ALEXANDRIA-
LEX A NDRI A, AEgypti magna Sc illuftris ciuitas, quamStrabo lib. 14. Geographie vrbem potentem Sc populofam nominar, antefalutarem Iefu Chrifti aduentum XX.fupra CCC.ab Alexandra Macedone, Iuftino attettante, condita Sc eognominata, omni um Alexan-driarum, quarum in hiftorijs paflim pluresquäm X VII.(vt Euftathiuspcrhibet)enumcrantur, maxima Sc opulenti Alma, Alexandri opus,nomcn.Sc buftum.Emporium eft totius Aegypti vctuftiflimum.loco ad mereimonia oportuno,fitum,ad littus nimirum noftri maris,iuxtaCanobicum Nili oftium in Aphricam vergens.vrbs olimopulentiflima atquemagnifica.fuperbiffimisxdifieijs tarnpublicis.quam priua-tisornata.Quam obcultum diuinum ifthic floi entern,plcbisq'ucfanftimoniam,non infrequcntcrparadyfum domini vetcrcs nuneupant,ficutSc Antiochiam 'Thcopolim,quam AuguflusCxfar,poftdcui£tum Antonium, Alexandriam veniens,Scfundatons corpus rcucren-teraipiciens,triplici decaufafeconfcruafle.palameft faflus.ob Alexandri memoria m.pulchritudiricm vrbis.Sc propter Arrium philofophum, qui in Vniuer-IItäte Alexandrina Profeflor,magnoapud Auguftum in honorefuit.Sed temporum iniuria,bellorum, Sc domcflicarumfeditionum violata furoribus, apri.ftina dignitateplurimum amifit. De qua Ioannes Leo, Rerum Africanarum lib.8. huncinmodum fcribit: Alexandria, inquit, ampla Aegypti ciuitas,abAlexandro magno nonabfqjconfilio nobilium Sc peritorum Archifeclorum.pulchcrrimo locoacfitu in extremitatemarisMeditcrranijcondita.diftatä Ni.lo Occiden tem verfusquadraginta pafliium millibus, quam xdificiorum ftruftura Sc munitionenobilem extitiirc, donecin Mahumctanorum poteftatemvenit.plurimorumauthorum teftimonioconftatiexindemultoruniannorum fpatiocollapfa , vetufta celcbritas intercidit, quod nullus fere velGrxcix velEuropx mercatorum in ca mcrcimoniumexercerct.vclutinculra rema n fit. Verum a flu tusquidam Mahumetanorum pontifex ex Mahumetis Vatirinioam-pliflimasindulgentiasconccflas rudipopulocöfinxit,ijsqui ciuitatem incolerenr.vel certisdicbusprcefidio firmarent, quiq;clecmofynam in publicü vfiimconferrent: quoftratagematebreui tempore ciuitatem exteris hominibus vndiquaquc conuenientibusoppleuit: ä quibus plurimx domusadjeiuitatismoe-nia cxftru£txfunt,multaq;ftudioforum collegia,5c monafteria.in gratiam peregrinorum ifthic religionisergoconfluentium. Sita eft forma quadrangula-ri.Portefunt quatuor: prima qux Oricntem fpeftat ad Nilumconftrufta,altera qux meridiemad lacum Buchiara.tertia verfus Barcx folitudinem ad Occi-den tem,quarta ad mareMediterraneum,vbi eft portus: cui adftant exploratoresSc miniftri telonij, qui exaftiflime via rares ad ipfas vfque veftesperferutan-tur: quandoquidem non pro mereibus laltem, verum pro nummis quoq; quippiam in fingulum cenrenai ium veftigalis loco pcrfoluitur. Sunt Sc alias duaiuxta moenia portx,abinuiccmambuIacromunitiffimaq;,arccdiftin£tx,[quxadripam portus Marfa'cl vulgoBorgi nuneupati, hoc eft, turris portus, fitaeft.Inhuncfenobilioresaccelebriorcsnauesrecipiunt,cuiufmodifuntVenetorum,Gcnuenfium,Epidaurenfium,cxtcr£q;Europxorumnaucs.Eonanq;Be!gx,Angli,Cantabri,Lufitani,omnisq ; generisEurapx homincsmcrcaturxgratia nauigarcfolcnt: verum maiorifrequentia