i Oter. 8c Bonden, de Pafcuis,

6 eleganti traüatu de ufufruüii , tvto.23.ra.42. Qua: ff. de verborum fignif. elt, in quo ad fruElumper-

etiam a!io nomine Palaris vocatur, ut in I. itemß fitndi, 10. {. infirumenti, ff. de ufufruBu , ibi:Nißforte faliäi ejus , vel fylvx palaris : quodita ufurpatur , prout ille qui caedit , aut utttur,seflimare voluerit , ut in forma, §. item fylvxcadux, ff. de cenfifus.

Pafcua verö fylva dicitur illa, tefte Gayo lib.7. ad EdiElum , in d. I. fylva , §. pafcua , qua:pafcuis peeudum deftinata eft, /. 8. titul. j^.part.7. ibi: E pafcua llaman en Latin a 1a defeffa ,e eftremo dopacem 1 Sc facit illud Pfalm. 73. ibiSuper ovespafcua tttx. Et fub hac continetur glan-diaria , five glandifera, qua: glandes fert, Sc paf-tui pecorum luppofita eft, &.quaslibet alia, qua:huic ufui deferviat. Licet quandoque glanaiariafylva , cadua , non pafcua foleat nuncupari, ut in

eipiendumfalce duntaxat opus eft,ex eo dictum, quodparatum ft ad fruBum capiendum. Et eft in dupli- 17ci difFerentia; alterum enim eft ficcaneum, alterumriguum. Meliulque habetur foenum, quod fuapte 18natura ficcofo gignitur lolo, quam quod irrigatumaquis elicitur, ut docet Columella dere ruftica, lib.2. cap. 17. ff cap. firquenti , unde Claudianus denuptiir Honorii, ff Maria, cecinit.

Intus prata micant manibus ,quafubdita 'nullitPerpetuum florent, nephro content a colono.

Quiuimmo callidi rerutr. reflimatores adeo prata,Sc arcas magni a:ftimabant, ut ei generi polfeflio-num nemo nocere poflit,utrefert Renatus Chopi-nus deprivilegiis rei ruftica, lib. 2. cap. 3. Et vete-res Romanos primam agriculturam prato tribuifte 20cu:n Columella , tibi proxime , tradit Rebuffus in

l. cum manu fata 80 . ff fylva, ibi: Sylva cxduain diel. I. pratum , in prineipio , verßcul. duo autem.quinquennium venierat,'qüxrebatur,cumglans de- An verö pratum fundi appellatione veniat ,exprefi'2i

cidiffet, utrius efetff. de contr. ernpt. in quo lemperattendi debet id , de quo principaliter agitur , feucontenditur.

10 Saltus idem fere eft , quod fylva: fic tarnennominatur , utex D. Ißtdoro refert Lucas de Penn.in rubr. C. de fundis rei privates, ac poffeffionibus,ff faltibus divinx domus , libr. 11. quia eft locusvaftus , & fylveftris, itinerantibus, feu tranfeunti-bus invius, in quo & fera: faliunt, & arbores inaltum exiüunt : unde canit Virgilius lib. 3. ge-orgic.

Saltibus in vaeuis paßeuntur plena fecundum.ut docet Varro lib. 4. delingua Latina , Pet. Greg.

11 lib. 3. fyntag. juris , 1. par. cap. 13. Et ,quia ineo armenta verfantur , Sc adiivare peeudes folent,aut, fi locus, aerque patiatur , hyemare , quan-doque a:ftivus , quandoque vero hybernus faltusnuneupatur , ut in Li. $. quod vulgo, ibi : JEßivo-rum, hybernorumque faltuum, ff. de vi, ff vi ar-mata, l. 3. §. faltus , l. peregre , $. fi. ibi : Namfaltus hybernos , ff aftivos , in fin. ff de acquir.

fit Sca:voIa in 1. Seix 20. §.Ty rannxff.de fundoinßrufto , ff infir.leg. ubi notat Bart. Sc Älber. Rebuf.ubi proxime, Anton. Gomez 2. tom. variar. cap.2.num. 13.

