SANTANDER»

R B S, quam vulgö,Santander,vocant, in Hifpania Tarraconenfi fita eft, ad littus oceani Cantabrici, coforte tradu,quem Ptolomseusab Antigonibus habitaritradit. Hodie Afturiam Santillanam vocant.In-digenas tarnen referiit,huius vrbis territorium particulari vocabulo vernacule,la montana,nominari,Deradice montis leuiter afturgentis in mare prominet,cuius alluuio a dextera,qua arcem prsetergrefta vltravrbem procul fefe extendit,vulgö vocatur,la ria canal,ä finiftra,maxima ex parte totam vrbe attingit,ac canali quo-dam per ipfos muros vrbis interiora petit,qui vulgo,la ribiera dicitur,ipfumqj canaiis oftiü vernacule quoq;, el buc-caron appellant.Ab hac parte,aggere quodam humana arte operaq;,veluti brachio in fludus extenfo,qucm fua lin-gua,muello viejo,vocant,fingularem vrbi portum fecere,in cuius aggeris extrema ora, geranium extruxere,ad nauiüexonerandarum velonerandarumcommoditatem,quod vernacule, lagruavocitant. Totus finus ille,quafivnicusportus videri poteft.Nam per anguftias quafdam velutiper oftium mare huc irrumpit,atqj intus fe latius diffundit,vndiq; alias natura conclufum : A fronte vrbis aiia moles fludibus obieda eft, inflexa paululum, vt portus commo-ditati magis feruiret, qua Sc a furore seftuantis oceani, fi quando contingat, tuer i fe folet, Sc nauibus etiam aut expo-nendi aliquid,aut recipiendi commodifsimum locum prsebere. In medio huius finus oftio,fcopulus quidam exftat,quem,la pennade mogro,appellant.Is,obauium multitudinem,iftic nidificätium,incolis faepenumerö aucupij oc-cafionem recreationis ergö,pra;bet.Ferunt hanc vrbem tantas antiquitatis fama caeteras eius regionis vrbes antecel-lere,vt incolse eam a Noa conditam efte,diditare,Sc gloriari foleant.Forma oblonga eft,intus plana,& muro vndiqjcinda.ab ea parte,qua terram refpicit,ob foftäe profunditatem,aqua tarnen vacuae,acceftu difficilis. Aere gaudet faluberrimo.Fontes habet,tam intra moenia,quam foris, proxime muros, fexexcellentifsimos, qui perpetua limpidifsi-mas aquaelcaturigine,incolis vitro quafi ofterunt,quantamcunq; aquam,vel ad vfum, vel ad voluptatem, requirant.In ipfo foro duo funt,quorü alter,S.Claras,alter,Vrbanus vocatur. Foris ad fanum D. Nicolai, exeminentiore faxotertius prorumpit,omnium vti maximus,itaceleberrimus,vulgö, la fuenta de Becedo,didus.Hinc maxima ex partecum multitudociuium,tum etiam, qui inter eospraecipui habentur,aquam hauriunt, propter fingularem quandamcius prasftantiam. Aiunt enim,natura illi hoc fingulare inefte, vt hyeme caleat, a:ftate quam maxime frigeat. Quar-tus eft prope D. Francifci, vulgö, fuenta de la Bobeda nominatur. quintus, qui vernacule, el rio de la pila. fextus,quem, fuenta de molinedo,appellitant.Hi duo poftremi,vfui in primis funt,in vico marino commorantibus,quemvulgö, la calla de la mar, vocitant. Is vicus, fuburbium eft, ita vrbi adiundum, vt vrbis nomine compr^hendatur,tametfi murorumambitu exclufus fit.Heic feorfum fere habitant,c]ui pifcatui operam nauant. Nam,cum finus illeoptimorumpifcium tanta copiaabundat,vt incredibile videri pofsit, fi fpeciatim fingula exponantur,plurimos eftefacile eft cogitari,qui pifcatui incumbunt.Portae ei feptem numerantur,videlicet: S.Nicolai.S.Petri.De las Attalaf-fanas.S.Francifci.De la Sierra.S.Clarje.