Druckschrift 
De Praecipvis, totivs Vniversi Vrbibvs
Entstehung
Seite
54
Einzelbild herunterladen
 

f E R O S OI. YM A.vetuftiflima & celeberrima totius Orientisciuitas,fita in medio Iudex,atq; adcö totius Orbisclimate, inftar cenrri fcu vm.bilici, loco montibusfacile omniunr altiffimo, interieftis tarnen vallibus,campisq;: fontibus etiä Je hortis longe iucundiflimo atq;fcrtiliflimo:Qua; munitionibus,xdificijs,frequentia incolarum.Jc omni gloria nulli vnquam vrbi celfit, legibus Je cxvemonijs, ab ipfo Pco datis, celeberri-ma: Apparitiombus autem,fignis,prophetijs, Dei rcfpor.fis,Jc feliciomnium rerum fucceffii,tum veroprxcipuemanifeftaFilij Dei Domini no.ftri Iefu Chrifti in carne prxfentia,doftrina,miraculis,paflione,morte,fepultilra,refurreftione, afeenfione in cxlos, miliione Spiritus ftintti, Je 1c.gatione.atque prxdicatione Apoftolorum felicifllma. At ob Principum atque populi ingratitudinem: peccaa Je idiolamaniam aliquotics mi.ferrime defti ufta.tandem vcrb,iuxta Dei decretum.iufto iudicio euerfa.prorfus diruta, Je folo xquata.Ob pulchritudinem autem,miramque iu.cunditatem a Ieremia in lamentationibus,capitefecundo,Vrbs perfefti dccoris.Jc vniuerfx gaudium terra-, ADaniele autem lpfa gloria Je decus,______ _ ^ fiuedefiderabilis Je inelytus locus, vnä cum circumiacentc Iudxa, nuncupatur,capitibusoftauo Je vndccimo.Iofippusait.hortos Je pomaria Ci.

uitatem.prxfertim äSeptentrionali parte,itineretredeeim milliarium.ficutipfum Domini Paradifum,circundediire. De cuius Vrbis totapofi.tione Strabo libro deeimofexto fcribens:Locum,inquit,effe petrofum,aqua abundantermcircunftantem vero regionem fterilem ac ficcam, Je intra fexaginta ftadia petro.fam; Eiufmodi Je munitionem fuiffe, nempe petrofam Je bene feptam,interiusaqua abundantem, exteriusomnino ficcam,fofläm in lapideexcifam,quadraginta pedumprofunditate,latitudine vero ducentorum Je quinquaginta. Plinius quoque eam clnriffimam totius Orientis Vrbem fuifle afTerit. Tacitus autem fic de ea,libro vigefimoprimo,belli Iudaici,fcriptü reliquit: Vrbem arduam fitu,opera molesq; firmaueranr.quis vel plana fatis munirenturiNam duoscollesin immenfum editoselaudebant muri per artem obliqui,aut introfus finuati.vt latera oppugnantium ad iefus patefcerent.Extrema rupis abrupta, Je turres, vbi mons iuuifTet, in fexaginta pedes,inter deuexain centenosquaqueattol!ebantur,mirafpecie Jeproculintuentibuspares: Alia intusmoenia regix circumiefta.confpicuoquefaftigio Antonia in honorem AntonijabHerode appellata. Templum in modum Arcis proprijq; muri labore Se opere ante alios:ipfie porticus,quis Templü ambiebatur.egregium propugnaculum.Fons perennisaqux,cauati fub terra montes. Je pifcinx.cifternxq; feruandis imbribus.IdemT acitus refert,vltimx oblidionis initio.omnis xtatis fexusq; ducenta millia hominfi in V rbefuifle. Ariftxas item,quo libello Philocrati fratri fuä profeftionem ad Eleazarum.Iudxorii Pontificem.pro adducendis Septuaginta duobus Legis diuinx in Grxcä linguäTranslatoribus,exponi t,Ierofoly marn, vt quidem ipfe tum fingula V rbis loca accurate perluftrucrat.in hunc deferibit modum.Sequens narratio.iter noftrum ad Eleazarücontinebit: fed primum tibi totius regionis fitum declarabo: Poftquam ergo perueninrus in loca illa.cerncbainus Ciuitatem in medio Regionis fitä fuper monte editü Jefubarduü,in huius fummo erat extru&um Templü,cum in figni ornatu,circum quod erant tres muri.altitudine fupra feptuaginta eubitos, Je tum latitudine pro tali altitu.dine,tum longitudine pro ftruttura Je mole xdifieij. Atque hxc omnia erant cxxdificataperquämmagnifice