48o BVSCHII

amampfimus.&ordinem noftrum ibidem fic fundavimus, qui usque in prsfens in bonäiibidem permanet reformatione per capituli noftri generalis de Wyndefem incorpo-rationern. Nulla ab interim ibi fuit adverfitas , quia antiquos fratres illiusloci non habui*mus : Sed quidam feculares, ficut Comes deVerrenborth [adfl. Nette inTrev.Virneborg ] in_>caftro nobis vicino habitans, verbis nobis contrarii fuerunt, tenentes partem vicariorum indereje&orum , cum debka tarnen provifione. Archiepifcopus Colonienfis Dominus Theo-dericus deMurs, [Morfe] venit ad nos Dominica Lartare in jejunio, feptem mhTas de B.Vir-gine, rordte cosli, fibi petens legi five cantari, quod & feeimus, fummam mifFam in fummoaltari de ea cantantes. Ad fingulas miflas obtulit candidam ceream unius talenti, & de-narium Colonieniem. Dux etiam Montenfis^ö^«* cum filio fuo Duce Juliacenfi audieruntdie celebri fummam ibi miflam in genibus, quam ego cantavi, &finguli florenum aureumRenenfemobtulerunt. Idem Monafterium caufa fuit, quod Capiiuium Nujficnfe capitulo no-Uro generali fuerit unitum. Nam cum praepofitus Nufiienfis öc Prior deNorthorn coranxjDomino Colonienfi contenderent de habitu 8c flatutis, Praepofitus dixit: patres ifti ftatuunt,<juod per fe non fervant, videlicet ad menfam filentium. Refpondit Prior Hinr'um Loder:habemus in ftatutis, quod ad menfam fervare debemus lilentium.Si frangimus.debemuslegere feptem pfalmos poenitentiales, quos femperlegi', cum non fervavi filentium, tribustarnen vieibus exceptis. Tunc dixit Archiepifcopus aeeipienstimpam cappx prrrpofiti.-Nonobeft vobis aliud, quam iftud liripipium. Tandem promifitPrspofitusNufiienfis, quod feunire vellet capitulo de Windefen. Quod factum vidimus. Quamvis ab interim adverfi-tates non habuimus, in multis tarnen rebus penuriam furtinuimus. Nam quando operi-menta in hyemefatis non habuimus, truneum fzpe fub capite pro pulvinarifubpofui,8t trun-cum alium fuper pedes, pro calefacxione eorum, & quando aliud fatis ad comedendum nonhabuimus, pane & butyro rugientem animum fatiavimus, dicente patre: Si brevü eft ediga, fit tibilonga liga, h. e. fi tibi alia non adfunr, panis & butyrum non deficiunt. Mifericordias igiturDomini in aeternum cantabo, qui ad hoc me elegit, ut coadjutor tanri boni eifern , quan-do in illo monafterio plures animae poterunt falvari , per tempora aevi noftri; & per fratrescjusdem monafterii etiam feculares plurimi ad Deum&adbonumpereosfepeconvertuntur.Anno enim M, CCCJZ. XXIIII, perveni in Büdingen.

QVARTVM CAPITVLVM.De "Reformatione monaßerii S. Martini in LVDINKERKA.

MOnafteriumS. Martini in Ludinkerka. partium Frifiae, ordinis noftri, Trajcftenfis dicece«fis, anno Domini M. CCCC. XXVIII. inefeptum eft reformari, quod priusfuit Abbatiafolempnis ordinis noftri. Ante reformationem pauci ibi fuerunt facerdotes, & plures con-verfi ultra jo. aut quinquaginta , qui paftum fecerant cum converfis Conniani monafteriiordinisCiftertienfis, ad unummiliare inde diftans, quod mutudfe juvare vellentcum cen-tum viris armatis : ideirco totam illam Frifiae partem fibi fubjugaverant. Quidam autem_*vafallus circa monafterium in caftro habitans, de confilio juruperitorum, quorum copia eft iru,frifia, retulit adEpifcopum Trajectenfem de mala Scpeflima eorum vita, quorum nulluseratcontinens 8c omnes proprietarii, habentes fecum moniales in monafterio, qua? aliquandoimprsegnatae genucrunt. Cognovi ibi Abbatem, cujus pater conve*rfus diftus fuerat, matervero monialis ; qui tarnen Abbatiam poft refignans, monafterium capituli noftri prope Heieningreffus eft, 8c ibi profeffus, feliciter confummavit. Epifcopus autem Frideriau de Blanken-heym virprudens 8c literatus mißt illic Ambafiatores fuos, viros doctos 8c juris peritos , quiperfonas di£ti monafterii vifitantes , invenerunt omnes pene converfos fine regula 8c pro-ieflione ibi intralfe, 8c usque tunc in praefens ibidem per multos annos fic permanfiiTe.Quaerentes autem quomodo ad habitum converforum aifumendum perveniffent, relponde-runt: quamprimo hie intravimus j plures hie vidimus alba tunica , 8cfcapulari indutos, 8ctarnen in armis bellicis expeditos. Comparavimus igitur etiam nobis album pannum, un-de tunicas albas, capucia alba, fcapularia nobis fieri procuravimus, 8c per nos ipfos eas in-duimus. Interrogarunt, an aliquid audiffent de regula ? refponderunt: nunquam , fedunusquisque noftrum autmonialem aut converfam , aut aliam mulierem fibi affumpfit,cumqua fine copulatione matrimonii dormivit. Epifcopus ergo Trajeftenfis hoc audiens, de_»confilio jurisperitorum, 8c ipfe jurisperitus, judieavit 8c fententiavif,eosomnestales non effereligiofos, fed licite polTe exire 8c ducere uxores, 8c eife feculares ; habitum illum exuere, 8cveftes feculares reinduere; quod etiam continuö fecerunt, 8c nullum jus in monafterio 8cbonis monafterii fe habere proteftati funt. Pauci tarnen duo vel tres ibidem permanferunt,fecum ad tempus retinentes moniales feu coneubinas fuas , qua: eis condecumbentibusfubfervirent, donec omnes eje£tae in monafterium monialium ibidem de prope ordinis noftripariter conjun&ae fuerunt» Poft haec miifum eft in Windefen , ut idem monafterium adde-bitam reformationem perducerent. Prior ergo de Windefen mifitilluc fratres de Windefen &Monte S.Agnetk, Jacobum Qem , Gerardum Wefep, Jobannem Lop, & Engeibertum Tennuer cum UnoH con-

wmt