&de P Arzillezo.Aedificijs alta fuperbit,poiitifsimepartim ex puro lapide,partim ex ligno conftrudis.Religionicolendae conferuand£eque,bina monafteria habet, vtrumq; ordinis S. Franci-fci, alterum,fratrum D.Francifcijalterum, fororum pientifsimarum D.Clarae.Summum in ea templum, vulgö, deloscuerposfandos,dicitur,ornatißimaftrudura,vtifufpiciendum,itafanditate venerandum.Perhibenteöloci,vbi ifta ccclefia fundata eft,quondam bina martyrum corpora miraculose deueda,firma,atque immota,conftitifle.Fuiffe referunt, proculinde,fandos viros, qui magno animi ardore,& fingulari conftantia hoftibus fe ad fidei Ca.tholicas noftr^e defenfionem intrepide oppofuerint, a quibus tandern interemptos, in Durium flumen abiedos, eocorpora in mare,pr£ecipiticurfu,effufa,longifsimo circuituemenfo,in hunedemum finum,fiimmo miraculo velu-tifato delata efte,Scheie firmam perpetuamque federn elegifte,itaque ab ijs,nomenfandorum corporum,ecclefiamnadam efle.Eadem collegio infignium pietate,8c dodrina canonicorum excellit. Rotunda eft forma. Intus,in cir-cuitu xenodochium habet S.Spiritus, vbi pauperes quilibet benigne excepti, humanifsime, pro neccfsitate diligenticura,tradantur.Hinc inde quoque diuerfis facellis, fepulturaplerumque aliqua nobilis alieuius viri exornatis,auda.Mediointerioriambitu,ameenifsimumpomarium includit,gratifsimoftoridarum arborum perpetuo odore fra-grans.Inde,mare verfus,arx obuia eft antiquifsima,non vrbis folüimfed totius etiam finus imperatrix,quippe cui ex-pofitum fit, quiequid toto finu apparet. A finiftra, vbi dixi, aquarn in ipfam vrbem fefe infundere, sedificia funt,inipfo aqua:dudu,patentibus atque elatis areubus exftruda,veluti armamentarium quoddam nauale,Vulgus,attalafla-nas vernacule nominant.Heic naues naualisqj omnis apparatus,fieri cofueuit.Ciues funt bellicofifsimi, vt fere funteius regionis omnes.Magiftratus in ea annuus eft, fex fenatoribu's vno fecretario, atque vno procuratore, conftans,ineuntelanuario, fingulisannis, nouusdemore crearifolitus, infacelloD. Lodoici,apudfratres D. Francifci.Eö tum primatos totius vrbis indefinito numero congregati, communibus fuffragijs, nouum anno nouo magiftra-tum legunt.Hcec vrbs priuilegijsetiam ac immunitatibus antiquitus amplifsimis dotata eft.quorum hoc tantu ädij-cil,quo cautum eft,ne a Rege,aut vllo quouis fuo domino,vendi vnq,aut oppignorari, quacunq; etia de cauflä,pof.fit.Hac fere exportatur,quantücunq; Caftell^ regnü lanae foras mittit.Verü nec tu,6 Iacche,huic vrbi tua dona negafti. Vinü enim quis hlc defideret? Terra vndiqj vinetis circüdatur,quibus hinc inde viridaria interieda, ad völuptateno minus,q ad necefsitate cofita,Sc amoenifsimü jpfjpedü,& amplifsimü vrbi früdü prsebet. Adde his vicinos circü-circa diuerfös pagos,vario pomoru frumentoruqj gcnere,affluetifsimorü.quo fit,vt,nifi fingulari Dei poena accidat,cömeatu ctiä,nunq deftituatur.In süma,vrbs eft,ob port 9 comoditatem omniü rerü diues.H^c ex relatu indigenaru.

9