23

XXXIV. DeMICHAELE DE CASTELNAU, qui Sc mu-

bellica ilrenue obiit, & Commentarios Gallicos JtyJo hiitoriisproprio, hoceft , luculento & fuccinelo, judicio'prseclaro Sco-ptiina fideeompofuir, confcr, fiplacet, fchediafma DN. Pracfidisnominatum. ( tt)

XXX v An MARCUS PORTIUS CA T O, Romanorum,

c a x o. ut Appiano (tut ) audit, Demoiihenes, huc jure referendus fit, Cice-ro,non minor Criticus quam Orator, judicabit. Verba ejus ita fonant:(xx Nemoapudpopulumfortior, nemo melier Senator ; idem facile opti-mus Imperator, Denique nihil in hac civitatefiirid.ifcivepotuit, quodil-lenon cum mveßigarit ißfcierit,tum etiamconfiripferit. Cui adftipulaturPiinius: (jy Tres fummas in komine respraftitiße Cato exißimatus eß;Optimus Orator, Optimus Imperator, Optimus Senator, Nee elegansLivii (^) teftimonium legere pigebit: In hello manu fortijßmus, mul-tisque injignihus clarus pugnis. Idem pofteaquam ad magnos honores per•uenit, ßtmmus Imperator. Idem in pace,ßjus confuleres, perit ijßmus,ß caufa oranda ejjet, eloquent ißimus. Nec is tantum, cujus linguavivoeo viguerit , monumentum eloquent he nullum extet: vivit imo, vigetquetloquentia ejus[kerntaßriptis omnis generis. Haclenus die. Sex autempotisfimum vieibus Cato in campum egreflus efi , 5c quantum animo,quantum fapientisfimis confiliis, quantum vi. tute denique valept Scfortitudine, luculenter declaravit, Prima enim adoleicentulus fti-pendia meruitadverfus Hannibaiem prope Capuam: deindc ad Taren-tum miiiravit: tribunus milituminSiciiiafuit: intenuit praclio apudSenam, quo ceeiditHafdiuballraterHannibalis: conful rebellantcmHiipaniamciteriorempaeavit, armisque ad obfequium revoeavit, &denique legacus Con.'ulatis pugnavit apud 1 hcrmopvlas, ut pssiim exrerumRomanarumfe;intonbu ■ ifeimus. {et) Cum itaqueexindepateat, quot & quantas bellica«; lufbnuerit expeditioner, quis dubi-taret, ipfum diutumioriiifu connrmatum flngiiiarem rei militaris pe-ntiam habuii'e, adeoque cum a ins eilet & ingenio & doftrina orna-tisfimus, optima omnium Commentarios de Re Militari feribere potu-

jfle.

(tt )p. rq. (tut) In Iber. p. 4 6 5. ( xx' ) Libr. III de Orat. p. 277.C yy ' I'II27. II AI. -y-y N Lior. XXXIX c. 40, (et )Confer.Haneh;de Rer. Rom, Script. P IcvIIp. 2};%