia) fub ipfam olim Natiuitatem ScruatorisChriftiin carnem,Frothone 111.Daniae Rcge,vel circitcr,extruifta mcmoratur , a quibusquidcm Hclfingisdc nomen inditumtum Arci, tumciuitati,ad.de & ei quae ttansfretum cft Helfingorc.Id autem nomen fonat,nOn tam oram , fcu cxtremitatcm, qubd videri alicui pofiit. quamarcnam Helfingorum.Eft quidcm illa cxtreamaSialandia: verfus ortum aeftiuum,vtl Boream pars, vbi fita Helfingora cft.cum arce Cronchurgo.Vcrum vctcri Danorum linguiOr, arenam fonat proprie, cuius magna cft etiainnum circa Helfingoram copia, longiori rraftu in mareprocutrens, idquc non admodum profundum,iqua vcrifimilc eft nomcn faftum Sc ciui tati 5c frcto vicino ,quod a Danisappellari dixi (Drfitn&f jd. quafi dicas, arcna: fretum vcl finus.Et flcxus vbi nuncarxcft Croneburgum.ornn cliflus cft ©rcFrogb/quafiarenae flexus.ab eadem nimirumarcnaecopia. De tculporeextruflx Arcis Hdfinburgcnfis circumifcruntur Baibari quidam vcrficuli duo.qui fic habcnt.

T empore Nntalis Chrifli Turris citpiuhsHAjmborg fh-uitnr,~velut in fcriptureperitur.

Ea fatie perampla cft vt per feciuitacula videri poftit.in cuius mcditullio turrisquadrata,& ipfaampla admodum.atque inprimisedita,contignationuAifeu interftitiorum,furfum verfus(quae tabulara vocantur,)compluriur« ad miliariaaliquot, procul fefefpefiandam cxhibet. Hanc turrim, duplexambicmurus,alter proxiniccingit eandemiqui autcm remotior tft,arccm totam,vnaque aedificia complcditur quam pluriina, quotidianis igitur corum,qui ar-ccin tcncnt,vfibus accommodati. \lurus cxterior,qua partcplagam refpicit Oricntalcin Sc Aquilonarem, fofla cingitur fic fatis profunda, quod islocuitninus vidcatur narura munitus,quam latus occidentalc.Id enim migiscft pracruptum,fcu arduum, Sc natura inacceflum. Fuith.-ecarx multorum Rcguniolimfedcs,vbi comitia qufdam Rcgni celebrata funt,Vt cum initiogubernationis Erici VI.cui Rlcppingo poftea cognomcn fuit.fubannum Domitli 1Z60.ad diem p-Martij menfis, Sc conucnrus inibi habiti.maxiine.quando ncgotium erat Daniscum Suecis vicinis, aut inter Suecos ipfos pax pcr Danosconfti-tucnda,quod facIunicft.Sc anno Domirii 1310. quandoconuenicntibus Hclfinbmgi Regc Danii Erico Vlf itlient»e& Ji£lo,& fratrc huiusChrillophoroBirgczo,item Succia: Rcge,Schuius fratribus Erico & Valdcmaro,cum Gcrhardo HolfatiaEComite,& Hcnrico Duce Mrgapolcafi,conipofitacft omnisin-tcr Birgcrum Sc. fratrcs eiuldcmconttouei fia.Meminit huius Ioatin.Gothus hiftoriaeSueonum & Gothotuin I1b.20.cap 19.

C O R O N I A, vulgo Landifcroon.

AB Hclfingoburgo diftatCoronia,& ipfa maritima (quain vitlgo LandifcOronanldicrint.Id fonat terrx, feu prouinciae,vd regionis Coronain)miliari-busGcrmanicisplus minus duobus , & dunidio verfusauftium. Haecab Erico Vlll. Daniae Regc primum condita eft, fubannuin aChrifto nato 1413.cuin ptiuseoloco pagusfuerit.Qnebfcfctl&re/ideft.Auftralis di£lus,cuius adhucappcllationcm plateaqu^damin hac rcgionerctinct. lncolis di£Ia &ac-byegn&e/id cft,platea (3qcbye.Quain LandoramappellatSaxo lib 14.de Erico IIII.& Valdcmaro I.hdtumqucgeftis verba facicns, ca nonciuitasfuit,fcdJongiorquidam , vt Saxo ipfe loquitur ,3ren« traftus continenti littorisin marc procurtens. Hiscnim penb verbisvtiturSaxo.Nccfacile eft dicere,fubquonain Schani^littoreisfuerit traftus, hicnc,vbi Cdronia nunceft,analibi. Vicinuscft vrbiad orientem flunius.dimidio tantum miliari ab vrbe diftans:hicin Meridiein fluens,4cin marc fefccxonerans.cUrfum ndniiihil fleUitad Aquilonem, matiquc inixtusCoroniam practerlabitur, acportum efficit va-ftiffimtrum etiam nauium capacem.quo non cft alius per Dartiam magis coinmodus,aut oppOrtunUs.ea res occafioncm pracbuiflc videtur,condend^hocloco ciuitatis. Valloac fofIiscingitur,ArccmqueadiUn£fam habet, cuius fundamentaaChriftiano III. Danite Rege ia£ta , primumfunt An. Domini 1*43.vd circitcr ,paucispoftannispera£ta ciufdcm sdificatione. Haudpaiuum momenttim ad vi£toriain atrulitChriitiaiioportus Coronenfis.cum patrede-fun£to,dcrcgno is dimicarct aducrfnsfcditiofos,& Comitcm Oldenburgicum. Hicenim vrbe occupata.tutam admoduin.rcliquobclli tcmpore.ftationemhabuere huius naucs Quaeres videtur & portum &ciuitatem fic Regi victori commendaffe.vt polleaarccm quoquchic locandum duxerit. Qno lot o nuncarxfita eft,olim coenobiumerat Carmclitaruin.quibus fub ipla huiusciuiratis quafi crepundia,in Daniam introdu£tis. domicilium hicprimum ftaruit E-ricus VHI vrbisconditor.Porta: ciuitatis verfus Mcridiem & Marc tres funtiTotidem etiam.qua vrbs continentem fpeftat. Oricntalis vna.altcra fcptcntri-onalis,tertia occafum aeftiuum refpicit,& Coruin fcu Angeften.quae a vicitia platca S.tcbye nomen obtinet.Pcr hasmultum quotidie rcrum venalium in-uehitur,earum potifliinum quas regio.feu prouincia vicina producit, qucinadinodum per portas maririmas, quae nauigijs in portuniapportantur, ex va.rijs Europit regionibus,Liuonia,Rulfia,Pomcrania,&Ctuitatibus Gcrmanis maritimisjHollandia item & Anglia ac Scotia, tandemcjue abextrema Nor-uegia,&alijs locis infinitis Nunquam autem vcl mcrcium,vel hominum inhacciuitatcfrcquentia maior.quam circa Solftitium ^ftiuum quando mcrca-tusin cacxercerur longemaximus

