T V N E S.
jy- -y NES, vrbs Africxvetuftiffima.Straboniatque Folybio memorabilis, Arabibus Tunus,antiquioribus,Tlm(Isappellata.princi-^StMpioanguftidimumopp.fuit.ab Afrisad lacum qucndam cxftiuftum, quodämari Mediterranco circiterduodecim diftab.it millia.j^^V^na. Delcta vcrö Carthaginc.cüm xdificijs.tum & incolismtrum in modumaugeri cccpit.Sc tum primo Abu.Zacharix RcgisTu-^^JSnetcnfisfilius.Marocci regis iugo excuflo.regiam Tuncti aulam inftitucrccoepit.lubquo Principe, ad Leonis vfque Afri tempora,r^fc|adeo Tiinetenfis excreuit refpublica, vt totius Africx opulentiflima fitappcllata.Huiusfiliusquum poft obi tum parrisad rcgnumjrii^M^peiueniflet.ampliflimisxdificijsfuburbium locuplctauit. Vnum qucndam adportam BcbSuuaica xdificauit.qui trcccntasfcre nu-•^fei||j2a^hmerabatfamilias:Altcrum ad portam Bebel Manera extruxit, qui plus minus milletamtliarum fuitcapax.Frcquentiffima in vtro,^^^O^Hque cftartificum multitudo.in pofteriori omnes Tuneti Chriftiani habitant^qui in regis cuftodiam elcfti funt: adiunttus eft ab coisjy v tempore 5c tertius quidam vicus ad Maritimam portam Bebel Bacchar diftam, qux a itnu in dimidio tantum abeft milliario. HucGS^fcGenuenfcs.Veneti.reliquiqueomncs mercatores Chriftiajiiconferunt.habentquefua extra Maurorum tumultumhofpitia fccrc-tiora:eft autem hic vicus tantx amplirudinis, vt tarn Chriftianoi um, quam Maurorum familias trecentasnumeret: domus autem humilcs funt,atqucali.quantulumarftiores. Huius ciuitatis domus,cum ijs.qux in lubuibijsfuntadditx.numcrum attingunt deciesfcrc millcfimum. OrnatiiTimum hocoppi.dumatq;incolisfrequcntiflimum,finguIis habetartibusfuum aflignatum locum. lnfinitus propcmodum hiceft tclx textorum numerus, tclaautem fub-tiliflima pertotamAfricam diftr,ihitur,maximoq; veditur.Eft huiusoppidi ioeminis mirusquidam ncndi modusxmincntiori cnimquodam loco fcdentcs,autinfuperiori domus parte, fufum.aut per fenefträ.aut per foramenquoddain tabulati.in fubicttam demittuntcontignationem.adeö.vt fufipondusfilummaximc xqualcatq;politum reddat, Habentautemtelae mercatores complureshic officinas,atq;pro ditiflimis totius Tuncti habentur ciuibus: non luearomatariorum.non fartorum.omniumquedenique cxercitiornm maximamdefiderabiscopiam rinnumerihiclaniones in macello frequentiflimo, quiouillascarnes vtplurimum venalcshabcnt,idqueVerisatq;xft.ttis prxfertim temporeireperitur & hicomnis generis infinituspropemodumartificum nu-merus, quorum enumeratio,non tarn prolixa.quäm txdiofaefl'et.Ingenium omnibus eft liberale: veftitus mercatoribus, facerdotibus,acdo£loribus,fatiscftdecorus. Dulipanum in capitegerunt,quod prolixoadmodum linteo tegitur-.dulipanum quoq; aulici omnes atq; militesgerunt,verum non eode modo lin_teo teftum. Diuitum non admodum copiofus eft numerus,idquefortaisepvoptcr frumenti,omniumqueadcöfrugumfummam caritatem : non enim illislicet agrum vel minimo intcrualloab vrbe fitum,colere:pioptercrcbras Arabum incurfiones.Frumentum illis ex alijsaduehiturvegionibus atque ciuitati-bus,quales funt vrbs Beggia,& Bona. Huius oppidi ciues nonnulli agros in fuburbio,muris cinftos habent,vbi nonnihil hordei atq; frumenti ferunt, folumtarnen adeö eft avidum.vtfrequcntifsimaegeatirrigationctquare&fingulis eft fuusputeus.vnde aquam rotaquadam, quämulusautcamelusagit.exhau-riunt.atquedu&ibus quibufdam,ad id paratis.totam irrigantagri fuperticicm, nunc mihi quxfofupputa.quantum frumenti ex tantillocampo murisin-clufo.fummoq; artificio irrigato colligi poflit.