872, BVSCHIVS
certis cnim Monafteriis, ubi ante reformationem vi-x dum aut äuoitcim homlnes de feoni^Monafterii vivere poterant 8c (e nutrire, vidimus poft reformationem plusquam qvinqua-ginta aut centum , in copia omnium rerum, abundantiflime fe nunc nutrire , per providamOiKcialium 8c difcretam provifionem in temporalibus & fpiritualibus rebus.
Haec praemifTa de vifitationibus 8c reformationibus Monafteriorum Ordinis Sanüi Bene-difli, quibus ipfe interfui aut vifitavi, virorum duntaxat, fuceintte duxi explicanda. Nunc;autem de Monafterio ejusdem Ordinis in Luneborcb, per venerabiles Patres, Dominum Hea-tkum Btrtkouy ad San£tum Michaelem in Hildenlem Abbatem, 8c per Dominum Lippoldum,in Hildenfem ad Sanftum Godehardum ejusdem Ordinis Abbatem, noviter reformarum,dignum duxi enarrare, quomodo id ä£tum fueriti quia Sc ipfi mecum in vera cantatefunt fic uniti, ut unum cor 8c unam animam habeamus in Deo ; 8c eorum in omnibus pro-Iperitatem in bono, 8c adverfitatem in malo, mihi ipfi ficutillis, reputem conüngere 8C«venire j & quia mirabilis ac notabilis» 8c plena periculo fuit ejus reformatio.
Capitulum LIII.
De reformatione Monafterii ad Sangtum Michaelem in Luneborg OrdinisSan&i Benedi&i.
Monafterium SanBi Micbaelü in Luneborch Ordinis San&i Benedifti Verdenfis Dioecefis fa-tis eft folenne , Fratres conrentuales pene omnes de pro genie habens militari } in quonulla fuit obfervantia regularis, fed omnes in proprietate 8c in votorum fuorum transgres»fione vixerunt^ quod tandem hoc modo fuit reformatum. Dominus Otto, Dux Luneborgen-fts & Brunfwictnfis literas impetravit ab Epifcopo Verden!!, quatenus Patribus ad SanciurnMichaelem in Hildenfem, 8C ad Sanftum Godehardum etiam in Hildenft-m Abbatibus ejus-dem Ordinis, cum fuo adjutorio, plenam committeret autoritatem praefatum Monaftenumtarn in capite » quam in membris omnibus vifitandi 8c reformandi, 8c etiam per cenfurasEcclefiafticas, cum invocatione brachii fecularis, eos ad reformationem compellendi. Prat-fati autem Patres* per Dominum Ducem Otionem vocati» ad eum venerunt, 8c coaiTumtisProconfulibus civitatis, cum iftis Patribus ingreflus eft Monaftenum, Abbati 8t Conventuiibidem eos prarfentando» Dux ergo inquifivit ab omnibus, an ad Sanciam reformationemfe voluntarie dare afient parati. Cui primo negativum dederunt refponfum. Quibus Duxait: Vos omnes fine frivola excufatione obfervantiam regulärem aflumere debetis, alioquinvos in curribus, ad hoc paratis, de veftro Monafterio volumus evehere. Abbas tarnen 8CPrior, cumdüobusfenionbusScrribusjuvenibus, in reformationem confenferunt. Poft haecAbbas ad San&um Michaelem Hildenfemenfis, currum afcendens de confilio Domini Du-cis, duos de antiquis illis Fratribus fecum aflumfit, 8c in Sultam noftram vefpere , 8c tuncmaneadMonafteriumfuuminduxit, ac deinde fex Fratres de reformatis fecum aifumens, inpraefatum Luneborch Monafterium indüxit. Interea Abbas Monafterii illius cum fuis Fratribuspro Epifcopo mifit Verdenfi, uteisin tantaneceflitatefuccurreret. QuicumduobusCanoni-cis Capituli adveniens, rogatusfuit, ut commiffionem , Abbatibus 8t Duci fa&am, revo»caret, viginti florenis fibi datis pro expenfis ; qui timore Domini Ducis id facere recufavit.Abbas vero ad San£him Godehardum in Hildenfem ad oclo dies folus interim manfit cumillis in Monafterio, Ducem 8t Gardianum de Cellis habens fecum pro confilio, nolens in-de recedere ♦ ne januas Monafterii poft eum clauderent, non valens reintrare ; 8c ne re-formationem ejus etiam excluderent. Qui etiam omnes quaeftiones 8t redargutiones rcfor-mationis, fibi tunc propofitas, prudenter fatis diffolvi't. Abbate igitur de Sanfto Michae-le de Hildenfem reverfo, Abbas domus illius fex Fratres reformatores in Ducis, Confula-tus, Patrum 8c Dodlorum przfentia ad obedientiam fufcepit. Quatuor autem Fratres ipfiusMonafterii, cum ad reformationem dare fe nollent, licentiam ab Epifcopo 8c Abbate fuoobrinuerunt alium fibi Prslarum eligendi. AdmiiTum etiam fuit, quod decem marcaj profingulis perfonis darentur Monafteriis annuatim, in quibus recepti fuiflent, in fubfidiumexpenfarum Mane autem fa£lo in die Sanft» Galli anno Domini M CCCC LXX, Abba-bates pracfati in praefentia Epifcopi, Ducis 8. .oconfulum, declaraverunt Abbati 8t Fratri-bus Monafterii privilegia 8c indulgentias Capituli Annalis Bursfeldenfis ad hoc , ut fe illiCapitulo unirent: quibus confentire videbantur. Et ecce fubito audierunt fonum valdeternbilem campanarum in turri, proprie ftorme, per certos fratres Monaftenii, reformanre-cufantes, procuratum. Unde magna valde faclia eft commotio 8c feditio civium in civitatearmatorum ad forum concurrentium ; quorum aliqui per monachos incitati fuerunt, utiubi campanas fonare audirent, illic concurrerent, certis ipfis propter hoc datis propinis.Dux igitur campanarum fonitu audito, equum fuum afcendens, cum vafallis 8c familia fuacontinud civitatem egreffurus, cum ad portam veniflet, invenit eam claufam, 8c clauden«tem apud eam adhuc cum clavibus ftantem. Vaßilli igitur clavesab eo vi tulerunt, 8c por-tam