(PA VI uArcrAA
fl/*A -
•Yft
HYPR A.
AS HY l'RAN A, in occiduo Flandriarum tra&uconftituta: äSeptentrionei6o. drciterfladijs diftantcm habet OresunumGermanicum. A meridie veroftadijs 48. flumen Lifam:quorum vfu 5c oportuna cömodiratcvarixa concurrcntibus mer.catoribusexercenturnundinationes, omnibusqueadcommuncm viftum commodis 5c neceftarijs abunde fuppcditata fruitur.Ob gcntis autem Flandricx prioribusfxculis, aut ruditatem.aut fcriptor um pcnuriam, tum qubd hxc loca prxfcrtim maritima,°'' m ' neu ' ta 'uiflccrcdantur, partim quodantea,quäm Flandri miranda induftria cum mari pugnätcs obiccs.clauftracjuc leuca.' "*■ taraftasOccanoobiecerunt,leg emqueipftimponentes,fuis littoribus conclufcrunt.omnin latexftu marino, cerns horis profun.
debantur. Partim quodolim diuerforum examina populorum,vt puta Hunnorum , VVandalorum, Gothorum, Nordmanno.Yum,Danorum,Cvmboruni,Saxonum, Alauorum,aliorum exaltaSeptentrione alijs, alijsque temporibus fubindc erumpentia,hxc, aliaqueFlandriarum loca,primoimpetui 5cexcurAti obnoxia.barbarica quadam crudelitatc in folitudinem redegerunt.Atque hinc faflum eft,vt dehuius tarn infignis & prxclarx ciuitatis antiquitäte,aut ipfius conditore,omnia obicuriora fint dif-ficilioraque,quäm vt ce'rti aliquid in mediumafferri poflit. Hoc pro compertohabemus circa annum ttoo. coenobium Canonicorum Rcgularium D. Au.guftini ordinis,hoc in loco fuifle inftitutü : Atquequam modo vocamus Hypram.olim Hypretum nominatum. Cuius rei fidem facit quxdam DecretalisGregorij Papx,non.tit.DcalienationeIudicij,c.cxparte. DeindeboccertoconftatFerrandum Flandrorum Comitem Francorum armis Duaco 5c inAilis,alijsque vrbibus profligatum,5cadinteriora Flandrixcompulfum, Hypram.velutcommodam belli federn, Abi delegifte,camqueamplilAmis toftis.Armif.Amisquepropugnaculis.adGallorumimpetum, hoc loco frangendum, Aftendumquemuniuilfc,qua feruata Flandriam Abi feruatam perfuadebat. Eiusenim late patent limites,ac Iurifdiftio.Multis autem ctiam A vltra 9o.ftadia circulum non extenderis, innumerabilibus pagis, vicisquc, circumfpcfta con.cluditur in quibus tantapqpulorum,feruet visaccopia,vtabeo,qui non viderit res, credi non polAt.Multi enim 5c varij in his pagi funt.qui 2000.3 000. 5c4ooo. Scplura hominum quos vocamus Comitantcscontinent, tantaq;plebismultitudine,fplcndore,numerocj;xdiftciorum, veram vrbis faciem habeant,vt his ornamentis,multasmuro vallatas vrbeis, eafquealioqui famataslonge fuperent. QuiferSomnes laniAcio.aut agriculturxdiligentem impend untcuram 5c operam. tantxque adeo funt diligentia;, vt ab ijs eatur in terrae vifccra, quibufquefuos ftercorent, innouent, 8c emendent campos, magnofu.dorccretaceam quandam effodiunt terram, quam Plinius in naturalis Hiftorixlibro Margamfuo tempore, ab indigenis vocitatam, (quod nomen etia mhödieretinuit,atque in Belgis27. Margarum genera ,quibus coloni fuospaftinabant feracioresquecogebanteflcagros )libroi7 .cap.S.latiflime deferibit.Quareomniscomprimisagcroptimi ferax eft tritici,hordei,prxtereaauenx,fabx, piA, viciae, lini, lupuli, rapi, bralAcarum