44Ö BERNTENII
fuit devotionis 8c vigoris, quidam pauper dericus expertus eft. Cum enimaffuifTet in mo-l\afterio habitu laicali, more fcholarium, quaii per quindenam ad probandum, & vellet_»abirc ncc reverti; indicatumeft Abbati, quifeciteum venire ad £e. Cuicum diceret, qua-re recedere vellet, refpondit fe velle iterato tradere ad ftudium literarum, 8cfiDeus illi in-ipiraret, vellet reverti. Quamvis tamen hicfcholarisficnonintenderet, imo nee reverti pro-pofuiffet; tandem dixit ei Abbas: ego vellem, quod maneres, quod fi nuncnolueris face-re, fpero de domino, quod revertens-, quodquidem minime fcholaris illeadvcrtit. Cumq;quafi lstus abiifTet, ut fuos codicillos tolleret, ut ad ftudium quantociusproperaret, coepitin via in tantum flerc, quod non potuit fe cohibere, & tantum dolerede recefiu, quodea-dem die petiit amicos fuos, quatenus rurfum pro eo intercederent ab Abbatemi qui laeti ii-benter fecerunt. Et Abbas eundem libentius reeepit & dixit ad cum: ego feivi, quod ci-tius reverfurus effes. Et fic firmatus ille & perfeverans degratia Dei huiusmoditentationemamplius non pereepit. Et quisdubita, hoc fa&um ejus orationc eile perpetratum, curtueilet devotus 8c quod feiebat» fimpliciter alios docebat. Vir enim erat boni coniilii, plureshabens corporis infirmitates) maximc frigus corporis patiebatur, quod vix veftimentorum_»copia fe defendere potuit. Attamcn ivit ad Iaborcs manuum cum fratribus 8c qui primus inchoro 8c in laboribus fuit. Fecit fieri per lapieidas feneftras lapideas per medium crucis ininfirmitorio ponendas Sc in commoda Abbatis. Quasquidem feneftras fuccefibrfuuspofteapofuit. Ipfe vero poftquam rexerat per annos fere XVI. migravit ad dominum, anno ejus-dem 1422 , converfionis fan£li Pauli. Ipfe dominus Johannes acquifierat fibi primus illam_»magnam fodinam lapidum propter futuram Ecclefiam , quam modice ineeperat perficien-dam. De qua etiam domus illa magna in ciyitate in curia noftra conftrucla eft & quamplurimaalia pro monafterii utilitate. Et tantam copiam fecit excidi lapidum & adduci in monafte-fium, quod quodammodo omnia plana monafterii lapidibus implevit. Unde & proverbi-um exivit, quod tanta copia petrarum ante nqviflimum diem vix aptaretur. Et quamvisidem dominus Johannes propter alia negotia non quiverit Ecclefiam confummare , praepa-ravit tamen impenfa lapidum & lignorum ,ut legitur deProphetaDavid, pluresquoqueperiatomos fecit lapides aptari, per fuos fperans fuccefforcsadimplendum, cujus ipfe femper_*habuit voluntatern. Contigerat etiam quinto anno regiminis lui unum quoddam fatis mi-rabile. Nam quidam frater honeftus aptus ad multa, incurritfubito/>*y?fw inguinarUm , qua& poft modicum obiit. Altera die feptiltura? ejus quidam novitiuseadem peüe taftus, du-£tus eft ad infirmitorium & graviter infuper febre corteptus, itautomnesde vita ejus de-fperarent, unde & ä Venerabiü Patre domino Johanne facro oleo inundus eft. Cumquejpfum fratres tanquam iam abiturum iingillatim vifitarent, unus ex eis eidem novitio fug-geffit, ut fe beato Barnwardo epifcopo devotius commendaret. Quod cum fecifTet, ille_>ftatim coepit melius habere 8c convalefcere, in tantum, ut poft dies o&oprofeflionemfuamfaceret folemnem in Oratorio. Et apoflema in eo totaliter defecit. Unde ipfe eundem bea.tum Barnwardum femper ex eo in devotione retinuit, & libens 8c promtulus fuit ad fuumfeftum celebrandum. Novae autem illi monacho datae funt veftes, quas habuerat ille fra-ter, qui, ficut diftum eft» tarnrepentepeftilentiamortuuseft. Qui, utquorundamfenio-jrum relatione notum eft, inter mira refertur, licet fucrit honcftsvits, tamenneglrgensfue-rat circa divina propter artes fuas perfolvenda. Unde 8c poftea quodam tempore apparuitidem defun6tus alteri religiofo fratri 8c devoto retrochorumveterisEcclefixiacentipoftprae-pulfationem matutinarum in oratione circa altare , ubi folent fratres difciplmaspoft nodtur-nas fufeipere. Venit autem de capella retro idem altare 8c recognitus eft ä fratre orante 8ctimorc perterrito, cui fignavit idem defun&us, ut fibi difeiplinamdare vellet. Etilleecon«tra fignavit, ex quo defunevtus effet, quid ibi faceret. At ille, fi, inquit, negligens non fu-iffem, huc non redifiem. Et aeeepta difeiplina a ditto fratre ante altare > rurfum capellamillam, unde venerat, ingreflus eft, 8c non amplius eidem apparuit. At ille valde paucis,quod viderat, narravit. Fuit autem talis perfona tanta; gravitatis atque religionis, cui vifioapparuit 8c fanae mentis. quod nefas videbatur fibi non credi. Quod exemplum atten-dant, qui ex propofito five negligentia, ea, quas divinioffieiifunt, negligenter perfolvuncDefunctto, ut didtum eft, domino Johanne , fuccelfit eidem in xcgimme Dommus Albertus deMHßnge, qui tunc erat Prior domus 8c diutius fuerat Burfarius , multaque operatus eftpromonafterio induftria fua , eo quod effet gnarus in temporalibus atque verfutus. Hie in_>prineipio lui regiminis reparavit 8c innovavittedtum capella? 8c domus ante portam \ item_»ineeptam novam pifeinam ante montem Quenebarg fupplevit. Item pofuit feneftras in_»commodo Abbatis 8c in infirmitorio, quae praedeceiior fuus aptari fecerat. Item fecit 8c in-choavit murum per medium curiae monafterii, in quo pofuit mediam portam, fed non tota-liter confummavit. Item pofuit trabes infirmitorii 8c capellam ibidem absque altari 8c teftu-dine. Item procuravit caminatas in Gronatv 8c in Gemhufen. Ipfe eft, qui omnia, quae habetmonafterium bona inter rivulum BoHtre 8c civitatem Hildefemenfem locaverat civibus propafeuis cum omni utilitate 40 annis fin»; confenfu totius Conventus atque vifitatoris proptercivium amicitiam, Sed e contrario res contigit, Nam poftquam contradtus fadeus eft inter
eosdem