lofy CHRONICUM

Et adjecit Karoius : O brachium dextrum (b) corporis mei, Hecus gale* (c), fpata jufliti«,miles acerrime, fortium fortiflime, Judae comparatus Machabajo, Samfbm asfimilatus ; de-fenfor Chriftianorum, murus clericorum, & baculus orphanorum. Ibi tandcm Rex Hifpa-norum gentilis, dii&usdrgobnt, cum mukös perdidhfet, dixit,fe futurum Chriftianum : ficqueper Karolum invitatus, ftatum yidit Chriftianorum. Cum autera tempore prandii, multismenfis folemniter praeparatis, vidiflet in angulo quosdam pannofbs; 6c fcifutans, quiialeseflent, audivit a Karolo, qaodßrvi Dei fui Cbrißi (quia pauperes XII. in .honorem duodecimApoftolorum quotidie cibavk) ArgoUnt indignatus dixit, fe tum Diu fuis manfurum , eo quodCbrißiani Dei fui fervos im debonefiarent ; & fic rebellando, tandem OCcifus eft : & Chriftianitriumphantes, terram inter fe divifcrunt. Imperavit annis IX. Anno DCCCVIII. hiemsmollisfima & peftilens fuit. Tunc nunciabarur, Godofridum Regem Danorum in Abotritosexercitum trajecifle. Ideo Karolus filium ad Albiam cum valida Francorum & Saxonummanu mißt, jubens vefitno Regi refiftere, fi Saxoniae terminos aggredi tentaret. Sed ille,expugnatis aliquot Slavorum caftellis, cum magno fui detrimento reverfus eft in DacUmt& Karoli exercitus ivit in Limites & Smeldringos, qui Godefndum juverant, populatisque eo-rum agris, cum incojumi exercitu in Saxoniam fe recepit. Rex etiam Nordenhumbrorumde Britannia, nomine Ardulfus^ regno 3cpatria pulfus, ad Imperatorem venk in Saxoniam,8c, patefadto negotio, Romam proricifckur; ficque per tegatos Papae & Iroperatoris in fuumregnum reducitur. Imperator etiam tunc fuper Albiam fecit conftrui duoeaftella contraSclavorum incurfum, Sc civkatem aedificavit fuper locum (d) Schwere fluminis, vocabulo/ffisfelt, pofitis ibi Francicis Sc Saxonicis praefidiis, anno Dommi 809. (Cum Carolus Ro-mas coronatus veniflet Spoletum, 5. Kai. Maji hora nodiis fecunda, faüus eft terra* motusmaximus, quo tota Italia graviter eft percufla, urbes montesque ruerunt. Sic in Gallia 3cGermania circa Rhenutn loca tremuerunt. Item 8oj. terra: motus fadlus eft , 6c rnortalitas'fecuta.)

KAROLUS etiam inter caetera bona menfibus 8t ventis impofuit nomina , juxta patriam(uam Ioquelam. Unde Januarium vocavit IFmtermaen, Februarium (e) Horninck, Mar»tium Lenze vel Meymaen, Aprilem Oßermaen, Majum Wunncnmaen vel Rofenmacn, Junium ßmcmmaen, Juli um Haumatn^ Auguftum Ernemaen , Septembrem Ovetmacn, Ociobrem Wicnmaen tNovembrem Hervtflmacn, Decembrem Hilgenmaen. Ventos etiam fic nominavit, Oßerfrynt,Südwynt, Nordtoynt 6c WeßenWynt-, Tandem Karolus, febri 6c pleurefi correptus, anno 71. aeta»tis fua», regni 42. imperii vero 13, multis Principibus 6c nobihbus praefentibus, feculanbus 8efpiritualibus, fuum condendo teftamentum, omnem fubßantiam fuam, quam tunc habüicin rebus mobilibus, trina divifione partitus eft ; fic, quod duas illarum divifit in XXI. par^,tes, quia tot erant tunc Eccletiae metropolkanae in regno Romano; Ut nomine eleemofynasunusquisque Archiepifcopus haberet unam de XXI. partibus, 8c illam divideret fic cum fuisfuffraganeis, ut tertia pars foret fuae Ecclefix» duae vero partes inter fufiraganeos divideren«tur. Voluit 8c teriiam partem principalem fub dividi in tres partes : primam danda pueriss8c nepotibus fuis ; fecundam familiaribus fuis, ad quam etiam partem adjunxit omnia exaere, ferro, veftibus 8c aliis utenfilibus, praeter aurum, argentum 8c Iapides pretiofos: Ter-tiam vero partem asfignavitpauperibus, librisque fuis, quorum magnam copiam habebar,venditis, precium illud pauperibus fuperaddidit. Inter caeteros thefauros habuit tres menfasargenteas, & unam auream, mira: magnitudinis 8c ponderis, quam cum una argentea reliquichaeredibus ; aliam dedit Ecclefix ß. Petri Romae, 6c tertiam Ravennae. Quibus omnibusbene difpofitis , fucceflorem imperii defignavit Aquisgrani Lodetvicum , quem prius Regemfecerat Aqukaniae. Haec omnia completa funt Aquisgrani ,- in Ecclefia B. Virginis, quamfundavit, in Chrifto fepultus. Karolus feribitur tarn fortis fuifle, ut militem armatum cumequo, uno feinderet ictiu Quatuor ferraturas equörum fimul faciliter extendebat. Filiosfuos artibus liberalibus ; filias etiam 8c neptes lanificio, colo, fufaeque operam dare praece*pit. Haec Sc plura fcribit Turpimu Archiepifcopus Ravennenfis, addens, quod multi Chri-ftianorum , ftempe XXM. in exercitu noftro perierunt. Caufa eft, quia fornicati fuerunt.Nulli enim licet mulierem in exercitum ducere. Darius 8c Antonius cum uxoribüs perre«xerunt ad bellum, 8c ambo cum fuis corruerunt: Darius ab Alexandro , Antonius ab Au.gufto. Haec ille. Anno Domini 818. Loduvpicm Pius Aquisgrani confilium provinciale cumArchiepifcopis 8c Epifcopis celebrans, regulam Canonicarum fecularium inftitui ordinat;ttt filiae Nobilium conipe£bbus petulantium fubtraftae, 8t procacium blanditiis obferatae, infide & moribus Chriftianis plenius inftrutt», in lege Dei meditarentur monaftica fub tute-la, donec, fi forte liberet eas maritari, (ut olim virgines, quae cum beata virgine Maria intemplo Domini dedicatae leguntur) nuptias fortiri poflent opportunas, 8c fic viros fuos 8c fi-lios in fide Chrifti dulcius confortare valerent. Aut fi forfan eas propterea dele£taret cafti-

tas,

__-------------------------------------------------- ......' ..... ■ ■■

(b) dextri mei C, dextrum mei, G. (c) Giüix Cruc. (d) f. Slia fluminis, nempe in Holfatia. (e)Hornung Cr.