De Officialibus.

7 fimiliter -f* Officium magiftratus, & jus dicentis,ut /. l.ff. de jurifidiü. omnium judic. I. veluti 27.

8 de verb. Sed & *f- Officium frequenter pro mu-nere publico , & honore ufurpari folet ut in 1.2. ff. de his quib. ut indirn. ibi: item fi quis con-tra mandata duxerit uxorem ex ea provincia, inqua Officium aliquod gerit. I. 4. §. proficifci ibi :Quod officia proficificuntur , ff. de officio procon-ful. I. cum Prcttor. 12. ibi: ut civilibus non fun-gantur ff. de judic. I. 6. cap. min. I. fi. quis 38./.eos qui 65. ff. de rit. nitpt. obfervant Cofta in cap.fi Pater 1. p. verb. uxorem numer. 13. de tefiam.in 6. erudi. Cujac. 1. obfervat. cap. II. & lib. 4.cap. 22. Et fic dicitur Officium Prsfidis, Comi-tii Prsefedtorum , Procuratoris fifci, ut in l. 3.quando fifc. vel privat. I. 2. & 3. ad fin. C. decan. largitionibus l. 10. /. unic. in fin. C. de collat.donat. C. de devexund. lib. 1. C. ne fijcits rem quamvend. I. I. C. de bon. vacant. Officium Prxjidiale

9 in l. 1. C. de Prafcript. 30. ann. -j- Officium cen-fuale. /. teßam. omnia 18. C. de teflament. & apud

10 Symmach. lib. I. Epiß. 47. -j- Cohortale Officium

11 ut in l. eo 33. cap. de appell. -f- Officium comi-tianum l. 2. C. de offic. milit. Judic. & in decretal.Collocantur plures tituli, ut de Officio 6" potefl.

12 delegat. de Offic. Ordin. -f - quandoque dicitur ip-fe locus, in quo Officiales confiftunt ut in l. fitfideijuffor. 7. I. fin. ibi: apud Officium deponi de-bet ff. qui fatis cogant l. ejus pro quo ff. de injuft.voc. Plinio lib. 1. epift. ibi: Paucos pofi dies ipfie-met regulas convenit in Pratoris Officio. & fre-quenter etiam II. de Officio Judicis , loquuntur

13 ut in tot. titttl. ff. de Offic. Judic. Et aliud -(-no-bile , aliud verö mprcenarium dicitur de quo Bart.in l. Imperium numer. 6. ff. de jurifd. omn. Ju-dic. Zas & Bros in l.l. ff. eod. Pichard. ad titul.

l^de Offic. Judic. Sed & -f- officia qusedam funt pu-blica, qucedam verö privata , ut in l. 16. ff. cap.minut.

iy Publica etiam funt -f in duplici differentia, namalia funt publica, authoritate & utilitate fimul ,hoc eil quod omni modo, & principaliter funt in-venta in Reipublica: utilitatem, prout eft OfficiumPrsfid. feu Judicis ordinär. Synod. Procur. De-curion. & exa&or. tribut. & fimilia ; alia verö funtpublica authoritate tantum , fed utilitate privataut verificatur in tutela, & cura minorum : namlicet Reipublica? convenbt , quod minores & eo-rum bona defendantur, privatim tarnen in utili-tatem minoris id cedit, quam diftindlionem am-ple$itur D. Salgad. de Reg. protection. 3, p. cap.8. a n. 17.

iß Privata verö funt -fquas ad fingularem utilitatempertinent, ut qua: ä quovis pro fuo libito exer-centur , ut funt Oftiarii, loncores , Miniftratores,& quam plures alii in l. Centuria 203. ff. de V.

l"j S. Etdiffert -f" Officium ab artificio, ut in /. le~gatis $...ff. de legat. 3. ubi communiter notant DD.I. nominatim 2j.ff. de man. miff. eod. tit. I. forma§. in [ervis ff. de cenfibus Cafan. confiderat. 3 1. ele-ganter lib. 2. Gafpar Guttierrez de los Rilos innot. Artium liberalium lib. II. cap. 3. quod con-fiftit in his, qui aliquam artem exercent.

18 Artes verö -f- alia» fordida», alia; honeft® de quoextra confuetudinem patria; ( qua ut ars repute-tur, vi,Iis, mechanica, aut nobilis eft attendenda,& Bart. /. I. C. de dignitatib. lib. 10. Platea inl. maximar. C. de excufat. muner. & lib. Alciat.de prcef. praf. 48. «.12. ) videndus eft Tiraquel.de nobilitat. cap. 3 4. Cafaneus in cat. p. 11. conf.36. cum feqq. led de his non eft fermo. Similiter,

19 Sc Officia alia funt honorifica, alia verö fordida,

& vilia, & fuo loco dicemus; & Interim videBart, in 1. unic. C. de mulier. & in quo loco ex n.iy. Gregor. Lopez in l. 3. tit. 14,. p. 4. Azeved.inl, 3. tit. 4. lib. 6. Recopil. ex n. 2.

