GRODNA.

)!TT A V1A, late patens,minusqueculta regio, Polonis,adorientem conneXa,paluftris ferme"omnis, &nemorofa elt, cuiuscaput efl Vilna, Epifcopalis ciuitas,tantx magnitudinis, quantxjCracouia cum fuburbijs omnibus. Proximx deinde dignitatiseft GRODN Aoppidum,ad?Cronon flumen,nunc Nieme diiftum,partim in monte,partim in plano,pro regionis iftius con-'fuetudine conftrudtum.ln quo perpauex funt domus contigux,paucc lateritix,fcd ex matcria ru-|i^di ftru&ura compofirx, nec muro circundatum eft,nec propugnaculis, portis, aut turribus fir—S^mum. Arcem habet,& domum regiam,editiore in monte fitam,tutam Regi Polonix federn prx-~ bens. Tria in eo murata confpiciuntur templa, nam reliqua omnia lignea funt, quorum alterumPolonis,duo Rutenis funt afsignata,in quibus peculiari ritufuafacra perficiunt. Duo etiam Ruteni,alterum ligneu,formarotundä,alterum lateritium in fuburbijs habent. Campanaria, non in ipfistemplis, fed anteEcclefiarum in-greflum,vtplurimum videtur,xdificium nimirü ligneum,axibus &palisinnixum,atq;fiftucisimpaäü,tranfuerfisq ;trabibus colligatum atquecompofitum,lapidum molefuperinie<fta,vndeturris deinde confurgit,campanam,qua adEcclefiaftica exercitia conuocantur, in fummitate ferens. Eufcemodi etiam columnx, ligneum pontem fuftentant,quovtraqueNiemefluminisripa,coniungitur.AnnolalutisM. D. LXVII.SerenifsimusD.Sigifmundus Augu-ftus Polonix Rex, Magnus Lituanix Dux,Rufsix, totius Prulsix,Maflbuix,Sarmogitix^uedoir;inus & hxrcs,co-mitia in hoc oppido habuit,quo Magni Mofcouix Ducis Legati,mille ducenti viri, fuperbifsimo veftium apparatuvenufte ornati, & inxftimabilis pretij onufti muneribus aduenerunt, quibus peculiaris,ruri,iuxta oppidum locus,limitibusfeptus,afsignatus eft,in quo ipfitentoria,&domicilia caftrenfia erexerunt, quem ipfis,fine Polono comi-te egredi,non eil concefla facultas. Ed etiam folenni pompa,incredibili faltu,Turcarum,Tartarorum , & VVala-chix oratorts conuenere,qui diuerfisinlocis,a Polonix Regis proceribus,fubpatenti cxlo, funt excepti.Mirabilednftu, quantisfalforum deorum fuperftitionibus oppidani ,ac tota pafsimLituaniacontaminatafuerit,antequamChrifto fidem nomenque dedit. liefert enim Hieronymus Pragenfis, qui ab Vladiftao Polonix rege in Lituaniammiflus, vt religionis chriftianx Pomcria propagaret, quod primi, quos adijt ex Lituanis, ferpentes colebant patresfamilias fuum quifque in angulo ferpentem habuit,cui eibum dedit,& facrificium fecit in feeno iacenti, hos Hiero*nymus iufsit omnes interfici,& in foroadduftos,publice cremari,inter quos vnus inuentus eft maior cxteris,quemfxpe admotum igni,confumere nullo pa<fto valuit.Poft hos,gentem reperit, qux facrum colebat ignem, eumcp per-petuum appellabat: facerdotestempli materiam, ne deficeret,miniftrabant, hos fuper vita xgrotantium amici con-fulebant. Illi no<ftu ad ignem accedebant, mane vero confulentibus refponla dantes, vmbram xgroti le apud ignemfacrum vidifle,aiebant,qux cum fe calefaceret,figna vel mortis, vel vitx oftendifle, viäurum xgrotum facies often-lä igni # contra,fi dorfum oftentaflet,moriturum p ortendit ,teftari igitur ,& rebus fuis