265
458.
Ubbo Emmius an Johannes Bogerman.
Groningen. 14 Juni 1625.
Leeuwarden. Arehief Gabbema. St. Antoniegasthuis. Pak O,fol. I. Kopie von Gabbema. Cf. Vrige Fries XI, S. SS7.
Accepi exemplar libelli tui de extremis illustrissimiherois Mauritii Principis Aurantii, 1 ) quod avide statim neesine delectalione ob pios animi motus in moribunde- principeperlegi. Gratum mihi donum luum. Gratiam tibi debentmanes defuneti, et tota eius familia, imo boni omnes inBelgio. Interea exultat Satanas, & per suos, ut audio,spargit famosos libellos per Hollandiam, quibus proscinditurnomen et memoria defuneti improbissime, et plebs ad sedi-tionem incitatur contra Ordines et magistratus, & ad pacema benignissimis et aequissimis Hispanis oportuno hoc tem-pore petendam extimulatur. 2 ) Christus oxultantem Satanamet extrema moventem cpmprimat, et liospitia occlesiae suaeconservet. Amen. Idem tuas pristinas vires et valetudinemclementer restituat, quod cum toto pectore precor. RaptimGroningae die XIV. Junii Juliani anno CIDIDCXXV.
Priores meas per collegam nostrum D. Macdowellum 3 )Hagam missas spero te aeeepisse.
') Moritz ist am 23 April 1625 gestorben. Bogerman feierte seinGedächtnis in seinem „Hot Christelijck Overlijden van den . .. Prince,Mauritius von Nassau, Prince van Orangien" (Leiden, Isaac Elzevier,1625; Knüttel Pamphlet Nr. 3591 bis 3593; lateinische Uebersetzung,Nr. 3594; deutsche, Nr. 3595).
2 ) Emmius meint das Pamphlet „Den Nederlandtschen Waer-segger .... In den welcken midclelen voorgehouden worden om toteen eynde der Nederlandtscher oorloglien te komen" (Amsterdam ohneJahr). Es war die Uebersetzung eines lateinischen Buches des JesuitenScribanius und deshalb bei Emmius natürlich sehr verdächtig. Vgl.Knüttel, Nr. 3609 flg.
3 ) William Macdowell, 1590 bis nach 1654, war 1614 einer der sechsersten Professoren der Universität von Groningen. 1627 wurde er zumPräsidenten des Kriegsgerichts in Groningen ernannt; 1654 war er nochin diesem Amte. Inzwischen hat er auch mehrmals diplomatischeReisen nach England gemacht, wofür er als geborener Schotte be-
onders geeignet war. Wann er gestorben ist, scheint unsicher.