cum fumptus ex omni parte excellentia: Confpicua etiä eratexpefarum magnificentia in Portas, Je compages partium earü inferiorum, Je in munitione fuperliminarium. Velum item appenfum erat,ad fimilitudinem ianuarum formatü, quod fpeäaculum quoddam iueundiffimum,Je quo nunquam facile fatiari pofles,prxbebat: Je quide ideo prxcipue,quia ä vento fubintrante perpetuo mouebatur,Je quidem finuatione ab imo vfque ad fummum,ob ventum ä pauimento fubintrantem. Altare etiam extruftum erat appofite, Je ad locum illum, Je hoftias,qux ibi Lgne confumeretur.Qua vero parte erat afeenfus ad illud,ea per quam deccntcr exornata erat, Je pulchre accommodata ad minifteria facra, Je habitum Sacerdotum ad ta.los vfq; indutorumtunicis ex byflo.Templum autem fpeiäat adortum,pofterionbuseius ad occafum tendentibus: Je pauimentum totum eil lapideconflratum.tr.nSus.cjue habet aqux iinmittende ad loca certa, qux immi tti tur ad abluendü fanguinem hoftiarü: quia in folennibus feftis multa millia iumentorü offeruntur. Sacerdotcs ve-ro minifteria peragentes, omnino virium robore prxftant, cu m fumma ornatus ac filentij reuerentia: Nam om nes fponte intenti funt laboribus,licet valde moleftis. Acfux cuiq; demandatx partes funt curx,fi ne minifterij intermiflione: alij enim ligna, alij oleum, alij fimilam,alij aromata in minifterio fuo curant: Alij integras hoftia.rum carncs comburunt.vtentes in hoc magna virium Je intentione Je dexteritate: Apprxhenfit enim vtrifque manibus vitulorum crura.qux fingula fere talenti pondohabent, per vices vtraque manu furfum porriciunt mira induftria, in altitudinem fatis magnam,nccin ijs excipiendiserrant.Simili modo porriciutit etiam ouium cru.ra, neenon Je caprarü.qux mirifice Je pondere Je pinguedinc excellunt.Nam quod iam diftum eft,ita peragitur,ut ad id,ä certis, quibus hoc curx eft,per omnia feligätur,qux Je labe reprxhenfionisomni vacent, Je pinguedine excellant. Ad quietem autem habent locum certü, vbi quiefcentes recumbunt:atq; inde vfi quicte.alacres Je prompti excitantur, nemine ipfis minifterij officia imperante, tantumq; vbique eft filentium, vt putes in loco illo nullü prorfus efle hominem ,'cum interim Je Sacerdotumminiftrantium fint circiter feptuaginta, Je eorum.qui hoftias adducant,valde magnus numerus, ita omnia cum reuerentia, Je vt conuenit magnx diuinitati, peraguntur.Hinc vero magnus nos fubibat ftupor,cum afpexiflemus Eleazarum facra traftantem, Je ornatum illum eius, Je dignitatis reuerentiam,emergentem ex tunica induta, Jelapidibus in ea preciofismam aurea tintinnabula ad pedes vfq, ornatus eius dependent, qux fingula harmonix edunt fonum fuum.inter qu$ fingula funt punica mala Jefloribus varijs Je colore miro decorata. Zona autem cinftus erat valde decente, Je varijs ac pulcherrimis coloribus pertexta.Supra peftus geftabat quod Rationale vocät,inquo implexi Je auro alligati erant duodeeim lapides generum diuerforum,qui fplendentes fpecie inenarrabili natiui Je proprij coloris,infcripta habebant nomina Princi-pum cuiufqs tribus,iuxta prifeam Je ab initio inftitutam ordinationem.Supra caput habebat tegumentum.quod Cidarim vocant, Je fupra hanc inimitabilis artificij mi.tram.ornamentum ä Regibus confecratum. Hinc fupra Iaminam auream,nomen Dei facris Literis feriptum, cum ornatu Je decore fumm^ reuerentix per frontem ad fu.percilia vfque protenditur.Ipfe vero Eleazarus in traftatione frerorü videbatur hisomnibus dignusefle. Hinc.vt omnia cognofceremus.in adiacentem Ciuitatis Arcemafcendentes,eam perluftrabamus. Hxc fita in editiftimo loco.munita eft turribusad fummum