-pancm pinfuntOptimum,furfure tarnen feruato.vnä cum frumento, maflam piftillis quibufdam pinfi tant,quibus in contundendo lino Aegypti j vti folent. Mercatores & reliqui fere ciues pulrequadam vilifsima, ex hordei farina in maflam propemodum redueta,vefcuntur.huicaut oleum,autmalorumeitreorumiusinfundunt, pultem vulgo,Befis,appellität.Eft hic locus quidam, vbi nihilaliud.quämhordcumhuicpulti paratum,venalereperias:vefcuntur&alioquodam nenadmodumhoncftioricibo-.farinx maflam aqua oprimeco&am.alioquodam vafepiftilloagütatq; oleo.autcarnium luremadidampotius voranr.quäm-edunt: cibumhunc,Befur,vocat: vefeuntur quidem ditiorcscibisaliquätulo delicatioribus. NuLla illis cflmola(nifl fortafseadriuum qucndam,non proculab vrbe fitum)qux non autmulo, autafinoagatur: nullushicfons.nullum flumen, nullusucputeus eft: aquam omnes pluuialemcciöernis quibufdam petunt.nifi quöd in fuburbio puteus eft, vndeaquam falfamexhauriunt, atque baiulis quibuf-dam in vrbem vcnalem conuehunt,falubrioremenim,potuiquecommodiorem putant.quämpluuialem. Eft quidam puteus, qui aliquantulo tolcrabilio.fem prxbet aquam, verum eaprincipi.ciusqueaulicisfcruatur.Eft in hoc oppido ampliflimum quoddam templum, faccrdotumnumero, atque annuis pro.tientibusopulentiflimum.Repcriuntur& alia vbiquetempla.fcdquxnonadeöamplamhabentprouentuumcopiam-.nonhiccollcgiadefunt, nequcadiLlorum ritum extrueta monafteria,quxomnia communi ciuium fouentur eleemofyna.Reperiuntur in hac vrbe nonnulli, quos infanircplane dixeris.hi la-pides fempcrcircumferunt,nudispcdibus,apcrtocj;capiteinccdunt,atq, apopuloceueximixfanftitatis viri.vcnerantur.Adde, quöd Tuneti rexeuidamexbis monafterium extruxit.ciquecumomnibusaffinibusamplilfimam legauit proucntuumcopiam,Sidi el Dahij.vocabanr.Domusomnesficfatisornatx,lapidibusclcgantiflimis.multoq; mufeaco elegantifsimx.Miroquodam artificio gypfum incidunt,coloribusqueclegantiflimisdepingunt. Eft enim hic lig-xtorum maxima inopia,in quibus egregij quiddam infculpi polfet.Cubiculorum lolum lapidibus quibufdam perlucidis,atq;elegantilTimis fternitunfuntq;omnes fere domus vniusdütaxatcontignationis:hisautem fingulis tcredux funt portx, qua rum prior plateamrefpicit.pofterior in culinamreliquamq; do-mus partem ducit.Solcnt autem atriuminter vtramque portam elegant;fsimum cxornarc, vbicumamicis confabulari poflint. Balnea hic multö commo.diora,quam Feflxreperias.quamquam non tarn ampla atque fumptuofa.in fuburbijsfrcquentiflimiatqucamoeniflimi funt horti, qui fruftum etfi non ma-gna copia,prxftantiflimum tarnen produeunt: fatis bona hic malorum citre >rum,rofarum,omnisgeneris Horum prouenitcopia.eo prxfertim loco,qui Bar-do illis appellatur, vbi regium vfllturpallatium,hortis vndiqueamoenillimiscinftum. Habet quoque hxcciuitas ab omni parte in quartoautquintomil.liariocamposoliuiscopiofifli-mos,vndc tantumolei conficiunt.vt nonciuiuti folüm latis fit, verum ScadAgyptum quoque bonam mittunt quantitatem:liena autem ex oliuisdeci&((jiÜommitterc folent,indcquecarboncsconficere: nequeputo vfpiam maiorem eflclignoruminopiam. Nonnullarum foemi-narum inopj^emienti$nae sn caiifa eft,quo minusintegram feruent caftitatcm, ornatc quidem vcftiuntur.domumq; egreflx.ad Fcflanarum morcm.facieteguntipannus etximJarosffontem tegit.cui & alter quidam fubiungitur,qucmSetfari,appellant: Caput autem tarn multisobuoluunt panniculis.vt ea par-te°inantem ref^i'nt.Omnemferefubftantiam,omncmqjade6cui am perfumisarq; huiuimodi delitijs infumunt. Eft autem apudhoseibus quidam fum-ptuofifsimus.qui illis vulgö Lhafis,voeatur.cuius qui vnciam vnam fumpferit.perinde atque fi ebrius cffet,ridcre,iocari, atq; ineptireineipit: maximequeadlibidinemprouocatpr.
