H AE N I A*
A e n ia , Danix Metropolis,Vrbs in Zclandia maritinia, in planitie fita,ab orrubrumatli ad meridiem, Vfque ad occafum brumalem Tbique mari alluitur,adiacentc ad mcri.diem infula, Amagger,quae portum inctedibili commoditate celebrem prxbet. Ex.currit cnim ad orientem in Balthicu mare ad ftadia quatuor, vadofis & perpctuis are.nis i mpetum maris f?pe vehementilfimum retundens ; quo fit,vt inter di£tam InfulamAmagger, & agrum Hafnienfem orientalem ad quingentos paflus tuta conccdaturftatio nauibUs. Admirabilis&hic confpicitur naturx prouidentia, qux particUlaresquafdam ftationcs ab initio regiis nauibus, regniquc cuftodibus fidiflimas defighauitad ipfum littus,nelongiusin inare cxcurrendu toties eflet nautis • Eftque fpc&aculumhocplane infolens,turribus&xdificiis contiguasviderenaues, vaftiflimis molibus,maximis cum domibusdecertantCS. Rarxfunttalesftationes,&inomnibustotiusEuropx portubus facile numerabiles. Longitudoinfulx eft niiliarij vnius,& dimidij verfuS meridiem, latitudo fex, intcrdum quatuor ftadiorum. Fertililfimaeft, (vt omnesmarisBalthici)perenne promptuarium Hafnienfibusdatum- Ab Hollandisfrequenterexcoli-tur,quOsmediocri propofitalibertate, euocaifitChriftianuS fecundus: Hi ftrenuiflime agriculturx operamnauantes, documento fueruntDanis,maioresvfurasex folo ipforum peti pofle, improbus fi acccdat labor.Diftat, qua proximeciuitatem refpicit,quadraginta quinqUepalfibus,Infula paruula interccdente, in quaarxplaile regia,&antiquaVifitur,iUngiturqueinfulahxcciUitati duobus pontibus ita conftrudis, vtnauibusin.greflum egrCflumque concederepolfint. VifuntUr in hacquoq ; infula Arrnamentarium Regium, 5cQuxftu.tx domus. Inter has infulas alternante fluxu, refluxuqj maris,quamuis incerto a tempeftatibus(prxfertim ab oc-cafubrumaliflantibus)excitato,cufto4iturpOrtits,& cxpurgaturinfigninaturxartificio.Afeptentrionead oc.cafum brumalem, paludibus & ftagnis Vndique cingitur, prxrcrqua quod foflis & vallo latilfimo & altiflimo,ctiam locus natura, & hominum induftria vndique videatur munitiflimus. EftqueCircuitus vrbis ab hacparteplanecirculariSjre&a lineaterminatus a mari,quicircflitus, quatuor adfummumftadiisdcfcnbitur.
Huius autem Vrbis tenuia fuereinitia,Nam Abfalon Huidc, ArchiepifcOpus Lundenlis & EpifcopusRoefshildertfis, Vir nobilitate generis, fapientia,animi magnitudine,, patrix amorc, atq 5 in rebus gercndis foe.licitate& fucceflu prxftans,munitionemquandamineainfula, in qua nunc eft Arx,magnis fumptibus ex.tru&a, ficfi curauit, cui adpellationem de fuo nomine,Axelhues, indidir, vt eomclius aduerfus pyratas, locuslllcdcfendipoflet.Iuflitetiam iisiri locis, Vbi hoc tcmporcfplendidaxdificiafunt,cafulas quafdampifcatoruponi, Eftquelocus poftea Kiobmans Hatfen, id cft,portus Mcrcatorum vocatus. Quod negotiatores,cum a py.ratisvrgcrentur,ibi receptum habetent. Hiftorix hxcaccidifleperhibentcirca annum Chrifti M.C. LX V.
Priitilegia vrbiprimaalacobo EpifcopoRoefshildenfidatafunt,anno C. M. CC. LIV Idib. Martij, Etpoftmodumablnguaro Epifcopo confirmata, AnnoM, CC LXXXII. Quxau&aRcgumdiplomatcErici,AnnoM.CCC XIX. Voldemari M. C C C.X LI. Et Erici Potncrani, anno M.CCCC.XXII confirma-tafunt.
lus municipale, quo plcrxquc Rcgni Danici Vrbcs Vtuntur,a Chriftophoro Bauaro, Anno Chrifti M. CCCC.XLIII obtinuit.
Atqueeademhxc priuilegia, quibusaliaacccflerurtt,diucrli deinde Rcges confirmarunt. Vt Chrifticr-rtus,eius nominis primus, Anno M. CC C C. LV. Ioanncs, Anno M. CC C C. X C11. Chriftiarius tcrtius, An-rioM.D.XXXVI. Et Fridericus fecundus, Anrio falutisM. D. LIX.
Inter prxcipuaregniornamenta,mefit6cerifendaeft Acadcmia,cUius inftifucndx facultatem RcxEri.cusPomeranus aMartino V.PontificeprimusimpCtrauit. Qnod cum illcob diuturnabella,quibus magnoRe ff ni iricommodo, implicabatur, perficerc non poflet, Chrifticrrtus Oldenbiirgicus, qui primus in nobilifli-manifaniiliamfuam,Regium axiomainuexit,tandem ArinoChrifti M.CCCC.LXXVIII, pcrmiflli SixtiRoriiani Pontificis,Impetratisqueab co Academice Bononienfis priuilegiis, ad Optatum firiem deduxit.
Atquehiricquidemlacobi Middendorpijerroradparct, qui fecurido de AcadcmiisOrbis Chriftiani li.bro, Haffnienfem hanC Academiam, primo per Fridericum tertiutti Dariix Regcm, circa annum Domini M.D.XXXIX eredam, & a ChriftianoRege inftauratam fcribit. Cuhl Fridericus aliquis tertius DaniacRexriunquam in refum natura fuerit j & Fridcricusprimus antearirtum Chrifti M. D. X X XIX in fata conceflerit.
Primamaufcm Academiacefeftioncm,furidatorisfilius Idariries Rex confirmauit,&Scoiam,nouafun.dationeftabiliuit Arino M.CCCC.XCVIII.ChriftiariusveroteftiiisAnnoM.D.XXXIXeam,Profeffo.rum &le<ftionumnuriierOadauxit,additisquoque rcdditibuscertis, quibus viginti ftudiofi alerentur. Tan.dem autem Ffidericus fecundus, AnnoChriftiM. D.LXlX.IulijXXII.maximo tum ferucntebello.cum vi.cinoSuecice RCge,&Profefforum falaria munificcritiflimeauxit, &fuperioribus redditibus,quibus vigintiilli ftudiofi aliti fiirtt, aftnuas obuentiones, Aririo M.D.LXI X addidit,vnde o&uaginta alij liberaliter fuftenta.ri queant. Ita, Vtcentunl ftudiofi illic Regia mUnificcritiariUricviuant.
Primarium Vrbis teniplUm D. Maria: facrum eft ,In eo facrantur & coronantur Danix Rcgcs,CanonicoriiCollegium Olim fuit. Aiiud cft fpiritus fari £ti,Tcrtium D.Nicolai mariviciniUs,Quartum in Arce,Quintum,D.Pctfi,quodhocannO M.D. LXXXVI magnisimpertfarumfumptibus ilriderico fccundoreftauratur,vtin eo Germanics nationis homines facros conucntus habcrent.