vfque longis lapidibus ext ruftis, ad lllorum.quxcircum Templum erant locorum,vtcolligebamus,cuftodianv !Vt fi qux infidix,aut qui tumultus,aut hoftium infultusexifterct,nequispoflct aditum naneifei in illacircum Templum munimen-ta. Nam in turribus Arcis erant acuta iacula, Je varia bellica inftrumenta: locusq; ifte erat in vertice montis, Je fupereminens inter alia munimenta. Prxtcrea turres cu-ftodiebantur ä fide digniffimis,Je patrix multis argumentis declaratis viris,qui non habebant facultatem egrediendi ex Arce, prxterquam feftis diebus, idq; per partes Jevices: neq; finebät ingredi quenquam. Je ä Prxfide iuffi admittere aliquem contcmplandi gratia, valde accurate cum obferuabant, quod etiam tum,cum nos adeflemus,cueniebat. Nam xgrenosduos Je inermesadmittebant, ad perluftrandas resfacras: dicebant enim fibi fub fide commmifläm hanccuram : omnesque adducfos ad hociuramento, quod fanfte hanc rem, vteftet fibi prxfcripta, curare vcllent. Et hinc cum fint numeroquingenti,nunquam admittere fimulplures, quam quinque. Hocqueita eirecautum Je profpedum ab illo, qui primus hancprxmunitionemextruxerat. Ciuitatis vero amplitudo eft medioeritatequadam tcmperata.qux, quantum col.ligere potuimus, in circuitu quadraginta ftadia habet. Turres eius fubtus videntur eile peruix, fupra vero tranfitus vfitatos habent, Je funt ad formam theatralem difpo-fitx:nam quia Ciuitas in monte eft fita,funt reflexx, Je in fe inuicem pronx. Ad illos tranfitus funt etiam parati afeenfus graduum editiores,vt alij in fublimi,ali j fubtusincederent. quxdiftinftio prxcipuefafta eft ob fanftos Jereligionideditosviros, vt neminem attingerent, quem non liccat. Non temere autem illi primi conditoresCiuitatem hancconuenientiamplitudinisdimenfionecondiderünt; fedfapienti hocconfiliofecerunt. Nam regio eft ampla Je bona, verfusquidem Samaritas Je quaattingit Idumenxos,magna ex parte eft campeftris: in nonnullis etiam alijs locis eft montofa.confita paflim arboribus oliuarum, Je ferax omnis generis frumenti, Je le-guminum: adhxc vineis Je mellificio abundat, palmx vero Je alix frugiferxarboresfunt innumerabiles apudipfos: item iumenta Je pecoraomnis generis multa, Jepafeua vberrima.Prxterea.immenfa copia aromatum,!apidum prccioforum, Je auri importatur per Arabes; Nam regio Je ad cultum, Je ad negotiationem eft idonea,Je Ciuitas abundat artificibus,nec deeft ei quiequam eorum.qux mari aduehi folent,cum habeat portus opportunos,qui abund'e fuppeditent res,& Afcalonx, Je Ioppx, JeIazx,fimiliter etiam Ptolemaidis.Iam in medio iftorum locorum eft fita.nec ab illis multum diftat,fed ipfit per fe omnia abunde habet,cum fit Je irrigua vndique regio,Je ad magnam fecuritatcnr munita. Expofui ita ftrietim tibi, frater PhiIocrates,quxdehiscommemorandafuerunt. Haiftenus AriftxasGrxcus. Adextremum ex Iofe-pho quoque,his,pauca quxdam fubijcere liber,qni libro deBellofexto, cap.6.ficait: Ciuitas trino murocircundataerat,nifi qua vallibusinuijscingebatur.exea namejuerartc vnius muri habebat ambitum, Je ipfa quidem(initio)fuper duoscolles Sionem Je Acram,erat condita, contrarijsfrontibusfemet infpicientes,interueniente val.eTyropxia diferetos.Contra Acram tertiusCollis erat(Moriah duftus) valle Cedroneab Acradiuifus.in quo Templum Je Antonia fuere conftrufta. Foris autem ciui-tatis Iii colles profundis vallibus cingebantur, Je ä tribus lateribus,obllantibus vfquequaquc rupibus,adiri non poterantiQuin Je quartus collis incolebatur.cui nomen eftBezetha.fitus quidem ex aduerfo Templi atq; Antonix in Septcntrionali plaga,fofsis autem altifsimis