864

BVSCHIVS

gatis, propofüi negotium mihi commiiTum. Tunc AbbatifTa ex ore omnium refpondit:Venerabilis Pater, non propter litteras duorum , fed propter veftram paternitatem tresvolumus vobis concedere Moniales, Prioriflam noftram, & duas alias - , vobisibidem.be-ne utile*, & propter Deum, 8c fan£r.am reformationem promovendam. Habito confen-fu exivi tunc de Monafterio. In craftinum autem Domina AbbatifTa cum tribus rftisMonialibus praeparavit fe, Sccurrum omnibus mecum afcenfis, perreximus per Hildeshemad praefatum Monafterium; & Praspofitus earum nobiscum in equo fuo circa currum et-iam perrexit nobiscum, (utvideret, ubi Moniales fuas dimitteret) per o£to milliaria.PriorüTa illa de Derneborus ailumta tunc ibi fuit in AbbathTam; qua/, per annos jam XVI.in bona confervavit Monafterium & Moniales reformatione & regulari obfervantia, cumadjutorio fororum, de fuo Monafterio fibi ad hoc concefTarum , ad gloriam Dei 2c ani-marum plurimarum falutem perpetuam.

Capitulum IV.

De Monafterio Monialium in barsingenhusen Ordinis noftri, quomodo adreformationem pervenir.

Monafterium Monialium in Barßngenhufen Ordinis noftri regulariflarum, dioccefis Myndenfiseodem tempore, anno videlicet MCCCCLV. etiam reformatum fuit; in quo Monialesper multa tempora diiTolutam valde vitam habuerunt,in proprietate, in Incontinentia öc ininobcdientia viventes; nullam pene clauftralem fervantes difciplinam, nifi quod chorumfuo tempore communiter vifitabant. Dux ergo volens eas reformarc, multis modis idcumeis attentavit. Confiliarius autem Ducis fupremus, Dominus Ludolphut de Barum, Plebanusin Hanover ad S. Georgium, vir prudens multum, & pro reformatione bene Zelofus, Prio-rem de Wittenborg Rutgerum 8c me in dotem fuam vocavit, confilium a nobis requirens,quomodo ad earum reformationem poflemus melius pervenire, varios nobis modos propo.nens. Gui tandem refpondi: Dicatisvos, quid ego jam cogito. Refpondit: QuomodoId fcire poltern? Cui dixi: Vos ifta & ifta nobis proponitis; non videtis, quis modus fitmelior? Qui parumper deliberans, dixit: Ifte modus eftmclior, ipfurq plene exponens.Et refpondi : Hoc eft', quod cogitavi, quia non vidi modum meliorem. Ex illa hora vi«dens, me experientiam habere reformationis, libenter meum de caetero fscutus eft confi-lium in Monafteriis rcformandis. Cumque Moniales^ ad fe reformandas difficiles valdefuifTent, Dux per currus voluit eas de Monafterio fuo ejicere. Videntes igitur Moniales,quod amplius reformationem evadere non poterant, confenfum tandem nobis dederunc.Et quia Moniales, quibus eas reformare debuimus, pro tunc habere non poteramus, Priorde Wittenborg Rutgenu 8t ego propriis in perfonis modum öc formam (anftx regularis ob-fervantix, in choro, refe&orio, clauftro & capitulo ad oculum ipfis demonftravimus. Inchoro, quomodo ftare, federe, inclinarc & cantare deberent, oftendimus; in refectorio menfasduas vel tres,ut fingulariter comederent,difpofuimus; benedicite &gmti«s cum eis cantavimus; ca-pitulum culparum cum eis fervavimus,& caetera ordinis noftri ceremoniaiia eis defervientia,pro.ut opus habebant,verbis 8c rebus declaravimus. Ego autem fpecialem ad eas refpedum ex com-misfione habui, & Pater Rotgenis ad Moniales in Werder. Et quamvis graciles eraneftrietasalbas tunicas & longas fubtus habentes de panno; defuper autem veftes nigras lineas qua-fi transparentes, quas fuperpeliicea vocant, habentes, non cin&as fed latas cum manicis,quas pro Cappis deferunt, fub quibus omnia membra fuaviderepoterant.qux palam fubtushabebant : capitulum tarnen culparum cum eis fervantes, fe ad terram fuper mattam inmedio pofitam fingulae profternebant, eulpas fuas coram nobis aut altero noftrorum, ficutinformatx ä nobis fuerant, confitentes. Moniales iftae ante adventum meum ad iftas, coramDuce & Priore fatis valide reformationi reftiterant, ita, ut evedtionem illarum de Monafte-rio fuo ipfis minarentur; & etiam ad effeftum perduxhTent: ego tarnen cum bcnevolentia,pxudentia öc manfuetudine perduxi eas ad omnia, quae volebam, ad veram reformationempertinentia, quantum tunc in prineipio fucrat fa&ibile. Mihi etiam femper fatis fueruntobedientes, 8c gavifx fuerunt in adventu meo» quando veni ad eas vifitandas ; 8c usquehodie in fanfta vita Sc regulari obfervantia, per AbbatiiTam Ordinis noftri inVitbcke infor-matx, per annos quam plurimos permanferunt.

Capitulum V.De vifitatione & reformatione Monialium in werder. (*)

Monafterium Monialium in Werder Ordinis noftri RegulariiTarum Myndenfis Dicecefis pro-pe oppidum Hanover ad unum miliare, in habitu , vita 8c moribus per omnia fimiles eranc

_______________________________ _ Moniali-

(*) vulgö Marienwerder.