Druckschrift 
Vrbivm Praecipvarivm Totivs Mvndi
Entstehung
Seite
27
Einzelbild herunterladen
 

TOPOGKAPHIA

INSVLJE HV^ENiE IN CELEBRI PORTHMO REGNI

DANIAH, QVEM VVLGO OERSVNDT VOCANT, SITAE, IN QVA ARXVra nibvrgvm dicta, qvamplvrimis, varia exactaqve ratione, elaboratis Machinis

Aftronomicisrefcrta,infummxilliusfcicntia:honorcm & inftaurationem aTYCHONE B R A H E nobili Dano, Domino de Knudfdrup, circa annum M. D.

L X X X. exaedificata eft.

Vi vs infula: medium vbi Arx ipfa confiftit,eleuationem Poli quinquaginta quinque,quinquaginta quatuorcumdimidiograduumobtinet, &ab occalu remoueturpartibus^y. fere.Habctautemincircuitu8i6o paiTusma-iores,quorumquilibet5.pedum aftumitur, vnde duoquafi miliaria gcrmanica mediocria inambitu adxquar.Quce.cum in celeberrimo totiusRegnifreto, per quod quam plurimx naues ab Orientali inOccidentale mare, &vice verfa iucundo profpe&u tranfeunt, conftituatur, quxdam etiam prxcipua huius Regnt oppida in propinquocircuitu confpicit: In Selandia, Hafniam Regni Metropolim AcademiaRegia mercaturaquecelebrem, verfus Li-banotumdiitcntemtribusmiliaribus, Helfingora, vbinauesprxtereuntesfoluuntvedligalia, & Arx Croneburgum didfa, magmfi-ceaRegeFridericoSecundonouiterextrudaeftjVerfuscirciumduobus miliaribus remouetur. Totidem etiamHellinburgum inipfam feptentrionem,idque in Scanix littorx diftat,in quo etiam Landskronia, vnico faltem miliari diffita verfusEurum patet. Lun-aa,quxlicetmaritima non iit,tamen huicfpeftaturverfusMcfleurumin diftantia 4.miliarium. Malmogia ve>"o Vpophaaiicem rc-fpicit, remota miliaribus quinis. Has ciuitates infula in circuitu videt, & viciffim ab his, cum iit admodum alta, profpecftatur. Licetvtro non admodum magna fcit, nulla tamen eius pars ociofa & fterilis exiftit, eftque ferax frugum, & iumentisabundat, alit damas,Iepores,cuniculos&perdiccsin magna copia,&pifcaturxcircumundiqueapprimeopportunaeft.Syluuram habetexcoryIis,vbi nul-lanucum vcrmiculis vnquam infefta vifaeft, vt nequeglires hatc terrapatitur.Olim quatuor Arcibus mfigniscrat,cumHuenellxgigantiflx(exquahxcInfulanomenaccepiflecreditur)pofteri,interquos Hugo&Grunhilda apudGermanos in Ath?etrharum hi-itoriacclebres,memorantur,illam inhabitarent.Nomina Arcium adhuc recenfentur:Synderburga,qux verius meridionalelittusIitaerat,quemadmodumNordburgaoppofitaspartes, circa Borcamobtinebat. Karhecidia vero ortumhyemaIem ,veruaHameraatftiuumrefpiciebat Harumquatuor Arciumfundamentaadhucconfpiciuntur, fed ruderanullafuntrefidua. Licetveralnfiila lixcadmodumalteintcrmarinam falfedinem exurgat,tamen riuulos&fontesaquxdulcis,non paucoshabet.EftqueinteraIios-fons,quLnulla vnquam hy berni frigoris vehcmentia congelatur, quod alias in his Regionibus eft clariffimum.

ORTHOGRAPHIA

arcis vranienbvrg jninsvla porthmidani»

ci hvaena, opt. et potentiss. b.egis friderici secvndi

dlcreto, Astronomiae injtavrandae gratia a Tychoneerahe

D. de Knvdstrvp EXAEDIf icatae.

Expltcatit partium exteriorum pracipua domue.