feparatus.Idem Hiftoricus lib. i.contra Apionem: Hecatxus Ab.dxtita,qui cum Ptolomxo Lagi commoratu s,refert:Nos Ciuitatem ipfam Ierofolymorum fpaciofam Je maximam olim inhabitare,Je virorum multitudinccopiofam,neenon Je Templi conftruftionem his deferibit verbis:Sunt autem Iudxorum, Je alix quidem multx munitiones per prouinciam atq; vici: Vna vero Ciuitas munitifsi.ma,habens prxcipue circuitum quinquaginta ftadiorum, in qua commoranturhominum circa centum Je viginti millia,nomine Ierofolyma.Eft autem in media Ciui-tatc lapidea quadriporticus,longitudine 500.pedum, Je latitudine ioo.cubitorum,habens eitam duplices ianuas,in qua Ära eft quadranguli figuratione compofita, exlapidibus non dolatis,fed collecfis,vnumquodque latus viginti eubitorum latitudinem habens,altitudinem vero decem, Je circa eam maxima fäbrica,vbi Altare eft conftitutum,Jc Candelabrum.vtraq; aurea,duorum talentorum pondus habentia, Je inextinguibile lumen noctibus Je diebus. Simulachrum vero aut aliquod Anathema ibinequaquam eft,nec vlla plantatio,nullus ibi veluti Lucus, aut aliquid huiufinodi. Habitant autem in eo Je noeiibus Je diebus Sacerdotcs, quafdam purificationes agen.tes, Je omnino vinum non bibentes in Templo. Eodem libro Iofephus paulö pöft adducit Agatharchidem Hiftoricum, qui ita de Iudxis Je eorum Vrbe feribat:Qui, vocantur Iudxi, habitant omnium munitifstmam Ciuitatem, quam vocare Ierofolymam prouinciales folent : hivacare confueti funt feptima die, Je ne.que arma portare in prxdiftis diebus, neque terrx culturam contingere, neque alterius cuiufpiam curam habere patiuntur, fed in Templis extendentes manusadorare vfq; ad vefperam foliti funt.De varijs aut vaftationibus, Je vltimo vrbis excidio,Iofephus cum alias pafsim.poft facras literas,tum vero fummatim lib^.Bellorum,cap.is.hoc modo ediflerif.Ierofolymacapta eft fecundo anno prineipatusVelpafiani.Septembiis menfis S.dic. Quinquiesautem prius capta.tunc iterum vaftata eft.Ac.gyptiorum quidem Rex Afochxus,Jc poft eum Antiochus,deinde Pompeius,Jc poft hos cum Herode Sofiuscaptam vrbem feruauere. Antea verö rexBabyloniorumcapotiusexcidit.poft annos,ex quo xdificata eft,mille trecentos fexaginta, Je menfes ofto, Je dies fex. Primus autem conditor ciusfuerat Chananxorum Dynafta, qui pa.tria lingua Iuftus appellatus eft rex: erat quippe talis.Chananxorum quidem populo rex Iudxorum Dauid pulfo, colcndam fuo populo tradidit, Je quadringentefimo,fexagenmo quarto anno pöft,ac menfibus tribus,ä Babylonijs euerfa eft. A Rege autem Dauide.qui primus Iudxus.in ea regnauit, vfque ad id,quod Tytus fecit.excidium,anni mille centum feptuaginta nouem.Ex quo primum autem condita eft, vlq; ad excidium, anni duo millia, centum feptuaginta leptem. Scd enim neque antiquitas,neque ingentesdiuitix, neque per totum orbem terrx diffufafama, nec magna religionis gloria, quiequam iuuit, quo minus periret. IIxc ille. Ipfe Hieronymusin Hicremiamcap.19. feribit Iudxorum ciuitatem inxternoscinerescollapfam efle, cuiusruinx ad confummationcm vfque feculipermanfurxfint. Sane poft temporaVelpafiani,quibus vrbs illa excilä Je euerfa iaeuit annis prope quinquaginta,Adrianus Imp.ficeam rurfus inftaurauit,vt non veterem vrbem inftaurare, ledplanenouam extruere intelligeretur. Itaq; Je nomen ipfum mutauit,ac pro Hierofolyma Aeliain Capitolinam dici voluit: Atq; ita quidem appellatur,Scab Vlpiano in Pand.Tit.de cenfibus, Je ab ipfis Patribus Nicenis in Canonibus eius Synodi. Alioqui vero Tcrtullianusquoqu; duobus locis hoc eft in lib. contra Iudxos, Je lib. }. contra Marc,exclamat: Sio.a iam nullacft.

l'<