Non procula porta maritimaorientalior, forum eftperamplum.iuttaquc praetorium magnifice cxtruftum. Et circa forum quemadmodum paflim iiiVrbe tota.maximc verfusportas.Septentrionalem & orientalcm.prmatorum^Jificia licfatis fplendida. A foro verfusfcptentrionem,non longo fpatio templum eft vafte magnitudinis.&Templo iunfta turrisprcalta.ex lapidcco£Ioconftru£fa,Neq; nuncalius eft in hac vrbe facrorum locus,pt^ter Nofocomiuin,in ea platca quaead portam ducitorientalein.In hoc Nofocomio pcrmnlti alunrura:groti,acpauperes,ciuium potifllmum libcralitatc& bencficentia. Ne-quecnimccrtosannuos proucntus hi habcnt,qualibusgaudentalia qu^Jampartim pcr Daniam Nofocomia,& Brochodochia,maioru liberalitatc donata.

L V N D I A«

HAecaCoronia vcrfus ortuin,fiuefubfolanum tribus diftat miliaribusgermanicis cftquc inediterranea,qua: vbi mari proxima eft, miliari tantum vni-coabcodiftat.Sedcshaec olim erat Archicpifcopalis. inde vfqueabanno Domini 1104. & tcmporibus Afccri I. Archicpifcopi ad tempora Chnftiani111. Quandofucrit, & a quo vel a quibuscondita,nufquam in hiftorijs lcgitur. Nam qui Anglos Conditoresagnofcunt, appellationefola moti videntur,quaecominunis eft huic cuin Angliae Metropoli:Gcrmani enira vtranquecinitatem iluii&cn nominant. Dani hanc fuam fua lingua /liut&C/qubd nomcnfaltum Datiice fignificat,velfyluam. Qui latine volunt id quicquid cft appellationiscxprimcre, nuric Lundam rcddunt, nunc 1 ondiam. nonnulli etiamLundas numcro mujtitudinis.vt Atheaas,Londinum,vei Londiuinpro Lundia.nou® funt appellationes, & Danis inufitatac. Fama quidemeft Angloso-lim inhancOram Schani^,& quidem Lundiam,mercimoniorum cau(a,confluxiflc frcqucntes.vbi cmporiuut tum fuifle dicitur longecelcberrimum,multoantcconditas Malmog am,& Hatfniam, veriim id ad ca potiflimumrempora rcferendumcenfeo, quibus Angliaecfiam imperarunt Dania:Rcges. Ita-quecommertia quidern cum Danis habuifle Angloscertumcft.vcrum exco mox non fequitur.ab his Londiam conditam,velab Arglif Metropoli dcno-minatam vt rt pctuetusfit Londinum Angli®,cuiusetiam in Phrotone I.qui n onus crat Danorum Rcx.apud Saxoncm fir mcntio Illud cxtra controuer-fiam cft inter vetuftiffimas Dani^ciuitatcs ccnferi Lundiam.Acfciendum , circuinfcrri inter Danos deLundi^ antiquitatc rithmos quofdamptructuftosin huncmodum.

5Dctitt tfif& (Cbrffltta Io& f'(t fo&c.

0fo& AunOt ev ©cbmtot/fcgcr fite cjno&<•:

Quorum verborum fcntentia cft.Chrifto nafccnte floruifTeLondiam Sc •>, ha norain- Eft autcm Schanora Schania: ciuitas vetuftiffima,nuncpeni vicus,tribus tantuma Malmogia miharibusdiftans.vtrfusortum Brumalcm Vallo ac foflis olun cirgebarur Lundia, cuiuserant trestantum portae.Septentrio.nalis quaehodie appcllatur porta S.Olai.proptcr tcmplum D Olai,quodolini ad hancportamcrant: & latac platea: porta a platea,quaead hanc rcfta ducit.Altcta Oricntalis.poita S.Maitini di£la,ab ca.qubd in vicinia illa crat tcmplum a quo platca: quoque noBicn inditum. Tcrtia Meridional s, quae rubra di.

citur Ai

2S>

1