6 Einleitung.
oudnederlandsch burgerlijk recht, 2 Bde 1906; Bijdragen tot de nederlandsche rechts-geschiedenis, 4 Bde 1888—1900. Fruin Verspreide geschritten 1902. Blök Ge-schichte der Niederlande, 2 Bde 1902—1905. Wenzelburger G. d. Niederlande,2 Bde 1879—1886. Magnin Geschiedkundig overzicht van de besturen in Drenthe1838—1850. v. Richthofen Untersuchungen über friesische RG., 3 Bde 1880—1886. J. Telting Schets vanhet oud-friesche privaatregt 1867—1882 (Themis Jahrg.1868—1869. 1871—1874. 1876—1880. 1882). Oude vaderlandsche rechtsbronnen,Werken der vereenigung tot uitgave der bronnen van het oude vaderlandsche recht,gevestigd te Utrecht, seit 1880.
Bonvalot Histoire du droit et des institutions de la Lorraine 1895. ParisotLe royaume de Lorraine sous les Carolingiens 1899.
O. Schmidt (Liv., Bsth- u. Kurland), her. v. Nottbeck 1895. v. Gernet(Bistum Dorpat) 1897.
II. Literatur und Quellen verwandter Rechte.
a) Nordgermanisches Recht. K. Maurer Vorlesungen über altnordischeRechtsgeschichte, 5 Bde 1907—1910 (vgl. K. Lehmann, DLZtg. 1911 S. 114.Pappenheim, ZRG. 42, 403. 45, 545. v. Schwerin, GGA. 1909 S. 779. Taranger,Tidsskr. f. Retsvidensk. 25, 324. Lit. ZentrBl. 1911 Sp. 1021); Überblick über dieG. der nordgerm. Rechtsquellen 1890 (Holtzendorff Encykl. d. RW. S. 351ff.);Zur nordgerm. RG., Kr. VJSchr. 31, 190ff. 32, 330ff.; Die Schuldknechtschaft n.altnord. Recht, Münch. SB. 1874 S. 1 (vgl. Brinz, Kr. VJSchr. 16, 588); Das ältesteHofrecht des.Nordens, Münch. Festschrift f. Upsala 1877; Abh. d. Münch. Akademie12, Abt. 1 (1869). 13, Abt. 2. 3 (1874. 1875). 14, Abt. 2 (1877). 15, Abt. 3 (1880);Münch. SB. 1877 S. 235, 1878 S. 21. 1879 S. 49. 1881 S. 225. 1883 S. 3. S. 548.1886 S. 317. 1887 S. 363. 1889 S. 169. 1892 S. 537. 1894 S. 427. GermanistischeAbhandlungen, K. Maurer dargebracht 1893. Vgl. E. Mayer, Konrad Maurer(Nekrolog), ZRG. 24. Vgl. noch ZDPh. 35, 68ff. — v. Amira Grundriß (S. 3);Nordgerman. Obligationenrecht, 2 Bde 1882—1895. Boden Mutterrecht u. Raubehen. altnord. R. 1904. Ficker Untersuchungen (S. 4). Grimm Rechtsaltertümer(S. 3); Literatur d. altnord. Gesetze, Z. f. gesch. RW. 3, 73. Gudmundson u.Kälund Skandinavische Verhältnisse (Pauls Grundriß 3 2 , 407). K. LehmannAbhandlungen z. germanischen, insbes. nordischen RG. 1888 (vgl. v. Amira GGA.1889 S. 271. Maurer, Kr. VJSchr. 31, 197); Der Königsfriede der Nordgermanen1886; Verzeichnis d. Literatur der nordgerm. Rechts, ZRG. 20, 205. 21, 165. 175,23, 246; Altnordische u. hanseatische Handelsgesellschaften, Z. f. Handelsr. 62, 289.Michelsen, i. d. Eranien (S. 5) 2, 116—183. 3, 68—121. Pappenheim AltnordischeHandelsgesellschaften, Z. f. Handelsr. 36, 85. Rhamm Die Großhufen der Nord-germanen 1905 (vgl. Boden, ZRG. 40, 348). Rive Die Vormundschaft im Rechteder Germanen 1862 (vgl. Maurer, Kr. VJSchr. 2, 75. 4, 412). Sven Tunberg,Studier rörande Skandinaviens äldsta politiska indelning 1911 (vgl. Rietschel,ZRG. 45, 541). Weinhold Altnordisches Leben 1856. Wilda Strafrecht der Ger-manen 1842. — Tidsskrift for Retsvidenskab, seit 1888.
Gesamtausgabe der norwegischen Rechtsquellen: Norges gamle love, 5 Bde1846—1896 (mit Glossar); zweite Reihe, her. v. Taranger I. 1901. DiplomatariumNorvvegicum, 12 Bde 1848—1888. — v. Amira Das altnorwegische Vollstreckungs-verfahren 1874; i. d. Germania 32, 129. Aubert Udsigt over de norske lovesHistorie 1875; Kontraktspantets historiske Udvikling i dansk og norsk Ret 1872.Boden Das altnorwegische Stammgüterrecht, ZRG. 35, 109; Das Urteil im alt-norwegischen Recht, ebd. 37, 1. Brandt Foreleesninger over den norske Retshistoire,2Bde 1880—1883 (vgl. Maurer, Kr. VJSchr. 11, 410ff.). Hertzberg Grundtraekkenei den eeldste norske proces, udg. Brandt 1874. Keyser Nordmamdenes privateLiv i Qldtiden (Efterladte Skrifter IL 1867); Norges Stats- og Retsforfatning i Middel-alderen (ebenda IL 1); Norges Retshistorie, 2 Bde 1866—1870. Maurer Gulathingu. Gulathingslög, bei Ersch u. Gruber, Encyklopädie I 96 S. 377—418. 97 S. 1—74;