ä M. Varrone tantoperc laudata.tum,aliarumquefrugum.bonam coloni Aiciunt fementem, ex lini rapique feminccopiofum exprimunt oleum, pullisgallinaceis, caponibusque, qui alijsnationibusfua magnitudineadmirationi funt,equisrobore,5canimo pr^(lantibus,belloque grauis armaturx equitibus vtilifsimis,inui&ifsimisque,equa.bus vero laborifortiterferendoaptifsimis,gregibufqucmagnarumouium foetura multiplici, Regia! foecundillima, Boum, vacearumque nutrix optima :prclAcafei.niuci ladis.pinguisquebutyri abundantilAma,vfqueadeb,vrhebdomatim diebusfereSabbathi magno numero, confluxuque hominum Atrc-bares, ArteAj, Hannonij,Cameraeenates hinc fua efculenta comparent. Denique vt finem hisfaciam, ager eft torrentibus8c riuulislxtus, innumerisdiuesSc amoenus pafcuis,nemoribusque,cxduis,arbuftis dumisque fuauiifimis.altis arboribus, varijsque pomorum generibus, magna cura 5c operc con Atus.Vi-na vero tum Francia,tum Germ ania,tum Hifpanica,nouodeniqueorbenata,fluuiorumrexmagnufquepaterabundefubminiftratOceanus, vthacin rc.gione,nihil cot um deAderare poflis,quibus tantopere 8c merito laudat, 8c in cxlum vfque extollit fuam V ergili us Italiam, vt non iniuria Maroni oeeinerepoffimus: Laudibus ItalixiamcertetFlandriadiues. Quo pafto autem nauigiohucomniacommodeafferantur, reftat vtdicamus. Torrens qui dam Hy-pra nomine,qui loco nomen dedifleputatur, panno tingendo admodum vtilis,mediana praeterlabitur vrbem, is cum At exiguus, mira tarnen induftria ca.taraftis varijsinteriectis.faftuseft magno labore,fumptuque,nauigabilis,nee hse cataraftx, aliarum more nauibus tranfttum patefadurx apenuntur, fedclaufx manent perpetuo atque dccliuo in longum dedu£ko,qua aqux decurrunt tergo,ergatis,cochleis, orbibus.machinisque traftori js totx naues mereibu»oneratae.exiguo minus quameentum, halecum cupas, feu vafa continentes, magna vi, in fuperiorem attrahuntur alueum, aut in inferiorem praeeipites a.guntur.nauigi jsnihil indeincommodi patientibus. Flandricaingeniahacin remirentur Sc ftupeant merito, cum Vegetio Euclides 5c Archimedes .'QuodIi Acca incidensaeftasnauigationemdeftituat, plenalunamagnimarisaperiunturcataraftx, xftusquemarinusbreui fpacio totumper 90. aut 100. ftadiaalueumfolAlcmcomplet,clauftrisquexquoreisconcluftsinterceptus8cHyprenftbusferuire iuffusOceanustorrentem denuo nauigabilem efficit, quidnon vbi intenderit humana poteft induftria ? quid non mortalia peftora cogit, auari mercatorisauri facra fames ? Hypra itaque tertium Flandriae mem .brum folo foelix 8c foecunda mereimonijs diues,opere Sc natura loci.ciuiumque virtute ciuitas eft munitilAma, quod hinc liquet, quod anno 1383. ,A nglisvrbem continua trium feremenAum obAdioneprementibus, Sc varijs infultibus fortiter vrgentibus, re infefta inglorij tandem difeefferint. Ciuibus pro.