A Ianua Orientalisex Ionico & Dorico operc compofita. B. Ccenaculum hibernum F.Lapis fundamentalis quem pofuitMagnifi-^"cus Dn.CaroIus Danzxus Legatus Gallicus. G.& H. Feneftrx cellx fubterranix. C. Camera pro hofpitibus. Suntque verfus occa-fum duxfimiles. MMufxum rotundum cum Bibliotheca &globo magno aurichalcico, cuius diamiter 6. pedum eft. K. Cauca auia-riacui iimilis reipondet verius occafum. L. Laboratorium chymicum fubterraneum & rotundum continens 1 6. variasfornaces arti

Spagyiirsedcftinatas.I. Eoramenpciquoddimittuntuccaiboncs prolaboribusryronomicis. Z. Cdla fubtcrranca pro reponcndis lignis adcomburcndumbybcrnotcmporc.X.Coquina.D.CamcraRcgisrubca. a Cameraflauaoftogonalis.E.Camera Reginaecaerulea.Histribusrefpondet verfuscccafum Caeuacu-lummaiusaeftiuum viridicolorc cxornarum, vndenaucsomncs cx vtroq; mari occidentali & oricntali pcr frctum illud vltro citroq; fiequcntiilrniccomcan-tes iucundo prcfpc£Iu videri poiTunt. X Pcncftrae fupcrioris contignationis. O Obfcruatorium maius meridionale fcx infigncs & maiores machinas Aftro-ncmicasccnti nens.P.Globus volubilis cui imponitur inftrumentum interobfcruandum diftantias ftcliarum, cui (Imilis vcrfus occafum rcfpondct.bitusofiogonalis in quofieuseft globuspraediftus N. Obfciuatorium minus mcridionalc Armillas Aequatorias magnas contincns. VV- Dcfcenfus in Li-boratorium & AfccnfusinObfcruatoriuin. R.Obferuatorium maiusScptcntrionalequatuor mignis inftrunncntis Aftronomicis refcrtum.S.Obferuatotiumtninus Scptcntrionalcalias Aimillas Acquatorias magnascapicns.T. Aliusglobus vcrfatilis imponcndis inftrumcntis infcruicns.cui ctiahi verfusOccafum(imilis rcfpondct-V. Locus in quo fitus eft globusillc magnus. t Suprcma Camerao&ogonalis proximc infra cufpidcm domus, ex qua vndiquc patct pro-fpcftus habens incircuituimbitum qucm Galeriam vocantfuprateftum». Strufturae oftogenalcs inquibus imagines cxcifx4. Anni partcs rcfcientes con-fpiciuntur,& pcrartificium Hydaticum,quando lubcr, gyrantur.aquasq; lingula: tcrnas furfum attollunt. CC Sex camini in vnum dcfincntes vctfus Auftrum& alijfcx verfus Borcam, inquibusomnescamini totiusdomus diftinclim concurrunt. n LocusproHorologiofonantehoras per campanamquaefupcriirspcndct in r. X. Pegafus oftendcns vnde fpircnt venti, qui dum circumuoluitur infra rabulatum fupremz Ofiogonicz camcrz per indicem volubilcm, omncsvcntos.prout quotidicflant,indicat,Vnaque horz fubcodcm tabulato patent per alium indicem cx codem ccntro rcuolutum. Atq; hzc ert cxterior domus dc-liniatioqualisparctab Orienteafpicicntibus,quibusomniacodcmmodorcfpondctab Occidcntali partc, qucmadmodum Meridionalis & Scpcentrionalitfacics ctiam fibi ipfisin cmnibus aflimilantur.

lchnographia txpUcatto.

