HALBERSTADENS E. 131
rum, Laicam ab ipfis prohibens inveftituram; recipcretquc [redderetque] nihilominusEc-clefia ducatus, Marcmas, Comitatus, Advocatias , Monctas, Telonia, caeteraque Rega«lia. Pradbuit Rex afTenfum , fi tarnen hax concordia Ecclefiae & Principum fiat confenfu.Cum itaque Rex, Apoftolico cum omni Clero fibi in occurfum veniente, cum multa gloriaintraflet, tumultuati funt PrincipesimmenfumproEccIefiarum fpoliatione. Romanisquoqueipfum hoftiliter invadentibus, ipfe Rex impigri & optimi ducis agens officium, gratia Deivictor cxiftens, hoftibus poft multam ftragem fugam incuflit. Poft triduum veröRoma fe-cedens, apoftolicum fecumduxit, fedatisque omnibus inter regnum & facerdotium dhfen-fionibus, Papa ipfum ante confeflionem S. Petri imperial! Diademate coronavit, dato fibi pariterr^ivilegioEcclcfiafticannveftitura:. Imperator ergo cum multa gloria rediens ab Italia; acceptaa Domino Papa licentia, patrem fuum apud Spiream Ecclefiaftica fcpultura in Ecclefia magnifi-ce fepelivit. Ipfo autem ä Roma difcedente, Apoftolicus multas ab Ecclefiafticis padus eft mju«rias, objicientibus ei, quod contra inftituta totius Ecclefiafticx difciplmae regem Henmum-»Tyrannicum, Reipublica: vaftatorem Sc Ecclefiae deftruttorem imperiali benedidtione fub-limaflet; infuper privilegio facrilego condonaflet, quia in eo privilegio continetur, quodelectus canonice a nemine confecretur, nifi prius ä Rege inveftiatur: quod eft contra Spi-rkum S. & canonicam inftitutionem. Unde ipfum non Privilegium, fed potius pravilegi-um fit dicendum, quod pro liberationc captivorum Ecclefia: i Domino Papa per violentiamRegis Henrici fic fuitextortum. Unde Sc in generali concilio apud Lateranum cenfura ca.nonica Scjudicio SS. Patrum fuit damnatum & [invalidum] judicatum. Ex hac occafionequidem Imperatoris aemuli ficut excommunicatum eum conati funt infamare. Unde & fe-ges diiTenfionis & invidia? circum quaque contra ipfum coepit pullulare.
Moritur hifce temporibus quidam deSaxoniae Principibus nomine Olderictu, cujus pos-fefliones Sigefndus Palatinus Comes fibi fucceifione haereditaria vendicabat: fed Imperatoreas in jus rcgni extrahere conabatur. Qux caufa ccepit rccidivx difcordiae fomitem rnini-ftrare. Nam idem Comes totam pcne Saxoniam tantis implevit querimoniis, ut Dticem_»Lotarium, Marchionem Rudolphum^ Fridericum Palatinum Comitem, Wikbertum & Ludovicummultosque alios traheret ab obfequio Imperatoris. Sed Sc Dominus Reinhardt* Halberfta*dentis Epifcopus, nee non Domina. Gertrudu ,illa praepotens per Saxoniam vidua, prardiorumfuorum invafione fe ab Imperatore pati violentiam proclamabant, Praebuit etiam maximumaemulis Imperatoris eidem adverfandi ftimulum. Concilium, quod eodem anno apud Late-ranum celebratum fuit: in quo Przneftinus Epifcopus, qui vice legati funcius fuerat, pro*pofuit manifefte, quod, cum ipfe in coronatione Imperatoris intellexerit, ab eodem Impe-ratore Dominum Papam captivum detentum, indigne traftatum, Cardinales exutos Sc ma-le traftatos, nobiles quoque Romanos occifos & captivatos, Sc populi ftragem faciam_*:ipfo zelo Dei animatus, aucloritate legationis in eundem Regem cxcommunicationis fen-tentiam promulgavit. Unde Dominus Papa ejus factum vifus eft in concilio conrirmaiffu».Veruntamen Dominus Papa per Nuntios Imperatoris, qui präsente* erant, praedictam ex-communicationis fententiam palliare cupiens, itadixit: Ecclefia primitiva Martyrii tempo-re floruit apud Deum Sc non apud homines: Deinde ad fidem converfi funt Reges, Impe.ratores, Romani Principes, qui matrem fuam Ecclefiam ficut boni filii honeftarunt; confe-rendo Ecclefia: Dei pra:dia Sc allodia, feculares honores Sc dignitates, Regaliaque jura Stinlignia, quernadmodumConftantinuscaeterique fideles: Sc cuepitEccefia rlorere, tarn apudhomines quam apud Deum. Habeat ergo mater 8c Domina noftra Ecclefia five a Regibusfive ä Principibus fibi collata, difpenfet 8c tribuat fuis filiis ficut vult Sc ficut feit. Cum au-tem Privilegium inveftiturs cedefiafticarum rcrum a Laica manu Imperatori ab eo datum_»omnes ei objicerent, ita refpondit: Poftquam Dominus de fervo fuo fecit, qua; voluit, Scme populumque Romanum tradidit in manus Regis, videbam quotidie partim , fieri rapi-nas Sc incendia, caedes 8c adulteria. Haec 8c ejusmodi mala cupiebam avertere ab Ecclefia8c populo Dei, Sc qua: feci, pro liberatione populi Dei feci; feci autem ut homo, quia pul-vis fum 8c eims. Fateorme male egiife, 8c rogo vos omnes: orate pro me ad Dominum,ut indulgeat mihi. Illud autem malum feriptum, quod in tentoriis factum eft, quod propterpravitatem/r.;z///rgi»w dicitur, condemno fub perpetuo anathemate dantrs 8c aeeipientis.
Summa igitur fententiaz lata: in Imperatorem, ficuti dictum eft, dum ad Principes Sa«xonixpcrvenilfet, feiffo iterum regno novae res oriuntur undique contra ipfum. AddbcrtmMoguntina: fedis Archiepifcopus , qui per omnia feeundus a Rege femper fuerat, dictuseft adverfus Imperatorem pariter confpirafle. Unde ab eodem Imperatore captivatus eft, &cuftodix' traditus. Harc 8c his fimilia contra Regem feandalorum zizania fufeitabant. Im.perator igitur Herpfen folennem curiam celeb'rans, cum praeferipti Principes Saxoniae Curiamnon adhient, indignatione nimia commotus bona eorum diripi, 8c polfeflioncs eorum va-ftari prareepit. Verum Dominus Reinbardtu Epifcopus Halberftadenfis dicto Imperatori tan-quam Dei 8c Ecclefiae inimico viriliter refiftit, Sc adverfus ipfum omnes terrae Principes ani.mavir. Quod audiens Imperator cum valido exercitu Saxoniam intravit, 8c fines ejus de*populando rapinis 8c incendjis pertranfivit. Caftrum quoque Hornelmrg apprimemunifumj
R * Ion-