vifuntur Appulix, Sicilix ScGrx.cix,hoccft,Turcica nauigia.qux in huncferccipiuntportum.a piratarii ineurfionibus,Sc aurxintemperietutiorem.Eft Sc aljus portus quem MavfaEflilSelaVocant, hoccft,catcnxportum,inquo Barbarixnaues,vcluti Tunetanorum ScGcluicnfium ftationem habent. Adhosautem portusjEuftatio Teflalonicenfcafferente,nauibusanguftus'eftaditus.quare Plinius lib.5. Hifcap.3i.fallacibuscum vadisadiri fcribit,nam faxisfubmare latentibusreftusinterrumpitur'cur-fus, finiftrum vero eiufdem latus manu fabricatis veluti tibijs obftruftum eft.dextero autem Pharus Infula eft oppofita.naui'gantibuspropter nauigandi dif.ficultatem prxlucens,deindecircumlnfulammagniexftrufti funt muri,in quosirrüpentcsincolx.afperamredduntviam.Sc-pcriculofum per angullias trän.fitum.In interioreautem parte portus ipfcfecurus eft. Chriftianicirciterdecimam pro mereibus quas veünuehunt.vel cuehuntperfoluerccoguntur: Mahu.metani vicefimamitamenquicquid tetreftriitinere Alcairum dcfertur.nullumpenditvcöigal.Hxceft noftra rempeftateciuitaris pars celebnor, vtpoteAl.cairo vicina.ad quam omnisgeneris mereibus refertiflimam, negociatoresex totoorbeconueniunt: reliquispartibus ciuitatis expers, incolisquedcftituta.Nam excepto vico longiflimo,quo ab Orientali porta ad Occiden talem itur.caq; ciuitatis portione, iuxta maritimam portam iVicrcatorum tabernisreferta,atq ; Chriftianis inhabita.reliquum vaeuum eft Sc euaftatum.Quod per ea tempora accidit.cum Ludouico eius nominis quarto Gallorum rege a Sultano inlibertatem reftituto.Cyprirexclaflepartim Veneta,partim Gallicainftrudtus,ex improuifo Alexandriamadortus .magnahominumeditaftrage,cepilfetacdepopulatuseflet. Verum Sultano adueniente, qui magnum exercitumrccupcrandx Alcxandrix gratia confcripFerat, Cyprijdetuitionedefperantes.domi-busincendioabfumptisdifceflere.Sultanusmcenia,vtpotuit,reftaurauit:arceq;adportumxdificata paulatim in cum,quem videmusftatum reduxit. Ale-xandrix monsfpeftaturaltiflimusad fimilitudinem teftacei.qui Romx vifitur.in quo,tamct(i habcatfitumnaturalem.antiquifiima vafa teftacca reperiuntur In montisfaftigio turricula exftrufta eft, in qua perpetuoagit nauiumaducntantium explorator, cui defingulisnauibus,quarum telonij miniftrosad.monuerit.certum prxmium aflignatur: Sc fi forte fortuna.dum vel dormit.vcl vfq; inanibulat, nauis appulcrit, cuius publicanos prius certiores non fecerit,duplum luit: qux multa ad Sultani fifeum refertur:Cuiqucfereciuitatis domui, ingenseifterna concamerata, craflisq; innitenscolumnis Sc fornieibus fub-ftrufta eft: inquascxundans.Nilus,pcraquxduftum in planicie,magaoartificio extra Alexandriam conftruftum,dcduftus,fub eiusmoenibus demittitur.Cifternxporrofilcceflu temporisturbidxaccaenofxredditx, plurimis, xftiuo temporelanguoribusoccafionem prxbent, vndeobaerem ciuitatis infe&umincolx faciepallida funt Sc cadauerofa. Quod adagri fertilitatc fpeftat,ciuitas in medio arenaeei deferti condita, hortis caret ac vitibusfolum habens feminicapiendo iacommodum. Frumentum ä quadraginta pafluum millibus inuehitur. Iuxta aquxdu&um tarnen per quem Nilus in ciuitatem tranfmitti tur,exigui vifunturhorti.fed quorumfruftusad