ENGELHUSII. 579
flola ad Corinthios Menandri Comici verfum promit: Commpum bona morst toVoquia,
fntva. Et ad Titlim Epimenidis PoetX: Cretenfes ßmper mendaces, maUbeßit, ventret pigri.
Item Arati Poetas teftimonio utitur de Deo, dicens: ipfitii igitur genmfumtu. Hinc &B. Hieronymus Magno oratori Romano per Epiftolam üc refpondens : £Huw,4ßk t
tur in opufculis noßris fecularium literarum 'tnter dum txempla ponamtu, candoremquc Eide fit Etbnico»tum fordibus poQuamus, Rurfum ßreviter habcto, quid. & in Alofe, & in Prophcarum librü, & Epi.fiolü Pauli, qutdam de librü gentilium ajfumtz funt. Idem etiam poteft dici de ApOCryphlSL
De Magis enim Pharaonis Paulus ad Thimotheum fcribit, dicens : ^uenptdmodum
lampnes & Mambret reftiterunt Mofi, ia & bi, fcilicet hxretici, reftßunt veriatti. Qux Utique
Magorum nomina non invenit Apoftolusindivinislibris, Ted in Apocryphis , utdicit ibi GlofTa. Judas quoque in canonica (iia dicit : Prophet avit de Us fcptimm ab a-dam Enocb. Qui tarnen Über Enoch jnter Apocrypba compntatur. Nee tarnen aliterApocrypha legenda funt, quam ferv an do quod dicit Apoftoliis: Omnia proba-e, qu»dbonum efi tenete. Unde Hieronymus contra Vigüantium ita loquitur: operu, inquit,
ac ßudii mei eft multos legete, ut ex plttrimts diverfos carpam floret, non tarn omnia probaturtu, quamqua bonaßtnt eleclunu.
Totum autem opus id fiimmatimcontin«thifl:oriastemporumabinitiomun-di per fuccesiiones regum®norumusque in tempus praefens, juxta multorura
approbatOriim ChronicaS ; prSCipue Eufebii, Hieronymi, Hißorts Scboü/Itc*, Ecthfiafik*.&C. Gotfridi Viterbienßt, qux hie Pantheon allegatur, Honorii Solitarii, qui feripfit Chronicamfolennem & Gemmam animt, cum Hiultis alÜS ; Turpini Remenftt ArchiepÜCOpi, qili &
Chronicam Francorum fundavit, & magifter fuitKaroliMagni, Gyvidonk de Columnü,qui fcripßt Chronicam Britannorum in XXXV. libris, Martini ,• quamvis Sc caetero-rum, quos praedi&i viderunt, quorum & multi nommantur in prineipio SpeculiprasdicTi Hase enim colle&a funt ex diverfis Chronicis, Romanomm videheet,Francorum, Slavorum, Saxonum, Britannorum, & quorundam modernorum,
Ut Magißri Tbeodorici de Nietn, magni Curtiiälli, & iäcri PallatÜ auditoris, & CofmdromiL
i. e. Chronica; Domini Gobeüini Perfonx, Decani Bilveldenüs, Padefontana; dicece-feos, quam Cofmodromion, i. e. curfum mundi, nommavit, & eam (a) pertexitin,annumMCCCCXVIII, & aliorum, hie (b) quoque allegatorum, (ac fe chronica,monachorum in Amelungsbome, quas hie folum per literam A. defignatur.) Cum itaquefeeundum Senecam libro Quaeftionum Naturalium, acriorfit cupiditas ignoa cognofiendi,quam nom repetendi: naturale enim nobis eft, magis nova quam magna mirari (ju-eundum quoque eft redire in antiqua tempora, melioresque ad annos refpicere,ficut idem Seneca dicit, in prineipio Declamationum,) & tum feeundum Hiero-
nymum Üiper Danielem : Sape Dem malot Reges patitur fufeitari , ut mali malos puniant ;
necefTarium eft utique hiftorias texere, quibus aa-umnofas mortalium calamitateslecior inveniat, quas, heu! modo magis corpore fentimus, quam in codieibuslegimus. Modo quidem dico, i. e. anno praefenti (c) MCCCCXXVL
ADAM & EVA, ficut creditur, die fuae creationis, feilieet fexta die mundi, circa me«ridiem praevaricati, paulo poft circa horara nonam ejecu' funt, & exilium projecluIn quadam tarnen antiqua Chronica Treverorum , quae 8c hodie jacet in Ecclefia S.Matthias ibidem, legitur, fepties quaternis temporum annis in paradyfo fuiffe , 8cpoft haec expulfos. Virgines autem de paradyfo egrelfi funt. Anno iraque Adam XV. na-tus eft ei Cayn Sc foror ejus Calmana, quam Cayn duxit uxorem. Poft alios XV. annos na-tus eft ei Abel Sc foror ejus Delbom. Creditur autem Adam in fpiritu doc~lus, docuifTe filiosdeeimas ac primitias offerre Deo. Cayn itaque agricola fpicas Deo obtulit , Sc meliora fibiretinuit > Abel vero fimplex Sc innocens de pinguioribus gregibus obtulit. Ec quoniamtejus vita Deo placuit, ipfius etiam oblatio grata tuit, quod Deus per inflammationem facri-ficii ejus oftendit. Cayn igitur invidens, fratrem oeeidit, cum eflet XXX. annorum, in agroDamafceno, ubi St Adam fa&us eft; in generatione fua feptima a Lantech oeeifus; cujusetiam Cayn tota generatio periit in diluvio. Genuit enim Enocb, ex cujus nomine civitatemnominavit, qui ulterius genuit Imd, Sc ifte Mavia'el, qui Mathufa'el Sc ifte Lamecb, primum
Hhh hhh 2 ______________________ biga«
(a) protraxit. MSC. conringianum &Gerhardinum. (b) quandoque G. (c) inC.eß MCCCCXXIX.
alia manu , qua & ibi aMta fequentia : Nota: hie etiam texentur (taxantur) infra in muhis locis dic^aMatci de Venetüs, item T. Canonici Eynbecenfis, & Henri« Rosls Nyenborgenüs j item ex Chronic»Houorü, q»i fuit Sanclus Eresy«.