DE REFORMATIONE MONASTER. 841

non poflet; ego libenter per annum vel dimidium eos tenere vellem, 8c cun&a neceflariaminiftrare. Qui poft viginti annos combuftionis dixit mihi, quod plus 8c multo ampliusgrata fibi fuit tarn caritativa Fratrum fuorum fufceptio, fi opus habuüTet; quam frumento-

mm illorum contributio.

Ita litera noftra eum lartihcavit.Capitulum XLII.

De Monafterio ad San&um (*) Wibertum ejusdem Ordinis.

Monafterium ad Santlum Wibertum prope oppidum Queüincborcb (**), Ordinis Prsmonßra«tenfium, dicecefis Halberftadenfis , per Praepofitum Beatae Virginis ejusdem Ordinis inMagdeburg conftat reformatum : nam 8c habitum blavium in album commutaverunt. Ubiob rogatum ejusdem Praepofiti Beatae Virginis vifitator fui, 8c inveni in paupere adhuc tuncdomo , quam paulo ante reformationem inchoaverant, competentem regulärem obfervan-tiam increviffe. Praefatum autem Monafterium . 8c omnia Monialium Monafteria cujus-cunque Ordinis circumjacentia, videlicct, S*ntli Benedict 8c Regulanjßrum , fub dominio 8cprote£tione funt Domina: AbbatifTae de caftro Cjtuellitigtnborcb, qu* nunc cßfilia Ducu Saxonu &Mtrcbionis Mifinenßs. Quae eftnobilis 8c libera, 8c ab omnibus circurnjacentibus Principibus,ab ordinario loci Epifcopo Halberftadenfi, cum eodem opido Quellingenborch, 6c cum o-mnibus Monafteriis fibi fubjed-tis, circum circa, contra extra jacentibus, exemta ; quibusnon Epifcopus, fed ipfa habet praecipere 8c mandare. Ipfa enim cum fuis dominabus, vulga«riter di£tis Doemfrauwen , libera eft, 8c ä Papa 8c ab Imperatore libertata cum omnibus iibifubjectis. Et habet unam Dominam, quae vocatur Pr<epoßta, prudentem valde & hone-ftam, Deum timentem, 8c vitam religiofam ducentern. Ambae iftae Dominae, AbbatifTa 8CPracpofita, quicquid pro reformatione poflunt efficere Monafteriorum fibi fubje&orum fexusutriusque, non dimittunt. Qua: mihi, cum per eas de Hildeshem vccatus fueram, ad re«formsmdum Monafterium Monialium Ordinis noftri, in omnibus eis fubje£tum in tempo-ralibus 8c ipiritualibus, adValkm vocatum , 8c eflem in Monafterio ad San£tum Wibertumprxfatum, miferunt mihi pifees, magnos lucios, 8c duplicem cerevifiam (***) pro refeftio-ne , quamvis Prxpofitus ibidem , magnus amicus meus , vir pro omni bono multum fer»vens 8t Zelofus, multum bene me tra&avit. Afcendi etiam ad caftrum earum rogatus,monte alto fiturn intra opidum, ad colloquendum cum eis. Vinum 8c ficeram, 8c fpeciesmihi propinantes, plurimum gaudebant, quod virum invenhTent, pro reformatione Zelo-fum 8c potentem praeftare confilium 8c auxilium ; plcnum promiitentes adjutorium per mcrequifit*. In reformatione Monafterii Monialium Ordinis Sanfti Benedißi , illi opido con-tigui, habuerunt pro vifitatione 8c reformatione Abbatem Lapidti Santli Michaeln Ordü-is Ci-ftcrtienfium. Monafterium igitur ad Sanftum Wibertum bene profecit in fan&a reforma-tione, in fruäibus, pratis, pafeuis, pifeationibus, peconbus, 8c in caeteris, quae g.gnit hu-rnus; 8t habent Dominas praefatas egregias prote&rices adverfus omnes eorum adverla-rios : quae etiam oculum habent fuper eos femper, quod ä regulari obfervantia in nullopoterunt declinare earum timore« praefertim Praepofitifiae. H^c praemiifa de Ordine Prae.monftratenli, digna duxi fuccin&e enarrare, ut omnes ifta legentes 8c audientes, non mi-rentur, mifericordias Domini in aeternum me cantare merito debere ; cum viderint, Domi-num Deum ab aeterno in me praevidifle, ut in pra-fato Praemonftratenfium Ordine etiamaliquem fruftum habeam, ficut 8c in quibusdam aliis utriusque fexus Ordinibus, ut pate»bit in fequentibus.

Capitulum XL1II.

De Monafteriis Ordinis San&i Benedicli in Saxonia reformatis, 5c primoDE CLUSAreformata.

Monafterium in Clufa Ordinis Sanfti Benedict Hildeshemenfis dicecefis, primum inter ex.tera ejusdem Ordinis fuit reformatum. Ibi fuit Abbas non reformatus, qui 8c noluit peralios reformari. Dux igitur Otto monocultu , in cujus ditione temporali, ficut 8c plura aliaopida 8c villa: circumjacentes, confiftunt, videlicet Gottingen, Gandenhem, Northern 8c fimi-lia, invocatus tanquam pro brachio feculari per Patrem lobarmem de Northern ejusdem Ordi-nis, 8t per Rembertum^ Priorem in Wittenborch; dictum reformationem produxit in effe-£lum. Prsfati enim Patres , Iohannes & Rtmbertiu , a Comilio Bafilienfi bullös impetrarant , utunusquisque eorum fui Ordinis Monafteria fexus utriusque per Saxoniam & Ducatum Brun mfwicenfim, affumto adjutorio cum invocatione brachii fecularis, poffent reformare, 8c eunfta

ad

(»1 Srriberrom. (**) Quedlinburg.

(***) doppel-bier, hoc eft, fortiorem.

Ooooo