maturitatemperuentiaccolasnoxijs,febribus,alijsq; morbisafficiüt.Capparibus tarnen,Tamarifcis,Sc Harma-la,qux eft Rutx fpecies,abundant,Sc Anthilli item herba,quam Arabes Kali, ex qua, quemadmodum,8c ex ea,quam Galli Soulde nuneupant, quxftus vber-limosfcntiunt.Ex ca liquidem cinerespellucidis conflandis vitrisidoneos conficiunt.quos Mercatoribus Venetis,Muranam infulam incolentibus, diuen.dunt.Sextofcreab Alexandria miliari adOccidentcminter vetufta xdificiacolumna vifitur fpeclandxaltitudmis Sc craflitudinis,quam Arabes Hemedufi.laoar,hoceft,arborumcolumnam,vocitant.Dehacfabularecenfetur,quendamex Ptolomxis Alcxandrix legibus,columnam in portusextremitate conftruiiuflifle.qua ciuitatem ab hoftium ineurfionibus tutam,acproinde incxpugnabilem redderet.atq; in eius faftigio ingens ex Chalibefpeculum appofuifle,cu-ius abditavirtutcquotquotreteftofpcculo iuxta columnam prxterueherentur naues.cucftigiö mirabilitcrconflagraret: feda Mahumetanis vaftato fpeculociusquoq; virtutem euanuiflc.atq; illincafportatam extitifle. Ridicula profefto narratio.Sc qux infantibus perfuaderi debeat. Sunt Sc hodie inter antiquosAlexandrixhabitatores.plurimi Chiiftiani, quos lacobitas vocant,moechanici omnes Sc mcrcatorcs: qui propriä habent Ecclefiam.in qua D.Marci Euange-liftx corpus olimrequieuit.äVcnetisclamfublatum, Sc Vcnetiasimportarum. Hic Alcxandrix autem ingens adhuclapis,forma rotunda confpicitur.queS.Marcus fanguinefuo ob Chrifti confeflioneprofufotinxifledicitur.Iacobitx porro Alcairi Principi tributü pendunt. Neq; pr^tei mittcndum.videtur in me-dio Alcxandrix ruderü xdiculä inftar facelli cöftruftamadhucfupercfle.infigni fepulchro,magno a Mahumetanis honoreaflefto honorabile,quoAlexandrimagni corpus fummiProphetxacRegis.velut in Alacorano leguntafleruari contendunt.Concurritaüt eo ingens peregrinorum vulgusä longinquisctiä rc-gionibus colendiacreuerendi fepulchrigratia.cui quoqjmagnasfrcquenterlargiuntur elecmofynas. Columnx heic binxperingentes,ex porphyretico mar.moreperfc£If,rubeicoloris,incredibilisipiflItudinis videntur:In ipfo intercolünio D.Catharina(quam Simeon Mctaphraftcs,Grxcusau£lor,Ecatherinä nuncupatjprxnobilisSc cruditiflima virgo,capitctrücatadicitur. Vifitur Scmagnificaillacolumna LX.cubitorü altitudinc,nobililapidcfculpta,aduerfus Pom-peium excelfomonte Promontorioconftituta.exquo inMediterraneum maread multa milliaria vifusfacili negotio panditur.Cclcberrima Chriftianarumphana heic quondamfucre, nec non perauguftx Chriftianorum Bafilicx: Altera ad S.Sabbam Chrifto confecratoium fcpulturx dicata: Altera D.Gregoriofacra.Ad maris littus iuxta vrbem non finefumma cxtcrorumadmiratione.baiulosScoperarios viderelicet Aegyptios,quioncra,mcrcedisgratiaquocunqidoferunt,quorum fex tantum centcnasonuftas mereibus naues.vnico die exinanire, vel tres corum modo, cen tum cquosautmulos,dimidiatxhorx tempore,mercium vefturis onerarc poflunt, tan ta funt agilitateSc celeritatecorporum.Quemadmodum ponb Capri Bafenlcain', Lundini in Anglia.atq, Anuerpixvetus,noua,AngIorum,Scin ciuitatcadauäa fiucnoua.Hanfcatici foederis Borfa.atq;Lugduni Gallix.Oliliponeitem in Lufitania Campfores funt, atquenienfarij: ita in vrbchac