2 6a EXCERPTA

JURA ET BONA ECCLESIiE BREMENSIS.

ANno Domini DCC LXXVIII. Piirtimus Karolm Imperator ScFrancorum Rex Infignem_»Ecclefiam Bremenfem rundavit & eandemlarge & pie dotavit.ut patet in luiris ST privile-giis, figiüitdureü figiüatu, in armano &thefaurario eciicfuz prafatt repofiiüQf reconditi*. Primo do -tavit eam multis Iuribus privilegiis Sc libertatibus ä flumine Emcfe usque ad flumen Warme,notoe iuxta ripam Wirre , tarn in fpiritualibus quam temporalibus , öt omnes tcrras afli-gnavit ecclefiae Bremenfi tarn in pafcuis , pratis, paludibus, ncmoribus ad parrem Auftra-lem, ab alia parte Wim ad partem Aquilonarem. Primum ad flurnen Womme, dcinde ä flumi-ne Wömme usque ad Oßam, ScabOfta usque ad latifiimam paludjrn dictam Grotmoer, usquead mareOceanum. Irem contulit ecclefiae Bremenfi Emagoa,WangUm, Laram, Oßringiam,Rwßringi.tm, StadUndiam, Stedingiam, Sliitter (fc. prout latius in fundatione &C. Et ex quo Saxo-nes fubiugavit&ad fidem convertit, Ecclefiam Bremenfem ab eo fundatam fuper omnes ec-clefias Borealium partium exaltare 8c dotare ftuduit Sc voluit, prout manifefte patet in fuisa&ibus praeclaris.

DE CIVITATE BREMEN.

PRimo igitur infignis Sc regalis Civitas Bremenfis, qune eft Caput totius Diocefeos, ubi fe-des eft metropolitica, quam Carolus praenominatus ibi fore conftituit, pleno iure tam_>in fpiritualibus quam temporalibus ad eandem ecclefiam fempcr fpeftavit & pertinuit, 8cadhuc fpedtat 8c pertinet. Et quo tempore eadem Civitas 8t ä quo Archiepifcopo sedificataeftScquomodo per intervalla temporum incrementum cepit 8c qua; iura, qua: bona ecclefiaBremenfis in ea habuir, 8c adhuc habet, patebit infra. Quia Civitas Bremenfis fuit princi-pium 8c origo plantationis ecelefix praediexae, cum aliis ecclefiae pertinentiis, qua brevitec-.ßefummarie fuperius nominatae funt, 8c infra latius exprimuntur.

DE CIVITATE HAMBURGENSI.

ITem infignis 8c regalis antiquiflima civitas Hamburgenfis non eft de iuribus 8c pertinen-tiis ecclefiae Bremenfis delenda, ex quo pleno Iure 8c dominio ad Ecclefiam Hamburgen-fem & Bremenfem ab initio, poft ipfius Hamburgenfis translationem femper , tarn in fpiri-tualibus, quam in temporalibus pertinuit, 8c adhuc pertinere deberet, nili iniufte per Comi-tem HolzatU oecuparetur. Nam Gcrhardus bonae memoria: Archiepifcopus Bremenfi*commifit civitatem prxdi&am vel oppidum prsediclium ddulpbo fratri ordini* Mine-rum tunc Comiti Holfma, Pani nobiüum virorum Johannü 8c Gerardi Comitum HolfatU. Per hanCcommimonem fine feitu Capituli faetam, alienata eft Hamburg ab Ecclefia Bremenfi, quam-vis caufa faepius commilfa eft, Sc tetiens quotiens reclamatum in Capitulis provincialibusHamborg&inaliis locis celebratis, Sc per hoc praeferiptio interrupta eft per crebras protefta-tiones 8cc. Et vide infra, qux iura 8c quae bona Ecclefia Bremenfis ultra Albeam in prardietaCivitateöccircumquaque intra Sc extra habuit Sc adhuc habet.

DE CASTRIS ECCLESLE BREMENSIS.

ITem de caftris Ecclefiae in prima plantatione nihil determinate feribere valeo, ex quo an.tiquipatres non in caftris, fed incivitatibus öc opidis fecure refidebant, 8tgeruium voca-tioni infiftebant, quare de numerocaftrorum vel urbium in prima fundatione Ecclefiae 8c demultitudine vel paucirate eorum, äquoörquo tempore fundata Sc aedificatafunt, velquomo-do 8cquandoad ecclefiam perveneruntadprxfens explicare noneft necefie. Certitudoillo.rumScde his reperitur in literis 8c privilegiis , de quibus fupra rit mentio, 8c infra in fuislocis patebit: elfet longum 8c fuperfluum hie inilrere.

Nam Ecclefia Bremenfis aliquando abundavit , aliquando defecit, aliquando incre-mentum reeepit, aliquando detrimentum; feeundum varietatem temporum Ecclefiae, etiam_»profperitas variabatur ; nunc abundavit, nunc defecit; fic ftatus Ecclefiae Bremenfis ab ini-tio vacillavit, quemadmodum adhuc in parte cottidie flutiuat. Barbaricus furor 8c Prin-cipum Tyrannides in prima 8c novclla plantatione fiepius eandem Ecclefiam infeftavit, nuncfubditbrum rebellis Sc adverfa voluntas eam aliquando moleftat 8c infeftat in non modicumipfius detrimentum. Et quamvis de numero Caftrorum 8c de multitudine bonorum eiusdem8c de iuribus illius multa Scvaria efient feribenda, non tarnen expedit. Nam rcrum irrecu-perabilium fumma felicitas eft eblivio. Quantis tarnen iuribus, privilegiis 8c bonis abun-davit illa infignis ecclefiae Bremenfis non valet lata carta comprehendere. Dolendum eftvalde de tarn irrecuparabili detrimento. Nefcio cui adferibenda efttamnoeiva negligentia,Domino vel Capitulo, uterque fortaflis non eft fine culpa. Invcniuntur tarnen exeufandi,tumpropter multorum negotiorum oecupationem, tum propterPrincipumcircumiacentiuminfeftationem 8t fubditorum interdum rebellionem. Nam Ecclefia Bremenfis non habuitL»interdum tarn noeivos perfecutores 8c inimicos, quam proprios fubditos, qui eius incre-mentum

^