Ab officio autem -f* publico dicuntur commu- 20niter, & derivantur Officiales , quo nomine adfignificandos magiftratus, vel eos qui muneri pu-blico inferviunt utuntur Jur. Con. ut in l. Prafi-dis 34. ibi: Prcefidis provincice Officiales ff. de reb.credit. I. fi quis 6. ibi : Officialium Juorum , velfubfequentium , ff. de pom. /.3. §. mijfus ff. ut inpoff. legat. L pasn. ad fin. ff. de bon. damn. I. 4. C.de Epifc. & Cler. I. 2. C. de dilatorib. lib. 10. &frequens & ordinaria loquutio in tit. novce Recopil.& inl. 1. & 2. tit. 4. lib. 3. Recopil. I. 1. & 23.25. & 29. tit. 18. lib. 11. tit. 9. lib. I. ff. 14. /.12. tit. 12. /. 1. tit. 13. /. 4 6. tit. 11. 1. 6. tit. 17.I. iy. tit. 16. I. II. tit. 12. I. 13. tit. 14. I. 2. &12. tit. 19. I. y. tit. 17. /. 78. ad titulum & partimin pluribus legibus novse Recopil. in lib. 9. Ethoc fenfu dicuntur -f- Officiales Reipublica;, & 21habere Officium ut re&e confiderat Joann.de Sant.Maria in fua politic. Chrifiian. cap. 3. per tot.prxcipue ibi: y fuera de lo dicho el fer el nom-bre -f del Rey nornbre de Officio Je confirma con 22aquella comun fententia &c. & paulö inferius ibi:fepan pues -j- los Reyes que los fon para fervir a los 23Reynos , y que tienen Officio que los obliga a tra-bajo. Unde D. Chryioft. in epift. ad Corint. fer-mone 15. ita ait & imperare "f" non folum digni- 24tas eft , imo ars eft artium omnium fumma Platoepiß. 7. D. Thom. de Regim. Princip. cap. 1 y. ibi:int er omnes artes vivendi, & regendi ars am-plior, & fuperior eft , & facit in propofito illudJE rai cap. 13. -f- Regum proprium officium eft 2Jfacere juftitiam , & in cap. Regum Officium, 2y.q. iy. quod dicitur lato modo ; nam gubernatioRegni, & VafTallorum propria ars dicitur, ut col-ligitur ex Arift. lib. 6. Ethicorum cap. 4. in fin.'ibi : turpe eß Regem alios regere nifi cognofcat bel-li, & pacis artem, & turpijjimum fit artium igna-rus. Quinimo dicitur ars artium , ut mirifice affir-mat D. Greg. Nazian. Apologet, in procem. ibi:mihi videtur -f ars artium , & fcientia fcientia- 26rum hominem regere, animal tarn varium, & mul-tiplex : & D. Auguft. lib. y. de civit. Dei cap. 12.refert illa Virgil, carmina qua* fatis huic rei con-veniunt.

Tu regere Imperio populos Romane memento.

Hce tibi eruat artes, pacifque imponere mo-rcm ,

Parcere fubjeclis & debellare fiuperbos.

Unde Tit. Livi lib. 2. ita ait : excellentis in-genii citius defuerit ars , qua civem regat, quamqua hoftem fuperet, quod profequuntur Marquezin gubern. tom. 1. in principio. Cevalos in inft.Reg. etiam in prin. & iatis de hoc nec multum inqua;ft. nominis immorari fas eft.

Ele£tio autem ä verbo eligere derivatur, quod 27quidem late patet , & multa fe habet ut notatGofred. in leg. anni tit. de ele£l. $. 1. in princ.in fpeciali tarnen fignificatu, & in propofito dequo agimus, eft unum -f ex pluribus voluntarie 28capere, vel nominare Geminian. in cap. cum ex-pediat de elecl. in 6. Franc, in cap. fi quis jufto§. porrö n. 2. eodem tit. & lib. Abb. in cap. Ab-bate de ver .fig. Unde licet eleftio -f- dum gene- 29raliter fumitur , definiatur ut fi appetitus conci-liati unus eorum quorum in nobis eft, & opera-ri, & non operari, & ita operari & non opera-ri eorum in quibus eft propter quod non tarnen

unum