1
86 De Officialibus. ' -
Affefiores, vel ut aptius dicam eorum locum in In oppidis vero -f- Dorrirorum major difficnlta» 19
Juftitia; adminißratione , & litium expeditione te- eß 6c frequenter folet cnntr verti , an ab eis an
nentes quos hic pono fermone vulgari , eodem vero ä Conciliis nominari debeant Judices hi 5c
appellamus nomine nempe Tenientes quod jure csteri Juftitia? officiales.
communi etiam präevilum exifiit, ut in anthent. Et lane clarioris intel!igent:a? gratii, in hac re,
de mandatis Principum feßinatis , ibi : etiam Con- in qua tot lites quotidie otiuiitur , aliqua prsede-
filiarium , & quicumque ßuerit circa te azurnere terminanda duxi.
virum Optimum & purum undique & cor.tentum Et primo , quod Judicum ~{" creatio utique pro- 20
his qua ä fifico dantur , & fi quis Prator fpem au- venit ex radice feu fonre Jurildittionis, 11t notat
xerit, & non inveneris eum cußodientem tibi fi- Albert. B-unus conf. feudal 171. verfic. & qui
dem juflam illum quidem expelles & in auth. con- ponere officiales , Boerius de iß. j p. Avend. de
fiit. 82. ibi: in noßris Magißratibus omnino ad exequend. mandat. cap. 13. verfic. Ex quo folet
vnanus fint, & ajfeffores , qui legum placita ex- Nar. de Jurißdiäion. part. 1. cap. 4 1. num. 4. qui
plicent , & illi illorum fuppleant occupationes , & ait Barones in terris habere poteflatem creandi
de jure noftro regio, eft textus in l. 22. tit. 9. Magiftratus fi habent Jurifdi&ionem ä Rege ;
part. 2. ibi : E para facer bien , eßo bien aß co- Maftrill. /. 4. de Magißratib c. 17. num. 1. ubi
wo conviene debe aver conßgo omties Savidores, num. 2. probat quod creare official s frudlus ef-
de ßuero , e de derecho , que ße ayuden a librar fe Jurifdi£tionis, & num. 4. quod immo officia-
los pleytos , e con quien aya conßejoßobre las co- lium creatio eft ipfa Jurifdi&io, quia confiftit in
ßas dudoßas & in l. 10. tit. 5. I. 3. recopil. ibi •• eis creandis ex Bald, in tit. de pace Juramema
mandamos que quando ße les ßuere prohibidos de firmanda , ufque ad num. 4. Gregor. Lopez in
los tales officios Je les mandare , y encargue de 1.2. tit. 4. part. 3. glojf. Eßos tales. Molin. de Hifi-
nueftra parte que tomen y tengan conßgo tenientes pan. primogen. I. 1. cap. 25. numer. 1. M i-
letrados de fciencia y experiencia , 8c in 1. 1. I I. tienz. in l. i. tit. 10. lib. j. nova recopil. glofC
& 22. eod. tit. f. & lib. 3. ibi : Que firvan los of- 21. num. 1. Bobadill. I. 1. politicor. cap. 2. 6c n.
ficios por fi mifimos y por fus officiales ßcndo ellos 19. littera 0. ChafTaneus conf. 43. n. y, Moide Me-
prefernes , & in l. 4. tit. 6. 1. 3. tit. 6. docet Aven- drane in allegatione de vic. Rrgis Aragonis, 1. part.
danno de execut. c. 3. n. i. n. 9. Petrus Ludovicus Martinez in allegat. contra-
Horum autem AflefTorum feu locum tenen- ria n. 224.
14 tium Corre&orum nominatio -f folebat efie cu- Secundö pra?mitto , quod vendita , feu con-
ix , & poteftati eorum, ut in l. 4. ibi: excoja ceffa "f" villa , feu oppido , in dubio, attento Jure 21
tit. 6. I. 3. recopil. Aviles in cap. 4. Prator. in communi, videbatur conctfla Jurifdi&io ex Bart.
princip. Bobad. I. 1. politicor. cap. 12. n. 3. Jam in 1. 1 . cum urbem per text. ibi: f de offic. prafetti
vero ä Confiliariis Regia; Corona; creatur , fi- urbi & ff. in l. inter, f. de acquirendo rer. Dominio
cut ipfi qui Prsetorum afiefiore» , feu locum te- Angel, in l. 1. §. qui mandat am , ff. de offic. ejus
nentes Jurifdidtionem Ordinariam merum & mix- cui mandata eß Jurißdiäio , Bald, in l. ff de rer.
