VVESALIA INFERI OR.

Esalia, vrbsDucatasCliucnfisclegans, manita, &populofa,aqais, propUgnaculis, & validomurorum ambiru adcoinftrufta, magnos vt fpiritus incolis gignat, fitu ad negotiationcmoportuno cxcellit, vndc magnis & opcrofis aedificiis,opum affluentia, mcrcatura cclebri,ca:tc.risque fortunx bonis, noftra memoria,mirandum in modum cxcrcutt,foelicior,fi noil tam va.riis peregrinarum religionum opinionibus difledta foret. Ad alterius fupcrioris diffcrentiam,quxin finiftroRhcnilatcre,cum vicina BopardiaTreuirenfi Archiprzefulipatet, VVefaliaeftdida inferior.Ex prcterfluente Lippia fluuio, commoditatcs haud poenitcndas percipit,qui finiftrum eius latusalluens, ftatim Rhcnoconfociatur.Non longehincTcutoburgum, vbi Caefarcura Gcrmanis conflixit, hodicDeufburchvocariputamus,multum vetuftatis prjefeferens ; habet etiamnum fyluam ingcntem,qua: k ciui*tatc nomen feruat,quemadmodumolimTeutoburgenfis faltus, non longc a Rhcnofuifle dcfcribituf,vbiArminius GcrmanorumDuxLentulumVarum,cumduabuslegionibusinterfccit,fignaqj Romana fub tcr-ram defodit, quam rcm Tacitus longe profequitur.

Scd Cliuicam hanc V Vefaliam, Cliuorum Comitcs,nunc Duccs,vtputa,ditionis fux vrbcm,Variis,diucrfotempore, ornamcntis, animis heroicis cxornarunt.

Ebcrhardus Comcs Cliuiae, &Tciftcrbantiae nonus,(hicetiamTeiftcrbantrcComitatus,adCliuenfespcf*tincbat,cuius termini crant totum id, quicquid intcr Mofam, VVahalam, atquc Rhcnum fitum eft, vbi hodieinfignia funt Dominia) Comcs Prouinciae,pius & iuftus princeps, vxorcm habuit Beatricem Bauariae Regis fi*liam,Collcgia fundauitin VViflel&Noucfij,vbihocmonumentilocohabetur. Anno incarnationisdomini-caeDCC xxv. EberhardusComcs, & Berta vxor fua,nobilis matrona dc ftirpe Caroli Magni, & LuthardusComes, Bercngarius Epifcopus Tullcnfisfilijeorundem , conftituerunt duas congregationes Ecclcfiarum,vnamin VViflcl,ordinisCanonicorum, &aliam inNuflia, ordinis Canonicarum,fub GonthcroEpifcopoColonicnfi,&c.

Sub Arnoldo 11, decimo feptimoComiteCliuiae, Godcfridus & Otto Comites dcKappcnberch, & Monii*ftcrium VVcfalienfc virginum extra muros, vbi fc Lippia in Rhcnum exonerat.

Theod oricus oftauus,Cliui3e Comcs vigcfimus quartus,RndolphoHabft>urgcnfiImpcratori militauitcon*tra Impcrij hoftes, cui Csefar cum vxorc,dotcm dcdit VVefaliam vrbcm, & caftrum cum pracfe&ura Ringen*

berg,&villisadiaaentibus.

Thcodoricus nonus, Comes Cliuiae xxv a Rudolpho Hablburgcnfi Caefarc Impcrij Vicarius conftitntus fu.pcr Dauentriam & Nouiomagum,a quo ctiam Duifburgum & Craneburgum impctrauit, vxorem habuit Mar*garetham,filiam Alberti Imperatoris,& Auftrice Ducis, cum qua dynaftiam in VVefaliam, & Ringelbcrgamaccepit, Is conuentumpatrum Praedicatorum VVcfaliafundauit.

AdolphusDuxCliuiaeI. inueftitusaSigifmundo Impcratorc in ConcilioConftanticnfi,MonaftcriuCaf*thufianorum fundauitiuxta VVcfaliam. Dc Grauc Anno 1417. conccdens illis plurima priuilcgia, praefertimimmunitatcm intcloniis. Additchroniconmanufcriptum.Idcm Adolphussedificauitbm J£)of $0 QBcfiL

Nobilitarunt VVefalicnfcm hanc patriam.viri cxccllcntcr dodi,hinc orti, intcr quos Arnoldus illc V Vcla*licnfis,vt in mitiori,grxca,poetica,& hiftorica litcratura (cuius prseclara monumenta cxtant) ita in fublimiTheologica facultatcsque foeliciter vcrfatus. Quod excgefis in Decalogum typis commifla, accuratc dcmon.ftrat. Et alia multa elegantiflima opcra,quae nondum funt cdita, quorum plena fcrinia pleriquc fc vidiflfc com*memorant. ItaqjdumCorndiusChryfopolitanusilluftresGermaniae fcriptorcs commcmorat, fabula rcfcre

dc Homero vulgarcm, qua Grammaticus quidam Dcos infcrnales cxoraflc dicitur,Homeri vt anima tan.tifper rcdirct ad fuperos,doncc quaedam ab ea pcrcunftarctur,fcd tandem ab ca cuocata hoc tan.tum cum quaefiuiflc, Quonam loco eflctnatus,certantfiquidem feptem Graeciae vrbcsdcillius poetae patria. Tandcm, iuftiorc inquit venia optaripoflcarbitrarcr,vtAf.noldi VVefalicnfis viri imcomparabilisanimanuminis indulgcntia,tantifpcr nobis rcdderctur, vt dc libris, quos moricnsrcliquit certiorcs nos faccret,

IP