A Tanua Orientalis. C. Occidentalis ianua. I. Tranfitus quatuor arl angulum reftum concurrente- B. Eons aquarium volubilem rotans qui aquas hinc indeciaculatur.D.Ccenaculum hybernum.E FG. camerz pro hofpitibus. L.Gradus maiorcs pcrquosafcenditur in fupcriorem contignationem H. CoquinaI.PccquK Putcus profundus 40. vlnarumartificioHydatico fcruieas, &aquas perSyfiphoncsinomnes Cameras totiusdomus diftnbuens M. Ambitus p p olignisreponendis.O.Gradusinpaenufubterraneumducentes.S CitcuitusfupraLaboratorium, vbiinquafdamfotnacescarboncsdciiciuntur P Gradusmi-norcsduccntcs a Laboratorio in Obfcruatorium. R. Cauca auiaria verfusoccidentem, Q_ Alia cauca auiaria vcrfus ortum.in quibus aucs libcicin parqis ar-boribus hinc indc volantescantitant T.Bibliothcca VV. Globusille magnusaurichalcicus,4. Camini.V.Mcnfx.Y. Icfti. N.loci fecreti.Suntautem omnia inhac totadiftributionc.fcinuiccm tcfpicientia & zqualia,ita vt quatuor Camerx.eiufdem fint magnitudinis, itidem & turrcs vtrinq;adhzrentes cum fuisam-bitibus, Porticusetiam&atriadecuflatimconclauia zquabiliterdirimentia,candem inuiccmmagnitudinemfcrUant.Omniaveroquztum inlchncgtaphia,tuminOrthographia confpiciunturproportionem magaitudinis eam habent.cuius Bafisquadt.tainteliig ; tuiinquolibctlaterccflcpcdumso.

Delineationu totiut capacitatu expltcatio.

A Domusprzcipua in ipfomeditulliototius capacitatis cxtru£ta,& perquatuorlaterazqualcquadratum cfficientia in4-mundi plagasexaAffimivergens.*ita vtduz turriculz Meridicm JcScptentrionem.ambz vero valuzOrtum & Occafum cxquifite rcfpiciant. E. PortaOrientalisopctc tuftico ulcanocompofita. D. Porta Occidcntaliscodem opcrc claborata. Habcnt autem hz duzporrac fuperius duos canes rmiores Anglicos excubatorcscum fua domuncu-la.vt vndiq;aducnientcslatratuindicent. B. OfficinaTypographica maiorisdomus ldxaminparua forma rcfcrcns.C. Domuncula pro fcruis,ctiam maio-rem domum, quoad frontifpicia tcprxfcntans & fubterraneum habenscarcerem.F.Exterior valli facics.G.Interior valli forma cum fua planitic.vbi duocorr-iunftimfpaciari poflunt. N. Quatuorviz vcrfusambas portas & vtramq; domunculam ducentcs,in 4.mundi plagasadamuflim excurrctcs O.Q^atuorianughortorum. M Vmbraculaama-nitatisgratiainhortisconftrufta.L.Hortihcrbarum &florum.H.;Hortiarborum variigcnerisnumerotrccentarum.I.Ludusquem piifentfifclvocant.K.Ludusglobulorumqucm Jsolltaffl vocant Atq; hxccft totiuscapacitatis gcncralisdcfcriptio.Habetantcm valliambitus figu-xamquadratam, cuiusfingulalateracontincntpedesjoo. Altitudovero ipfiusvalliab imo fundamcnroeft pcdum i* Craffirudociufdeinfima cft pcdum 14.Suprema vero vbi ambulatur,pcdum 9. Domus ipfain mcdio fira.quxctiam cxadcquadratacft.habct in fingulis lateribus pedcs 50. Altitudo muri 40.TurrcsVero rotundi a Mcridie & Scptentrionc aancxi habenc 20. pedes indiametro,quibusambitus extcriusadhzientes addunc pcdcs y rorricus ab Oricntc &l>c-cidcntc infcriusquadrati habcnt i4-pcdes in quoliber latere.Totaaltitudo domus a terrf fupcrficie vfquead Pcgafum fuprcmumcft pcdum 70.Domusctianttota.quaquaucrfum patct, hypogza habct zdificia, quorum profundius cA pcdum duoiccim.hxc vuo fubtaranca cum fiut,agn Utc icpnlcntautut.

27