Exitus Hifpano fermone , exido , nomen gene- 22rale eft , quo fignificari folet locus quilibet pu-blicus , Sc ufui communi deftinatus , ut inl. 9. tit. 28. ftar. 3. ibi : e los otros exidos ,Sc in /.13. tit. y.p. 6. ibi: Otro fi, las plazas , elos exidos ; Sc puto ab hoc verbuin Exeo ea ratio-ne derivari, Sc nomenclaturam aeeepiffe: quia pertalem locum uti publicum , Sc communem , tarnvicinis, quam gregibus exeundi patet facultas.Defenfa vero , quse noftro idiomate , vulgö vo-

camus, deheffa , eft certa pars terra: frequentiüsprati naturam habens, Sc paicui ufui deierviens ind. I. 8. titul. 3 3. p.j. ibi: E pafcua llaman en Latina la defeffa, Sc in /. 12. tit. 7. lib.7. novxrec. ibi:Lienen algunas deheffas apartadas para pafio, Scpaifim hoc verbum in pluribus legibus Regni, Scprivilegiorum de la Mefla , invenitur ( ut luis Io-

23

poffef. I. qui faltum 6fff. de legat. 3. ibi : Qui fal- eis dicemus.) Quod a verbo , defendo, derivatur , 24

tum xftivum legavit: l. 1. §. duo , ff §. xfiiva , ff.de aqua quot. ff xfiiva, l. tefiatrix 20. $. i.ib v.Sal-tum communem, ut jus compafeendi hoherent, mer-cati funt , ff. fi fervitus vindicetur, docet Riparefp.y3. n. 12. Azeved. in l. 6. tit. 7. lib. 7. Recop.nurrt. 4.

12 Interdüm faltus pro agro , vel fundo fumitur( hisenim vocabulis pafiim, promifcue,unoque pro

13 alio utuntur Jurifconfulti:) Et inde dicuntur fundifaltuenfes , id eft, in quibus funt pafcua , ut ex-ponit Gloff. in l. nulli,C. de fundis patrim.lib.11.

14 Et coloni ,qui eos conducunt , faltuenfes, nimirumetiam appellantur; ut in rubr. Cod.de maneipiis, ffcolonis patrimonialium , ff faltuenfium , ff emphy-teuticqrum fundorum, lib. 11. Sc in rubr. C.de fun-dis patrim. ff faltibus rei domin. diel. lib. 11. ex-ponit Pyrrus in confuetudinibus Aurel, rubr. de feu'

15 dis, cap. 71. RebufF. ubi fup. Inde etiam faltua-rium vocamus locum , qui frudluum confervan-dorum gratia paratus fit, vel finium cuftodiendo-rum caufa, ut in l. quxfitum 12. §.fa!tuarium, l.in inftrumento 8. in fi. ff. de fund. inftrufto , ffniflrum. leg. ibi : Si fundus faltus , paftionefque ha-beat, greges pecorum , paftores faltuarii, l. cumquxreretur 38. §.fin. ff. de leg. 3. ibi : Saltuariumautem tuendi, cuftodiendique fundi magis , quamcolendi caufa paratum cjfe, l. fi ita 17. $. 1. ibi:Perfaltuarium cufiodire potefi,ff. de ufu, ff ha-bit. docet Pyrrus ubi fup. cap. 71. Rip.r» traä. depfße .S.p.

iC Pratum vero, üt ail Ulpian. in l. pratum 31.

Sc fluit : quia talis pars terra:, vel ab aliquibusprohibetur, Sc defenditur , Sc ufus ejus, nifi incertis cafibus, Sc temporibus , Scj certo peeudumgeneri non permittitur, Sc fuis limitibus clauditur,Sc circumfcribitur, ut caeteris interdicatur aditus.Qua: etymologia , feu iftius vocabuli, Sc nominisufurpatio , Sc allufio, non minus apte colligitur exverbis legis 13. d.titq. li.j. novx recop. ibi: No lospuedan deheffar, ni dcheffen, ni defender, ni defien-dan la yerva.

Nemus nomen etiam genericum eft, quamlibet 23arborum voluptuariam , amenamque congeriemcomprehendens, five paftui, five frudlibus perci-piendis, five tantüm deliciis, Sc amtenitati applice-tur , aut deferviat, ut ex Laurentio Valla docetRebuf. in diel. I. fylva , in prin. verf. nemus , Pet.Greg. \ . par. fyntagf lib. 3. c. 16.

Ex quibus concluditur pafeuum, five hoc , five 26illo fignificetur vocabulo , effe locum, five aream,in qua ulus pafeendi haberi poftit; ut in /. 1. C. depafcuis publicis, lib. Ii. junbta Glof. i. Sc in l.nnl-la , C. de fundis patrimon. eod. lib. Luc. de Penn.in rubr. C. de pafcuispubl. d. lib. Ii. eleganterGreg. Lop. in /. 68. in gloff. verbo, paftos , tit.18. part. 3.

NOTiE AD CAP. I.

A Gitur in hoc. cap. de cognitione aliquorumterminorum opportuna ad materiam de paf-cuis : ac, ceteris omillis , fylva pafcua , ds qua

in