I
I
%og6 CHRONICON
xones autem victores ad propria redierunt. Inde & oppidum Openheim violenter ceperunt8c deftruxerunt; ubi flammis conflagrantibus ad duo millia hominum perierunt. Inde Sccaftrum(i) Kyffbufen prope Nortbufen ä Saxonibus eil everfum. Verfus:
Anno miüeno centeno ter quoque quintaSilvam Weifonis perfuderatunde cruoris,Salvi Saxones, Francones atque TburingizHenritiRegis exercitus eß fuperatus.,
(Maximus 6c antea inauditus terrae motus & eclipfis, Scmirabiliselatio maris; Scceciditgrandomirasmagnitudinis , aedifkia evertens; Schomines cum ammalibusStfrumentisab-iumfit. Corufcationes Sc tonitrua in Martio; igneae quoque nubes interfuere. Ferena,ci-vitas Italic nobilis, multis mortalibus obruüs, corruit. Similiter Sc Parme , & in multis a-liis urbibus 8c caftellis, non pauca hominum millia interiere. UnßrotbAuvius, alvei fuiprofundo fciflb, ex toto abforptus eft terrx motu, poft multa horarum fpatia refluendo.Quibus cladibus vifis, Saxones permoti, cccperuntpraedonesexterminare pacemqueju-cundlffimam ordinäre, Regi Henrico V, reconciliati. Pomerani Slavi, nunc Saxones, con-vertuntur per S. Ottonem , Epifcopum Bambergenfem. Sanclus Bemhardus cum quinquefratribus, Sc aliis quafi XXX. perfonis (k) ingreditur Ciaram vallem , qua: prius vallis abfin*thii dicebatur, facius Monachus Ciftertieniis, exiftens tuncXXII.annorum. Anno Do-mini 1113. Ordo Tcmplarierum coepit, quem S. Bernhardus multipliciter commendat. Do-mus Clarsvallis fundatur, cui Beatus Bernhardus primus Abbas praeficitur. Sanclus Anfel-wwDo&or 8c Epifcopus obiit. Pbihppus Rex Francorum obiit, cui LodetPicus filius fucceditannoin;?. Obiit 8c Sigebertus Hiftoricus. Hallis fundatur ccenobium Novi Operis. RogerusRex Siciliac infignes faspiushabuit vi&orias de Saracenis. Genuit Wilhelmum, Regem A-puliae gloriofum. Marchio Herman de caftro Baden Epifcopatüs Strazeburgenfis feculumreliquit, unofuorumcomitante; quilicet prohibitusäDomino, fibiretinuit quinque fo-lidos denariorum. Unde tribus diebus ambulantes, ä nullo poterant fubfidium neceffita-tis impetrare; donec ille confeflüs fuit, fe pecuniam habere. Quam Domino projicienteinflumen, ftatim eis neceffaria miniftrabantur. Inde focio relieto, ne manifeftai etur,Marchio folus Ordinem Ciftertieniium intravit.) Dux Luderus Saxonum, 8c Comes Her-mannis de Wmtienborg cum forti manu civitatem Münßer invadunt, pro reftituendoEpifcopoTidericoCpoMato: inquotumultu templumS.Pauli, cumtotafereurbe, flammaconfumiit.Reftituto autem Poaäfice, multam pecuniam praedicti Principes ad reftitutionem Eccle-iiae contulerunt: Sc dixerunt homines,tanti excidii caufam non eile aliam, nili quod defun-£ti Borghardi Epifcopi, qui multa illicexiniquitate comportaverat, monftrareturDeo ob-latio non placuiile. H. Imperator iterum Romam vadit, propter fedandam difcordiamInterregnum 8c facerdotium. Rex enimuti volens autoritate 8c confuetudine privilegia-ta, qusälvarolo Magno Romanislmperatoribus data, jam quafi CCC. annis fubLXHI.Apoftolicis duravit: qui licite dabant Epifcopatüs Sc Abbatias/w virgam & annulum. Con-tra quod Gregorius,Urbanus, Sc caeteri Papae cenfebant, necpofTenec deberealiquam di-pmitatemEcclefiafticam dari amanu laicali. In reconciliatione igitur, quaetuncfacla eftanno Domini 1122. inter ImperatoremScPapamdie Pafchae, Papa Pafchalis poft lechim Ev-angelium tradidit Henrico coronato ante altareBB. Petri 8c Pauli', in oculis omnium Prin-cipum, Privilegium deinveftitura Epifcopatuum Sc Abbatiarum per annulum 8c virgam.Dein tradidit ei corpus 8c fanguinem Domini noftrijefu Chrifti, dicens : Domine Impera-tor, hoc corpus Domini, tiatumex Maria virgine , pajfum pronobis in cruce , damus tibiinconfirmatio*mm vere paus inur me & te. Speatl. biß* Hb. XXVll.c. X. Sicque feliciter Rex Henricus reverfuseft inAlemanniam. Similiter facto conventu univerfali apudurbem Wangionum, quafcnunc dicitur Wormaeia, pro pace 8c concordia inter Papam 8c Regem, per Hoftienfem Epi-fcopum, quem cum cxteris legatis fuis Papa tranfmiferat, tratlabatur. Qualiter eccle*fiafticas inveftituras, cazteraque fpiritualianegotia, quaemulto tempore Teutoniciarimi,ftiftraverant, tunc Rex Eccleüae dimiferit, vel qualia ipfi autoritas Apoftolica conceflerit,Utriusque partis fcripta docebunt, hoc modo. Ego Henricus, Deigratia Romanorum Lnperatoffemper Augußus, pro Deiamore, & S. Roman&Ecclefi*, & pro remedio animx me<e, dimitto Deo ,& S.A.poßolis ejus Petra & Paulo, fanft&qutcatbolic&Ecclefi£)Omnem inveßituram per annulum & baculum, &concedo in Omnibus Eccleßisfieri eleüionem & liberam confccrationem. Poffeßiones quoque (2 regalia B. Pe-tri , qu£ aprincipio hujus difcordia ufque in hodiernum diem, five temporepatris mei ,five tempore meo ob.lata funt; qu£ babeo , S. Romane Ecclefia reßituo: qua autem non babeo, ut reßituantur , ßdeliterjuvabo,Idemde omnibtu aliUEcclefik. Et do verampacem Domino Pap£, SantltqueRomane Eccleße >£T inqu't_bus Ecclefiapoßulaverit auxilium , fideLiter juvabo. Kalixtus vero dedit hoc Privilegium Henri-co, in hanc formam: Ego Kalixtus ferfus fervorum bei, dileUo ßho Hernie«, Dei gratia Romanorum
^^H Impem-
(i) Kuffeufen. Conr. vid» lub Fridericö H. (k) iogreditur Cifterriutn. C. G»