Alexandrina ampliflimus mercatoribus locus deftina tus videtur, in quo frequentiflimo numero .negotiorum traftandorumeaufamercatorcsquotidieconueniunt.Eoomnisgencrismerccsdeferuntur, veluti rara acprxftantiifimi gencrisaromata, tarn iimplicia, quämcompolita medi-camcnta,gcmmxorientalesprctiofi lapides, liquoresgratiflimum fpirantes odorem.auri purilfimi, argenti, aliorumq; mctallorum varia fuppellex. Con.fpiciun tur ibidem varia animantium genera, veluti Tygrides,Cinettx, fub vomica in ventre Morchum ferentes Capreoli, Simix Sc Cenocephali maximi,adrifum hominibusconcitandum mirainduftria informati.dum humanosgcftusadmodumaccurateimitantur, merccdcm etiam huiusreigratia exigen-tes. Habent Sc animalia, domeftici apud nos canis, vel felis referentia formam,lchncmon,vulgari autem ipforum lingua, Rat de Pharaon, nuneupata, quasdomi alere,Sc cicurarefolcnt. Habent etiam peregrinorum luporum ex Cilicia fpeciem.quibus natura rapaces, volatilia,8c omne fuppellcftilisgenus, turtimauferunt.quorumpellesob prxftantiam Sc inulitatam colorispulchritudinem a magnatibusexpetuntur. Confpiciuntur ibidem quoq; quamplurimi Mar-li,qui ex D. Pauli prolapia fefc duxifleoriginem, Sc proinde ferpentum domitorcs fe eile gloriantur, qui viperas confcruantes in caplulis,ad varia Afix Sc
Europxlocaeasdeferunt,cum incredibili fpcftantiumadmiratione,8c vberrimo,quem hincfaciunt, quxftu.At hi plerunq; omnes,verfipclles,caUidi,Sc vcr.futifunt impoftores.qui tegnasfuasfraudulenterSc doloseconcinnarefolent. Id.quodperegrcgiusvir D. B.cmaclusXymburgusMedicusexcellensBonq.nix,Ferrarix,Mediolani.Sc Tridentina inSynodo Anni M. D. L11. longa experientia didicit: quopaftohi a ferpentibus,quos quafi familiaritcr circumte-rebant,prxteramici domeftici officium grauitcrlxfi,nec Melitenfis infula: terra,necalijs quxhabebantprxfidijs, conferuari potucrint.nifi lpfis tandemopeatqueauxilio clariflimi viri D. DoftorisBartholomxi Syluani,llluftriflimi D. Cardinalis Chriftophori Madrutij Medici,Matheoli,Sc fcorpionum oleo fub-uentum fuiflet. Scd nuncad ipfam Alexandrinam vrbem rcuertimur, qux vniuerfitatem omnium Artium liberalium fcholis illuflrem habuit. QuasBa.ptifta Egnatiusin AElii Spartiano, Adriano Imperatorefuiflereccnfet.Mufxum Serapium.Sc Ifcum.a Mulis Serapi Sc Ifidedenominatas.In Mufxo facer.dotes prxfedi, Sc bonarunr artium ftudiofi iuuencs ad neceflarios Reipub.vfusalcbantur.vt Strabo ScVolaterranus teftantur.Serapium vero pulchcrrimumGymnafium erat,quodporticushabebat ftadiomaiores.ac forumiudiciale Sclucos.Strabo lib. 17. Geogr. Peripatctic*autem feftx Philofophi peculiaremIcholam habuifle videntur.Nam Eufcbiuslib.7.cap.32.Et Nicephoruslib.ö.cap. 36.rcfcrunt.quod Anatolium Epifcopum Laodiccum, propter incrcdibilemomnium Arnumcognitionem Alexandrini fcholam Ariftotelicam inftitucreSc gubernarevoluerint.Marcustandcni.fidclis lefu Chrilti Euangelifta aquofidei religionisqjChriftianxprimaelementa Alexandrinicoeperunt.Ecclefiafticamfcholam inftituit,cui doftiflimi femper viri prxfuerunt. Pantcnus ille,qui vt cquus quidem Troianus,optimos Ecclefix plmitcsproduxit. Dcindc Origincs.quemibi talcm fe VidilFc teftatur Porphynus,qui arcem totius Philo.