confulere,fuadebant. Dclu-fionemhancefteHieronymus oftendit,& perfuafo populo, deleto templo, ignem difsipauit, Chriftianosque mo-res induxit.Profe&us introrfus,aham gentem reperit,qux folem colebat, & malleum ferreum, rarx magnitudinis,fingulari cultu renerabatur. Interrogati facerdotes,quidfibi ea veneratio vellet,refponderunt, olim pluribus men-fibus,non fuiflevifum folem,quem rex quidam potentifsimus captum, conclufiflet in carcerc munitifsimx turris,gigantem deinde opem tulifle foIi,ingentique malleo perfregifle turrim,folem<f|ue liberatum , hominibus reftituif-fe,dignum itaque veneratu inftrumentum elfe,quo mortales lucem recepiflent.Rifit eorum fimplicitatcm Hierony-mus, inanemq; fabulam efte monftrauit,folem vero &lunam,& Hellas creaturas efte oftendit, quibus maximus Deusornauitcxlos,&ad vtilitatem hominum perpetuo iufsitignelucere. Poftremo aliospopulos adijt, qui facram co-luere fyluam,vfqux arbor procerior fuit, eo cultu digniorem putauere. Prxdicauit huic genti, pluribus fidei noftrxaperiens facramenta,denique,vt fyluam fucciderent,imperauit,vbi populus cum fecuribus arfuit,nemo erat,qui fa-crum lignurn ferro contingereauderet.prioritaq;Hieronymus, aftumptabipenni, excellentem quandamarboremdetruncauitjtum fecuta multitudo,alacricertamineaIij ferris,alij dolabris,allj fecuribus,fyluam deijeiebant. Ven-tum erat ad medium nemoris,ibiquercum vetuftifsimam, & ante omnes arbores religionefacram, & quam potifsi-meDei federn putabant,percutere aliquandiu nullus prxfumpfit. Poftremo, vt eft alter altero audacior, intrepidansquidam focios,qui lignum infenfatumpercutereformidarent,eleuato bipenni,magno iftu, cum arborem cedi arbi-traretur,tibiam fuam percufsit,attamen interram femianimus cecidit ,attonita circa turba, flcre,conqueri,Hiero-nymum accufare,qui facram Dei domum violare luauiftet,neq; iam quifquam erat, qui ferru exercere auderet. 1 umHieronymus illufioncs dxmonum elfeaffirmans,qux deeeptx plebis oculos fafcinarenr,furgere,quem cecidifle vul-neratum diximus,impcrauit,&nulla in parte lxfum oftendit, &mox ad arborem ada&o ferro, adiuuantc multitu-dine,ingensonus cum magno fragoreproftrauit,totumi];nemus fuccidit. Eain regione, erantpluresfylux,pari re-ligionc facrx,ad quas dum Hieronymus amputandas pergit,mulierum ingens numerus plorans, atque eiulans, Vi-toldum adijt,facrum locum fuccilum queritur,& domum Deiadcptam, in qua diuinam opem petereconfueftent,inde pluuias, inde foles abftinuifte,nefcire iam quo in loco Deum quxrant,cui domieihum abftulerint, efte aliquosminores lucos,in quibus dij refpondere folebant,eos quoq^ delere Hieronymum velle,qui noua quxdam facramen-ta introducens,patrum morem extirpet,rogare igitur atque obteftari,ne maiorum rehgionem auferri finat.Sequun.tur & viri,&mulieres,necle ferrepoftenouum cultumafl"erunt,relinquerepotiusterram &patrioslares,quam re-ligionem a maioribus acceptam,dicunt. Motus ea in re Vitoldus,veritusque populorum tumultum,Chrifto potius,quam fibi deefteplebem voluit,reuocatisqueliteris,quasPrxfidibus prouinciarum dederat, iubens parereHierony-lUOjhoounem exprouincia decedere iufsit.