286

fuerunt, 1 ) cuius etiam fortunam hodie cum fortuna totiusfoederis Belgici coniuncta est, summopere tibi commendo,et rogo ut, si honestum et utile iudices ij)se, quod petit, utautoritate tua, qua plurimum apud collegas istic vales,promovere ne dedigneris. Plura non possum, quod festinetcui haec scribo. Et pluribus apud te opus non esse in rebona scio. Valo & festinanti animo & calamo ignosce. Nerelegere quidem potui.

475.

Ubbo Emmius an Abraham Burggrafen von Dolina.

S. 1. Herbst 1608.2)

Schlobitt&n. Fürstlich Dohnaisches Hausarchiv. Original.Fragment.

Instrumenti huius in latere altero piano, quod est sinecirculis, usus est altitudinis turrium & rerum aliarum edi-tarum metiri, item horas diurnas ex altitudine solis cognos-cere: quem in finem filium cum gemmula mobili in centrofigendum. Quod tarnen ipsum multo certius & facilius excommuni instrumento horario, quod compassum vocant,potest cognosci. In altero latere usus est horam nocturnamnoctu reperire ex vero motu lunae: sed ratio haec satis estoperosa, & quae cognitionem theoriae lunae requirit, quaeex theoriis planetarum est haurienda cum praecipuis funda-mentis doctrinae astronomicae. Denique instrumentum estmaioris artis ac subtilitatis quam usus ac utilitatis.

1 ) Vgl. über Emden als Ort clor Verbannung: Van Schelven, DeNederduitscho vhichtelingenkorkcn der XVI e eeuw in Engeland enDuitschland, S. 49 flg., 114 flg.

2 ) Die Beschreibung paßt wohl auf das Instrument, das CornelisDrebbel in dieser Zeit in London zusammenstellte und zeigte, eine ArtPerpetuum mobile. Emmius schreibt darüber in einem Briefe an Wittenvom Anfang Oktober 1608, oben Nr. 314. Daher die Datierung.