APHRODISIVM, / V L G O AFRICA.
gm®«? HR.ODISIVM, quod vulgö Africam, Mauri Mahadiam appellät,in eaAfricac ora pofitum eil,qui inTunetenfe regnum abijt.qua aditum habet 1 terra dire-fta fronteinter Septentriones & Auftrum,ad ducentos pafliis patet,rcliqua mareallui t.Eius verö fpati jpars, qux ad aditum pertinet, duplici muro, 5c altiflimauBee^^foila.inter vtrumq; perduifta,& turrium altitudine munita,difficilem habet oppugnationem. Hinc Aphrodifium ipfumpaulatim latum fit, mareq; ab vttoquela-i^^SVlötere,veluti infinum,ad eas vfque turreisadmittit.qui in occafum folisfpeftant. Oeindelatius faftum.rurfusad orieatem folem contrahitur.in tenuemq; cufpi-Ifci^^^WBdem dcfinens,lingui fpeciem refett. A mari autem, quamquam fimplici muro.ne ea quidem craffirudine, quaöcontinenti cingitur, tarnen eö propius accedere,perdifficile eft:propterea,quöd mareeftillicvadofum,&breuibusplenum Murus tc cralfitudine,quam habet,& turrium muItitudine,&,quodfrequenti(fimisfibulis reuin-<lus diftinetur.prjcipue a terra,firmiflimus eft. Nam quiinterior eft,in latitudinem pedum quindecim.qui vero^foifa eft.quinque patct.Porta.qua ad oppidum eft ingreflus,altiflimis turribus,& operis varietate,Sc firmitateeft fane quam admirabilis,tot funt in eaincxtricabilesanfraift«,tot gyri,totarcuatiflexus,fuis quifqi itatispoftibus vtrinq;muniti. Poft quosreftudoquatdam fornicatoopere, longa pedesfeptuagintaingredientesexcipir, adeöangufta 5c obfeura, vt omniummentesanimosqjpcrturbet, Scquaficumaliquo numine terreat, fpeciemqjpotiusauernifpecus, quim ingreifus ad oppidum pri feferat. Quoficbat.vt Mauri maiaftate oppidi, & religione addufti,ctederentnulla vi ipfum cxpugnaripofte. Intus,qua ad Septentrione vergit.montictilus nafcitur,palfus circitcr a muro fexcentos:abeftq; qua in Auftrum fpeftat,anauali& cothonecentum,qui & amplitudine,& operis magnitudine, longealios antecellit. Nam priterquam quöd muro continetur, tutiifimoque in loco pofitus eft.multo eapacior fieri poteft:»ditumqjitaperanguftum habet,vtfingulastriremes.fublatisetiamremis,faucibus,ve!uticanaliquodam,intröigreadmittat:coqueamplius quinquagihtaferecipere.ibi-4ueporifffriclufa;quiaggere& tiKrili^Jtnjuhfta, tranquille hyemarepolfint.Fuit hoc oppidum fubimperioTunetenfium, doneepulfo Huxanio Cheleuio.qui A'reaci.e-num Anoharbum fumma necelfiruaih^^Sgebat, quioue proditionequorundam ipfum occupärar,fcfein libertatem vindicauit. Quam viribus & multitudirwÄlominum,diu retinercpotuifler.nifi eam Dorgutes;Tlttca piratainirgnis, oppidanorum aliquot perfidiä adiutus.eripuiilet. Is a Meningcilla Lotophagorum, quam Geiues hbdie vo-canr,foluens, quzinfula in minore Syrti,ponte ad Promontorium Zetham continenti coniungitur,Aphrodifium vcnit.primiflisco confilio pedeltribus Purcarum copi js,vtfimul atque ipfe a mari oppidum fe velle adoriri fimularer.concurrentibus eo oppidanis, illi Üatim i terra,ex infidi js irrumperent.ipfumq; caperentinec fortuna comproba.to hominis confilio,euentui defuir.Capto Aphrodifio Dorgutes.fe Dynaftam appellariiubctiAfrici.Mauritanixqueoram occupare, imperiufu protendere, ex Neapoüsici-liaque pridas agere,animum inrendit: creuilfet priter modum viribus,nifi eodem anno, quo oppidum captum eit, qui fuit quingentelunus quinquagefimus fupra millcfi-mum,ab Hiipanis fuiflet repreftus.
PENNON DE VEL ES.
