M

768

EMENDATIONES

1

berim pofterulas quinque. In ambitu ejus viginti quinque tmüiaria, excepto Transtiberim Stcivitate Leoniana [Leonina C] Dicitur autem Tiberis Albula, quia nubibus [f. imbribus]fit albus. Suntque hae portae: Porta Capetia [Caperia C] quae vocatur San£r,i Pauli, juxtapiramidem Remi ; Porta Appia ; porta Latina ; porta Tritonia ■■, porta afwaria Latentncnfis;porta Lavicania, quae dicitur major ; porta Taurina, quae dicitur Sandti Laurentii vel Tibur-tina ; porta Numentana ; porta Salaria ; porta Pontiana [Pinciaria C] porta Flaminea ; portaCoüina ad caftellum Adriani. Portae trans Tiberim quatuor : Item porta Septimana , junttuIano; Porta Aurelia vel Aurea ; porta Portuenfis. Sane pontes novem habet, pontem Mibium,pontem Adrianum, pontem Neromanum, pontem Antoninum , pontem Fabricium, pontem Gra*tianum, pontem Senatorum , pontem marmoreum Tbeodofii , pontem Valentinianum. Sunt Scarcus triumphales undeeim, arcus aureus Alexandri ad faneturn Celfum ; arcus Theodofii& Valentiniani & Gratiani Imperatorum ad fanetum Urium; arcus triumphalis foris portaraAppiam ad templum Martis, arcus Titi & Vefpafiani in Circo, arcus Conftantini juxta am-phitheatrum ; arcus feptem lucemarum Titi Sc Vefpafiani ad San&am Mariam vovam, in-ter Pantheon 8c templum Romuli ; arcus Caefaris 8c Senatorum mter aedem Concordiae 6ctemplum fatale, juxta fandium Laurentium in Lucina ; arcus triumphalis Oitaviani, arcusjuxta illum, qui dicitur Antoniwi, arcus ad fanftum Marcum, qui vocatur manus carnea»arcus panis aurei in Capitolio. Sunt & in urbe montes ieptem; Mons Ianiculus, mons Aventi-nut qui öt Quirinalis dicitur. Mons Cceltus, mons Capitotinus, mons ft?#.*»«»«^[PallantheusC] mons Efiulinui, mons Viminalis. Sunt & in urbe thermae novem, thermae Antonian*, ther-mae Domitian*, thermae Maximian* , thermal Diode tun* , thermae Tiberianx, thermae Nevician<e t[Noviclaviae C] thermae Olympiadis, thermae Agrippint, thermae Alexandrina. Fuerunt 6c ther-mae Funfonan* [Siphonianae C] quae, ut Beata Eugenia in earum forammibus mifla fuit, o-mnino extinttae funt ita, quod de caetero cakfieri nequeunt. Dicuntur autem thermae locacalentia ut balnea, vel aquae calidae, vel domus unftionis. Sed 6t in urbe palatiahaec, Pa-latium majus in Pallanteo, palatium Severi, palatium Claudii, palatium Conflantini, palatium Su*furrianum, palatium Volufianum , palatium Romuleamtm , palatium Trojanum, palatium Trojani0* Adriani, ubi eft columna ; Palatium Conßantii, palatium Sallufiii, palatium Camiüi, palatiumAntonin'u ubi eft columna, palatium Neronü ubi eft fepulchrum Iulii Caffaris, palatium 08a-viani. In Palatio Romuleano funt duae aedes, pietatis ac concordiae, ubi pofuit Romulusfta-tuam fuam auream, dicens : non cadet donec virgo pariat: Statim ut virgo peperit, iilacorruit. Sunt 6t in urbe Theatra haec. Theatrum Titi (S Vefpafiani ad Caiacumbas, The?«trum Tarquinii & Imperatorum ad feptimum folium, de qua Ovidius: Regia folis erat. Thea»trum Pompeji ad .fandtum Laurentium in Damaib, Theatrum Antonim juxta pontem Anto*ninum, Theatrum Alexandri juxta fandtam Mariam rotundam, Theatrum Neronü juxta Ca.ftellum Crefcentii, Theatrum Flamineum. Porro columna Antonini Codidts habet in altum pOdes centum feptuaginta quinque, gradus numero ducentos tres, feneftras quadragintaquin«que. Coloflus [vulgö Colifeum] Amphitheatrum habet in altum pedesfubmiflales centumnovem ( Columna Trajani CocblidU habet in altum pedes centum triginta 6t odto, graduscentum odtoginta quinque, feneftras quadraginta quinque. Sunt 8c in urbe Ccemeteriahaec : Ccemeterium Caüepodii ad fandtum Pancratium 1 Ccemeterium landtae Agatha ad titu-lum, Ccemeterium Urfi, Ccemeterium iandti FelicU, Ccemeterium Calixti juxta Catacumbas,Ccemeterium Pratextati inter portam Appiam 6c landtum Apollinarem, Ccemeterium Concor^dianum foris portam Latinam, Ccemeterium inter duat Lauras ad ian&am Helenam, Cceme-terium ad Urfum pileatum ad fandtam Bibianam, Ccemeterium in agroVerano ad fandtum Lau-rentium , Ccemeterium S.Agnetü , Ccemeterium fontü fanfti Petri , Ccemeterium Prifcill* adpontem folarium Ccemeterium Cacuminis [Cucumeris C], Ccemeterium TrafonU ad fandtumSaturninum, Ccemeterium fantl* FelicitatU , Ccemeterium Pontianum juxta ccemeterium Ca!«lixti, Ccemeterium Hcrmetü 8c DomitilU Ccemeterium fimdti Cyriaci, via Oftienfi.

Quia vero Bafilica fandti Petri ad confecrationem Domini Papae 6c Imperatoris ipecia*Iis fiiae dignitatis pratrogativ ä pertinet; ut illic fucceßbr Petri, vicaritu Cbnfii, poteftatem da-vium Prtro datam reeipiat, 6c ex Conftantini munere diademate Imperiali coronetur, ubiexetutor Cbrifti £f Apoftolorum , Imperator terrentu corona infignitur ; aliquantulum de litu 5cconftruetione ipfius Bafilicx praeloquemur. lnfra palatium ergo Neronianum eft templumApollinis , quod modo dicitur Santla Petronilla, ante quod eft Bafilica di£la Faticanum, exmirifico opere mufivo aureo 8c vitro laqueata. Dicitur autem Vaticanum, quod illic- vates,id eft, facerdotes Apollinis fua canebant officia coram templo Apollinis. Eft 8c ibi aliudtemplum, quod erat Neronis Vcftiarium, nunc autem dicitur Sanclus Andreas, juxta quodeft Iulia Petra, hoc eft, petra tumularis, in qua cinis lulii Caefaris reconditus eft, cujus me-moria tabulis aereis 8t deauratis hteris Latims depieta fuit folemniter fuper epiftilium lapi-dis Numidici. Olla lapidibus pretiofis ornata cinerem continet, öt hanc feripturam metri-cam Choriambicam: Caefar tantus eras, quantus öc orbis;

• Sed