iji VITA
Dei, enarrantes illis quanta Dominus per illos fediTet. Et licet S. Swlbertus egregius Pontifex»praeceffeiit S, Willebrordum tempore, tarnen S. Willebrordus praecedic fan£tum Stvtbertum dignita-te, Giprimus Anbiepiscoput Traietlenßs reputatur, eö quod ä S.Sergio Papa Archiepifcopus Frifo-num fpecialiter confecratus,8täfede Apoftolica ad eundem populum miflusfuerit: atque_*quod ab illuftri Principe Pipino de Herßallo, 8c a gloriofo filio eius Carolo Marteüo ex regali dona-tione ciuitatem Traiettenfem cum fuis appendicibus pro fe & fuis fucceflbribus EpifcopusTra-ieclenfis Ecclefiae impetrauerit. Et ideo S. Swibertus non EpifcopusTraie&enfis appellatur,fed coepifcopus fanctiWillebrordi.
Cap. XIV«VtfanBifocü&presbyteri SS. VVillebrordi & S<wiberti in diuer*fasprouincias mlsß^ Chrißumpr&dicauerint.
DEinde animadvertenf.es praefati fandti Pontifices & egregii praedicatores, qui cum eis exAnglia venerum Traieclum, quod multus populus, Deo profperante, ab inridelitatis erro-re ad Chriftum conuerfus eflet, conuocata Synodo in nouella Ecclefia Traie&enfi, decreue-runt more Apoftolorum 8c difcipulorum Chrifti, in diuerfas circumiacentes barbaricasnationespraeftantiores praedicatores dimittere, ad praedicandum ipfis fidem Chrifti. Erantautem eotempore in eadem primitiua Ecclefia Traiettenfi Apoftolici Pontifices, & Canonici egregii prae-dicatores, qui S.Swibertum cum fan£tis Evvaldis fequentes, conftanter Chriftum gentibuspraedicauerunt: vtpote S. JFinfridtu facerdos, qui poftquam tredecim annis in Ecclefia Traie-£lenfi vt Canonicus dcgilTet, Arcbiepifcoput Moguntinenfis conlecratur, & Bomfaätu appellatunj.Qui poftobitumS.Willebrordi EpilcopiTraietlenfis rediens, fecundut Anbiepiscoput Traietlenßsordinatur: qui poftquam decem St fex annis petFrißam praedicaflfet, martyrio in Frifia corona-tur cum fuis. Similiter^. WiroEpiscoput Deirorum .-Sanclus Plecbelmtu Episcopus de Maffa candida.veUfecundum Bedam, Candida Cafa .-Sanftus Othgerus Leuita, cum plerisque aliis gloriofis facerdotibusöt praedicatoribus.Cui fanctae Synodo praefuerunt fan&i Vftüebrordtu & Swtbertiu antiftites con-ßantiores: in qua conclufum Sc difEnitum fuit,vt omnes primi praedicatores in exteras Pro-vincias praedicarent verbumDei." Igitur^.^ffrf,vteftante m£tum,cum£.SWw0inAngliarnrediens, a S. iVilfrido Episcopo Auguflaldenfis Ecclefi* Episcopus confecratus, poft fan£t,iflimam vi«tarn ibidem in Domino quieuit. S. IVigbertus in Foflelam martyrio coronatus fuit, vt praediitumeft. S.Wiüibaldus Orienfalem Franciam adiens, Aureatenßs fiue Eißatenf. Episcopus effe£his eft.S. Wmebaldus frater eius Heyndelamenfit Abbat eft ordinatus. Quorum germana fuit Walburgss vir-go, Lebumut Pontificatum adeptus,prope Gandauum Martyrio coronatur. Duo quidem fanctiEwaldi Nabiam introeuntes, Chriftum praedicando confefli iunt: qui abinde afcendentes in_»Saxoniam, gloriofo martyrio coronati funt. S. Werenfridus presbyter & egregius przdicator, ver-fus Batauiam miiTus nouellum Chrifti populum in Elfi Sc Weßertvoirt, & in finibus illis feliciten_»rexit, Sc infinitis clarificatus miraculis, tarn in vita quam in morte„idibus Septembris apud We-ftervvoirt fpiritum creatori reddens, miraculose in Elfi tumulatur. San£tusAdelbertusLeuita^*ßlius Edtlbaldi Regit Deirorum, filii S. OsWatdi Regit & Martyris, in Egmonda in Hollan dia oratorium_»conftruens, poftmulrorum paganorum conuerfionem 8c laudabilem fanclae vitae fuae confum-mationem, multjs miraculis clarus, VII. Kai. Iulii felici flne requievit in Chrifto, fepultus in_»Egmonda: vbiusque inhodiernum diem claret infinitis miraculis. Is eximiusConfefTor, pri-mus Archidiaconus Ecclefiae Traie&enfis fuit. Et tgo Marceüinut presbyter inutilis, ä praefatisPontificibus miflus ad partes Tranfifelanas locum Aldenfiel, Trentam, 8c Twentam 8c Couordiam acD4#w/«/"»rego,8cDeiprouidentiatotum ferme populum Chrifto praedicando lucratus fum, 8tpurgaui ä cultu idololatriae: permanfitque S. Willebrordus in dicecefi fua Traieclenfi, feruenterpraedicando Euangelium Chrifti cunclis gentibus. Caeteri vero hac illacque dilperfi propterverbum Dei, poft conuerfionem multorum paganorum, (älubri fine in Chrifto quieuerunt.
Cap. XV.
Vt %tS<v r vibertus in Weßphalia mulierem paralyticam fana-verity & populum conuerterit.
ITaque facerrimus Pontifex Swibertus in ofculo pacis cum multis lachrymis Vale diclo S.Wil-lebrordo, caeterisque praefatis fan£r,ispraedicatoribus ac aliis Canonicis Traieclenfis Eccle-iiae, adiunftis GbilTtäeico, Gerardo, Tbeodorieolk Bofine gloriofis presbyteris Sc praedicatoribus,aliisque duobus pueris laicisff^/ttroSc/o^w^peruolauitvtnubespaganifmum, tanquam fideivexillifer delocoad locum, per JFeßpbaliam 8c inferiorem Saxoniam quotidie fideliter in vinea Do-mini tanquam miles ftrcnuus laborans, magnam quoque gentem plerisque in locis ab idolo-rum vefenia ad fidem Chrifti perduxit, 8c quocunque divertebat,ad execrandam diabolicae ver.futiae fupplantationem Sc idola confringenda fummopere laborare cum fuis ftuduit8tcurauit.Et vbique confluebant pagani ad ipfum, ad audiendum verbum vitae ab ipfb. Erat enim dul-
cis