ANtiquiflimum eft oppidum in Iitrore maris Mediterraneiconftruftum,ab Hifpanis Velles de Gumenera,fiue etiam Pennonde Veles,appellatum,familias numeratplus fexcentas.Non defunt Hiftoriographi.qui ab Africanis.ali ja Gothiä,a:dificatum fuiffe fcribant,quomodocunq; fe res habeat.adhucincertum elt.lnrer duos vifendialntudinis montesfirü eft:nonprocul valliseftampliffima,inquaaquapluuialisamne format .Ell aüt huius oppidi medio forü quoddam,in quofrequentiflimifunt officinz.vifitur & hic templum auguftü: magna eft hic aqu.x potabtlis caritas.omnibuseuim ad vnum eundemq; puteum confugiendü eft,qui in fuburbiü iuxta fepulchriicuiufdi eft,qui quondam.apudillos.maximifuit nominis. Verum non vfqjadeö tutü eft,nofluillincaquam petere.eft enim in eo magna fan^uifugarum copia.Ciuesin dua»diuifi funt partes: horü enim nonnullipifcatores,aIiipiratifunr,quiChriftianis non paruäquotidieadferunt moleftiam,maxima reperiturin montibusillisarborum abun-dätia.quinauibusatq; triremibusfabricandisaptiflimi funt:&qui montesincolunr, nihil aliud fere operisexercent,quam <)uöd ligna hucatq;illucconuehunt:minimum»pud ilios frumenti pronenit,quare panem fere hordeaceum conficiunt:vefcuntur au:em obfonij loco.prfciculis quibufdam(fardel!i Itaü vocant)älijsq; id generispifcibus:elt enim tanra illispifeiutn copia.vt vnus retia extrahendo non fufficiat.quare qui pifeatores ea in re iuuare volunt, pro officio, pifearoribus exhibito, bonam pifeium copiärecipiunt,quin& obuijs quoq; multum pifeium donodarefo!ent:pifces autem falfos ad vicinas mirrere folent regiones. Eft longa in hoc oppido ludiis platea, in qua Scoenopolas nrmnullos reperies:vinumautemceu neiftarquodd am bibunr. Solen t&vefpen vinumin feaphas fecum confcrre, arq; licbibendo atqjcantando per flumen fpa-tiari. Eft in hoc oppido elcgantiflimum quoddam caftrum, verum non admodum munirum, in quo fe oppidi prifeiftus continere folct:non proeul hincpallatium eft regium,clii adiunclus eft hortus amceniftimus: ad maris littus nauale quoddam eft.vbi triremes,aliz4 u « naucs, prifefti fumptibus fabricantur.quibusilliChriftianos maximis foleeafficere incommodis,proprerea,quöd Hifpaniarum rex Ferdinandus, infulam quandatn armis fibi oceupauit, qui huic ciuirati ad vnum milliare ex oppofito fita eft, in quapropugnaculum quoddam in fcopulo exftru£lum,bombardis,atque militibus muniuit,ita vt nec templa iatn difti oppidi tuta erant.nec etiam homines,qui per platcas ince-deban t, quin maxima illorum pars quotidie bombardarum iRibus interficeretur: hi nc faflum eft, quöd vrbis prifeRus auxillum a Rege FelT« periui t, qui ingentem contraChriftianosmifit exercitum,verum Feflaniinfeliciomine dimicauerunt,partim enim capti,partim mterfefti funt.-perpauciqui fugafuzcöfuiuerantfaluti.faucij FefTam re-dierunt.Seruaruntigitur Chriftiani hanc infulam duos fere ajinos: deinde cuiufdam Hifpani perfidiä, qui infuli prifeRum, propter fibi ademptam vxorem.interfecerat, inMaurorum redaRa fuit deditionem,Chriftiani omnes trucidati,illorum nemoaexde exceptus, przter proditorem Hifpanum, qui propter egregium hocfacinus, magna ac-cepitä Bedispnfeflo,atq; ä regeFeffi.przmia.IJuiusrei hiftoriam.cum effem Neaj^ li ,/otte iquodatn audiui,qui his Omnibus interfuerat.dicebatque hiCaRa fuiffe annoöChriftonato millefimo quingencefimo vigefimo.Nunc autem infulahicacculfctWfiuve » militibus FefTanis feruatur: nullum enim propinquiorem portum.in Mediter-ranco FefTa habet,quanquam centum 6c vinginti diftat milliaria. SQlent yensrtsrum rtiremes hanc infulam quotannis,aut alternis annisinuifere, atque cum illius loci inco.lis.mercium permutationem facere.aunnrerdum quoqueprifenti vendtrepecuniafdeinde merccsex hacinfuUcollcRas^unctum^'enctias^d Atexandriam , aut etiamad Barutum deuehunr Hicloanncs Leo Africanus."
sr