^»ria fua fuburbia.qux erant ampliflima.incendio confumentibus.ne hofti auxilio Sc folatio eflent,fuamque Hypram.ftrenue fortilfimeque defcndentibusa loanncOultre.bellico equeftrisordinis viro, tunctemporisBurgrauio feu Caftellano,populiquccapitaneo,ad benefortiterque pro focis Scarispugnan.dum.animatis.Adminiftraturautem HyprenAum Ref.morealiorum oppidorum Flandriae, per priuilegia,vfusque Sc confuetudines. Magiftratus habettrinos.Praetorcm fummum.ac Praetorem portanum,5c Scultetum aBurggrauio conftitutum. Conftat Sc horum Senatus ex Aduocato Sc Scabinis( quos vo.cant)tredecim,ijq;ad morem aliarum ciuitatumcreanturannui. Item Burggrauium,feu Caftellanüha"bet8cMunicipalem domum quamCaftellaniam no.minant, qui prima eft feptem aliarum Flandriae occidux. HuiusiurifdiSho latepatet, domum habet egregiam ampliflimamque,tbroconiun£tam,inquacaufx forenfes.iudiciaquepopularium Caftellanii fubieftorum traftantur dccidunturque. Ciuitas verb Domum habet ciuicam foro expofttarn ftrufturaSc admirabili longitudine.amplitudincque Sc turri quadra altiflimainAgncm, quam indigeni Hallas vocant.in qua (diftu incredibile) nulli arancarumteil penAles,nearaneusquidem vllus Atvifus vnquam.Quidam natiui trabiumproprietatiid tribuunt.qui autem rem PhyAcemngis penitiufquerimantur.totam hanclignovum trabiumquemolemex Dania Nordvvegiaquemari inieftam.falfoqueinnantem'Oceano Hypras pertraftam, marinaque falfu.ginemaceratam, corruptioni putrediniquefaftam eftenullomodo obnoxiam difputant. In hac eadem bis per annum celcbres Sc magnx Auntnundina.tiones,prifertiminlaniAcio,cuiusvtciteriomnespeneFlandrifemperfuitftudioAfsima,quinonmododomeftica, verum etiamab Hifpanis,Anglis,ScScotis.Oceano mari aduefta vtiturlana,quamin varios pannosconflatam, 8c miroartiftcio alijs atque alijs, qui dcAderari poffint,coloribus inteftam, tin.ftanvque inomnes orbisprouincias peregrini efferunt Sc diftrahuntmercatores. Populi autem religiofa pietascxidium läcrarum fplendore Sc magniHccntia,magnarum turriummolcornatarum.acproeul confpicuarum.colligi poteft.Sexhabet paroecias.multa hominum frequentia celebres.Item quatuormo.naftcria, quatuor mcndicantium ordimbus confecrata.pnteralia multa tum virorum, tum virginum.tum paupcium coenobia.Sc xcnodochia. Intcrquaeomnia facilelongoqueinterualloprimastenettemplummonafteriumque.D.Martino.Auguftinoquefacrum. Namq; vt hicSc huiusdomus diuitias,tcm.liquemagnitudinemoperelapideo, teftudinequeconcamcratapulchntudincm taceamus, hoc habet peculiare,quod fede Epifcopali exMorinorumruinaucdedudta,ad inuiftilAmi Regis Hifpaniarum,Flandnarumq; ComitisPhilippifccundi preces.pcrfummum Pontiftcem l'ium qua rtum, Anno 1562. fuc.ritdecorata. Primus ex commendatione Regia Martinus Rythouius.ob fuam per vtramque Gcrmaniam pridicatam longc latequepiam eruditio.nem,cruditamquepietatem,Epifcopusinftitutuseft,quiardenti deAdcrio.indefeftbquelabore, vtbonum epifcopum atquepaftoremde.cet,magna cum luorum gratia, beneuolentia Sc pace.dcuia reducere, collapfa erigere, luxata confolidare.pinguiacuftodire,ftantiaconArmare beneScfceliciterincoepit, indiesfoellciter pergat,Sc in tediAcatiO-nem fuorum,Sc laudemDei,cuiomnishonor5cgloria,opti.mc foehciilimcqueperficiat.
C
t T ' 7 «• v L i i 3
22