tum Imperium habent, Öc utique de omnibus cau- divifione , numer. 43. & in cap. 1. de caoitan. qui
fis cognofcere valeant ; quia eorum authoritas cuivend. in ußbus ßeud. & l. y ff. de Judic. Jafi
a lege pendet, ex Chafianeo in (.atalog. glorice ibi: & conß 42. eol. in volum. 1. Boerius dec. 227.
mundi, 7. part. conßderat. poft principium, Avi- n. 8. & 9. Avend. in cap. y. Prator. num. lö.
les in cap. 4. Prator um gloff. juxta n. 2. Duar. allegat. 6. num. 9. 6" nu. 1 j. Gregor. Lo-
if Nec Judices nec legati dici potfunt -p, fed Or- pez in nu. 68. verb. Tal Villa, tit. ifc>. part 3.
dinarii dicuntur ut oblervat ex verion refolutio- Covarr. inpraäic. cap. 1. num. 10. Martinez in l.
ne Hypolitus R : min. & in Kubr. ff. de offic. ejus I. tit. 10. 1. recopil. g!o[f. 21. n. 24. Conrad.
cui mandata eß Jurißd flio, M<.n.ma de ordine in templ. judicum 1. 1. c. 14. verb. jurifdidionis
Judiciorum , 4. pa; t. dißinfl. J. num. 18. Covarr. concedit, n. 5. Mieres de majorat. 4. p. q. 20.
lib. 3. Variar. cap. 5. tit. num. 4. Aviies in cap. num. 19.
cum Pratorum, cap. 4. 6" in glofla verb. Juflitia, Verum ex legibus Regni conceffa -f- villa feu 22
n. J. Avend. eodem tratlat 1. part. c. 3. num. 2. oppido, nön videtur concefia Juriididio , nifi
Azeved. in l. 10 tit. j. num. 1. & 1. in l. 1 .tit 9. exprefse caveatur , quod dt-duxi, ex 1. 9. tit. 4.
lib. 3. recopil. Caelai Cofla lib. 2. variar. ambi- part. f. & l. y. tit. ry. part. 2. & 1. 12. part.
guitatum , cap. 7. & latius, atque elegantius Pe- eadem, tit. 1. & exprefiius in 1. 1. t t. 10. lib.
trus Auguflus Moria, in Emperio Jur. tit. de ju- j. recop. ibi : Pero ß en los privilegios y merce-
rtJdiEl. omn. J■<die. in praludiis num. qui re- 4 es q ue a f' f e kubieren echo ä nueßios fubditos y
fert & refpicit contraria opinionis iequaces. naturales de villas y lugares no fe dixere exprefa-
Et quomodo uti debeant officio fuo , & mente, que ße lefida en ellos la juflicia fino que les
ifi qua; "f" qualitates in eis concurrere debeant ut ad dona, da , y enagena la Villa y Lugar con que re~
tale munus eligantur , 6c de plurimis ad eos fpec- ßerva para fi , en ella el Rey la Juflicia, fi elßennor
tantibus videndus eft Catlillo Bobad. diäo lib. en la Tal Villa, 0 Lugar la menguare , 0 dixere que
1. cap. 12. per tot. la da, 0 dona, con que no entre en ella , 0 Lugar ySed in oppidis & villis p.irv^s Regia; Corona-, Merino , ni Alcalde ni ßayon , ni official por que
nominantur vulgo Judices -j- Ordinarii ab ipfis de las tales palabras , y de cada una de ellas pa-
Conciliis, qui vocantur, Alcaldes ut in l. l.ver- reze que reßulta la intencion del Rey aver fido de
fic. Otro & hb. 4. & l. l. tit. 16. part. 3. & lib. donar , dar , e enagenar la Jufticia , tenemos por
4. tit. 24. eadem < art. ibi: Por Judicio cap. 4. nu. bien que aquel aquienßuejje dada , 0 donada la T.il
f. in fin. Bobad. lib. 1. cap. 2. num. ix. & lib. Villa, 0 Lugar con las dichas palabras 0 cada una
2.cap.i6.n.ji. & in eis criinin. inefl qusedam per- de'las, aya la di ha Jußicia fi ufio della. Yjt por el/milTio & tolerantia R gis ut nomine fuo Judices eli- dicho privilegio, 0 merced no fe dixeren las dichasgant & conliituant, D Lat. alleg. 80. n. I videndus. palabras , 0 alguna dellas, pero dixere otras, con-
18 Et verbum hoc Alcaldes arabicum -j- arbitror viene a fiaver que le da , dona , 0 enagena la V.lla
de quo vide Orofium, Covar. in theßaur. lingutt 0 Lugar enteramente no retiniendo para fi alguna
Lettina in diel. verb. Alcaldes. coja, 0 que lo da en tedo poderio de Sennorio real;
como