ANTE Q_ V ER A«

N T EQV ERA, Oppidum'in HifpaniaRegni Granatenfisadmodum memora-bile,fitu ett montofo &inxquali, atque aMauris,prima fundatione, conftruäum,qui validifsimis idipfammuris cingere coeperunt, ea potifsimum parte, quamon-tium dorfo fuftinetur, qua verö in planitiem fe leniter txtendit, Chriftianorum la-boreacfumptu perfedtum elt,& meenijs defenfioni oportunis ctrcundatum. Caftrfi'labet in montis vertice, Alcaflalia,vulgö diftum, vti amplum , atque magnificum,ita probe munitum. In quo Mauris, hxc loca tcnentibus, Granatx Reges vt pluri-mum,&fxpius,quam Granatx,locoaliqui lxto,ac peramoeno,agcre folebät.Eo,quöd lxtifsimus vndique ager,videndi fenfum, ex hoc caftro, tanquam ex fpecula,quocunque oculorum aciem conuertas, mirc affi ciat. Ad hxc, fontium hic fit ni-tidifsima aqua lucentium,tanta frequentia,quanto fuauifsimo riuulorum murmuriconcitando,fufficiat,quos varijsin Iocis lucafperi,&cauernofimontes,gelida aqua facti,vberrime euomunt,quaM auri,quotidiano vfu admodü dele&antur.Eius caftri portx funt omnes ferrcx,in quo hoc etiä temporeplurimaMaurorum bellica,&caftrenfiainftrumentaafleruantur,velutiloricx,fpicula,g1adij,fcuta,ex pelle & ferro afiäbreconfeda ,quibus vniuerfum obtegunt corpus,&hoftium tela excipiunr.Squamofa etiam & olfea inftrumenta,qui*bus finiftribrachij anteriorem partem communiunt, ne, dum fagittas fxpiusinhoftem contorquent,recurrentesareuum nerui,manicarum plicis impediantur. Videntur Sc oblongx Maurorum haftx: fagittx,hamato prxacutxferro,& arcus ex nobili ligno confe&i, quod obfubtilitatemhumoris extenfum , mirafacilitate in pnoremfitumrfdit.In quibusfumma Maurorum gloria,&fpes quafi extrema,dümanus cum hofteconferunt,eft repofita.Tan-ta fiquidem arte,vi,atqueinduftriahos arcus contorquent,vt loricam,&ferreum, folis ardore, atque geftatu ca-]efadtum,thoracem,fincdifficultatefxpetraijciant,acpenetrent, Mosefthisamentatä geftarehaftam,fagittariamthecam,qua iacula circunferunt, quorum etiam aliquot compreflo femoretenerefolent,fcutum,&arcum,& ce-lerrimis,leuiorisq;armaturxequisinfidentes,panfisincredibilivelocitatelacerti$,lagittasrantafrcquentia Sc cele-ritate in hoftes fpargunt, atque excutiunt,vt frequenter poftremarum acicrum, &earum quidem longius difsita-rum ordinem,telorum quafi gradine frangant.Quod fi Saxonibus,atq ; Germanis noftris, grauioris armaturx e-quitibus, minaci bombardarum fulmine furiofis, cum his-tam frequenter, quam Hifpanis in arenam prodeundumefiet,aut mitius de equitatu fuo fentire,aut fortefobrius viuere dilcerct.Iuxta hoc caftrum,vt inftitutum noftrumprofequamur, hominesnobilitateclari,tarn loci amcenitate,quamaerispuritateaddudti,domiciliafuahabent,la-tifsimam verofubiedtam planitieagriculturxftudiofiincolunt, &ij quidem opumafflucntiafoelices, quas partimexagriSjpartim exfalarij opificio,quod maiorifereparte exercent,vberrimo prouetu,confequuntur. Namm viciriis oppido montibus,plurima funt loca,falinis,naturx beneficio,oportuna,vbi pafsim incredibili abundantia candidi falis grumos confpicias.quod quidem non artificiofi ignis adminiculo,vti in Saxonia & Zelandia,maximis ficfumptibus,fed folis ardore,quemadmodum ad vrbem Calaritanam inSardinia, &iuxtaCeruiaminRomanula,fi-ueRomandula,concoquitur.AeIliuisenimmenfibus,tam fontium,quam pluuiali in bis montibus aqua colledta,vehementi folis ardore concrefcit,actandem cxcoquitur,vndetantam falis copiam conficiunt,qux magna ex partehuic Hifpanix tradlui fu fficiat. Iildem etiam in montibus