R O T E R O D A M. V M>
OTERODAMVM, Erafmi natalibus nobilitata, ciuitas cfb in HolladiaScptcntrionali, quseolim Frifia occidcntalisdiclaclt. Eama P.athcro, quiFrancorum Rcgumordinc XXIII. fuit, circaannum Chri fti,LXlX.cffc conditam, cxTrithcmio, vtvidctur, in Chronologia fua adnotauit loanncsFunckius. Vernaculalingua dicitur DvotftDam/cuiufmodi frcqucntesfuntvrbcs in caprouincia,quxdcfinunt in danqvelut Amftcrdam,Sparcndam,Munckedam,Ecdam,Schedam,&pIurcsalic, qucomncsadfiuminisalicu-iusobiedumconditceapparcnt:Dam cnim Hollandicalingua.propric mo-lcm fignificat,que flumini obijcitur,ne prorfum fluat.Sunt,qui Dam i nter-pretcntur aggercm, l'cd multorum opinioneinepte, vt enim verba diucrfafunt, Dicken & Dammcn,Ita diucrfafunt, aggcr<5c moles,qua:his refpondenr.Aggcr eninvpro-prie maris eft, <5c,cumtransfertur ad flumina,eorumlateratuetur,vtintraalucumfuum coercean-tur.Dam vcro vt ad mare nihil pcrtinct,itaetiam fluminum non latera,fed frontcm duntaxat fufti-net. Interdum etiamflumini in tranfuerfuminijcitur,fic vtipfum flumenhcret.Idcoquchuiuf-modi plerequx ciuitatcs vcl portum habeanr, vcl traicdum.vel etiam vtrumque.Nomen obti necpotiffimum vcl cx conditore molis, vt Munckcdam, Monachorum molcs,& Roterdam,Ratherimolcs, vel ex fluuio ipfo cui moles eftimpofita, vt Amftcrdam, molcsobie&a fluuio-Amftcllar ; &Sparcndam,Molesobiecta fluuioSparcno,&Eedam,molesobicdafiuuioEe,quem ISmnommacVVilhelmusHermannus Olandusin operede bello Gcldrorum & Hollandorum. Eodem nomi-ncctiam lnFrifiacelebrisfoflaeft, quaLcouardia nauigatur Doccomium,qua: vulgo ibi dicituet>i( @(/hoc eft Iii. Hhius ciuitatis occafionc,dcpra:henditur crror Bccani, in rcuocandis extcraxumgentium vocabulis ad Etymologias linguxCimbricx, fcu Brabanticx.£ft,inquitin fua Hcrman-tcna Etham,nomcn folitudinis, ad quam vencrunt filij Ifrael profccli de Socot, eademquc dicitur& Sur Exodi 13. Num.33- Etinterprctatur fortitudoeorum,aut vomcr,vcladuentuscorum,fiucfi-gura eorum.Hicvidc,quomodoludatBecanus,NominisEtham Etymologiam eandem cfleaflc-rit,qu2cftnominisEdam. Edam enim haftenus, inquit,in Hollandiaopidurn eft, dcpraeftantifll-mis cafeis fatis nobilc,quod dico,vt quiuis intclligat,voccm nobis haclcniis in vfu cfle,non aiio variatam, quam quodtenuislitcra apudFIebrceos promediaponatur,quodideominusmirumcft,quod contra,ac ratio poftulabat,Tau perpetuo profcrant afpiratum.Haec illc.-Quis igitur ia no cre-dat Etham eiufdem ctymologiarcflecum Ecdamrcum tamexili tantum difcrimincdifcrcpentrEcquisproinde vcram fignificationcmnominis Etham,nonabHollandisrcquirat potius.apud quoshadcnus, tot fcilicet fxculis, vox harcincorruptain vfueft,quamabFIcbra:is,quitametfi modice,pro fuo tamcn more, eam variaruntf Hocigiturfundamcnto iado.infert Bccanus ex ctymologianominis Eedam,quid Etham vere fignificet;Eft autem Dam,inquit,agger flucTibusobicdus. F.e ve-rblegitimum,fidum,&iureiurando,fummo omnium firmamentoftabilitumfignificat.Ita.vtEc-dam nihil aliud fit,quam agger perpcruus nullo modo a quoquam violandus aut rumpendus.quippe,qui fit ab ipfo terrarum creatore conftitutus, xterno ipfius iurciurando fundatus.Ilarc hadenusin fuis Etymologijs Bccanus.
EftautemRoterodamumopidum,cumopinionchominum vctustum fatis, tum fplendidum&copiofum,MofEfluminipropinquum,Schidamo vnico miliari.Gouda verotribusdiftat,lanifi-cio&panni tcxturacclebre.habens&iuftum populinumerum, &fcite admodum conftru&asie-des,quarum,qux D. Laurentio facra.facile princcps,& fplcndida eft,& fumptuofa.Ciues opulcnti,niarina nauiga-ionecelebremhalecumpifcationem, &extcrammercaturam excrcent, abannisplurimis hserefeosnouitati fauentcs, modo Caluinianae pcrfidise vna cum caiterisinuoluti.Confla-gratione perierat ciuitas pro magna parte anno 1563. fed mox eredislongcpulchrioribus quam an-tccedificijs, pontemlapideummirae magnitudinis fimulconftruxerunt. Incuius cmincntiori par-te,fuum Erafmum lapidca ftatua.in perpctuum monumcntum donarant: quam Hefperici in cxor-dio Batauici tumultus, quiin Belgicampcrducllioncm hucufque durantem excreuit, demolitifuntannot572.
Ha:cpartim exHermatena GoropijBccani, partim cxilluftriumGcrmaniaifcriptorum cata-logo Cornelij Callidij Chryfopolitani exccrpfimus.
15