1

IOIÖ

CHRONICOM

liam Juüam fortitus, foröris Julii filius, quem ille adoptavit in frlium ~, cum proprium nunhaberet; anno VII. Chopam, Julio Csfare mortuo, fumfit imperium, & ftatim anno ejustertio Antonius movet contra eum bellum. Sed tandem paeificati funt, & OitavianuFdedir.Antonio fororem in uxorem, dividens fecum imperium. Regnavit igitur cum Antonio 5cLepido XII. annos, & poftea folus XLIV. ( Sicque (imul regnavit annis LVI. Sc menfibusVI. Interea Pompejus, filius Pompeji, bellum movit in Sicilia, adverfus quem Caefar & An-tonius pugnabant & expugnabant. Circa illud tempus G;rmam Romanos gravicer irtK;fta«bant, a quibus etiam (jhtiniilius farus cum tribus legionibus funditus eft delectus. Q^amcladem Auguftus adeo graviter tulit, ut fiepe prx dolore Caput parieti collidens clamaret:QuintiliVare, redde legioms. NuHum itaque, praeter Punicum bellum , Romanis legitur gra-vius fuifTe, quam Germanicum.) Lepidus autem , % magifter equifum facius, infolenüa tu-mens, exilio relegatus eft. Antonius etiam, qui Afiam öc Oricntem tenebat, Artabanum Ar-menix Regem dolo cepit, victumque ad confeflionem thefaurorum fuorum coegit, expu-gnatoque oppido, in quo erant thefauri, magnam abftulit copiam argenti Sc aurL Idcoqucfaffcus elatus.Caefari bellum indixif,fororem ejus Gilaüam repudiando; 6c CleopatramAkxandvixreginam, ut regnum ideonfequeretur, duxit uxorem, (volens cum hoc etiam inUrberegnare.)Propter quod Oäavianus Imperator contra eum bellum movens, viftoriam obtinuit; öc priorCleopatra velociflimis navibus fbgit, öc diverfis mox ornata , venic ad Caefarem , fperanseum, ut exteros , ad libidinem aüicere fua pulchritudine. Sed ipfe fprevit eam, jubenscuftodiri. Quae ubi fe ad triumphum intellexit fervari, ex cuftodia Iapfa juxta Antoniurnfelo.avit, qui feipfum jam gladio {n) transvibraveratf adtnotisque ad venas brachii &ma-millas ferpentibus, morte quafi fomno foluta eft : Sicque per illam regnum adeptus, cumea regnum fimul öc vitam perdidit Antonius. (Sic quoque regnum iEgypti, femper molli-tiemlecutum, proftratum eft in feemina, öc iEgyptus.) jEgyptus in provinciam redatta.(C°:n funt in hoc bello de parte Antonii X1IM. Öc VIM. vulnerati, non tarnen fine damnoRomanorum.) Caefar tunc ab Oriente viftor rediens , cum, triplici triumpho ingrefTus efturbem, duclis ante currum cum aliis nobilibus, duobus Iiberis Cleopatra:; quorum unusSo/, altera Luna dicebatur ; öc prafecit tunc iEgypto Cvmetium Gallum , Poetam infignem.('Reperit Auguftus ibi tantam peeunix copiam , ut ex hoc duplicia pretia venalium Romsftatuerentur.) Tunc primum Caefar falutatus eft Auguftus, öc ex hoc loco quidam fuppu.tant primum annum fua: monarchiae. (Fuit autem annus ejus XV. Ex hoc Augufto, men-fis Sextilis nornen aeeepit Augußi,) öc omnis Imperator ex eo feribit fe Augußum % Ficut ä JuliaCaefare Ctfarem. Verfus:

Antonius periit, ßc Cleopatra luit.Filius & natu, quos tunc babuit Cleopatra,Nomine vulgari funt Sol tf Luna vocatii

Sunt quafi maneipia capta morique dara>

Gefar, ut ille ruit, fummtu in orbe fuit.

(Tuncque primum civilia bella fopita funt. Nam per annos quafi DCC. usque huc, unatantum xftate , Romani non bellaverunt, alias femper.) Ifte Auguftus ardifieavit Tiwgrincivitatem, quam Oclaviam appellavit. Canakros &Äßurcs , feroeiflimas Hifpanix gentes , inquinque annis fubegit. Indorum öc Scytharur» Legatos fupplices, pacem rogantes, acce-pit. Tanto amorc etiam apud barbaras gentes habebatur, ut plerique Reges in honorem e-jus, civitates ejus Ctßreos appellarent. Clcmcntiflimus erat erga cives , fidiffimus in ami«cos ; armiserat invicius, brevis ftaturx, nigris capillis, eloquens valde öc paululum impa-tiens ; quo non in bellicisfclicior, nee in pace moderatior fuit. Leges aut novasprotulir,aut malas correxit. Auxit öc ornavit Romam , ifto glorians difto : Urbem latericiam reperi,marmoreamreliqui. Tempore hoc, die quadam, hora quafi tertia, Circulus, quafi arcus crc-leftis, ambivit Cxfarem Romam ingredientem ,• quafi fol monftraret, öc eum clariflimumin orbe, öc tempore ejus nafeiturum, qui folem Öc mundum feeiflet öc regeret. Tres etiamfoles, exorti fimiliter, in eundem orbem coierunt, fignificantes, tres partes mundi, fcilicetAfiam, Africam öc Europam, uno regno Romanorum adunari. Tunc etiam erant fub ejusimperio XLIV. legiones militum : unde milites , multitudine feroces, quosdam tumultusexcitaverunt in populo. Cxfar ergoingens animo, XX.millia eorum exau&oravit, XXXM.fervorum Dominis reftituit; VI. millia , quorum Domini non extabant, in crucem egit:Jam tunc prxfignans nafeiturum, quo fuperbientes reprimendi, öc fervi fuo vero Dominoieftituendi eflent; qui vero Dominum non recognofeerenf, mortis fupplicio punirentur. Iisdiebus fons olei e taberna memoria trans Tibenm de terra exundans , per totum diem Jar-giflime iiuxit; fignificans, in Chrifti nativitate oleum facri chrismatis in Ecdefiam indefi-nenter emanere : agnusque in medio (o) facro locutus eft, defignans, Chriftum agnum

Dei

(n) uansverberaverat. MS. Conr. (o) foro MS. C.