fodinx funt inexhauftx, ex quibus prxftantifsimi lapidesad fumptuofifsimorum operum & xdificiorum ornamenta idonei,eruuntur,qui late patenti,& amplifsimxnego-tiationi occafionem prxbent.Quin etiam hi montes alterius quoque lapidis foecunditate prxftant, quem, HielTo,vulpare Hifpanorum idioma,nuncupat, ex quo calcem , imo multo prxftantius gluten conficiunt, quod vfitatonunc nomine Architedli,Tarras,appellitant, qupdmuros,&xdificiaconfolidandi, &cofirmandi vimmaximamhabet.Hocfiquidem lapidis genus,igni concoÜum,contufum,perincerniculumcribratum,&aquadcindemace.ratum,calcem,& tenaeifsimum reddit cementum, quod in priorem foliditatem deindecoalefcit. Quo ftrudluras,tantainduftria,componunt,&tenacifsimasmurisincruftationesfuperinducunt, vt xdificia continuo ex lapiderata,non manu fadh,autcompofitavideantur. Badem etiam calce, fiuepotiusgypfojglutinatoresvtuntur^n ob-turandis fidblijs & Jigneis vafis", qux condimentis & vario foeta liquore, in lndiam,& has noftras regiones tranf-mittunt. Miru:n autem eft,quo naturx miraculo,quafi fopitum in fe ignem hic lapis retineat. Quod quidem, cumadmirari,quam fcrutari,atq; pernofeere multo fit nobisfacilius(Differenti£cnim naturarum,non Ariftotele tan-tum,fed & ipla rerum veritate afierente,funt nobisincognitx:)D. Auguftini de eiufcemodi lapidibus & calcefententiam adferibere placuit,ex XXl.de Ciuitate Dei lib.cap .llll .ln quo,dum venulta narratione, plurima recenfet,quorum humano ingenio ratio,non pofle dari videtur,etiam de calce,inquit,Intueamur miraculum calcis.Exce-ptoeojde quo iam futs diximus,quod igne candefcat, quo alia tetra redduntur,etiam occultifsime ab igne,ignemconcipit.Gumq; iam gleba tangentibus frigida fit, ignem tarn latenter feruat, vt nulli noftro fenfui prorfus appa-reat,fed compertus expenmento,etiam dum non apparet,fciatur eflfe fopitus: propter quod eam calcem viuam di-eimus, velut ipfe ignis latens, anima fitinuifibilis, vifibilis corporis. Iam vero quam mirum eft, quod cum extin-guitur .tunc accenditur,vt enim occulto igne careat,aqua ei infunditur, aquaueperfunditur, &, cum ante fit fri-gida, indc feruefeit, vnde feruentia cundta frigefeunt. Velut expirante ergo lila gleba, difeedens ignis, qui late-bat, apparet, ac deinde tanquam mortua fic frigida eft, vt adieäa vnda, non fit arlura , & quam calcem vocaba-mus viuam,vocemus txtindiam. Quid eft hoc,quod huic miraculo addi pofle videatur < Et tamen additur. Nam finon adhibeat aquam,fed oleum,quod magis fomes eft ignis,nulla eius perfufione feruefcit.Hxc quidem Augufti-nus,deviux Sc mortux calcismiraculo. Porro,vt adoppidum,de quo nonnihil fumus digrefsi, redeamus. Vifen,dx & fufpiciendx capacitatls vafa fi&ilia,quorum formam in vrbis icone fpe&ator habet,hoc loci conficiunt,quxGafteria,hoc eft,ventricola, cum Diofcoride non inepte dixeris,ad condenda Sc afleruanda eibaria, & cuiufcunqjgenens liquores,aquam,vinum,oleum,cappares,oliuas, &c. quorum velvnicummodo, obincredibilemfui cape-dinem,integrx familix domefticx refocillandx,toto anno fumciet.Hxc vulgo,Tenaias,nuncupant. Fauces & cacumina montium,numero,6.inlamina fignatorum,quia afininxgingiux formam prx fe ferre videntur, la Boccadel afino,Hifpanicoidiomateappellätur.Periftorum autem montium valles,publicum &vfitatum iter,Malagamvfq; fufcipitur,quod antiquum eft,& prxftans Hifpanix] oppidum , odlauo ab Antiquera lapide diftans. Hxc fereomnia aprxftantifsimo viro D.Georgio Hofnagel,Iconis depiäore fic Flandrico idiomate aeeepimus.

4

r